{"id":200685,"date":"2026-09-07T14:10:10","date_gmt":"2026-09-07T14:10:10","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200685"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"umai-ama-eta-haurren-jainkosa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/","title":{"rendered":"Umai \u2013 Turkiarren ama eta haurren jainkosa"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200685\" class=\"elementor elementor-200685 elementor-2635 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Umai, amen eta jaioberrien turkiar-siberiar jainkosa babeslea<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Umai turkiar-siberiar erlijio-eremuko ama eta haurren jainkosa da. Bere izenak plazenta ere adierazten du; haurdunak, jaioberriak eta haur txikiak babesten ditu, eta shamanen eta emaginen laguntzaile-jainkosa pertsonala da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-umai-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Siberia \/ Tengrismoa tradizioaren jainkosa.\">Jainkosa<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/siberiar-shamanismoa-tengrismoa-estepa-taiga\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Siberia \/ Tengrismoa tradizioaren mitologia.\">Siberia \/ Tengrismoa<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Jainkosa babeslea.\">Jainkosa babeslea<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-umai-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-umai-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-umai-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-umai-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-umai-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sibirisch-tengrismus_umai-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202503\" alt=\"Umai - Sibeeriar-tengrismo tradizioko jainkoak, historikoki-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sibirisch-tengrismus_umai-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sibirisch-tengrismus_umai-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sibirisch-tengrismus_umai-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sibirisch-tengrismus_umai.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp2-umai elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp2-umai\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp2-umai\" data-id=\"col-iwgcomp2-umai\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp2-umai elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp2-umai\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Umai <strong>turkiar-siberiar<\/strong> jainkosa babeslea da, haurren zaindaria eta jaiotza-laguntzailea. Bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo izaki sakratu baten inguruko gurtza-jarduera guztiak.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span> mongoliar-turkiar iturrietan dago dokumentatuta 8. mendetik. Bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo izaki sakratu baten inguruko gurtza-jarduera guztiak.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span> mongoliar-turkiar iturrietan dago dokumentatuta 8. mendetik.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sailkapena eta profil laburra<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Umai (Omai, Omoj, Umaj, May-Ene izenez ere ezaguna) tengrismo historikoaren emakumezko goi-jainkotasun bakanetako bat da, Islama aurreko garaian ere argi dokumentatua. <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tengri-zeruko-jainkoa\/\">Tengri<\/a> zeruko jainko urrundua ordena sakonaren bermatzailea den bitartean, Umai familia-eremuan gertuko babes-indarra da: jaiotza, jaioberriaren loa eta lehen bizi-urtea zaintzen ditu.<\/p><p>Testigantzak 8. mendeko alttturkiar Orhon-inskripzioetatik (Tonyukuk-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Euskarri sendo batean grabatutako edo zizelkatutako testua.\" tabindex=\"0\">inskripzioa<\/span>) hasi, jakutoen, altaiarren eta khakasiarren 19. eta 20. mendeko etnografietatik igaro, eta Tuvako eta Kazakhstango berpizkunde modernoetara arte iristen dira. <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/siberiar-shamanismoa-tengrismoa-estepa-taiga\/\">Siberia-tengrista tradizioaren<\/a> kultura-eremuan, ama-irudi nagusia da eta harreman funtzionala du <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ajisit-jakutiar-jaiotza-jainkosa\/\">Ajisit<\/a>, jakutoen jaiotza-jainkosarekin.<\/p><p>Umai bereziki interesgarria da erlijio-ikuspegitik, funtzio ama kosmiko abstraktu bat substratu anatomiko zehatz batekin lotzen duelako: <em>umai<\/em> hitzak, hitzez hitz, \u00abplazenta\u00bb esan nahi du. Horrela, gorputz-zati bat bihurtzen da <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio batean jainkotzat gurtutako izakia.\" tabindex=\"0\">jainkotasunaren<\/span> egoitza, beste hainbat kulturatan errealitate anatomikoei erlijio-esanahia ematearen antzekoa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izena eta etimologia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Umai<\/em> hitzak alttturkieran \u00abplazenta\u00bb eta \u00abhaurren jainkotasun babeslea\u00bb adierazten du aldi berean. Esanahi bikoiztasun hori erlijio-historiaren ikuspegitik erabakigarria da: jarraiondoa jainkozko babesaren baliokide materialtzat hartzen zen, jaiotza ondoren ez bota, baizik eta leku sakratu batean utzi (zuhaitz batean, ate-atalasearen azpian, sutondoan).<\/p><p>Etimologikoki, Gerard Clausonek eta beste turkologo batzuek hitza alttturkiarra dela diote, iraniar edo paleosiberiar eraginik gabe. Jakutoetan <em>Ymaj<\/em> deitzen zaio eta buriatoetan <em>Manzan Gormo<\/em>, funtzio antzekoarekin.<\/p><p>Iturri mongoliarrek <em>Et\u00fcgen Eke<\/em>, \u00abLurraren ama\u00bb, izenez dute ezaguna, eta horrek erakusten du zati batean lurraren jainkosarekin nahasten dela; nahasketa horretan Umai <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/\">Yer-Sub<\/a>-en gertu kokatzen da.<\/p><p>Tonyukuken k\u00f6kt\u00fcrk-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Euskarri sendo batean grabatutako edo zizelkatutako testua.\" tabindex=\"0\">inskripzioak<\/span> (K.o. 720 inguru) Tengri eta Yer-Sub-ekin batera aipatzen du, eta horrek turkiar erlijio goiztiarrean zuen estatu-funtzioa berresten du. Ikerketak deiadar-formula hirukoitz hori trias kosmologiko gisa interpretatu du: zerua, ama, lur-ura.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deskribapena eta ikonografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Umai tradizionalki ile-txirikorda luzeko eta zilarrezko bitxiak dituen emakume gazte gisa azaltzen da. Hegazti zuri baten gainean zaldiz doa (askotan zisne bat), eguzkia eta ilargia jositako mantua darama, eta urrezko arku txiki bat, harekin haurren kunetatik gaizki-egile espirituak uxatzeko.<\/p><p>Hego-siberiar shaman-danboretan, goiko erdian kokatzen da normalean, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ulgen-argi-jainkoa-altaiarrak\/\">\u00dclgen<\/a>-ren azpitik baina hurbil.<\/p><p>Etxeko sinbolo-sisteman, bere ikurra kunako zurezko pieza da: hegazti- edo arku-formako zizelkatutako kolgailu txikiak, kunatik zintzilikatzen direnak. Jaioberriaren lehen alkandora, askotan aitaren alkandoratik egina, \u00abUmai-jantzi\u00bb gisa hartzen da. Errusiako Museoaren (San Petersburg) eta Ulan-Udeko Etnografia Museoaren bilduma etnografikoan horrelako objektu ugari daude.<\/p><p>Tuvako eta Kazakhstango tengrismo berriaren mugimenduan, Umai ikur kultural bihurtu da; Astanan bere irudia iturri bat apaintzen du. Ikonografia moderno hau deskribapen tradizionaletan oinarritzen da, baina, erlijio-berpizkundeetan sarritan gertatzen den bezala, forma bateratu bat sortzen du, historikoki hain itxia ez zena.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kondaira mitologikoak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tonyukuken <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Euskarri sendo batean grabatutako edo zizelkatutako testua.\" tabindex=\"0\">inskripzioak<\/span> (K.o. 720 inguru) Umai lehen aldiz Tengrirekin batera aipatzen du: \u00abTengrik, Umaik eta lur-eta-ur sakratuak garaipena eman digute\u00bb. Hemen Umai hirukote batean agertzen da zeruko jainkoarekin eta lekuari lotutako lur-ur indarrarekin (ikus <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/\">Yer-Sub<\/a>). Talat Tekinek pasarte hori gramatikalki eta semantikoki xehetasunez aztertu zuen 1968an.<\/p><p>Wilhelm Radloffek jasotako altaiar kontakizun batek Umai nola urrezko kuna batean jaioberri baten arima zerutik jaisten duen deskribatzen du, eta arnasten jarrita amaren magalean uzten duen. Haur bat hiltzen bada, \u00abUmaik bere alkandora itzultzen du\u00bb, errumea horrek jainkozko oparia itzulgarria dela adierazten du, errurik egotzi gabe.<\/p><p>Jakutoen Olonkho epopeietan, zati batean <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ajisit-jakutiar-jaiotza-jainkosa\/\">Ajisit<\/a>-ekin nahasten da eta bizi-arimaren ekarle gisa agertzen da. Nahasketa hori erlijio-historiaren ikuspegitik oso adierazgarria da: funtzio pan-siberiar bat panteoi eskualdekoetan modu ezberdinean pertsonalizatzen dela erakusten du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kultua eta gurtza<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Umai <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko edo izaki santu baten aldeko gurtza-egite guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span> etxeko bizimoduarekin estu lotuta zegoen. Erritu nagusiak hauek ziren: <em>nayan-ot<\/em> garbikuntza-jaia, jaiotzatik hiru egunera egiten zena, non emagina eta ama enara-erretxina eta ipurbedar keaz igarotzen ziren; kuinaren gainean &#8220;gezi-arkua zintzilikatzea&#8221;; eta udaberriko jaian egiten zen janari-eskaintza urtekoa (gazta, behor-esnea, gurin-opilak).<\/p><p>Xamanek Umairi bereziki dei egiten zioten haurrentzako sendatze-saioetan. Isterio-itxura gabeko botere hurbila zela uste zen, &#8220;jainkosa hurbil&#8221; bat, eguneroko bizitzan ozen hitz egin ahal zitzaiona. Gaur egun tuwerako eta jaxaseko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ohitura, kondaira eta abestien bidez transmititutako herri-kultura.\" tabindex=\"0\">folklorean<\/span> paper garrantzitsua betetzen du erditze-laguntzarako eta hildako haurren dolurako erreferentzia-irudi gisa.<\/p><p>Vladimir Basiloven behaketa erlijio-soziologikoa funtsezkoa da hemen: Umaik betetzen du Tengri urrunak bete ezin duen hutsune emozional eta praktikoa. Osagarritasun hori goialdean <em>deus otiosus<\/em> bat duten panteoi anitzeko egitura-ezaugarrietako bat da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babes-praktika eta babes magikoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zientifikoki deskribatuta (inolako eraginkortasun-agindurik gabe), Umairen inguruko multzo apotropaikoak hauek biltzen zituen: zurezko gezi-arku txikiak edo txori-irudiak kuinaren gainean zintzilikatzea; jarraikina leku garbi batean gordetzea; lehen 40 egunetan zarata handiak eta lanabes zorrotzak saihestea; anai-arreba osasuntsu batenaren oihalez egindako &#8220;Umai-kamisoia&#8221; jantzitea.<\/p><p>Barne-ikuspegitik, praktika hauek haur baten kezka lantzen zuten, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/buga-jainko-nagusia-ewenkak\/\">Khargi izpiritu kaltegarriek<\/a> edo <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/erlik-khan-altaitarren-azpimunduaren-jauna\/\">Erlik Khanen<\/a> mandatariek haurra &#8220;berriz behera&#8221; eramaten ez zutela ziurtatzeko. Etnografiaren kanpo-ikuspegitik, haurren heriotza-tasa altuari forma kultural bat ematen dioten eguneroko bizitza egituratzeko errituak dira.<\/p><p>Jaiotza ondorengo 40 eguneko babes-aldi hori Eurasiako hainbat erlijiotan aurkitzen da (kristautasun ortodoxoa, judaismoa, islama), zeinak adierazten baitu Umairen inguruko praktikak Eurasiako jaiotza-erritu multzo zabalago batean sartzen direla, historiaren aldetik eratorpen zuzenik egon behar izan gabe.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Antzekotasunak beste kultura batzuetan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Funtzionalki konparagarriak dira: Eileithyia eta Hera Argeia greziarrak; Juno Lucina erromatarra; Mokosch eslaviarra; Frigg nordikoa, erditze-laguntzaile gisa; eta Siberian bertan <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ajisit-jakutiar-jaiotza-jainkosa\/\">Ajisit<\/a> (jakutoak). Txinan tipologikoki Bixia Yuanjuni dagokio, Tai-Shan mendiko jaiotza-jainkosari, eta Indian Shashthiri.<\/p><p>Puntu historiko interesgarria: zeru-jainko urrun bat duten panteoi ia guztietan, lehen bizitza-urteko dramarako emakumezko babesle orekatzaile bat dago. Umaik zeregin hori betetzen du tengrismoan modu bereziki trinkoan. Erlijio-fenomenologiaren aldetik, goialdean <em>deus otiosus<\/em> baten eta &#8220;azpian&#8221; babesle emakumezko hurbil baten korrelazioaren adibide eskolikoa da.<\/p><p>Umaik ezaugarri semantiko bat partekatzen du Mater Matuta jainkosa etrusko-erromatarrarekin, zeinaren izenak ere gorputz-funtzio batetik eratorria baita (amaren esnea \/ egunsentia &#8220;ama-argi&#8221; gisa). Antzekotasun horiek fenomenologikoki sortzen dira, ez da beharrezkoa harreman historikorik egotea.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gaur egungo harrera eta ikerketa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tengrismoaren errepublika-bertsio modernoetan (Tuwa, Jaxasia, Kazakhstan), Umai identifikazio kultural irudi bihurtu da; Astanan estatua batek hiriko iturri bat apaintzen du. Akademian, Vladimir Basilov, Igor Stebleva eta Marja-Liisa Sergejeva turkologo finlandiarraren lanaren gaia da.<\/p><p>Ikerketa-lerro garrantzitsu batek <em>umai<\/em> = jarraikina eta <em>umai<\/em> = jainko babeslea kontzeptuen arteko zubi linguistiko eta funtzionala aztertzen du, erlijiozkotasuna gorputzaren esperientzia materialetan nola kristalizatzen den erakusteko adibide gisa. Ikerketa hori Robert Hertz eta Arnold van Gennepen jaiotza eta heriotzari buruzko ikerketa konparatiboarekin elkarrizketan dago.<\/p><p>Marja-Liisa Sergejevak, bere Studies in Turkic Folk Religion lanean (Helsinki, 2006), erakutsi zuen gaur egun Tuwan bizirik dirauten Umai praktikek jarraitutasun harrigarria dutela Radloffen 1860ko erregistro etnografikoekiko, aurkikuntza bakan bat garai errepresibo sobietarraren ondoko siberiar erlijio baterako.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ikerketa-eztabaidak eta galdera irekiak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Bi eztabaida metodologikok zeharkatzen dute Umairi buruzko ikerketa. Lehenik: zenbateraino da jarraikinaren eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten barruan jainkotzat gurtutako izakia.\" tabindex=\"0\">jainkotasunaren<\/span> arteko lotura estua fenomeno turkiar-altaiko jatorrizkoa, edo sakralizazio anatomiko unibersal bat islatzen du, Aymaretan, Indiako hegoaldean eta Afrika mendebaldeko yoruba multzoan ere aurkitzen dugun bezalakoa?<\/p><p>Bigarrenik: Orkhon inskripzioetako antzinako turkiar Umai altaiar Umai XIX. mendekoarekin identifikatu daiteke, ala hitzak garai desberdinetan funtzio-irudi desberdinak izendatzen ditu? Sergei Neklyudovek, <em>Mify narodov mira<\/em> lanean (Mosku, 1992), identifikazio jarraitu batearen alde egin zuen argudio; ikerketa berriagoak eszeptikoago agertzeko deia egiten du.<\/p><p>Ikerketa-panorama irekiak Umai objektu erlijio-alderatzailerako oso emankor bihurtzen du, jainkoez gain haien gorputz-oinarri material sendoak ere serio hartzen dituen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijioak konparatuz eta sinesmenetik at aztertzen dituen zientzia.\" tabindex=\"0\">erlijio-zientziarentzat<\/span>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s9 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s9h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s9h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Umairekin duen harremana ikerketa modernoan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s9c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s9c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s9t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s9t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Umairi buruzko ikerketa metodologikoki asko dibertsifikatu da azken bi hamarkadetan. Genero ikuspegitik lantzen duen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijioak alderatuz eta sinesmen-loturarik gabe aztertzen dituen zientzia.\" tabindex=\"0\">erlijio zientziak<\/span> (Karen Pechilis Prentiss edo Hilkka Bergroth turkologo finlandiarraren lanetan, esaterako) gero eta gehiago irakurtzen du Umai &#8220;jaiotza-jainkosa&#8221; izatetik harago, emakumezko goi-figura zentral gisa, zeinaren estatusa askotan Tengri buruzko ikerketa nagusiaren atzean gelditu den.<\/p><p>Berrirakurketa hau altaiar eta uraliar erlijioetako emakumezko jainkosak balioan jartzeko joera zabalago batean sartzen da.<\/p><p>Bigarren ikerbide batek Umai materia-erlijioaren azterketarekin lotzen du: plazenta-praktikak (lurperatzea, zulatzea, zintzilikatzea) anatomiaren eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi bat ordezkatzen duen zeinu bat.\" tabindex=\"0\">sinboloaren<\/span> arteko elkarguneetan irakurtzen dira. Hemen ikerketak Mary Douglasen <em>Reinheit und Gef\u00e4hrdung<\/em> (1966) eta Robert Hertzen &#8220;eskuin&#8221; eta &#8220;ezker&#8221; eskuari buruzko ikasketetara lotzen dira.<\/p><p>Hirugarrenik, Kazakhstango eta Turkiako diaspora ikerketek erakutsi dute Umai-praktikak hiriko erdi-mailako testuinguruetan ere transmititzen direla, sarritan &#8220;kultura-tradizio&#8221; gisa, esplizituki erlijio-izaerarik gabe. Sekularizazio hau iraupenarekin batera egotea ereduzko fenomeno erlijio-soziologikoa da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s10 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s10\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s10h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s10h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturriak eta kultura-hub-arekin lotura<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s10c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s10c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s10t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s10t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Umai-konplexua bere zabaleran aztertu nahi duenak, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/siberiar-shamanismoa-tengrismoa-estepa-taiga\/\">Sibeeriar-tengriar tradizioa<\/a> orokorreko orrian aurkituko ditu erreferentzia nagusiak babes-figura hurbilekin, hala nola <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ajisit-jakutiar-jaiotza-jainkosa\/\">Ajisit<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ulgen-argi-jainkoa-altaiarrak\/\">\u00dclgen<\/a> eta lurrari lotutako <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yer-sub-lur-ur-espiritua\/\">Yer-Sub<\/a> indarraren artean. Tonyukuk-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Euskarri sendo batean grabatutako edo zizelkatutako testu bat.\" tabindex=\"0\">inskripzioaren<\/span> irakurketa, Talat Tekin-en 1968ko edizio estandarrean, sarrera-puntu natural izaten jarraitzen du geruza turkiar zaharrerako.<\/p><p>XIX.\/XX. mendeko geruza etnografikorako, Wilhelm Radloffen <em>Proben der Volkslitteratur der t\u00fcrkischen St\u00e4mme<\/em> (1866tik aurrera) eta Vladimir Basilovaren <em>Shamanism in Siberia<\/em> (1984) dira lan estandarrak. Ikerketa berriagoak, esaterako, Marja-Liisa Sergejevaren <em>Studies in Turkic Folk Religion<\/em> (Helsinki, 2006) eta Tuwako Errepublikako Zientzien Akademiaren erregistro etnografikoak dira.<\/p><p>Fenomenologia erlijiosoaren aldetik, Mircea Eliaderen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Espiritu-munduarekin harremanetan jartzeko espezialistak dituen sistema erlijiosoa.\" tabindex=\"0\">xamanismoari<\/span> buruzko liburua (1951) hasiera-puntu emankorra izaten jarraitzen du, nahiz eta gaur egun bere irakurketa ez den kritikarik gabe onartzen. Roberte Hamayonen ondorengo kritikak (1990) irudia osatzen du, eta biak batera irakurri behar dira.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s11 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s11\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s11h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s11h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sakontasun fenomenologiko erlijiosoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s11c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s11c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s11t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s11t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Fenomenologia erlijiosoaren ikuspuntutik, Umai adibide bikaina da Mircea Eliadek &#8220;hasieraren hierofania&#8221; deitzen duenarentzat: gizaki baten jaiotza gertaera kosmiko bihurtzen da, non goiaren eta beheraren, ikusgarriaren eta ikusezinaren arteko mugak iragazkorrak bihurtzen diren. Fase honetan Umai era konstitutiboan present dago.<\/p><p>Sehaska-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Esanahi erlijioso edo kulturala duten ekintza sinbolikoen sekuentzia arautua.\" tabindex=\"0\">erritualarekin<\/span> (gaueko kantua, kulunkatzea, babes-hariak jartzea) lotura ere &#8220;harrera-erritual&#8221; izeneko kategoria erlijio-antropologiko zabal bati dagokio, Arnold van Gennep folklorista frantsesak <em>Les rites de passage<\/em> lanean (1909) sistematikoki deskribatu zuena.<\/p><p>Sibeeriako beste ama-jainkosekin alderatuz, Umaik esparru politikoarekiko lotura berezia du: Tonyukuk-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Euskarri sendo batean grabatutako edo zizelkatutako testu bat.\" tabindex=\"0\">inskripzioan<\/span> Tengri eta Yer-Sub-en artean kokatzen da, hau da, botere estatal-mailan. Maila politiko hori ez da ohikoa ama babesle-jainkosen erlijio-historian.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s12 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s12h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s12h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gogoeta metodologikoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s12c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s12c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s12t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s12t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Umairen iturriekin lan egitean hainbat arazo metodologiko sortzen dira. Lehenik: iturri zaharrenak K\u00f6kt\u00fcrken inskripzioetako otoitz-formula laburrak dira; deskribapen etnografiko xeheak, aldiz, XIX.\/XX. mendekoak baino ez dira. Bi geruza horiek zuzenean identifikatzea ez dago behin betiko bermatuta.<\/p><p>Bigarrenik: etnografia errusiar eta sobietarrak sarritan Umai <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijioak modu konparatiboan eta sinesmenetik at aztertzen dituen zientzia.\" tabindex=\"0\">erlijio-zientzia<\/span> konparatuaren &#8220;jainkosa-amarekin&#8221; identifikatu du, eta horrek irakurketa unibertsalista bat iradokitzen du, materialak berak beti sostengatzen ez duena. Hemen kontu handiz jokatu behar da, fenomenologia erlijiosoaren ikuspegitik.<\/p><p>Hirugarrenik: Tuvako eta Kazakhstango gaur egungo Umai mugimenduak auto-adierazpen bat osatzen du, iturri tradizionaletara lotua badago ere, berezko eraikuntza modernoa da. Hemen etnologia erlijioso hausnartzaile bat behar da, Andrei Znamenskik <em>Shamanism and Western Imagination<\/em> (2007) lanean eskatu zuen bezala.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s13 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-s13\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s13h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-s13h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Umai eta zirkumpolar konparaziozko ikuspegia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s13c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-s13c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-s13t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-s13t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zirkumpolar konparaziozko ikuspegi batek erakusten du Umai emakumezko jaiotza-babesle jainkosen familia zabal bati dagokiola, Eskandinaviatik Siberiara eta Ipar Amerikaraino zabaltzen dena. Finlandiar Akka, samiek transmititutako Maderakka, turkiar zaharreko Umai, jakutiar <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ajisit-jakutiar-jaiotza-jainkosa\/\">Ajisit<\/a> eta azkenik athabaskoen artean &#8220;ama-mahats-jainkosak&#8221; izenez ezagutzen direnak funtzionalki oso lotuta daude.<\/p><p>Juha Pentik\u00e4inenek <em>Shamanism and Culture<\/em> lanean (1998) sistematikoki deskribatu du adar zirkumpolar hau. Genetikoki loturik dauden ala tipologikoki bat egiten duten eztabaidagai izaten jarraitzen du, bi hipotesiek argudio onak dituzte.<\/p><p>Konparazio-testuinguru honek Umai turkiar zahar-siberiar materiatik harago zientifikoki garrantzitsua bihurtzen du. Ikerketa-tradizio baten erdigunean dago, non funtzio erlijioso antzekoak baldintza ekologiko eta ekonomiko antzekoetan nola sortzen diren aztertzen den.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2d4e6282 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2d4e6282\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2ba9a041 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2ba9a041\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Umai turkiar zaharreko inskripzio-tradizioan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp21759807 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp21759807\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp26d0f456 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp26d0f456\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Umai<\/em> izena jadanik ezaguna da turkiar hizkuntza batean datatu daitezkeen testurik zaharrenetan: Mongoliako VIII. mendeko orkhon-turkiar errune-inskripzioetan, edozein etnografia modernu baino askoz lehenago.<\/p><p>Tonjukuk <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Euskarri finko batean grabatutako edo zizelkatutako testua.\" tabindex=\"0\">inskripzioan<\/span> eta bigarren Turkiar Kaganatuko monumentuen inguruan, <em>Umai<\/em> lotura finko batean agertzen da, non pertsona baten arrakasta eta babesa, maiz emakume goi-mailako bat edo haur bat, zeruaren (<em>Tengri<\/em>) eta Umairen jardunari egozten zaion.<\/p><p>Lekukotasun goiztiar hori historikoki garrantzitsua da. Erakusten du haurdunaldi, ondorengo eta haurren hazkuntzarekin lotutako indar babesle femenino baten irudia ez dela eraikuntza folkloriko modernoa, baizik eta gutxienez Erdi Aro goiztiarrera arte atzeratzen dela.<\/p><p>Aldi berean, erakusten du Umai jada garai hartan zeru-jainkoarekin bikote estuan pentsatzen zela, goragoko eta beheragoko harreman modu batean, non Tengrik goiko zabala eta Umaik gertuko eta babesgarria irudikatzen duten.<\/p><p>Errune-turkiar inskripzioak XIX. mendearen amaieratik ezagutu ziren, batez ere Vilhelm Thomsenen eskutik, idazkera 1893an deszifratu zuena, eta Wilhelm Radloffen eskutik. Lekukotasunen urritasunak esan nahi du, ordea, Kaganatuko Umai kultuaren xehetasunei buruz ia ezer ez dela ezagutzen. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Euskarri finko batean grabatutako edo zizelkatutako testua.\" tabindex=\"0\">Inskripzioak<\/span> izen bat eta funtzio bat ematen ditu, ez <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoei, jatorriei eta munduaren ordenari buruz transmititutako narrazioa.\" tabindex=\"0\">mitorik<\/span> eta ez <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Esanahi erlijioso edo kulturala duten ekintza sinbolikoen sekuentzia arautua.\" tabindex=\"0\">erritualik<\/span>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2b28eec4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2b28eec4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp26c2cb55 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp26c2cb55\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hitzaren historia: Umai plazentaren eta babes-indarraren artean<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp20c542e1 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp20c542e1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp21bb0935 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp21bb0935\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Umairen berezitasun linguistiko bat da fonema-multzo bera edo estuki erlazionatutako bat hainbat turkiar hizkuntzatan aldi berean hitz zehatz bat eta jainkotasun izen bat izendatzeko erabiltzen dela. Turkiar hizkuntza askotan <em>umai<\/em> hitzak, edo horren antzeko soinua duen formak, plazenta esan nahi du, jaiotza-ondokoa, batzuetan umetokia edo amnio-poltsa ere.<\/p><p>Bikoiztasun hau ez da kasualitatea, ulermenaren giltza baizik. Jaioberriak zaintzen dituen babes-indarrak eta jaiotzeko dagoen umea inguratzen eta elikatzen duen organoak izen bera daramate, gauza berdinaren bi aldetzat pentsatu zirelako.<\/p><p>Etnografikoki dokumentatutako zenbait ohituratan, plazenta arreta handiz tratatzen zen, leku babestu batean gordetzen edo lurperatzen zen, arduragabe baztertu ordez, haren patua umearenarekin lotuta zegoelakoan.<\/p><p>Halaber, izena antzinako indiar <em>Um\u0101<\/em> hitzarekin lotzeko proposamen zahar bat dago; Parvati jainkosaren goitizen bat da hori. Proposamen hori eztabaidatua da literatura akademikoan, eta turkologo askok arbuiatzen dute, fonetikoki eta historikoki nahikoa oinarritua ez dagoelakoan; hipotesi zahar eta ziurgabe gisa aipatu behar da bakarrik. Ildo sendoena barne-turkiarra da: Umai indar babesle baten pertsonifikazio gisa, zeinaren izena jaiotza eta jaiotza-ondokoaren esparrutik datorren. Zeruko kontzeptu erlazionatuari buruz, ikus <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tengri-zeruko-jainkoa\/\">Tengri<\/a>.\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bibliografia (aukeraketa)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>Vladimir Basilov: <em>Shamanism in Siberia<\/em> (1984)<\/li><li>Wilhelm Radloff: <em>Proben der Volkslitteratur der t\u00fcrkischen St\u00e4mme S\u00fcd-Sibiriens<\/em> (1866ff.)<\/li><li>Jean-Paul Roux: <em>La religion des Turcs et des Mongols<\/em> (1984)<\/li><li>Roberte Hamayon: <em>La chasse \u00e0 l&#8217;\u00e2me<\/em> (1990)<\/li><li>Talat Tekin: <em>A Grammar of Orkhon Turkic<\/em> (1968)<\/li><li>Andrei Znamenski: <em>Shamanism and Western Imagination<\/em> (2007)<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw-add-umai e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw-add-umai\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw-add-umai-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw-add-umai-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Umai turkiar-siberiar erlijio-historian <strong>amen<\/strong> eta jaioberrien jainkosa babesle gisa hartzen da. Altai-turkiarren, txakasen eta tuwarren artean bereziki jaiotza eta erditze-ondoko garaian deitzen zioten; hitz horrek turkiar zaharrean plazenta ere izendatzen zuen, eta horrek erditze aurreko bizitzaren eta bizitza berriaren arteko mugarekiko lotura estua adierazten du.<\/p><p>XIX. eta XX. mende hasierako erregistro etnografikoek eskaintzak, kuinatxo-erritualak eta babes-formulak deskribatzen dituzte, amek beren haurrak Umairen zaintzapean jartzeko erabiltzen zituztenak.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-umai-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Erlazionatutako gako-hitzak: Umai Plazenta Tonyukuk Kuinatxo Haurren babesa Et\u00fcgen Eke.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-umai\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-umai-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard eta babes-tradizioak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard tradizio historikoari lotua da, gorputzean eramateko babes-objektuen tradizioari, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/siberiar-shamanismoa-tengrismoa-estepa-taiga\/\">Siberia \/ tengrismoa<\/a>ren eta mundu osoko beste kultura askoren tradizioan. 41 maila, urre finkoa, platinoa, zilarra, Alemanian fabrikatua. 30 eguneko itzultze-eskubidea.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-umai-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-umai-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-umai-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-umai-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-umai-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-umai-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-umai-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">Esperientzia pertsonalak desberdinak izan daitezke. Ez da produktu mediko bat. Ez da sendatze-agindurik.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-umai-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-umai-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-umai-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>ez da produktu medikorik<\/strong> eta ez du ordezkatzen medikuen edo psikoterapeuten tratamendurik. Erlijio-zientzien edukiak kultura-historiaren araberako kokapena dira, ez praktika espiritual baterako gomendioa.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":2859,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Umai ama jainkosa tengrismoa","_yoast_wpseo_title":"Umai \u2013 Siberiar ama jainkosa, kultua eta iturriak","_yoast_wpseo_metadesc":"Umai amen eta jaioberrien turkiar-siberiar jainkosa babeslea da. Mitoaren, kultuaren eta iturrien azterketa.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"","wesen_kultur":"","wesen_klasse":"","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200685","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Umai \u2013 Siberiar ama jainkosa, kultua eta iturriak<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Umai amen eta jaioberrien turkiar-siberiar jainkosa babeslea da. Mitoaren, kultuaren eta iturrien azterketa.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Umai \u2013 Turkiarren ama eta haurren jainkosa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Umai amen eta jaioberrien turkiar-siberiar jainkosa babeslea da. Mitoaren, kultuaren eta iturrien azterketa.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sibirisch-tengrismus_umai.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\\\/\",\"name\":\"Umai \u2013 Siberiar ama jainkosa, kultua eta iturriak\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_sibirisch-tengrismus_umai.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:10:10+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Umai amen eta jaioberrien turkiar-siberiar jainkosa babeslea da. Mitoaren, kultuaren eta iturrien azterketa.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_sibirisch-tengrismus_umai.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_sibirisch-tengrismus_umai.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Siberia-tengrismo tradiziotik datozen jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Umai \u2013 Turkiarren ama eta haurren jainkosa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Umai \u2013 Siberiar ama jainkosa, kultua eta iturriak","description":"Umai amen eta jaioberrien turkiar-siberiar jainkosa babeslea da. Mitoaren, kultuaren eta iturrien azterketa.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Umai \u2013 Turkiarren ama eta haurren jainkosa","og_description":"Umai amen eta jaioberrien turkiar-siberiar jainkosa babeslea da. Mitoaren, kultuaren eta iturrien azterketa.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sibirisch-tengrismus_umai.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/","name":"Umai \u2013 Siberiar ama jainkosa, kultua eta iturriak","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sibirisch-tengrismus_umai.webp","datePublished":"2026-09-07T14:10:10+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Umai amen eta jaioberrien turkiar-siberiar jainkosa babeslea da. Mitoaren, kultuaren eta iturrien azterketa.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sibirisch-tengrismus_umai.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sibirisch-tengrismus_umai.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Siberia-tengrismo tradiziotik datozen jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/umai-ama-eta-haurren-jainkosa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Umai \u2013 Turkiarren ama eta haurren jainkosa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200685","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200685"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200685\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}