{"id":200715,"date":"2026-09-07T14:10:11","date_gmt":"2026-09-07T14:10:11","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200715"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"mannu-hilargi-jainkoa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/","title":{"rendered":"M\u00e1nnu &#8211; samiar hilargi jainkoa"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200715\" class=\"elementor elementor-200715 elementor-2665 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-maennusami-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">M\u00e1nnu - hilargi jainkoa eta erlijio samiarrean gaueko denboraren laguntzailea<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u00e1nnu, dialekto batzuetan Aski edo Manno izenez ere ezaguna, hilargiaren pertsonifikazioa da erlijio samiarrean. <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/beaivi-samien-eguzki-jainkosa\/\">Beaivi<\/a> eguzki jainkosarekiko osagarritasun harremanean, gaueko denbora-zikloa eta samiarren hilargi-egutegia egituratzen ditu. Erlijio-zientziaren ikuspegitik, hilargi jainko zirkumpolarren klase zabalean kokatzen da, bere ezaugarri erregional propioekin.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-maennusami-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Sami tradizioaren hilargi jainkoa.\">Hilargi jainkoa<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Sami tradizioaren mitologia.\">Sami<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Hilargi-jainkotasuna.\">Hilargi-jainkotasuna<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-maennusami-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-maennusami-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-maennusami-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-maennusami-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-maennusami-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_maennu-sami-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202471\" alt=\"Maennu Sami - Sami tradizioko jainkoak, ilustrazio historikoa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_maennu-sami-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_maennu-sami-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_maennu-sami-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_maennu-sami.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp-maennu-sami elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp-maennu-sami\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp-maennu-sami\" data-id=\"col-iwgcomp-maennu-sami\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp-maennu-sami elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp-maennu-sami\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u00e1nnu, samiarren hilargi jainkoak, <strong>gaueko zaindari<\/strong> gisa jarduten du loaren, ametsen eta gaueko babes-praktiken gainean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-maennusami-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sailkapena eta profil laburra<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u00e1nnu hilargia da forma gizonezko pertsonifikatuan, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/beaivi-samien-eguzki-jainkosa\/\">Beaivi<\/a> eguzki emakumezkoari dagokiona. Genero-banaketa hau erlijio-zientziarentzat oso adierazgarria da, konfigurazio zirkumpolar eta iparraldeko europarrarekin bat egiten baitu, non eguzkia gehienetan emakumezkoa den eta hilargia gizonezkoa.<\/p><p>Samiarren erlijio-hierarkian, M\u00e1nnu Beaiviren pixka bat azpitik dago, baina berak beteta ez dituen funtzio propioak ditu. Beaivik uda-eguna eta erreinuen udako garaia markatzen duen bitartean, M\u00e1nnu gauarekin, negurekin, emakumezkoen fisiologiarekin eta hilargi-egutegiarekin lotuta dago.<\/p><p>M\u00e1nnuri buruzko iturriak Beaiviri buruzkoak baino urriagoak dira. Danborraren ikonografiak gehienbat Beaivi ondoan disko txikiago gisa erakusten du, eta misiolarien txostenek eguzki jainkosari baino labur aipatzen dute. Iturri-asimetria hori erlijio-fenomenologiari dagokionez tipikoa da erlijio artiko eta subartikoetan, non eguzkia, bizi-emailea izanik, lehentasuna duen.<\/p><p>Azken hamarkadetan, M\u00e1nnu hilargi jainkoa ere tresna metodologiko zabalago batez aztertu da, ikerketa etnografiko zorrotza, hizkuntza-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ezagutza eta narrazioak belaunaldiz belaunaldi transmititzea.\" tabindex=\"0\">tradizioaren<\/span> iturri-kritika eta konparaziozko sailkapena bateratuz. Samiar ezagutza-komunitateak ikerketa hori gaur egun bere gain hartzen du, eta lehenagoko mendebaldeko atribuzioak berrikusten ditu, horietan neurri batean ikuspegi kolonialak islatu baitziren.<\/p><p>Hilargi gizonezko gisa eguzki emakumezkoaren ondoan, M\u00e1nnu topografia erlijioso zirkumpolarraren eredu errepikakor horretan sartzen da. Eredu horrek milaka kilometroetan zehar oinarrizko egitura bere horretan mantentzea, konparaziozko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijioak konparatiboki eta sinesmen-loturarik gabe ikertzen dituen zientzia.\" tabindex=\"0\">erlijio-zientziaren<\/span> behaketa nabarmenenetako bat da, eta bere interpretazioa oraindik eztabaidan dago.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-maennusami-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izena eta etimologia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u00e1nnu izena hilargiaren oinarrizko hitz-ondare uraliarrari dagokio, non finlandierazko <em>kuu<\/em>, estonierazko <em>kuu<\/em> eta hungarierazko <em>hold<\/em> ere sartzen diren. Aski aldaera samiar hegoaldeko eremuan agertzen da eta badirudi maila hizkuntza propio bat adierazten duela. Manno inari-samierazko hizkuntza-erabileran gramatikalki deklinatutako forma da.<\/p><p>Etimologikoki, erro uraliarrak kontzeptu erlijiosoaren eraikuntzaren geruza oso zaharra adierazten du. Hilargia denbora-emaile gisa milaka urteetan zehar pertsonifikatu izan da kultura-eremu uraliarrean. Hizkuntza-historiaren sakontasun hori zientifikoki adierazgarria da.<\/p><p>Erlijio-hizkuntzaren erabileran maiz agertzen da <em>M\u00e1nnu-\u00c1h\u010d\u010di<\/em> ohore-forma, hitzez hitz Hilargi-Aita, eta horrek hizkuntzaren bidez sendotzen du genero-esleipena. Aita-izendapena erlijio-fenomeno propio bat da, eta M\u00e1nnu Beaiviren ama-konnotaziotik bereizten du.<\/p><p>Erlijio-soziologiaren ikuspegitik, galdetu behar da zer funtzio zuen M\u00e1nnuk komunitate samiar tradizionalaren antolamenduan. Hilargiak, denbora-emaile gisa, negua, gaua eta hilargi-egutegia egituratzen zituenez, bere esanahi erlijiosoa zuzenean eguneroko bizitzarekin lotuta zegoen.<\/p><p>Sinesmenaren eta bizitza sozialaren arteko lotura hori eremu ikerketa antropologiko propio bat osatzen du, H\u00e5kan Rydvingek eta Konsta Kaikkonenek bereziki modu sistematikoan garatu dutena.<\/p><p>Beste maila batek gaur egungo hilargi jainkoaren rola samiar identitate-politikan ukitzen du. Sami autogobernuaren eta herri indigenen eskubideen aitorpen internazionalaren harira, M\u00e1nnu bezalako figura tradizionalek berriro ikusgarritasuna lortzen dute. Erlijio-ikerketaren eta aitorpen politikoaren arteko elkarrekintza horrek eremu ikerketa propio bat osatzen du, azken aldian gehiago landu dena.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-maennusami-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deskribapena eta ikonografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u00e1nnu iturrietan hilargi lasai eta baretsu gisa deskribatzen da, gaua eta negu-hilabeteak menderatzen dituena. Beaivi distiratsuaren aurrean, M\u00e1nnu indar hotzago eta lasaiagoa da, lurraldea gaueko argi erdi-hilargizko artikoan bustitzen duena.<\/p><p>Xamanen danborretan, <em>goavddis<\/em> izenekoetan, M\u00e1nnu gehienbat ilargi-sigi edo disko txikiago gisa agertzen da, Beaivi ondoan. Ernst Manker-ek danbor-irudien azterketetan erakutsi zuenez, M\u00e1nnu kontserbatutako danborren heren batean inguru agertzen da esplizituki, sarritan Beaiviren gertuko posizioan.<\/p><p>Kristautasunaren aurreko tradizioko irudikapen bisualak urriak dira. Samiar arte garaikidean, M\u00e1nnu presente dago, sarritan Beaivirekin batera diade osagarri gisa. Diptiko-adierazpen hori erlijio-fenomeno propio bat da, eta samiarren zeru-mitologiaren bikote-egiturara egiten du erreferentzia.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-maennusami-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hilargi-zikloa eta egutegia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u00e1nnu samiar hilargi-egutegiaren denbora-emaile nagusia da. Hilabeteek beren izen bereziak zituzten, gehienetan ehiza, klima edo artzaintza fenomenoei erreferentzia eginez: Erreinu-txahalketaren hilabetea, Urtze-hilabetea, Eltxo-hilabetea, Karibu-hilabetea. Izendapen hauek suediar eta norvegiar etnografia-erregistroetan ongi dokumentatuta daude.<\/p><p>Hilargi-zikloak emakumeen bizitza ere egituratzen zuen. Hilekoa hilargi-zikloarekin lotu izan da erlijio-zentzuan, kausalitate mekaniko zuzenik proposatu gabe. Fenomenologiaren ikuspegitik, harreman hori munduko erlijio askotan dokumentatutako konstelazio berezi bat da.<\/p><p>Erreinuen hazkuntzan hilargi-egutegia baino garrantzitsuagoa zen eguzki-egutegia, erreinuen mugimenduak nagusiki eguzkiaren posizioaren eta landaretza-faseen araberakoak zirelako. Egutegien hierarkia hori erlijio-ekonomiaren aldetik beste fenomeno bat da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-maennusami-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">M\u00e1nnu emakumeen praktikan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Emakume gazteek eta haurdunek harreman berezia zuten M\u00e1nnurekin. Eskualde batzuetan hilargiari luzaroegi begiratzeaz ohartarazten zen, sabelean zegoen haurra kezkatu ahal izateagatik. Ustekizun hori fenomenologikoki ohikoa da emankortasunarekin lotutako hilargi-jainkoen artean.<\/p><p>Hilargiaren eragin kaltegarrien aurkako praktika apotropaikoek amulet jakin batzuk eramatea, haurdunaldian hilargi-tabuak errespetatzea eta hilargi berri baten lehen ikusgarritasunean hitz erritualak esatea barne hartzen zuten. Praktika hauek etnografikoki ongi dokumentatuta daude.<\/p><p>Zientifikoki, hilargiaren, emakumearen gorputzaren eta emankortasunaren arteko lotura fenomeno konparatiboki oparoa da. Erlijio ugarietan aurkitzen da eta ez da samiarra bakarrik. Samiar berezitasuna M\u00e1nnu gizonezko gisa pertsonalizatzean datza, beste tradizio askoren hilargi-jainkosa emeen aldean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-maennusami-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Praktika xamanikoa eta M\u00e1nnu<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>noaidi<\/em>ek, samiar xamanek, M\u00e1nnu zuten hartzaile posible bat, beste batzuen artean. Eguraldi-iragarpenetan, polar-gaueko bidaietan eta zenbait sendatze-erritualtan M\u00e1nnuri dei egin zezakeen. Trantze-praktika danborrari lotuta zegoen, eta bere irudiek deiaren bideak islatzen zituzten.<\/p><p>Dei-praktika zehatzak Schefferusen eta geroko misiolarien txostenetan dokumentatuta daude. Noaidiak danborra jotzen zuen, joik-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo indar bati erregutuz edo hitzegiten dion deia.\" tabindex=\"0\">deia<\/span> abesten zuen eta trantzean bere arima hilargira bidaltzen zuen. Bidaia xamaniko hauek azpimundu-indarretarako bidaiak baino dramatikoagoak ez ziren, baina fenomenologikoki beren-berengoak dira.<\/p><p><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/inuitak-eta-artikoa-sedna-tornit-babes-praktika\/\">Inuit<\/a> tradizioarekin alderatuz, non xamanaren hilargi-bidaia ongi dokumentatuta baitago (ikus <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/igaluk-inuiten-ilargi-jainkoa\/\">Igaluk<\/a>), samiar hilargi-bidaia zehazkiago deskribatuta ez dago. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi jakintza eta kontakizunak transmititzea.\" tabindex=\"0\">Transmisioaren<\/span> asimetria hori metodologikoki hausnartu behar da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-maennusami-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">M\u00e1nnu eta gaua<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u00e1nnu ez da hilargia soilik, gauaren nagusi pertsonifikatua ere bada. Munduaren artikoan gaua ez da denbora hutsala, esfera erlijioso berezia baizik, non zenbait izpiritu aktibatzen diren eta non tabu-sistema propioa indarrean egoten den.<\/p><p>Zeregin batzuk gauean debekatuta zeuden, adibidez ozenki hitz egitea, tresna zorrotzak zizeltzea edo joik batzuk abestea. Tabu hauek M\u00e1nnuri zuzenduta zeuden, eta ez zuten hura asaldatu edo iraindu nahi.<\/p><p>Polar-neguan, gaua astez luzatzen denean, M\u00e1nnu presentzia jarraitua zen. Fenomenologikoki, gauaren sakontasun existentzial hori erlijio artikoan berezko fenomeno bat da, eta horrek M\u00e1nnu klima epeleko erlijioetan baino gestalta garrantzitsuago bihurtzen du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-maennusami-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Beste hilargi-jainkoekiko konparazioa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u00e1nnu ipar-europar, baltiar eta uralear tradizioetan zabaldutako hilargi-jainko gizonezkoen klasekoa da. Egiturazko aldetik konparagarriak dira germaniar M\u00e1ni, baltiar Meness, finlandiar Kuu-Ukko eta <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/inuitak-eta-artikoa-sedna-tornit-babes-praktika\/\">Inuit<\/a> hilargi-jainkoa <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/igaluk-inuiten-ilargi-jainkoa\/\">Igaluk<\/a>.<\/p><p>Genero-esleipen hori, hilargi gizonezkoa \/ eguzki emakumezkoa, ez da ausazkoa, eskualde fenomenologiko berezi bat osatzen baitu. Geruza horren sorreraren inguruko erlijio-historiaren eztabaida zaharra da eta ez dago erabat argituta.<\/p><p>Inuit Igalukek bere eguzki-arrebarekin <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoei, jatorriei eta munduaren ordenari buruzko transmititutako kontakizuna.\" tabindex=\"0\">mito<\/span> insestuoso bat duen bitartean, samiar M\u00e1nnu-Beaivi konstelazioak ez du hain <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoei, jatorriei eta munduaren ordenari buruzko transmititutako kontakizuna.\" tabindex=\"0\">mito<\/span> dramatikorik. Aldea hori fenomenologikoki argigarria da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-maennusami-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Misioa eta baztertzea<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Misio kristauak M\u00e1nnu Beaivi baino gutxiago eraso zuen, bere hilargi-egutegi funtzioa irakaspen kristauekin zuzenean gatazkan ez zegoelako. Hala ere, misioak M\u00e1nnuri egindako erritual-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo indar bati erregutuz edo hitzegiten dion deia.\" tabindex=\"0\">deia<\/span> galarazi zuen.<\/p><p>Gaur egungo samiar kultura-berpizkundean M\u00e1nnu Beaivi baino gutxiago ikusten da, baina joik-testuetan, samiar literaturan eta arte plastikoan agertzen da. M\u00e1nnuri buruzko ikerketa zientifikoa bidean dago.<\/p><p>Ikerketa-hutsune zehatzak daude M\u00e1nnuren eskualde-bereizketa zehatzean eta samiar tradizioko beste jainko gizonezkoekiko harremanean. Hutsune hauek ikerketa etorkizunean landu beharko lirateke.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s9 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-s9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s9h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-maennusami-s9h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lexikoiaren gurutze-erreferentziak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s9c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-s9c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-s9t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-s9t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u00e1nnu <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/beaivi-samien-eguzki-jainkosa\/\">Beaivi<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/rahka-aita-jainkoa-saami-erlijioa\/\">R\u00e1hka<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/stallo-gizon-jale-erraldoia-sami-tradizioa\/\">Stallo<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sara-akka-jaiotza-jainkosa\/\">Sara-Akka<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/uksakka-atezaina-atalasearen-zaindaria\/\">Uksakka<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/juksakka-gezi-jainkosa-mutilen-babeslea\/\">Juksakka<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/madderakka-jatorrizko-ama-akka-nagusia\/\">Madderakka<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/jabmiidaibmu-hildakoen-lurra-samiak\/\">Jabmiidaibmu<\/a> eta <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/saivo-mendi-lakuen-mundu-sakratua\/\">Saivo<\/a>rekin lotzen da. <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/\">Sami-tradizioa<\/a> kultura-hubak hilargi-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio bateko jainkoaz eta sinesmenaz aritzen den irakaspen zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> markatzen du. Konparagarriak diren hilargi-jainkoak <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/inuitak-eta-artikoa-sedna-tornit-babes-praktika\/\">Inuit<\/a> lema-seriean aurkitzen dira, <em>Igaluk<\/em>en kasuan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2cd340d2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2cd340d2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp28f9a953 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp28f9a953\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hilargia eta denbora-zenbaketa samiar urte-zikloan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp262aa8d5 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp262aa8d5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c466645 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2c466645\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u00e4nnu hitzak ilargia esan nahi du hizkuntza samierran, eta berarekin lotutako sinesmenak samitarren kalendarioaren testuinguruan bakarrik uler daitezke.<\/p><p>Nekazaritzan oinarritutako gizarteetan ez bezala, errenoak zaindu eta ehizatzen zituzten samitar taldeen urteko erritmoa animalien migrazioek, argi kopuruak eta ilargiaren faseek zehazten zuten. Iparraldeko gau polar luze eta eguzki gutxikoan, ilargia denbora neurtzeko fidagarrienetako bat zen.<\/p><p>Ondorengo idazkietan jasotako samitar hilabete-izenek naturaren eta errenoen ekonomiaren gertakari zehatzei egiten diete erreferentzia, esaterako kumeen jaiotzari, arrautzaldiari edo elur-baldintza jakinei.<\/p><p>Beraz, ilargi-zikloak ez zuen ordena kalendariko abstraktu bat egituratzen, baizik eta eguneroko jardueren segida praktiko bat. Ikertzaileek adierazi dutenez, ilargia M\u00e4nnu gisa pertsonifikatzea ezin da funtzio horretatik bereizi: argiaren aldaketa gorpuzten duen zeruko izakia, aldi berean, eguneroko bizitzaren antolamendu-printzipioa ere bada.<\/p><p>Zaila da iturrien bidez zehaztea zenbateraino zen M\u00e4nnu bere kabuz gurtutako izakia eta zenbateraino izendatzen zuen hitzak, besterik gabe, zeruko gorputza bera. XVII. eta XVIII. mendeetako idazleek zeruko edozein fenomeno berehala <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten barruan jainkotzat gurtua den izakia.\" tabindex=\"0\">jainkotzat<\/span> hartzeko joera zuten, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura bateko jainko guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">panteoi<\/span> oso baten zain baitzeuden.<\/p><p>Ziurra dena da ilargiak samitarren begietan garrantzi berezia zuela. Ez dago argi eskaintza berezirik jasotzen ote zuen, hori eskualdearen arabera aldatzen baita eta ez baita modu jarraituan frogatuta. Ilargiaren eta kalendarioaren arteko lotura da <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi transmititutako jakintza eta kondairak.\" tabindex=\"0\">tradizioaren<\/span> alderdirik hobekien frogatua.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp22cab687 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp22cab687\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2d78d8ab elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2d78d8ab\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Eguzkia eta ilargia bikote gisa danbor-kosmologian<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp275af7ae e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp275af7ae\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2509efdb elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2509efdb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Samitarren xamai-danbor askotan eguzkia eta ilargia batera agertzen dira, gehienetan mintzaren erdiko edo goiko aldean. Eguzkia, samieraz <em>beaivi<\/em> edo antzeko formak, askotan diamante-itxurako irudi gisa irudikatzen da, izpi edo besoak dituela, eta bere barruko eremuetan beste zeinu batzuk ere agertzen dira.<\/p><p>Ilargia, oro har, irudi txikiago eta bereizi gisa agertzen da ondoan. Bikote horrek adierazten du bi zeru-gorputz horiek samitarren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura batean munduaren egitura eta ordenaren inguruko ikuskera.\" tabindex=\"0\">kosmologian<\/span> elkarri lotutako aurkako bikote gisa pentsatuak zeudela.<\/p><p>Bikote horren esanahi zehatza danborretatik bakarrik ezin da atera. Idazleen garaiko idazkiak, danbor-tradizio osoan gertatzen den bezala, kanpotik ekarriak dira eta ez dira bat datorrenak.<\/p><p>Interpretatzaile batzuek eguzkiari goragoko eta bizia ematen dion rola eman zioten, eta ilargia gauaren eta ilunaldiaren mendeko maila gisa ikusi zuten. Hierarkia hori benetan samitarren ikuskerarekin bat egiten zuen edo ordenamendu europarraren proiekzio bat baino ez zen, ez dago argi.<\/p><p>Ziurra dena da samitarren erlijioa zeruaren behaketarekin oso lotuta zegoela, eta eguzkia eta ilargia eskualde ezberdinetako danborretan behin eta berriz agertzen diren figura gutxietako bat direla. M\u00e4nnu-rentzat horrek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi ezagutza eta kontakizunak transmititzeko modua.\" tabindex=\"0\">tradizioaren<\/span> egonkortasun erlatiboa dakar, tokiko izaki gehiagorekin alderatuz.<\/p><p>Hala ere, hemen ere balio du irudi-materialak mitoetara edo erituletara zuzeneko sarbiderik eskaintzen ez duela printzipioa. Kosmologiaren egituraren barruan leku bat erakusten du, ez kontatutako biografia bat. Gaur egungo ikerketak, hori dela eta, danbor-irudiak egitura-lekukotza gisa tratatzen ditu, eta ez ilustratutako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura bateko jainkoen inguruko kontakizunen multzoa osoa.\" tabindex=\"0\">mitologia<\/span> gisa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-maennusami-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bibliografia (aukeraketa)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>H\u00e5kan Rydving: <em>The End of Drum-Time<\/em> (Uppsala 1993)<\/li><li>Juha Pentik\u00e4inen: <em>Saamelaiset. Pohjoisen kansan mytologia<\/em> (Helsinki 1995)<\/li><li>Ernst Manker: <em>Die Lappische Zaubertrommel<\/em> (Stockholm 1938-1950)<\/li><li>Johannes Schefferus: <em>Lapponia<\/em> (Frankfurt 1673)<\/li><li>Knud Leem: <em>Beskrivelse over Finmarkens Lapper<\/em> (Kopenhagen 1767)<\/li><li>Anna Lia Berthelsen: <em>The Sami People<\/em> (Fairbanks 2002)<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw-add-maennusami e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw-add-maennusami\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw-add-maennusami-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw-add-maennusami-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u00e1nnu samitarren erlijioan ilargiaren jainko gisa agertzen da, gaueko denboraren <em>laguntzaile<\/em>, eta aldi berean neguko polar luzean bidaiari, artzain eta ibiltarien <em>zaindari<\/em> gisa ulertzen zena. XVII. eta XVIII. mendeetako kronikek haurdunaldiarekin, emankortasunarekin eta denbora-neurketarekin lotzen dute. Xamai-danborretan tarteka ilargi-disko gisa agertzen da, Beaivi eguzki-sinboloaren ondoan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-maennusami-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Gako-hitz erlazionatuak: M\u00e1nnu Aski Manno Sami ilargi-jainkoa ilargi-zikloa danbor Goavddis Noaidi.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-maennu-sami\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-maennusami-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard eta babes-tradizioak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guardek objektu babesle eramangarrien tradizio kultural-historikoari lotzen zaio, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/\">Sami<\/a> herriaren eta munduko beste hainbat kulturaren tradizioaren ildotik. 41 maila, urre fina, platinoa, zilarra, Alemanian fabrikatua. 30 eguneko itzultze-eskubidea.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-maennusami-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-maennusami-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-maennusami-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-maennusami-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-maennusami-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-maennusami-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-maennusami-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">Esperientzia pertsonalak desberdinak izan daitezke. Ez da produktu mediko bat. Ez da sendatze-agindurik.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-maennusami-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-maennusami-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-maennusami-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>ez da produktu medikorik<\/strong> eta ez du ordezkatzen medikuen edo psikoterapeuten tratamendurik. Erlijio-zientzien edukiak kultura-historiaren araberako kokapena dira, ez praktika espiritual baterako gomendioa.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":2893,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Mannu samiar hilargi jainkoa","_yoast_wpseo_title":"M\u00e1nnu - samiar hilargi jainkoa eta gaueko zaindaria","_yoast_wpseo_metadesc":"M\u00e1nnu samiarren hilargi jainkoa da, gauaren laguntzailea eta kristautasunaren aurreko tradizio samiarraren erlijio-figura garrantzitsua.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"","wesen_kultur":"","wesen_klasse":"","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200715","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>M\u00e1nnu - samiar hilargi jainkoa eta gaueko zaindaria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"M\u00e1nnu samiarren hilargi jainkoa da, gauaren laguntzailea eta kristautasunaren aurreko tradizio samiarraren erlijio-figura garrantzitsua.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"M\u00e1nnu - samiar hilargi jainkoa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"M\u00e1nnu samiarren hilargi jainkoa da, gauaren laguntzailea eta kristautasunaren aurreko tradizio samiarraren erlijio-figura garrantzitsua.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_maennu-sami.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mannu-hilargi-jainkoa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mannu-hilargi-jainkoa\\\/\",\"name\":\"M\u00e1nnu - samiar hilargi jainkoa eta gaueko zaindaria\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mannu-hilargi-jainkoa\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mannu-hilargi-jainkoa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_sami_maennu-sami.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:10:11+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"M\u00e1nnu samiarren hilargi jainkoa da, gauaren laguntzailea eta kristautasunaren aurreko tradizio samiarraren erlijio-figura garrantzitsua.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mannu-hilargi-jainkoa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mannu-hilargi-jainkoa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mannu-hilargi-jainkoa\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_sami_maennu-sami.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_sami_maennu-sami.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Sami tradizioko jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mannu-hilargi-jainkoa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u00e1nnu &#8211; samiar hilargi jainkoa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"M\u00e1nnu - samiar hilargi jainkoa eta gaueko zaindaria","description":"M\u00e1nnu samiarren hilargi jainkoa da, gauaren laguntzailea eta kristautasunaren aurreko tradizio samiarraren erlijio-figura garrantzitsua.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"M\u00e1nnu - samiar hilargi jainkoa","og_description":"M\u00e1nnu samiarren hilargi jainkoa da, gauaren laguntzailea eta kristautasunaren aurreko tradizio samiarraren erlijio-figura garrantzitsua.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_maennu-sami.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/","name":"M\u00e1nnu - samiar hilargi jainkoa eta gaueko zaindaria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_maennu-sami.webp","datePublished":"2026-09-07T14:10:11+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"M\u00e1nnu samiarren hilargi jainkoa da, gauaren laguntzailea eta kristautasunaren aurreko tradizio samiarraren erlijio-figura garrantzitsua.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_maennu-sami.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_maennu-sami.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Sami tradizioko jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u00e1nnu &#8211; samiar hilargi jainkoa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200715"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200715\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2893"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}