{"id":200688,"date":"2026-09-07T14:10:10","date_gmt":"2026-09-07T14:10:10","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200688"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"yer-sub-lur-ur-espiritua","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/","title":{"rendered":"Yer-Sub \u2013 Turkiarren lur- eta ur-espiritua"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200688\" class=\"elementor elementor-200688 elementor-2638 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Yer-Sub, lur sakratuaren turkiar zahar lur- eta ur-indarra<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yer-Sub (turkiar zaharrez <em>Yer-Sub<\/em>, \u00abLur-Ur\u00bb) turkiar zaharreko eta Siberiako sistema erlijioso tengristan lur sakratuaren eta ur sakratuen botere numinoso bateratua da. Tengri-goikoa eta Umai-tartekoa osatzen ditu, hirukote kosmologiko bat eratuz. Turkiar eta Siberiako iturri tengristek Yer-Sub lur sakratuaren lur- eta ur-indar gisa deskribatzen dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-yersub-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Siberia \/ Tengrismo tradizioaren natur-espiritua.\">Natur-espiritua<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/siberiar-shamanismoa-tengrismoa-estepa-taiga\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Siberia \/ Tengrismo tradizioaren mitologia.\">Siberia \/ Tengrismoa<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Lur- eta ur-indarra.\">Lur- eta ur-indarra<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-yersub-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-yersub-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-yersub-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-yersub-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-yersub-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202506\" alt=\"Yer Sub - Siberiar-tengrismo tradiziotik datozen izakiak, ikuspegi historiko-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp-yer-sub elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp-yer-sub\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp-yer-sub\" data-id=\"col-iwgcomp-yer-sub\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp-yer-sub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp-yer-sub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yer-Subek, <strong>lur-ur indarrak<\/strong>, turkiar zaharreko tradizioan lur sakratua eta elementu jariakorra aldi berean gorpuzten ditu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sailkapena eta profil laburra<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tengri-zeruko-jainkoa\/\">Tengri<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/\">Umai<\/a> edo <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ulgen-argi-jainkoa-altaiarrak\/\">\u00dclgen<\/a> jainko pertsonalen aldean, Yer-Sub ez da norbanako bat, baizik eta boterea kolektiboa eta lekuari lotua.<\/p><p>VIII. mendeko Orkhon inskripzioetan (K\u00fcl-Tigin, Bilge Kagan, Tonyukuk) Yer-Sub aldizka agertzen da hiru-formula batean: \u00abTengri (zerua), Umai (ama) eta Yer-Sub-ek (lur-ura) garaipena eman digute\u00bb. Formula hori turkiar zaharreko tengrismoaren egitura kosmologikoaren froga garrantzitsuenetako bat da.<\/p><p><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/siberiar-shamanismoa-tengrismoa-estepa-taiga\/\">Siberiako tradizio tengristan<\/a>, figura espezializatu berriagoek, mendi jaunek, iturri-espirituek eta ibai-espirituek hartzen dituzte hasieran Yer-Subi kolektiboki egokitutako funtzio zehatzak. Horrela, Yer-Sub geroagoko erlijio-historian espiritu izendatu ugarietan zatikatzen da, kontzeptu gisa ez desagertuz.<\/p><p>Fenomenologia erlijiosoaren ikuspegitik, Yer-Sub \u00abnuminositate lokala\u00bb ilustratzen duen eredu bat da: goi-jainko unibertsalen aldean, botere hau lekuari lotua da eta leku zehatzetan pilatzen da, mendi-mendateetan, iturrietan, ibai-desembokaduretan, harkaitzetan. Horrela erromatar <em>genii loci<\/em>-ekin eta japoniar <em>jinushigami<\/em>-ekin lerro berean kokatzen da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izena eta etimologia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Izena turkiar zaharreko dvandva konposatu klasiko bat da: <em>yer<\/em> (\u00ablurra, herrialdea, tokia\u00bb) eta <em>sub<\/em> (\u00abura, iturria, ibaia\u00bb). Antzeko eraikuntzak hizkuntza indoeuroparretan eta altaikoetan asko dokumentatuta daude; horiek adierazten dute lurra eta ura ez direla bi gauza bereizi gisa hartzen, baizik eta elkarri lotutako bizi-oinarrien bikote gisa.<\/p><p>Mundu mongoliarrean kontzeptu hori neurri batean <em>gazar usu<\/em> (\u00ablurralde-ura\u00bb) edo <em>Et\u00fcgen Eke<\/em> (\u00abLur Ama\u00bb) delakoari dagokio. Siberian bertan, buriatarrek <em>Lus<\/em> (iturri-espirituak) ezagutzen dituzte, eta jakutoek <em>Aar Tojon<\/em>-en lur-zerbitzari den <em>Aan Alakhchyn<\/em>.<\/p><p>Talat Tekin-ek (1968) argitu zuen <em>yer sub<\/em>-en estatus gramatikala konposatu gisa: ez dira bata bestearen ondoren aipatutako bi jainko, baizik eta izen bikoiztu duen botere bakarra. Behaketa hizkuntza horrek ondorio erlijio-zientifikoak dakartza, lur-ur botere integratuaren ideia bat inplikatzen baitu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deskribapena eta ikonografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yer-Subek ez du ikonografia berezirik. Espiritu espezializatu lekuari lotuak irudikatzen direnean, harri-metaketen (<em>obo<\/em>), egurrezko zutoin idatzien (<em>serge<\/em>), larizetan jarritako oihal-zerrenden (<em>kyira<\/em>) eta iturri-ertzeko egurrezko irudi txikien bidez egiten da. Yer-Sub, oro har, ikusezina da; materia bera da haren gorputza.<\/p><p>Irudi-eza hau <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tengri-zeruko-jainkoa\/\">Tengri<\/a> urrunarekin partekatzen du, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ulgen-argi-jainkoa-altaiarrak\/\">\u00dclgen<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/\">Umai<\/a> edo <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/erlik-khan-altaitarren-azpimunduaren-jauna\/\">Erlik Khan<\/a>-en itxura antropomorfo pertsonaletatik bereizirik. Fenomenologia erlijiosoaren ikuspegitik, honek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura bateko jainko guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">panteoi<\/span> batean botere numinoso kolektiboen eta pertsonalizatu indibidualen artean dagoen ezberdintasuna markatzen du.<\/p><p>Mongoliar praktika modernoan, Yer-Sub Ovoo harri-metaketen bidez adierazten da neurri batean; jai handietan Ovoo-en inguruan urdinezko <em>khadag<\/em> oihal luzeak zabaltzen dira, urdin kolore horrek nahita <em>M\u00f6ngke K\u00f6ke Tengri<\/em> aipatzen duelarik, harriak berak Yer-Sub adieraziz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kondaira mitologikoak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>K\u00f6kt\u00fcrk inskripzioek ez dute Yer-Subi buruzko istoriorik jasotzen, baizik eta deiak. XIX. mendeko etnografia-erregistroetan (Radloff, Anokhin, Verbickij) baino ez dira agertzen mendi- eta ibai-jaun banakoei buruzko istorioak, guztiak batera Yer-Sub sortaren osotasuna betetzen dutenak.<\/p><p>Buriatarren artean, esaterako, Baikal aintzira \u00abaita\u00bb gisa deitzen zaio, eta inguruko mendiak \u00abanaiak\u00bb gisa, ahaidetasun-eskema batek Yer-Sub boterea ahaidetasun-metaforetan disolbatzen duelarik.<\/p><p>Altaiar istorio zehatz batek kontatzen du nola sortu ziren mendiak, Yer-Sub Erlik-en saiakera baten aurka matxinatu zenean, hark lurra bere onerako hartu nahi izan zuenean: mendiak liskar kosmiko baten olatu gogortuak dira. Istorio hau sorrera-mitoen eta etiologia-mitoen artean kokatzen da.<\/p><p>Jakutoen Olonkho epopeietan, <em>Aan Alakhchyn Khotun<\/em> lur-jainkosak Yer-Sub funtzioaren alderdi bat gorpuzten du. Munduaren erdiguneko zuhaitz sakratuan bizi da eta izaki guztiei bere bizi-uraren zati bat ematen die, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Arte edo narrazioan errepikatzen den eduki-elementua.\" tabindex=\"0\">motibo<\/span> bat, lur-ur kontzeptu integrala epikoki garatzen duena.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kultua eta gurtza<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kultu-forma nagusia <em>Ovoo<\/em>&#8211;<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Esanahi erlijioso edo kulturala duen ekintza sinbolikoen sekuentzia arautua.\" tabindex=\"0\">erritual<\/span>a da: mendi-lepo batean edo iturri nabarmen batean harri-pila bat metatzen da, oihal-zerrendez apaindu, eta erakuslariaren noranzkoan hiru bider inguratuz omentzen da. Bidaiariek harri bat gehitzen dute; artzainek esne edo kumis pixka bat isurtzen dute lurrera.<\/p><p>Estatu mailan, Yer-Sub khan-en zinen parte zen: khana engainatzen duenak &#8220;Yer-Sub zauritzen du&#8221; eta ordenatik kanpo gelditzen da. Funtzio politiko hori Theophylakt Simokattes-en (VII. mendearen hasiera) bizantziar kronikan ere inplizituki agertzen da, turkiar zin-praktikei buruz kontatzen duenean.<\/p><p>Mongolia modernoan, Ovoo-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Esanahi erlijioso edo kulturala duen ekintza sinbolikoen sekuentzia arautua.\" tabindex=\"0\">erritual<\/span>ak berpizkunde nabarmena izan du; 1990etik aurrera milaka ovoo berri eratu edo zaharberritu dira. Caroline Humphreyk berpizkunde hori zehatz-mehatz dokumentatu du <em>The Marxist Anthropology of Mongolia<\/em> eta <em>Inside and Outside the Mongol Tent<\/em> (2002) lanetan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babes-praktika eta babes magikoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ikuspegi erlijio-zientifikotik, Yer-Sub konplexuko babes-praktikek ez dute batez ere kaltea saihestea helburu, baizik eta lekuaren garbitasuna zaintzea.<\/p><p>Debekatuta zeuden, esaterako, iturri batera txistu egitea, zuhaitz sakratuak apurtzea edo <em>obo<\/em> baten gainean beharrizanak egitea. Debeku horiek hausteari &#8220;Yer-Sub zauritzea&#8221; deitzen zitzaion, eta, tradizioaren barruan, ehizako porrota edo gaixotasuna eragin zezakeen erantzun gisa.<\/p><p>Zentzu hertsian, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Apotropaikoaren plurala: zoritxarra uxatzeko diren objektuak eta ikurrak.\" tabindex=\"0\">apotropaiko<\/span>ak ziren mendi sakratuko harri txikiak eramatea, babes-formulak iturri-zuten enborretan grabatzea eta zaldi-ilezko lokarriak atalasetan jartzea. Praktika horiek gaur egun ere bizirik daude Mongolian eta Tuvan.<\/p><p>Xehetasun interesgarri bat yakutoen tradiziotik: leku sakratu bat utzi aurretik, formalki baimena &#8220;eskatzen&#8221; zaio, askotan &#8220;<em>Bahyy bolokhtuun<\/em>&#8221; (&#8220;izan onbera, utz nazazu joaten&#8221;) esanez. Lurraldearekiko begirune-forma hori adibide klasikoa da fenomenologia erlijiosoaren ikuspegitik, etiketa animista baten erakusgarri.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Antzekotasunak beste kultura batzuetan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Egiturazko aldetik konparagarria da erromatarren <em>genius loci<\/em>-arekin; germaniarren lurreko izakiekin; zelten <em>s\u00eddh<\/em>-etako biztanleekin; Japonian <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Japoniako jainko-erlijio jatorrizkoa, kamien gurtzan oinarritua.\" tabindex=\"0\">Shinto<\/span> tradizioko <em>jinushigami<\/em>-ekin; Latinoamerikan andetar <em>apu<\/em> eta <em>huaca<\/em>-ekin. Kasu guztietan lekuari lotutako botere kolektibo bat da, mito pertsonalen bidez baino, garbitasun-debekuen bidez omendua.<\/p><p>Bereziki estua da antzekotasun tipologikoa txinatar <em>tudi gong<\/em> sistema lokalarekin, lurreko jainko lokalekin, eta tibetar <em>sa-bdag<\/em>-ekin (&#8220;lurreko jaunak&#8221;). Hemen Asia barnealdeko zubi kulturalak ageri dira, eratorpen historiko zuzenik ziurtatu ahal izan gabe.<\/p><p>Ikuspegi fenomenologiko erlijiosotik, Yer-Subek Mircea Eliadek <em>Le sacr\u00e9 et le profane<\/em> (1957) lanean &#8220;lekuaren hierofania&#8221; deitu zuena adierazten du: leku jakin batzuk, markatze erritualaren bidez, zentro sakratu bihurtzen dira, jainko pertsonal bat han bizi izan behar izan gabe.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gaur egungo harrera eta ikerketa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mongoliar-tuviar egungo testuinguruan, Yer-Sub (<em>gazar usu<\/em> edo <em>cher-sug<\/em> gisa) ingurumen-etikaren funtsezko kontzeptu bihurtu da. Ingurumen-orientazioko GKE ugarik Ovoo konplexu tradizionala aipatzen dute argudio-oinarri gisa. Erreferentzia akademikoak: Caroline Humphrey (<em>The Marxist Anthropology of Mongolia<\/em>, 1983; <em>Inside and Outside the Mongol Tent<\/em>, 2002), Roberte Hamayon, Sergei Neklyudov.<\/p><p>Ikerketa-ildo bat Yer-Sub praktika Mongoliako meatzaritza eta ur-eskubideen inguruko gaur egungo gatazkekin lotzen du: talde indigenek Yer-Sub lekuen ukiezintasun erlijiosoa aipatzen dute proiektu handiei aurre egiteko. Dimentsio politiko horrek inplikazio zientifikoak ditu, Caroline Humphreyk zehatz-mehatz eztabaidatuak.<\/p><p>Tuvan, 1990etik aurrera, <em>D\u00fcng\u00fcr<\/em> praktikari xamanikoen elkarte bat sortu da, Yer-Sub erritualak publikoki kodetzen dituena. Ikuspegi zientifikotik, kodetze hori kasu interesgarria da: praktika hasieran hedatu eta zehaztugabea zen bat elkarte-egitura modernoen bitartez &#8220;inbentariatzeko&#8221; prozesu baten adibide.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ikerketa-eztabaidak eta galdera irekiak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Eztabaida garrantzitsu bat Yer-Sub kontzeptu <em>bakar<\/em> bat ala <em>kontzeptu bilduma<\/em> bat den galderaren bueltan dabil. Talat Tekinek eta Sergei Neklyudovek irakurketa integratua defendatu zuten; ikerketa berrienak (adibidez B. Kellner-Heinkelerena) eskualdeka pertsonalizazio ezberdinak onartzeko joera du.<\/p><p>Bigarren galdera irekia Yer-Suben eta Mongoliako budista lokal-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Munduan eragina duela ustezko izaki gorpuzgabea.\" tabindex=\"0\">espiritu<\/span>-kontzeptuaren arteko harremana da: zenbat da gaur egungo Ovoo praktikatik budismoaren aurrekoa, eta zenbat berformulatu du budismoak? Walther Heissigek geruza-teoria bat proposatu du hemen, ikerketa berrienek era kritikoan aztertua.<\/p><p>Azkenik, eta hau da galdera praktiko garrantzitsuena, nola erlazionatzen da gaur egun bizirik dagoen Yer-Sub konplexua mugimendu ekologikoekin, haiek instrumentalizatu gabe? Mongolia barnealdeko <em>Onggi River Movement<\/em> herritar-ekimenak berak galdera hori jasotzen du, eta 2020ko hamarkadarako ikerketa-eremu bat eskaintzen du erlijio-etnologiarentzat.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s9 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s9h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s9h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Yer-Sub ingurumen-eztabaida modernoan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s9c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s9c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s9t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s9t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tengrismoari buruzko azken ikerketen bihurgune harrigarrienetako bat Yer-Suben berraurkikuntza da, garaikideko ingurumen-mugimenduen erreferentzia puntu gisa. <em>Onggi River Movement<\/em> mongoliar herritar ekimenak (2001ean sortua) urrezko meategien aurka protesta egiten du, iturri eta ibai-ibilbide sakratuak suntsitzen dituztelako, eta horretarako Yer-Sub gurtza tradizionalari erreferentzia esplizitua egiten dio. Caroline Humphreyk mugimendu hori hainbat artikulutan dokumentatu du.<\/p><p>Zientzialarien ikuspegitik, bihurgune hori anbibalentea da. Alde batetik, ustez \u00abarkaikoa\u00bb den kontzeptu erlijioso baten bizitasun jarraitua erakusten du; bestetik, arrisku bat dakar berekin: eduki erlijiosoak modu selektiboan eta instrumentalki mobilizatzea xede politikoetarako. Bi alderdi horiek kontuan hartu behar dira analisi zehatz batean.<\/p><p>Tuwan eta Sakha Errepublikan antzeko mugimenduak ikusgai daude; horiek erlijio-etnologiaren eta ekologia politikoaren arteko elkargune berri bat sortzen dute. Bron Taylor bezalako erlijio-fenomenologoek (<em>Dark Green Religion<\/em>, 2010) konstelazio hori \u00aberlijio berdea\u00bb gisa aztertu dute, eta Yer-Sub horren adibide gisa aipatu dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s10 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s10\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s10h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s10h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturriak eta kultura-hub-arekin lotura<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s10c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s10c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s10t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s10t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yer-Sub konplexua zabalean aztertu nahi duenak <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/siberiar-shamanismoa-tengrismoa-estepa-taiga\/\">Tradizio siberiar-tengrista<\/a> orri orokorrean aurkituko ditu <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tengri-zeruko-jainkoa\/\">Tengri<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/\">Umai<\/a> (Tonyukuk hirukote formulan) eta lekuari lotutako izpiritu-munduak bezalako figura erlazionatuenetarako erreferentzia nagusiak.<\/p><p>Talat Tekinen <em>A Grammar of Orkhon Turkic<\/em> (1968) da turkiera zaharraren geruzarako oinarri filologiko garrantzitsuena. Caroline Humphreyren <em>Inside and Outside the Mongol Tent<\/em> (2002) eta <em>Marx Went Away, But Karl Stayed Behind<\/em> (Frank Piekerekin batera, 1998) sakontasun etnografiko garaikidea eskaintzen dute.<\/p><p>Sergei Neklyudoven <em>Mify narodov mira<\/em>, 2. lib. (Mosku, 1992), Yer-Sub konplexuari buruzko errusiar oinarrizko lanik trinkoena da, eta bibliografia serio guztietan agertu beharko luke.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s11 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s11\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s11h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s11h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Leku-loturaren erlijio-fenomenologia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s11c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s11c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s11t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s11t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yer-Subek erlijio-fenomenologiaren ikuspegitik \u00ablekuari lotutako numinositatearen\u00bb kategoria erakusten du, Mircea Eliadek <em>Le sacr\u00e9 et le profane<\/em> (1957) lanean \u00ablekuaren hierofania\u00bb gisa garatu zuena. Goi-jainko unibertsalen aldean, numinositate mota hau espazioari lotua eta zehatza da.<\/p><p>Leku baten seinalatze erritualak (harri-metak, oihal-loturak, zurezko posteak erabiliz) van Genneppek \u00abpaisaiaren sakralizazioa\u00bb deitu zuenaren adibide klasiko bat da. Yer-Sub kasu honetan lekuan bizi den pertsona bat ez da, baizik eta leku bihurtzen den indarra bera, erlijio-fenomenologiaren aldetik garrantzitsua den bereizketa bat.<\/p><p>Japoniar <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Shinto japoniarrean gurtzen diren izpiritu- eta indar jainkotiarrak.\" tabindex=\"0\">kami<\/span><\/em> kontzeptuarekin eta erromatar <em>genius loci<\/em>-rekin alderatuz, argi geratzen da lekuari lotutako numinositatea mundu osoan zabaldutako kontzeptua dela, tradizio bakoitzean modu berezian formulatzen dena. Yer-Sub bereziki kontsistentea eta ondo dokumentatua den bariante bat da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s12 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s12h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s12h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gogoeta metodologikoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s12c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s12c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s12t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s12t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yer-Sub ikerketan hainbat arazo metodologiko sortzen dira. Lehenik: hitza bera konposatu bat da, eta turkiera zaharrean duen tratamendu gramatikal zehatza eztabaidagarria da. Talat Tekinen zehaztapena, \u00abbi zatiko izena duen indar bakarra\u00bb gisa, gehiengoak onartua da, baina ez erabat eztabaidaezina.<\/p><p>Bigarrenik: Tonyukuk <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Euskarri finko batean grabatutako edo zizelkatutako testua.\" tabindex=\"0\">inskripzioaren<\/span> Yer-Sub eta XIX.\/XX. mendeetako mendi- eta iturri-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Munduan eragina duela uste den gorputz gabeko izakia.\" tabindex=\"0\">izpirituen<\/span> mundu etnografikoki dokumentatuaren identifikazioa hipotesi bat da; ikerketa arlo honetan zuhurra bihurtu da.<\/p><p>Hirugarrenik: Yer-Suben garaikideko mobilizazioa mugimendu ekologikoetarako zientifikoki konplexua da. Caroline Humphreyk eta Bron Taylorrek ekarpen garrantzitsuak egin dituzte hemen, eztabaida itxi gabe.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s13 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s13\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s13h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s13h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Yer-Sub eta Naadam mongoliarra<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s13c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s13c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s13t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s13t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sakontze berezia merezi du Yer-Suben eta mongoliar <em>Naadam<\/em> udako jaialdiaren arteko harremanak. Naadam, urtero uztailean ospatzen dena, mendi- eta iturri-jainkotasunen otoitzetan du jatorria, eta horrenbestez historikoki Yer-Sub konplexuari lotua dago.<\/p><p>Naadameko hiru \u00abjoko gizonezko\u00bb klasikoak, zaldi-lasterketa, arku-tiroa eta borroka, jatorriz tribuaren indarraren erritu-erakuspenak izan ziren mendiaren babesle jainkoaren eta Yer-Suben aurrean. Christopher Atwoodek erritu-oinarri hori zehatz-mehatz deskribatu du bere Encyclopedia lanean (2004).<\/p><p>Gaur egungo Mongolian, Naadam jaialdi nazional handi bat da, aldi berean estatu-lai zikoa eta tradizio erlijiosoari lotua dena. Jaialdiaren hasieran egiten diren ovoo erritualek Yer-Sub geruza ikusgai mantentzen jarraitzen dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s14 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s14\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s14h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s14h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Yer-Sub eta aztarna arkeologikoak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s14c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s14c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s14t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s14t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yer-Suben inguruko aztarna arkeologikoa mugatua da, baina argigarria. Siberia hegoaldeko goi-zelaietan (Tuwa, Altai), eszita- eta hunoen garaiko <em>kurgan<\/em> muinoak eta zutik jarritako harri-posteak gorde dira, \u00ableku sakratuen\u00bb seinalatze erritual gisa interpretatzen direnak. Seinalatze horiek geroagoko Yer-Sub kontzeptuarekin bat egiten duten ala ez ez dago erabat frogatuta.<\/p><p>K\u00f6kturkoen garaiko <em>balbal<\/em> harri-posteak dira material arkeologiko bereziki garrantzitsuak, errege-hilobietan lerroan jartzen zirenak. Sergei Klyashtornyk <em>Drevnetjurkskie pis&#8217;mennye pamjatniki<\/em> (1964) lanean poste horien eduki erlijiosoa aztertu zuen.<\/p><p>Bitartekaritza-tesi batek harri-poste arkeologikoak Sakha herriaren <em>serge<\/em> posteekin lotzen ditu, etnografikoki dokumentatuak: biak leku-seinalatze jarraitu bateko islak izan litezke, bi milurteko baino gehiagoko jarraitasun eta eraldaketekin.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp21aa3e2d e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp21aa3e2d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2524783c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2524783c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Yer-Sub kontzeptu bikoitza gisa: lurra eta ura tengrismoan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp274b5427 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp274b5427\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c867c66 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2c867c66\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Yer-Sub<\/em> izenak, turkiar hizkuntzetan hitzez hitz Lurra-Ura, ez du zehazki mugatutako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten baitan jainkotzat gurtzen den izakia.\" tabindex=\"0\">jainkotasun<\/span> bakar bat izendatzen, baizik eta multzo bat: erdiko munduaren osotasuna, bere mendi, ibai, iturri eta basoekin, arima duen eta gurtzeko moduko indartzat hartua.<\/p><p>VIII. mendeko Orkhon haranaren inskripzio turkiar zaharrek, turkiar hizkuntza batean idatzitako testu jarraitu zaharrenek, jada aipatzen dute <em>yer sub<\/em>, <em>Tengri<\/em> zerujainkoaren ondoan, herriaren zoriaz zaintzen duen instantzia gisa.<\/p><p>Aipamen goiztiar hau garrantzitsua da, izan ere erakusten baitu antzinako pentsamolde bat dela, idatziz frogatua, eta ez etnografiaren geroagoko eraikuntza bat. Orkhon inskripzioetan <em>yer sub<\/em> eta <em>Tengri<\/em> batera agertzen dira, herria estutasunean dagoenean esku hartzen duten indar gisa.<\/p><p>Kokapen teologiko zehatza, ordea, irekita gelditzen da: <em>Yer-Sub<\/em> unitate bakar gisa, tokiko izpiritu ugari gisa, edo biak batera pentsatu ote zen, ezin da zehazki zehaztu inskripzioen testu laburretatik.<\/p><p>Geroagoko tradizio etnografikoetan, hego-siberiar turkiar herrien artean, esaterako altaitarren eta khakastarren artean, <em>Yer-Sub<\/em> maiz plural gisa agertzen da: mendi, ibai eta mendateen jaunen aniztasun gisa, bidaiariek opari txikiak eskaintzen zizkietenak.<\/p><p>Hemen agertzen da unitate eta aniztasunaren arteko zalantza bera, kontzeptu tengrista askoren kasuan bezala. Ikerketak, altaiar erlijioari buruzkoak esaterako, hau interpretatzen du erlijiotasun mota baten adierazpen gisa, tokikoa eta orokorra zorrozki bereizten ez dituena. <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/buga-jainko-nagusia-ewenkak\/\">Buga<\/a>ri buruzko sarrerak antzeko kontzeptuak jorratzen ditu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bibliografia (aukeraketa)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>Talat Tekin: <em>A Grammar of Orkhon Turkic<\/em> (1968)<\/li><li>Caroline Humphrey: <em>Inside and Outside the Mongol Tent<\/em> (2002)<\/li><li>Jean-Paul Roux: <em>La religion des Turcs et des Mongols<\/em> (1984)<\/li><li>Wilhelm Radloff: <em>Aus Sibirien<\/em> (1893)<\/li><li>Roberte Hamayon: <em>La chasse \u00e0 l&#8217;\u00e2me<\/em> (1990)<\/li><li>Sergei Neklyudov: <em>Mify narodov mira<\/em>, 2. bol. (Mosku 1992)<\/li><li>Vladimir Basilov: <em>Shamanism in Siberia<\/em> (1984)<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-yersub e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw2-add-yersub\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-yersub-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw2-add-yersub-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>VIII. mendeko Orkhon inskripzioen alt<em>turkiar<\/em> <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoez, jatorriez eta munduaren ordenaz kontatzen den istorio tradizionala.\" tabindex=\"0\">mitoak<\/span><\/em> Yer-Sub izendatzen du lurraren eta uraren indar bikoitz sakratu gisa, Tengri zeruko jainkoarekin batera, agintariaren eta herriaren ongizatearen bermatzaile.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Kontzeptu gako lotuak: Yer-Sub Orkhon Bilge Kagan obo ovoo gazar usu Et\u00fcgen Eke.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-yer-sub\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard eta babes-tradizioak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard tradizio historikoari lotua da, gorputzean eramateko babes-objektuen tradizioari, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/siberiar-shamanismoa-tengrismoa-estepa-taiga\/\">Siberia \/ tengrismoa<\/a>ren eta mundu osoko beste kultura askoren tradizioan. 41 maila, urre finkoa, platinoa, zilarra, Alemanian fabrikatua. 30 eguneko itzultze-eskubidea.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-yersub-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-yersub-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-yersub-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-yersub-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-yersub-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-yersub-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">Esperientzia pertsonalak desberdinak izan daitezke. Ez da produktu mediko bat. Ez da sendatze-agindurik.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-yersub-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>ez da produktu medikorik<\/strong> eta ez du ordezkatzen medikuen edo psikoterapeuten tratamendurik. Erlijio-zientzien edukiak kultura-historiaren araberako kokapena dira, ez praktika espiritual baterako gomendioa.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":2856,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Yer-Sub Lur Ur Tengrismoa","_yoast_wpseo_title":"Yer-Sub \u2013 Turkiar lur-ur indarra, mitoa eta iturriak","_yoast_wpseo_metadesc":"Yer-Sub-ek turkiar zahar-tengrista sinesmenean lur eta uraren botere sakratua adierazten du. Erlijio-zientziazko azterketa iturriekin.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"2","wesen_kultur":"sibirisch-tengrismus","wesen_klasse":"geister","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200688","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Yer-Sub \u2013 Turkiar lur-ur indarra, mitoa eta iturriak<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Yer-Sub-ek turkiar zahar-tengrista sinesmenean lur eta uraren botere sakratua adierazten du. Erlijio-zientziazko azterketa iturriekin.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Yer-Sub \u2013 Turkiarren lur- eta ur-espiritua\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yer-Sub-ek turkiar zahar-tengrista sinesmenean lur eta uraren botere sakratua adierazten du. Erlijio-zientziazko azterketa iturriekin.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yer-sub-lur-ur-espiritua\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yer-sub-lur-ur-espiritua\\\/\",\"name\":\"Yer-Sub \u2013 Turkiar lur-ur indarra, mitoa eta iturriak\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yer-sub-lur-ur-espiritua\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yer-sub-lur-ur-espiritua\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:10:10+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Yer-Sub-ek turkiar zahar-tengrista sinesmenean lur eta uraren botere sakratua adierazten du. Erlijio-zientziazko azterketa iturriekin.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yer-sub-lur-ur-espiritua\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yer-sub-lur-ur-espiritua\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yer-sub-lur-ur-espiritua\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Siberiar-tengrismo tradizioko izpirituak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yer-sub-lur-ur-espiritua\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Yer-Sub \u2013 Turkiarren lur- eta ur-espiritua\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yer-sub-lur-ur-espiritua\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yer-sub-lur-ur-espiritua\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Yer-Sub \u2013 Turkiarren lur- eta ur-espiritua\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:10:10+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yer-sub-lur-ur-espiritua\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yer-sub-lur-ur-espiritua\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp\",\"inLanguage\":\"eu\",\"description\":\"Yer-Sub-ek turkiar zahar-tengrista sinesmenean lur eta uraren botere sakratua adierazten du. Erlijio-zientziazko azterketa iturriekin.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Yer-Sub \u2013 Turkiar lur-ur indarra, mitoa eta iturriak","description":"Yer-Sub-ek turkiar zahar-tengrista sinesmenean lur eta uraren botere sakratua adierazten du. Erlijio-zientziazko azterketa iturriekin.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Yer-Sub \u2013 Turkiarren lur- eta ur-espiritua","og_description":"Yer-Sub-ek turkiar zahar-tengrista sinesmenean lur eta uraren botere sakratua adierazten du. Erlijio-zientziazko azterketa iturriekin.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Yer-Sub \u2013 Turkiarren lur- eta ur-espiritua","datePublished":"2026-09-07T14:10:10+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp","inLanguage":"eu","description":"Yer-Sub-ek turkiar zahar-tengrista sinesmenean lur eta uraren botere sakratua adierazten du. Erlijio-zientziazko azterketa iturriekin."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/","name":"Yer-Sub \u2013 Turkiar lur-ur indarra, mitoa eta iturriak","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp","datePublished":"2026-09-07T14:10:10+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Yer-Sub-ek turkiar zahar-tengrista sinesmenean lur eta uraren botere sakratua adierazten du. Erlijio-zientziazko azterketa iturriekin.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Siberiar-tengrismo tradizioko izpirituak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Yer-Sub \u2013 Turkiarren lur- eta ur-espiritua"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Yer-Sub \u2013 Turkiarren lur- eta ur-espiritua","datePublished":"2026-09-07T14:10:10+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp","inLanguage":"eu","description":"Yer-Sub-ek turkiar zahar-tengrista sinesmenean lur eta uraren botere sakratua adierazten du. Erlijio-zientziazko azterketa iturriekin."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200688","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200688"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200688\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2856"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}