{"id":200814,"date":"2026-09-07T14:10:31","date_gmt":"2026-09-07T14:10:31","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200814"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"tsongkhapa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tsongkhapa\/","title":{"rendered":"Tsongkhapa"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200814\" class=\"elementor elementor-200814 elementor-3052 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff07ec5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"ff07ec5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d2587cd e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d2587cd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2283551 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2283551\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c119749 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"c119749\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tsongkhapa, Gelug eskolaren sortzailea<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7f77872 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7f77872\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tsongkhapa Lobsang Dragpa (1357tik 1419ra) tibetar jakintsu, monasterio-eraberritzaile eta Gelug tradizioaren (\u00abbertutetsuen eskola\u00bb) sortzailea izan zen; tradizio hori XVII. mendetik aurrera budismo tibetarraren korronte erlijioso eta politikoki nagusia bihurtu zen.<\/p><p>Eskola horretatik sortu ziren Dalai Lamen eta Panchen Lamen lerroak. Tsongkhapa budismo tibetarraren historiako sistematizatzailerik garrantzitsuenetako bat da, eta bere lan zabalarekin eta Ganden monasterioa sortuz eragin handia izan zuen tradizio eskolastikoan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ab9f544 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"ab9f544\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c85aa6a elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"c85aa6a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Jainkoa \/ Jainkosa: Kultura bateko jainko-panteoiaren botere gorena pertsonifikatzen duena, eginkizun garbiekin \u2014 natur indarrak, patua, gerra, ugalkortasuna. Kultuen, sakrifizioen eta tenplu-erakundeen bidez gurtua.\">Jainkoa<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tibet\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Tradizio tibetar-budista eta B\u00f6n tradizioa \u2014 Yidam, Dharmap\u0101la, Naga munduaren.\">Tibet<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c9c56ca e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c9c56ca\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-16d86f7 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"16d86f7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__16d86f7\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__16d86f7\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__16d86f7\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-473c36f e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"473c36f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-07c53db iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"07c53db\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202389\" alt=\"Tsongkhapa - Tibet tradizioko jainkoak, historiko-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ec5b4e8 e-con-boxed e-flex e-con e-parent\" data-id=\"ec5b4e8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c96e6c7 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c96e6c7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-238d336 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"238d336\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bizitza eta biografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-54cceea elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"54cceea\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tsongkhapa Amdo eskualdean jaio zen, ekialdeko Tibeten, gaur egungo Qinghai probintzian. Bere jaioterria Tsongkha izenarekin identifikatzen da, eta hortik dator \u00abTsongkhako gizona\u00bb ezizena. Lehen ikasketa erlijiosoak inguruko monasterio batean egin zituen, nyingma eta kadampa lerroetakoa.<\/p><p>16 urte zituela, Tibet erdialdera bidaiatu zuen Sangphu eta Nethang monasterio handietan ikasteko. Ondorengo hiru hamarkadetan zenbait monasteriotan aritu zen, eta garai hartako tradizio garrantzitsu guztien irakasleekin ikasi zuen.<\/p>\n\n<p>Robert Thurmanek \u00abLife and Teachings of Tsong Khapa\u00bb (1982) lanean Tsongkhaparen bizi-ibilbidea xehetasunez berreraiki zuen, eta erakutsi zuen bere hezkuntza-politikak garai hartako ikasketa-tradizio guztiak integratzea bilatzen zuela nahita.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Hinduismoan eta budismoan, forma laburreko irakaspen-testua.\" tabindex=\"0\">Sutra<\/span> ikasketetan bere irakasle nagusia Drakpa Gyaltsen izan zen; ikasketa tantrikoetan, batez ere Khedrup Je eta Gyaltsab Je. Beste irakasle garrantzitsu bat Sakya maisua Rendawa Shy\u00f6nnu Lodr\u00f6 izan zen, Madhyamaka filosofian bereziki heziarazi zuena. Oinarri hezkuntza zabal horrek Gelug eskolaren profil geroagoa markatu zuen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f64bbb4 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"f64bbb4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0f9ab83 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0f9ab83\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Programa erlijioso-filosofikoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9bbbea1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9bbbea1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tsongkhaparen programa filosofikoak <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Hinduismoan eta budismoan, forma laburreko irakaspen-testua.\" tabindex=\"0\">Sutra<\/span> tradizio jakintsua eta praktika tantrikoa modu zorrotzean bateratzea bilatzen zuen.<\/p><p>Bi bideak ordena zehatz batean bete behar zirela zioen: lehenik monasterio-arauaren oinarriak (Vinaya), gero <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Hinduismoan eta budismoan, forma laburreko irakaspen-testua.\" tabindex=\"0\">Sutra<\/span> filosofia sistematikoa Madhyamaka eta Pramana irizpideen arabera, eta azkenik hasiera-erritu eta praktika tantrikoak. Antolamendu hori Gelug eskolako ikasketa-eraberritzearen oinarria bihurtu zen, eta ondorengo monasterio-hezkuntza tibetarraren araua.<\/p>\n\n<p>Bere lan garrantzitsuena \u00abLam Rim Chenmo\u00bb da, \u00abArgiztapenerako bidearen urrats handia\u00bb, 1402an amaitua, bodhisattva-bidea hiru mailatan (motibazio txikia, ertaina, altua) aurkezten duena.<\/p><p>Donald Lopez eta Joshua Cutlerrek lana hainbat liburukitan ingelesera itzuli zuten eta bere oinarri filosofikoak azaldu zituzten. Gelug tradizioaren eskuliburu nagusia dela jotzen da, eta gaur egun ere monasterioetan buruz ikasten eta iruzkintzen da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-157b82d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"157b82d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5b04173 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5b04173\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Madhyamaka interpretazioa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8154cdb elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8154cdb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Alorra filosofikoan, Tsongkhapa bereziki ezaguna da Nagarjunaren Madhyamaka eskolaren interpretazioagatik. \u00abprasangika-madhyamaka\u00bb izeneko jarrera defendatu zuen, azken errealitateari buruzko baieztapen edukidun guztiak baztertzen zuena, eta \u00abhutsuneari\u00bb (\u015b\u016bnyat\u0101) buruzko irakaspena dialektikoki eta zorroztasunez garatzen zuena.<\/p><p>Arlo honetako bere lan nagusia \u00abPentsamenduaren argitasuna\u00bb (\u00abdgongs pa rab gsal\u00bb) da, non Candrakirti Madhyamika indiarraren iruzkin-tradizioa jaso eta interpretazio desberdinen aurka defendatu zuen.<\/p>\n\n<p>Jos\u00e9 Cabez\u00f3nek \u00abA Dose of Emptiness\u00bb (1992) lanean erakutsi zuen Tsongkhaparen Madhyamaka ulermenak lehenagoko irakurketa tibetarrekiko alderdi erabakigarrietan aldentzen zela. Bereziki, hutsunea berezko absolutu positibotzat jotzen zuen ideia baztertu zuen.<\/p><p>Jarrera horrek Nyingma eta Sakya eskolen aurkakotasuna eragin zuen, haien ordezkariek muturreko negatibotasuna leporatu ziotelarik. Hortik sortutako \u00abhutsune-eztabaidak\u00bb filosofia tibetarra mende askotan markatu zuen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3deba7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3deba7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ea81549 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ea81549\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lan tantrikoak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e0b27c6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e0b27c6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Hinduismoan eta budismoan, forma laburreko irakaspen-testua.\" tabindex=\"0\">Sutra<\/span> ikasketen ondoan, Tsongkhapa yoga tantriko gorenen jakintsu eta praktikatzaile garrantzitsua izan zen. Bere \u00absngags rim chen mo\u00bb lana (\u00abMantren urrats handia\u00bb, 1405) \u00abLam Rim Chenmo\u00bbren kide tantrikoa da.<\/p><p>Praktika tantrikoak lau klasetan antolatzen ditu (Kriya-, Carya-, Yoga-, Anuttarayoga-tantra), eta bakoitzarentzat baldintzak, metodoak eta emaitzak zehazten ditu. Antolamendu sistematiko hori Gelug eskolako tantra-hezkuntzaren oinarria bihurtu zen.<\/p>\n\n<p>Tsongkhapa Guhyasamaja-tantraren iruzkintzaile garrantzitsua ere izan zen, Anuttarayoga-tantra nagusitzat jotzen baitzuen. Chakrasamvara- eta Yamantaka-tantrak ere bere iruzkin-lan trinkoaren esparru izan ziren. Christian Wedemeyerrek Aryadeva eta Candrakirtiri buruzko bere ikerketetan erakutsi zuen Tsongkhapak nola lotu zuen tantra-tradizioa Madhyamaka filosofiarekin kontzepzio orokor bakar batean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b335914 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b335914\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cd96f2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cd96f2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ganden monasterioaren sortzea eta otoitz handia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4a857d0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4a857d0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>1409an, Tsongkhapak \u00abMonlam Chenmo\u00bb hasi zuen, \u00abLhasako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gizakiak jainkotasun bati zuzentzen dion hizkuntzazko hurbilketa.\" tabindex=\"0\">otoitz<\/span> handia\u00bb, 21 eguneko monasterio-jaia, urtero Urte Berri tibetarrean egiten zena eta milaka monje eta laiko biltzen zituena.<\/p><p>Jai horrek Tsongkhaparen eraberritze-mugimendua Tibeteko bizitza erlijiosoko errealitate ikusgarri gisa ezarri zuen. Urte berean, Lhasatik ekialdera zegoen mendi batean Ganden monasterioa sortu zuen, Gelug tradizioaren ama-monasterioa bihurtuko zena.<\/p>\n\n<p>Urte gutxi geroago, Drepung (1416, Jamyang Choje, Tsongkhaparen ikasle batek sortua) eta Sera (1419, Sakya Yeshe, ikasle bat ere) sortu ziren. Hiru monasterio hauek, \u00abjakinduriaren hiru egoitzak\u00bb, budismo tibetarreko monasterio-multzo handienetara hazi ziren, eta beren goren garaian hainbat mila monje hartu zituzten bakoitzak.<\/p><p>Per S\u00f8rensenek monasterio-historia tibetarraren gaineko lanetan erakutsi du Gelug eskolaren sortze-boladak, XV. mende hasieran, Tibet erdialdeko eraldaketa ekonomiko eta politikoa ekarri zuela.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-68a198a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"68a198a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31e0675 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31e0675\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Monasterio-arauaren eraberritzea<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-83c8358 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"83c8358\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tsongkhapak Vinayaren, hau da, monje-arauaren, betetze zorrotza berebiziko garrantzitzat jo zuen. Bere garaian hedaturik zegoen monasterio-araua eta praktika tantrikoaren nahasketa kritikatu zuen, eta monjeek zelibatuan bizi behar zutela eta janariari buruzko arau tradizionalak bete behar zituztela zioen gogor.<\/p><p>Zorroztasun horrek \u00abbigarren Buda\u00bb (\u00absangs rgyas gnyis pa\u00bb) goitizena eman zion, gaur egun ere Gelug tradizioan erabiltzen dena.<\/p>\n\n<p>Erreformak ikasketa-ordena ere ukitu zuen. Tsongkhapak ikasketa nagusien ziklo finko bat ezarri zuen: Vinaya, Abhidharma, Pramana, Madhyamaka eta Prajnaparamita. Ikasketa bakoitzak urte batzuk irauten zuen, eta eztabaida eta azterketen bidez amaitzen zen.<\/p><p>Berak sortu zuen \u00abGeshe azterketen\u00bb sistemak azkenean \u00abGeshe Lharampa\u00bb maila akademiko gorenera eraman zuen, Gelug eskolan. Donald Lopezek \u00abThe Madman&#8217;s Middle Way\u00bb (2006) lanean erreforma horren esanahi epistemiko eta institutzionala aztertu du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-29b3008 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"29b3008\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-890b427 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"890b427\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Heriotza eta ondorena<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1fb4c24 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1fb4c24\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tsongkhapa 1419an hil zen, Ganden monasterioan. Bere gorpu balsamatua han gorde zuten stupa batean, eta Kultura Iraultzan monasterioa suntsitu zuten arte, tibetar budismoaren erromesaldi-leku garrantzitsuenetakoa izan zen.<\/p><p>Bere lana 18 liburukitan bildu zen, eta XVII. mendean Lhasako ospetsu edizioan corpus itxi gisa argitaratu zen. Ondorengo mendeetan hainbat jakintsuk bere lanak iruzkindu zituzten; \u00abLam Rim Chenmo\u00bb-k bakarrik ehun tibetar iruzkin baino gehiago sortu ditu.<\/p>\n\n<p>Tsongkhaparen eguna, tibetar hilabete 10.aren 25. eguna, gaur egun ere \u00abGanden Ngamch\u00f6\u00bb gisa ospatzen da, gurin-argi jai handiekin. Tibetar budismo modernoan, bere figura ez dago Gelug eskolara mugatuta; beste tradizioetan ere jakintsu handi gisa baloratzen da, are bere jarrera filosofikoak baztertzen dituztenen artean ere.<\/p><p>Geoffrey Samuelek azpimarratu du Tsongkhapak tibetar budismoaren zutabe instituzional gisa antzeko funtsezko lekua duela, tradizio katolikoan Tomas Akinokoak edo judaismo rabinikoan Maimonidesek duten bezalakoa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-91d3352 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"91d3352\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-432921e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"432921e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nazioarteko harrera<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d15be08 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d15be08\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mendebaldeko tibetologian eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijioak konparatiboki eta sinesmenari lotu gabe aztertzen dituen zientzia.\" tabindex=\"0\">erlijio-zientzian<\/span>, Tsongkhapa sakon ikertua izan da, Giuseppe Tucciren lanetatik hasita, XX. mendearen lehen erdian.<\/p><p>David Snellgrovek, Robert Thurmanek, Donald Lopezek, Jos\u00e9 Cabez\u00f3nek eta Jan-Ulrich Sobischek bere lana hainbat oinarrizko ikerketatan landu dute. Tsongkhaparen \u00abLam Rim Chenmo\u00bb gaur egun ingelesezko itzulpen osoan eskuragarri dago, eta hautatutako testu tantriko batzuk edizio kritikotan eskura daitezke.<\/p>\n\n<p>Tibetar erbesteko munduan, Tsongkhapa Gelug tradizioaren identifikazio-irudi eta jarraipen instituzionalaren bermatzaile gisa balio du. 14. Dalai Lama Tenzin Gyatsok, hainbat hitzaldi eta liburutan, bereziki \u00abLam Rim Chenmo\u00bb-ren gaineko iruzkinetan, Tsongkhaparen egungo garrantzia azpimarratu du budismoaren praktika garaikiderako.<\/p><p>Berariazko harrera budista gorabehera, Tsongkhapa Europako eta Amerikako filosofia akademikoan mendebaldekoak ez diren sistematizatzaile handienetako bat gisa hartu izan da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8d55238 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"8d55238\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f9b9305 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f9b9305\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Idatzien corpusa eta edizio-historia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-80b5746 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"80b5746\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tsongkhaparen \u00abgsung &#8216;bum\u00bb (\u00abLan bildumak\u00bb) Tashilhunpo edizio tradizionalean hemezortzi liburuki hartzen ditu, 210 lan eta gutun independente inguru dituela.<\/p><p>\u00abLamrim Chenmo\u00bb (\u00abArgiztapenerako urrats handia\u00bb, 1402) eta \u00abNgakrim Chenmo\u00bb (\u00ab<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Hinduismoan eta budismoan errepikatzen den hitz sakratu edo formula.\" tabindex=\"0\">Mantraren<\/span> urrats handia\u00bb, 1405) beste eragin handieneko testuen artean daude \u00abDrang-nges legs-bshad snying-po\u00bb (\u00abBehin-behinekoaren eta erabakigarriaren bereizketaren muina\u00bb, 1408), \u00abRigs pa&#8217;i rgya mtsho\u00bb (\u00abArrazoiketaren ozeanoa\u00bb, N\u0101g\u0101rjunaren M\u016blamadhyamakak\u0101rik\u0101ri buruzko iruzkina) eta \u00abLhag mthong chen mo\u00bb (Lamrim Chenmotik ateratako ikuspegi-idazkia bitartekaria).<\/p><p>Robert A. F. Thurmanek \u00abTsongkhapa&#8217;s Speech of Gold in the Essence of True Eloquence\u00bb (Princeton, 1984) lanean \u00abDrang-nges legs-bshad snying-po\u00bb osorik ingelesera itzuli du, aparatu erlijio-historiko zabalarekin; Jos\u00e9 Ignacio Cabez\u00f3nek \u00abA Dose of Emptiness\u00bb (Albany, 1992) lanean mKhas-grub-rjeren iruzkina itzuli du Tsongkhaparen Madhyamaka doktrinari buruz.<\/p>\n<p>Tsongkhaparen lanen azterketa testu-kritikoa nabarmen aurreratu da azken hamarkadetan \u00abSera Jey Library\u00bb eta \u00abTibetan Buddhist Resource Center\u00bb (TBRC, 1999tik E. Gene Smithen digitalizazio-proiektua) esker.<\/p><p>Donald S. Lopez Jr.-ek \u00abThe Madman&#8217;s Middle Way\u00bb (Chicago, 2006) lanean eta Gelug hermeneutikaz idatzitako artikuluetan erakutsi du Tsongkhaparen iruzkin-tekniak metodologikoki berritzailea izan zela: Candrak\u012brtiren indiar Prasa\u1e45gika estiloa Dharmak\u012brtiren analisi epistemologiko zehatzarekin uztartu zuen, eta horrela hibrido bat sortu zuen, XX. mendera arte Gelug eskolastika baldintzatu zuena.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e02b96 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"4e02b96\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5134f5f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5134f5f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u00absvatantra\u00bb eztabaidaren inguruko kontroversia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1ce88a9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1ce88a9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tsongkhapak tibetar pentsamenduaren historian sartu zuen eztabaida doktrinal nagusietako bat da, Madhyamakan arrazoibide logiko independenteak (svatantra-anum\u0101na, tib. \u00abrang rgyud\u00bb) onargarriak izan behar zuten, edo soilik ondorio-arrazoiketak (prasa\u1e45ga) erabili behar ziren galderaren ingurukoa. Tsongkhapak zorrotz kokatu zen prasa\u1e45gika gisa, Buddhap\u0101lita eta Candrak\u012brtiren lerroan, Bh\u0101vavivekaren svatantrika irakurketa zenaren aurka.<\/p><p>Kokapen hori \u00abLhag mthong chen mo\u00bb eta \u00abRigs pa&#8217;i rgya mtsho\u00bb lanetan garatuta dago. Ondorengo eskolek modu ezberdinean erantzun zuten: Sakya irakasle Gorampa Sonam Sengek (1429-1489) eta Shakya Chogdenek (1428-1507) gogor eztabaidatu zuten Tsongkhaparekin, eta hortik sortu zen XV. eta XVI. mendeetako tibetar barne-eztabaida filosofiko garrantzitsuena.<\/p>\n<p>Cabez\u00f3nek eta Geshe Lobsang Dargyayk, \u00abScholasticism\u00bb (Albany, 1998) lanean bildutako hainbat artikulutan, eztabaida horren argudio-ildoak berreraiki dituzte. Jos\u00e9 Cabez\u00f3nek \u00abFreedom from Extremes\u00bb (Somerville, 2007) lanean Gorampak idatzitako \u00ablTa ba&#8217;i shan &#8216;byed\u00bb (\u00abIkuspegien bereizketa\u00bb) lan nagusia itzuli du, eta Tsongkhaparen jarrerarekin alderatu du.<\/p><p>Janet Gyatsok, \u00abJournal of the International Association of Buddhist Studies\u00bb aldizkarian (27. bol., 2004), erakutsi du eztabaida ez zela guztiz akademikoa izan, baizik eta XVII. mendera arte ondorio politikoak izan zituela monasterio-zentro bakoitzaren posizioarentzat.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b68be83 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b68be83\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4fd2180 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4fd2180\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">B\u00f6n tradizioarekin eta eskola zaharragoekin duen harremana<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-55c1090 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"55c1090\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tsongkhaparen erreformarako programa ez zen tibetar erlijiotasun existentearekiko erabateko haustura, baizik eta lehendik zeuden tradizioen barruan egindako berrantolaketa bat.<\/p><p>kadampa eskolaren funtsezko elementuak hartu zituen, eskola hori XI. mendean Atisha irakasle indiarrarengana jotzen zuena, eta kontzepzio filosofiko eta tantriko zabalago batean integratu zituen. B\u00f6n erlijioarekiko, budismoaren aurreko tibetar tradizioarekiko, tarte argia gorde zuen, baina bere jarraitzaileak ez zituen persekutatu.<\/p>\n\n<p>Nyingma-pa eta kagy\u00fc-pa eskolekiko ere, maisu indiar eta tibetar zaharren tantra-lerro asko gordetzen zituztenak, ez zuen etsaigo politikorik erakutsi. Geroko Gelug eta Nyingma-pa edo<\/p><p>Kagy\u00fc-pa tradizioen artean sortu zen polarizazioa XVII. mendeko gatazka politikoen ondorio da gehiago, ez Tsongkhaparen berorren ondarea. Klaus-Dieter Mathesek bere budismo tibetarraren historiaren ikerketetan behin eta berriz azpimarratu du bereizketa hori.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":3272,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Tsongkhapa","_yoast_wpseo_title":"Tsongkhapa \u2013 Gelug eskolaren sortzailea | iWell Guard","_yoast_wpseo_metadesc":"Tsongkhapa (1357-1419) Tibeteko Gelug eskolaren sortzailea da, Dalai Lamen aita espirituala. Lamrim irakaspena, hiru alderdi nagusiak eta garrantzia.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"","wesen_kultur":"","wesen_klasse":"","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200814","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Tsongkhapa \u2013 Gelug eskolaren sortzailea | iWell Guard<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tsongkhapa (1357-1419) Tibeteko Gelug eskolaren sortzailea da, Dalai Lamen aita espirituala. Lamrim irakaspena, hiru alderdi nagusiak eta garrantzia.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tsongkhapa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tsongkhapa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tsongkhapa (1357-1419) Tibeteko Gelug eskolaren sortzailea da, Dalai Lamen aita espirituala. Lamrim irakaspena, hiru alderdi nagusiak eta garrantzia.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tsongkhapa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/tsongkhapa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/tsongkhapa\\\/\",\"name\":\"Tsongkhapa \u2013 Gelug eskolaren sortzailea | iWell Guard\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/tsongkhapa\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/tsongkhapa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:10:31+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Tsongkhapa (1357-1419) Tibeteko Gelug eskolaren sortzailea da, Dalai Lamen aita espirituala. Lamrim irakaspena, hiru alderdi nagusiak eta garrantzia.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/tsongkhapa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/tsongkhapa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/tsongkhapa\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Tibet tradizioko jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/tsongkhapa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tsongkhapa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tsongkhapa \u2013 Gelug eskolaren sortzailea | iWell Guard","description":"Tsongkhapa (1357-1419) Tibeteko Gelug eskolaren sortzailea da, Dalai Lamen aita espirituala. Lamrim irakaspena, hiru alderdi nagusiak eta garrantzia.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tsongkhapa\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Tsongkhapa","og_description":"Tsongkhapa (1357-1419) Tibeteko Gelug eskolaren sortzailea da, Dalai Lamen aita espirituala. Lamrim irakaspena, hiru alderdi nagusiak eta garrantzia.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tsongkhapa\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tsongkhapa\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tsongkhapa\/","name":"Tsongkhapa \u2013 Gelug eskolaren sortzailea | iWell Guard","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tsongkhapa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tsongkhapa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp","datePublished":"2026-09-07T14:10:31+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Tsongkhapa (1357-1419) Tibeteko Gelug eskolaren sortzailea da, Dalai Lamen aita espirituala. Lamrim irakaspena, hiru alderdi nagusiak eta garrantzia.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tsongkhapa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tsongkhapa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tsongkhapa\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Tibet tradizioko jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tsongkhapa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tsongkhapa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200814","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200814"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200814\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}