{"id":200683,"date":"2026-09-07T14:10:04","date_gmt":"2026-09-07T14:10:04","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200683"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"reshef-fenizia-pesteko-jainkoa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/","title":{"rendered":"Reshef \u2013 Feniziar pesteko eta gerrako jainkoa"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200683\" class=\"elementor elementor-200683 elementor-2633 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-reshef-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Reshef, feniziar-kanaandar pesteko eta gerrako jainkoa<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Reshef (feniziarraz <em>r\u0161p<\/em>, ugaritieraz <em>r\u0161p<\/em>) feniziar-kanaandar pesteko, gerrako eta gezi-arkuaren jainkoa da. Ekialde Hurbilean eta Faraoien Egipton indar anbibalente gisa gurtu zuten: gaixotasunaren eta heriotzaren ekarlea, baina aldi berean gaitz horien aurkako babesle jainkoa ere bai.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-reshef-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Tradizio fenizioaren jainkoa.\">Jainkoa<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Tradizio fenizioaren mitologia.\">Feniziarra<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Pesteko eta gerrako jainkoa.\">Pesteko eta gerrako jainkoa<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-reshef-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-reshef-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-reshef-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-reshef-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-reshef-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_reshef-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202510\" alt=\"Reshef - Feniziar-tradizioko jainkoak, historiko-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_reshef-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_reshef-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_reshef-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_reshef.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp2-reshef elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp2-reshef\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp2-reshef\" data-id=\"col-iwgcomp2-reshef\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp2-reshef elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp2-reshef\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Reshef <strong>feniziar-kanaandar<\/strong> pesteko eta gerrako jainko gisa agertzen da Ugarit eta Levanteko testuetan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-reshef-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sailkapena eta profil laburra<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Reshef mendebaldeko tradizio semitikoaren jainko zaharrenetakoa da; K.a. 3. milurtekoaren amaieran Eblan dokumentatuta dago, eta garai helenistiko-erromatarrera arte aktibo iraun zuen.<\/p><p>Sabatino Moscatik <em>Die Ph\u00f6niker<\/em> lanean (1966) erakutsi zuen Reshefek zeregin garrantzitsua betetzen zuela ia feniziar hiri-estatu guztietan; pesteko jainko eta gerrako jainko profilak anbibalente egiten du, beldurgarria eta aldi berean laguntza eskatzeko deitua.<\/p><p>Paolo Xellak <em>I testi rituali di Ugarit<\/em> lanean (1981) eta Maciej M\u00fcnnichek <em>The God Resheph<\/em> lanean (2013) sakon aztertu zituzten Reshef-i buruzko testuak. M\u00fcnnichen monografia gai honi buruzko azterketa modernorik zabalena da eta erreferentzia estandarra bihurtu da. <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/\">Tradizio fenizioaren<\/a> baitan, Reshef gaixotasunaren eta heriotza bortitzaren jainko anbibalentearen eredu nagusia da.<\/p><p>Erlijio-historiaren ikuspegitik, Reshef Asia txikiko mitologia gehienetan agertzen den &#8216;peste-gezien&#8217; jainkoen familia nazioarteko partaidea da: Erra\/Nergal Mesopotamian, greziar Apolo jainkoaren peste-alderdiak, hetear Yarri eta beste hainbat. Jainko horiek gaixotasuna eta heriotza ekartzen dituzten geziak jaurtitzen dituzte, baina gaitz horien aurkako babesa eskatzeko ere deitu daitezke. Anbibalentzia hori da Reshef-en profilaren ezaugarri nagusia.<\/p><p>Reshef-en berezitasun nabarmen bat zaldiarekin duen lotura da: testu ugaritarretan tarteka &#8216;zaldien Reshef&#8217; izenez deitzen zaio, gerra-gurdien tropen babesle-funtzio bat izan zezakeela adieraziz. Funtzio-anitztasun hori (peste, gerra, zaldia, arkua) Reshef alderdi anitzeko jainko konplexu bilakatzen du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-reshef-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izena eta etimologia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>r\u0161p<\/em> izena mendebaldeko semitikoa da; etimologia ez dago behin betiko argituta. Interpretazio sinesgarri batek <em>r\u0161p<\/em> erroarekin lotzen du, &#8216;garra, tximista, txinparta&#8217; esan nahi duena, bere gezi- eta peste-ikonografiarekin bat egiten duena. Hebreeraz, <em>re\u0161ef<\/em> izenordain gisa agertzen da &#8216;gezia&#8217; edo &#8216;gaixotasun sukartsua&#8217; adierazteko (Dt 32,24; Iob 5,7; Kant 8,6), zuzeneko oinordetza semantiko bat.<\/p><p>Inskripzioetan <em>r\u0161p<\/em> izenez agertzen da, askotan ezizenekin: Reshef-Hagab (&#8216;matxinsaltoaren Reshef&#8217;), Reshef-Mlk (&#8216;errege Reshef&#8217;), Reshef-\u0160uluman (&#8216;bakearen Reshef&#8217;). Ezizen-aniztasun horrek testuinguru lokal ezberdinetako hipostasi anitzak islatzen ditu. Eblan K.a. 24. mendean jada agertzen da; Ugariten jainko nabarmena da.<\/p><p>Egipton, Erresuma Berritik aurrera &#8216;Reshep&#8217; izenez agertzen da, egiptoar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura baten jainko guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">panteoian<\/span> inportatua. Amenhotep II. faraoiak (K.a. 15. mendea) gerrako eta arku-jainko gisa gurtu zuen; Tebasko inguruko hainbat estelatan gerlari bizardun gisa agertzen da, kaskoarekin eta arkuarekin.<\/p><p>Egiptoko Reshef-gurtza erlijio-historiaren ikuspegitik inportazio-lorpen aipagarria da, eta Izak Corneliusen ikerketetan (<em>The Iconography of the Canaanite Gods Reshef and Ba\u02bfal<\/em>, 1994) zabal aztertua dago.<\/p><p>K.a. 1. milurtekoko material aramearrean ere Reshef hainbat inskripziotan agertzen da, Sam&#8217;aleko Bar-Rakib-en <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Zutik dagoen, inskripzio edo irudi duen harri- edo egurrezko plaka.\" tabindex=\"0\">estela<\/span>n adibidez (K.a. 8. mendea). Tradizio aramear hori Reshef-en gurtzaren iraunkortasuna erakusten du <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Brontze Aroaren ondorengo aurrehistoriako aroa, burdinaren lanketak ezaugarritua.\" tabindex=\"0\">Burdin Aro<\/span> ekialde-semitikoan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-reshef-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deskribapena eta ikonografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mendebaldeko tradizio semitikoaren eta egiptoar ikonografian, Reshef gizon bizardun gisa agertzen da, gerruntze motzarekin, kaskoa edo txapel puntadun altua daramala, esku batean arkua edo gerra-aizkora eta bestean lantza edo ezkutua eutsiz.<\/p><p>Irudi-tradizio ezaugarri batek eskua goratuta gezi batekin erakusten du, tiratzeko prest; beste irudi mota batek bekokian antilope-buru bat duela erakusten du.<\/p><p>Bere animalia sakratua antilopea da; irudi batzuetan antilope gainean zaldiz agertzen da edo antilope bati adarretatik eusten dio. Antilopea erlijio-historiaren ikuspegitik esanguratsua da: peste-gezien abiadura eta gaixotasunaren iheskortasuna adierazten ditu. Zaldia eta zezena ere tarteka agertzen dira bere lagun-animalia gisa.<\/p><p>Egipton, Reshef askotan Min (egiptoar emankortasun-jainkoa) eta Qadeshet (maitasunaren jainkosa semitikoa, Astartek lotua) hirukotearekin batera erakusten zen; &#8216;Reshef-Min-Qadeshet&#8217; hirukote hori Menfis eta Tanisko hainbat estelatan agertzen da. Egiptoar hirukote hori garapen historiko independentea da, jatorrizko Feniziako lurraldean horrela dokumentatu gabea.<\/p><p>Egiptoar irudi-tradizio bereziki batek Reshef &#8216;\u0160sm&#8217; koroarekin erakusten du, eraztun edo txapel puntadunez osatua, egiptoar jainkoetatik bereizten duen konbentzioa eta bere jatorri semitikoa markatzen duena.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-reshef-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kondaira mitologikoak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Reshefi buruzko benetako mitoak ia ez dira iritsi gugana; funtsean, kultu eta erritu izaeradun figura da. Testu ugaritarretan tarteka mezulari edo gaixotasun-jainko gisa agertzen da, bere narrazio-sekuentziarik izan gabe. Inskripzio feniziarretan izurrite- eta gerra-jainko gisa deitzen zaio, oinarri mitologikorik gabe.<\/p><p>Zatikako kondaira batek Reshef &#8216;Zazpi Geziekin&#8217; lotzen du, Israelen etsaien aurka (hebreerazko materialean hala agertzen den bezala) edo feniziarren etsaien aurka (mendebaldeko semitiar testuetan) bidaltzen dituenak.<\/p><p>Habakuk liburu hebrearrean (Hab 3,5) Reshef Jahweren laguntzaile gisa agertzen da, borrokalari jainkotiarraren aurretik doana: &#8216;Haren aurretik izurritea doa, eta Resef bere urratsen ondoren&#8217;. Agerpen bikoitz hori historiaren aldetik oso adierazgarria da eta Reshefi buruzko ideien iraupena erakusten du tradizio poetiko hebrearrean.<\/p><p>Aqhat epopeian eta Keret epopeian Reshefi tarteka deitzen zaio, baina ez da pertsonaia aktibo gisa agertzen. Maciej M\u00fcnnichek <em>The God Resheph<\/em> (2013) lanean testu-material osoa aztertu eta iruzkindu du; Reshefen mito eskasia datu bat da, ez <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi ezagutzak eta kondairak transmititzea.\" tabindex=\"0\">tradizioaren<\/span> gabezia.<\/p><p>Habakuken teofania-ikuspegian (Hab 3,3, 6) Reshef konstelazio bikain batean agertzen da: Jahweren aurretik &#8216;Izurritea&#8217; (Deber) eta &#8216;Reshef&#8217; doaz aitzindari kosmiko gisa.<\/p><p>Aurkikuntza berant hebrear hau historikoki oso adierazgarria da, teologia monoteistan Reshefi buruzko ideien iraupena erakusten baitu <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio bateko Jainkoari eta sinesmenari buruzko ikaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span>-ren esparruan; jainko autonomo hartatik &#8216;mezulari jainkotiar&#8217; bat edo Jahweren zigor-tresnen pertsonifikazio bat sortzen da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-reshef-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kultua eta gurtza<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Reshefen kultu-leku nagusiak Feniziarrean Biblos, Tiro, Sidon, Beirut, Idalion (Zipre) eta Sarepta izan ziren. Egipto faraoikoan Menfis eta Tanisen gurtzen zuten; &#8216;Reshef-hiri&#8217; bat (gaur egungo Tell Reshef Feniziarrean?) aipatzen da testu batzuetan, baina arkeologikoki ez da argi identifikatu.<\/p><p>Iturri-oinarri garrantzitsuena estelak eta eskaintza-inskripzioak dira; Kartagon, Motian eta Sulcisen Reshef eskaintzak jasotzeko modu ohikoan agertzen da, askotan <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/baal-hammon-kartagoko-goi-jainkoa\/\">Baal-Hammon<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tanit-kartagoko-jainkosa\/\">Tanit<\/a> edo <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/eshmun-sendagailu-jainkoa\/\">Eshmun<\/a>-ekin batera. Charles Krahmalkovek <em>A Phoenician-Punic Grammar<\/em> (2001) lanean eta Wolfgang R\u00f6lligek <em>Kanaan\u00e4ische und aram\u00e4ische Inschriften<\/em> lanean froga epigrafiko garrantzitsuenak bildu zituzten.<\/p><p>Egipto faraoikoan Reshef &#8216;jainko asiarren&#8217; kategoriakoa zen, Erresuma Berrian sustatuak.<\/p><p>Amenhotep II. faraoiak eta bere ondorengoek gudari- eta gerra-jainko gisa gurtzen zuten; Reshef-estelak eremu erregean ere agertzen dira, hala nola Tebasko errege-hilobietan. Faraoiek gerlari-figura gisa Reshefekin identifikatzen ziren eta haren babes-indarra beren erregetzara ekartzen zuten.<\/p><p>Egipto faraoikoan pertsona pribatuek ere Reshef gurtzen zuten; Tanisko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Zutik dagoen, harrizko edo zurezko plaka idatzia edo irudia duena.\" tabindex=\"0\">estela<\/span> famatu batean &#8216;Pa-Aper-Reshef&#8217; izeneko pribatu bat agertzen da, begi-gaixotasun batetik osasuna eskatuz jainkoari. Debozio pribatu hori Egiptoko Erresuma Berrian kultuaren herri-hedapenaren adierazle garrantzitsua da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-reshef-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babes-praktika eta babes magikoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Reshefen babes-funtzioa bikoitza zen: gaixotasunen aurkako babesa (bereziki izurriteak, sukarrak, pestea) eta gerrako babesa. Izurrite garaian izurritea amaitzeko deitzen zioten; gerra garaian, etsaien aurka garaipena lortzeko. Funtzio anbibalente horrek prototipoko jainko babesle bihurtzen du.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Zoritxarra uxatzen duena: kalte-eragile eragozten dituzten zeinu eta objektuei buruzkoa.\" tabindex=\"0\">Apotropaikoki<\/span> Reshefen estatuatxoak eta amuletoak etxeetan jartzen ziren; aizkora altxatuta duen gudari-figura urratzen duten brontzezko irudi txikiak Feniziarreko leku ugarietan aurkitu dira. Reshefen gezi-arku motiboak zituzten eskarabajoak babes-amuletu pertsonal gisa eramaten ziren. Ugariten Reshefen geziak &#8216;gezi-amuletu&#8217; gisa hedatuta zeuden.<\/p><p data-nosnippet=\"true\">Pertsona-izen feniziarretan Reshef-teonimoak ohikoak dira: Bod-Reshef, Reshef-Bar, Reshef-Jaton (&#8216;Reshefek eman du&#8217;). Maiztasun horrek debozio pribatuaren indarra erakusten du. Ikuspegi zientifikotik, Reshefen babes-funtzio anbibalentea Ekialde Hurbil zaharreko kontzepzioaren adibide da, indar suntsitzailea eta babeslea esku berean egon daitezkeela erakusten baitu. iWell Guard-ek Reshef irudi historiko-erlijio gisa jasotzen du, sendabide-agindurik gabe egun.<\/p><p>Reshefen arku-amuletuak feniziar-egiptoar babes-objektu hedatuenetakoak izan ziren. Hilobi-eskaintzetan, etxebizitzetan eta tenpluetan uzten ziren. Forma, gehienetan, tenkatutako arku bat edo gezi bat duen arku bat da; batzuek Reshefen izena edo babes-formula feniziarrak idatzita dituzte.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-reshef-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Antzekotasunak beste kultura batzuetan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Reshef historikoki oso lotuta dago Mesopotamiako Nergal eta Erra jainkoekin, biak izurritearen eta gerraren jainkoak. Errarekin gezi-izurritearen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Artean edo narrazioan behin eta berriz agertzen den eduki-elementua.\" tabindex=\"0\">motiboa<\/span> partekatzen du; Nergalekin, ostera, azpimundu-osagaia zenbait testu berriagotan.<\/p><p>Hetitarren Yarri, gezi-izurriaren jainkoa, funtzionalki oso lotuta dago hari ere; Volkert Haasek <em>Materia Magica et Medica Hethitica<\/em> lanean (2003) <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/hetear-anatoliar-tarhunna-babes-praktika\/\">hetitar<\/a> izurrite-jainkoen tradizioa aztertu zuen.<\/p><p>Apolo grekoarekin Reshefek gezi- eta izurrite-osagaia partekatzen du; Iliadan Apolok izurrite-geziak jaurtitzen ditu akear armadaren aurka, Reshefen ikonografiarekiko zuzeneko parekotasuna. Walter Burkertek <em>Die orientalisierende Epoche<\/em> lanean (1984) mendebaldeko semitiar eremutik greziar Apolo-tradiziora gezi-izurritearen motiboa transmititzeko bide probablea aipatu zuen.<\/p><p>Materiale hebrear artean Reshef oraindik ere presente dago &#8216;re\u0161ef&#8217; izenez, gezia eta izurritea adierazteko; Hab 3,5 pasartean laguntzaile jainkotiar gisa ere agertzen da. Reshef inguruko sinesmenen iraupen hori erlijio-historiaren ikuspegitik nabarmena da. Geroagoko juduen eta kristauen tradizioan &#8216;Jainkoaren gezi&#8217; edo &#8216;izurrite&#8217; gisa murrizten da, jainkotasun autonomorik gabe.<\/p><p>Zipreko Idalion-en ere Reshef gurtza garrantzitsua izan zuen; Idalion-eko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Euskarri finko batean zizelkatutako edo grabatutako testua.\" tabindex=\"0\">inskripzio<\/span> elebidun batek (K.a. V. mendea, feniziera-grekoz) Reshef-Mikal Apolo Amyklaios greziarrarekin identifikatzen du. Identifikazio hori historikoki oso adierazgarria da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-reshef-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gaur egungo harrera eta ikerketa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Reshef-en inguruko ikerketa gaur egun maila altuan dago. Maciej M\u00fcnnichen <em>The God Resheph<\/em> monografia (2013) erreferentzia estandarra da; Izak Corneliusen ikonografia-azterketak (1994) egiptoar irudi-historia eskaintzen du; Paolo Xellak Ugariteko testu erritualak editatu zituen. Sabatino Moscatik eta H\u00e9l\u00e8ne Saderrek ekarpen garrantzitsuak egin dituzte fenizioren Reshef gurtzari buruz.<\/p><p>Harrera herrikoiaren aldetik, Reshef batez ere egiptoar gurtzagatik eta hebreera-bibliako aipamenengatik ezagutzen da. Berpizkunde espiritualik ez dago sen neopaganismoaren ikuspegitik; izurrite eta gerrako jainko anbibalente hori aro modernoko fedeko formentzat arrotza eta teologikoki problematikoa da.<\/p><p>Zientifikoki, Reshef gaur egun ekialde hurbileko izurrite- eta gerra-teologiaren ikerketa-objektu nagusia da. Gaur egungo ikerketak Reshef-en tokiko hipostasiak bereiztera bideratuta daude, egiptoar Reshef-Min-Qadeshet hirukotera, eta greziar Apolo-tradiziora transmititzeko bideei buruzko galderara. iWell Guardek Reshef aipatzen du erreferentzia erlijio-historikotzat, babes-erabilera praktikorik gabe.<\/p><p>Maciej M\u00fcnnichen eta H\u00e9l\u00e8ne Saderren azken ikerketek Reshef testuinguru historiko zabalago batean kokatzen dute: Siria zaharreko eta mendebaldeko semitiar jainko-familia baten ordezkaria bezala, K.a. III. milurtekotik <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Brontze Aroaren ondorengo aurrehistoriako aroa, burdinaren lanketak ezaugarritua.\" tabindex=\"0\">Burdin Arora<\/span> arte iraun duen fenomeno erlijio-historiko nabarmena delarik.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-reshef-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Literatura eta iturriak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ondorengo aukerak Reshef-en ikerketarako lan estandar garrantzitsuenak batzen ditu. Monografiak, ikonografia-azterketak, testu-edizioak eta sintesi historikoak biltzen ditu. M\u00fcnnichen monografia azterketa modernoen artean zehatzena da; Corneliusek ikuspegi ikonografikoa eskaintzen du; Xellak testu erritualen oinarria; Moscatik testuinguru kultural-historikoa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp21744d88 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp21744d88\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2be1cbf0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2be1cbf0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Reshef Erresuma Berriko egiptoar tradizioan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c20c806 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2c20c806\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2f07db72 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2f07db72\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Reshef<\/em>-en berezitasun bat da bi iturri-multzo bereiztan agertzea: bere jatorrizko eskualdeko mendebaldeko semitiar testuetan, eta, oso zabal, Erresuma Berriko egiptoar monumentuetan.<\/p><p>Gutxienez 18. dinastian, Reshef Egipton hartu zen, ziurrenik Levantekiko harreman militar eta politiko estuen bidez. Ramestar aroko faraoiek gustuko zuten Reshef ondoan agertzea, gerlari eta indartsu izateagatik.<\/p><p>Egiptoar steletan, sarritan pertsona pribatuek eskainiak, Reshefek ikonografia finko bat du: jainko bat urrats-urratsean, besoa altxatua, kluba edo aizkora astintzen, sarri babeski eta lantza batekin, buruan Goiko Egiptoko koroa, eta bekokian, uraeus sugea ordez, askotan gazela-buru bat.<\/p><p>Gazela-buru hori identifikazio-ezaugarri fidagarrienetako bat izaten da.<\/p><p>Egipton bere funtzioa aldatu zen. Izurritea eta bat-bateko heriotza dakarren jainkoa izatetik, babesa eta osasuna eskatzeko jainkoa ere bihurtu zen. Hori zenbaitetan Qadeshu jainkosaren eta Min jainkoaren taldean gertatzen zen. Egiptoar geruza hori iturri-aberatsagoa da levantear tradizioa baino, baina Reshef jada inguru arrotz batean erakusten du.<\/p><p>Reshef &#8220;jatorrizkoa&#8221; bilatzen duenak egiptoar lekukotasunak jabetze gisa irakurri behar ditu, ez ispilu zuzentzat.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2858e9e2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2858e9e2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c2fb1d4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2c2fb1d4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gezia eta izurritea: Reshef izurritearen jaun gisa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2d0acbb6 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2d0acbb6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp28af87e0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp28af87e0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mendebaldeko semitiar iturrietan Reshef-en ideiaren muina bogia, gezia eta izurritea lotzen dituen kontzeptua da. Reshefek gaixotasuna eta heriotza masiboa dakar, giza eta abereei jaurtitzen dien gezitzat pentsatuta.<\/p><p>Ideia hori hainbat kulturatan zehar aurkitu daiteke: ugariterazko testuetan <em>Rashap<\/em> jainko-zerrendetan eta testu erritualetan agertzen da, mesopotamiar iturrietan izurrite eta azpimunduaren jainko Nergalekin lotzen da.<\/p><p>Bereziki adierazgarria da hebreera Biblia. Han <em>reshef<\/em> ez da jada gurtutako jainkoa, izen orokorra baizik, edo jainkotasunetik kendutako indarra. Habakuk 3,5 pasartean Jainkoa irtetzen da, eta <em>Reshef<\/em> haren atzetik doa, ia laguntzaile bezala, izurritearen ondoan.<\/p><p>Beste pasarte batzuetan hitzak &#8220;gori&#8221;, &#8220;txinparta&#8221; edo, hain zuzen, izurrite gaixotasun dardartia esan nahi du. Ondorengo bibliar historia hori adibide klasikoa da, testu hebrearren egileen artean auzokide jainko bat nola natur-indar soil batera edo irudi poetiko batera murrizten den erakusteko.<\/p><p>Gezi-sinbolismoak Reshef izurrite-jainkotza talde zabal batekin lotzen du, esaterako, poes\u00eda greziar goiztiarreko Apolo urruneko iratzarlearekin, Iliadaren hasieran greziarren kanpamendura izurritea bidaltzen duenarekin. Parekotasun hori ikerketan maiz aipatzen da, baina antzekotasun tipologiko gisa ulertu behar da, ez zuzeneko menpekotasun gisa. Reshef-i buruzko monografia estandarra William J. Fulcok idatzi zuen; Paolo Xellaren eta Maciej M\u00fcnnichen lanek osagarri garrantzitsuak eman zituzten, azken honek lekukotasunak kritikoki aztertu zituelarik bere azterketa zabalean.\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-reshef-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bibliografia (aukeraketa)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><ul><li>Maciej M\u00fcnnich: <em>The God Resheph in the Ancient Near East<\/em> (T\u00fcbingen 2013)<\/li><li>Izak Cornelius: <em>The Iconography of the Canaanite Gods Reshef and Ba\u02bfal<\/em> (Fribourg 1994)<\/li><li>Paolo Xella: <em>I testi rituali di Ugarit<\/em> (Rom 1981)<\/li><li>Sabatino Moscati: <em>Die Ph\u00f6niker<\/em> (Stuttgart 1966)<\/li><li>H\u00e9l\u00e8ne Sader: <em>The History and Archaeology of Phoenicia<\/em> (Atlanta 2019)<\/li><li>Wolfgang R\u00f6llig: <em>Kanaan\u00e4ische und aram\u00e4ische Inschriften<\/em> (Wiesbaden, mit Donner)<\/li><\/ul><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw-add-reshef e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw-add-reshef\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw-add-reshef-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw-add-reshef-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Resheferen <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko edo izaki sakratu bati eskainitako gurtza-ekintza guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span><\/em> Kristo aurreko hirugarren milurtekotik dago agerian Eblan, eta geroago Ugariten, Biblosen eta Zipren. Izurriteen eta gerraren jainko gisa, gezi eta ezkutuarekin irudikatzen zuten: izurriteak zabaltzen zituela uste zen, baina gudarien babesle ere bazen. Egipton, Amenofis II.aren garaian, Reshef ofizialki sartu zuten <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura bateko jainko guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">panteoian<\/span>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-reshef e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw2-add-reshef\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-reshef-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw2-add-reshef-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ugariteko eta Kartagoko iturrien arabera, Reshef izurritearen eta gezi-tiroaren jainko <em>kanaandar<\/em> eta <em>feniziar<\/em>tzat jotzen da, eta haren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko edo izaki sakratu bati eskainitako gurtza-ekintza guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span> Levanteko kostaldean eta Ziprean zehar hedatu zen, Egiptora arte.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-reshef-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Erlazionatutako gako-hitzak: Reshef Feniziarra Izurri-jainkoa Gezi-jainkoa Gerra Gazela Apolo Yarri.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-reshef\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-reshef-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard eta babes-tradizioak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard-ek gorputzean eramaten diren babes-objektuen tradizio kulturhistorikoari lotzen zaio, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/\">Feniziar<\/a> tradizioaren eta munduko beste hainbat kulturaren bidean. 41 geruza, urre garbia, platinoa, zilarra, Alemanian egina. 30 eguneko itzultze-eskubidea.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-reshef-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-reshef-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-reshef-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-reshef-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-reshef-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-reshef-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-reshef-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">Esperientzia pertsonalak desberdinak izan daitezke. Ez da produktu mediko bat. Ez da sendatze-agindurik.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-reshef-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-reshef-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-reshef-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>ez da produktu medikorik<\/strong> eta ez du ordezkatzen medikuen edo psikoterapeuten tratamendurik. Erlijio-zientzien edukiak kultura-historiaren araberako kokapena dira, ez praktika espiritual baterako gomendioa.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":2852,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Reshef feniziarrak pesteko jainkoa gezi-jainkoa","_yoast_wpseo_title":"Reshef \u2013 Feniziar pesteko jainkoa, gerrako jainkoa, kultua","_yoast_wpseo_metadesc":"Reshef feniziar-kanaandar pesteko eta gerrako jainkoa da, gezi-jainkoa eta babesle jainkoa. Erlijio-zientzien araberako kokapena iturriekin.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"4","wesen_kultur":"phoenizisch","wesen_klasse":"goetter","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200683","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Reshef \u2013 Feniziar pesteko jainkoa, gerrako jainkoa, kultua<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Reshef feniziar-kanaandar pesteko eta gerrako jainkoa da, gezi-jainkoa eta babesle jainkoa. Erlijio-zientzien araberako kokapena iturriekin.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Reshef \u2013 Feniziar pesteko eta gerrako jainkoa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Reshef feniziar-kanaandar pesteko eta gerrako jainkoa da, gezi-jainkoa eta babesle jainkoa. Erlijio-zientzien araberako kokapena iturriekin.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_reshef.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\\\/\",\"name\":\"Reshef \u2013 Feniziar pesteko jainkoa, gerrako jainkoa, kultua\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_reshef.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:10:04+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Reshef feniziar-kanaandar pesteko eta gerrako jainkoa da, gezi-jainkoa eta babesle jainkoa. Erlijio-zientzien araberako kokapena iturriekin.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_reshef.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_reshef.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Fenizieraren tradizioko jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Reshef \u2013 Feniziar pesteko eta gerrako jainkoa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Reshef \u2013 Feniziar pesteko eta gerrako jainkoa\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:10:04+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_reshef.webp\",\"inLanguage\":\"eu\",\"description\":\"Reshef feniziar-kanaandar pesteko eta gerrako jainkoa da, gezi-jainkoa eta babesle jainkoa. Erlijio-zientzien araberako kokapena iturriekin.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Reshef \u2013 Feniziar pesteko jainkoa, gerrako jainkoa, kultua","description":"Reshef feniziar-kanaandar pesteko eta gerrako jainkoa da, gezi-jainkoa eta babesle jainkoa. Erlijio-zientzien araberako kokapena iturriekin.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Reshef \u2013 Feniziar pesteko eta gerrako jainkoa","og_description":"Reshef feniziar-kanaandar pesteko eta gerrako jainkoa da, gezi-jainkoa eta babesle jainkoa. Erlijio-zientzien araberako kokapena iturriekin.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_reshef.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Reshef \u2013 Feniziar pesteko eta gerrako jainkoa","datePublished":"2026-09-07T14:10:04+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_reshef.webp","inLanguage":"eu","description":"Reshef feniziar-kanaandar pesteko eta gerrako jainkoa da, gezi-jainkoa eta babesle jainkoa. Erlijio-zientzien araberako kokapena iturriekin."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/","name":"Reshef \u2013 Feniziar pesteko jainkoa, gerrako jainkoa, kultua","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_reshef.webp","datePublished":"2026-09-07T14:10:04+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Reshef feniziar-kanaandar pesteko eta gerrako jainkoa da, gezi-jainkoa eta babesle jainkoa. Erlijio-zientzien araberako kokapena iturriekin.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_reshef.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_reshef.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Fenizieraren tradizioko jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Reshef \u2013 Feniziar pesteko eta gerrako jainkoa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Reshef \u2013 Feniziar pesteko eta gerrako jainkoa","datePublished":"2026-09-07T14:10:04+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_reshef.webp","inLanguage":"eu","description":"Reshef feniziar-kanaandar pesteko eta gerrako jainkoa da, gezi-jainkoa eta babesle jainkoa. Erlijio-zientzien araberako kokapena iturriekin."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200683","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200683"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200683\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2852"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200683"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}