{"id":200680,"date":"2026-09-07T14:10:04","date_gmt":"2026-09-07T14:10:04","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200680"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"yam-itsaso-jainko-feniziarra","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/","title":{"rendered":"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200680\" class=\"elementor elementor-200680 elementor-2630 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yam-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Yam, itsaso-jainko fenizio-ugaritarra eta Baal-en aurkaria<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yam (ugaritez <em>ym<\/em>, feniziarrez <em>ym<\/em>) tradizio fenizio-ugaritarraren itsaso-jainkoa da eta <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/baal-hadad-feniziar-euri-jainkoa\/\">Baal<\/a>-en aurkari nagusia Baal Zikloan. Bere erorketa jainkoen ordena ezartzearen mugarria da; kaos-izakien familia orientaleko antzinako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura baten transmititutako jainko-narrazioen multzoa.\" tabindex=\"0\">mitologiaren<\/span> parte da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-yam-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Feniziar tradizioaren itsas izakia.\">Itsas izakia<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Feniziar tradizioaren mitologia.\">Feniziarra<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Itsaso-jainkoa.\">Itsaso-jainkoa<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-yam-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-yam-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-yam-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-yam-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-yam-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_yam-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202508\" alt=\"Yam - Fenizia-tradizioko jainkoak, historikoki-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_yam-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_yam-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_yam-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_yam.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp2-yam elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp2-yam\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp2-yam\" data-id=\"col-iwgcomp2-yam\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp2-yam elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp2-yam\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yam itsaso-jainko <strong>fenizio-ugaritarra<\/strong> da eta Baal-en aurkaria Baal Zikloan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yam-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sailkapena eta profil laburra<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yam itsaso kaotikoaren adierazpen fenizio-kanaandarra da. Mark Smith-ek <em>The Ugaritic Baal Cycle<\/em> lanean (1994\/2009) frogatu du Yam Baal Zikloan aurkari nagusia dela, eta bere erorketak <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/baal-hadad-feniziar-euri-jainkoa\/\">Baal<\/a>-en errege-agintea sortzen duela. <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/\">Tradizio feniziarraren<\/a> baitan, Yam itsasoaren kaos-jainko protoipikoa da.<\/p><p>Erlijio-historiaren ikuspegitik, Yam Ekialde Hurbileko ia mitologia guztietan agertzen den jainko-kaos-uraren tipoa adierazten du: Tiamat Mesopotamian, Apsu, Marduk-Tiamat gatazka, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/hedammu-itsas-munstroa\/\">Hedammu<\/a> <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/hetear-anatoliar-tarhunna-babes-praktika\/\">tradizio hurritarrean<\/a>, Tifoi Grezian. Kaos-uraren jainko horiek ez dira soilik gaiztoak, izaki kosmiko anbibalenteak baizik, eta beraien menperatzeak jainkoen ordena ezartzen du.<\/p><p><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/hedammu-itsas-munstroa\/\">Hedammu<\/a> edo <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ullikummi-harri-erraldoia-jainkoen-aurka\/\">Ullikummi<\/a>rekin alderatuta, Yam jainko oso bat da; bere jauregia du, mandatariak ditu eta errege-agintea aldarrikatzen du. Baal-en aurkako galera ez da munstro baten suntsipena, jainkoen errege-borroka baten erabakia baizik. Alde teologiko hori erlijio-historiaren aldetik garrantzitsua da, eta tradizio fenizio-ugaritarra tradizio hurritarretik bereizten du.<\/p><p>Baal-Yam gatazkaren gako teologiko berezi bat da Yam hasieran El-ek, aita-jainko zaharrak, errege gisa legitimoki izendatu zuela. Baal-en igoera, hortaz, ezarritako jainko-hierarkiaren aurka gertatzen da, ez harekin bat eginez. Xehetasun horrek Baal Zikloaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten jainkoaz eta sinesmenaz aritzen den ikaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> iraultzailea azpimarratzen du, jainko-ordena berri bat ezartzen duena.<\/p><p>Errege buruzagi bat (Yam) eta ekaitz-jainko iraultzaile bat (Baal) dituen konfigurazio teologiko horrek antzekotasun estuak ditu hetitar Kumarbi Zikloarekin, non <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/teshub-hurritar-euri-jainkoa\/\">Teshub<\/a> aita-jainko ezarri <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kumarbi-hurritarren-jainko-aita\/\">Kumarbi<\/a>-ren aurka altxatzen den. Brontze Aro berantiarreko Mediterraneo ekialdeko erlijio-historiaren sarea bereziki dentsoa da hemen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yam-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izena eta etimologia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>ym<\/em> izena mendebaldeko semitikoaren hitz komuna da &#8216;itsaso&#8217; esateko; Yam, hortaz, hitzez hitz &#8216;itsasoa&#8217; bera da. Jainko-izenaren eta kategoria kosmikoaren nortasun hori ekialdeko antzinako teogoniarako ohikoa da. Akkaderaz, baliokidea <em>t\u00e2mtu<\/em> litzateke (Tiamat); hebreeraz <em>y\u0101m<\/em> (etimologia berdinarekin, baina jainkotu gabe).<\/p><p>Testu ugaritarretan Yam izenburu ugarirekin agertzen da: <em>zbl ym<\/em> &#8216;Yam printzea&#8217;, <em>tp\u1e6d nhr<\/em> &#8216;Ibaiaren epailea&#8217;, <em>\u02beyl rbn<\/em> &#8216;Jainko ahaltsua&#8217; eta <em>tnn<\/em> &#8216;Tannin&#8217; (itsas herensuge). Izendapen anitzak funtzio kosmiko anitza islatzen du: Yam itsasoa, ibaia, herensugea eta erregetzarako aldarrikatzailea da aldi berean.<\/p><p>Material hebreeraren baitan, Yam Jahwe-ren aurkari kosmiko gisa agertzen da hainbat salmotan eta profeta-testutan (Sal 74; Sal 89; Isa 27; Hab 3); Liwjatan (Leviatan) eta Tannin ere Yam-en familia zabalaren parte dira.<\/p><p>John Day-k <em>God&#8217;s Conflict with the Dragon and the Sea<\/em> lanean (1985) hebreerazko lekukotasunak zehatz-mehatz aztertu ditu; Mark Smith-ek <em>The Origins of Biblical Monotheism<\/em> lanean (2001) sailkapen historikoa egin du.<\/p><p>K.a. I. milurtekoko inskripzio aramaikoetan eta feniziarretan Yam-en pertsonifikazio-forma desagertzen da; itsasoa gero eta gehiago esfera kosmiko gisa aipatzen da, ez jainko jarduletzat. &#8216;Jainko-gabetze&#8217; hori erlijio-historiaren aldetik oso adierazgarria da eta Baal-kultuaren kultu nagusi gisa finkatzearekin batera gertatzen da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yam-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deskribapena eta ikonografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yam ikonografian gutxitan agertzen da pertsonifikatuta; gehienetan itsasoa bera edo itsas suge erraldoi (Tannin) gisa irudikatzen da. K.a. XIV.-XIII. mendeko zenbait zigilu ugaritarretan Baal-Yam borroka forma sinbolikoan agertzen da: Baal makila jasota suge-irudi baten gainean.<\/p><p>Testuinguru feniziarretan Yam-en ikonografia are bakanagoa da; itsasoa sarritan feniziar nabigazioaren ingurune kosmiko gisa irudikatzen da, itsasontzien aurreko irudiekin, arrain-motiboekin eta olatu-apainketekin, Yam-en pertsonifikazio zuzenik gabe.<\/p><p>Tradizio ikonografiko garrantzitsu bat greziar-erromatar garaian garatzen da: Yam-Poseidon hirugarpina eta zaldi-gurdiarekin. Poseidon-en irudi greziarren transferentzia hori tradizio itsaso-jainko fenizio-mendebaldeko semitikora ama-lurraldean gutxiago nabari da, mendebaldeko Mediterraneoko koloniekin alderatuz, non eragin greziarra bortitzagoa zen.<\/p><p>Ras Shamra-ko zezen-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Zutik dagoen, idatzitako edo irudiztatutako harri edo zurezko plaka bat.\" tabindex=\"0\">estela<\/span> ospetsuak sugetxo baten forma erakusten du Baal-en oinen azpian; ikerketan suge hori sarritan Yam-Tannin-ekin identifikatzen da. Baal-ek sugearen aurka lortutako garaipenaren berrespen ikonografiko hori Baal Zikloaren irudi-lekukotasun garrantzitsuenetako bat da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yam-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kondaira mitologikoak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yam-en iturri nagusia Baal ziklo ugaritarra da (KTU 1.1, 1.2), non Yam eta <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/baal-hadad-feniziar-euri-jainkoa\/\">Baal<\/a>-en arteko gatazka azaltzen den. Kondairaren muina: Yam, El-ek berak errege gisa izendatuta, bere mezulariak jainko-batzarrera bidaltzen ditu, eta Baal-en aurkezpena eskatzen du. Jainkoak dardaraz eta burumakur jartzen dira; Baal-ek soilik eusten dio eta borroka onartzen du.<\/p><p>Kothar-wa-Khasis jainko herstariak bi arma magiko sortzen ditu Baal-entzat, &#8216;Ayamur&#8217; eta &#8216;Yagrush&#8217; izenekoak (&#8216;kanporatzen duena&#8217; eta &#8216;jazartzen duena&#8217;). Baal-ek horiekin borrokatzen du Yam-en aurka; lehen kolpeak Yam kordokatzen du, bigarrenak txikitzen du.<\/p><p>Yam lurrera erortzen da; Baal-ek aldarrikatzen du: &#8216;Yam hilda dago, Baal da errege!&#8217; Mark Smith-ek testua zehatz-mehatz iruzkindu du bere edizio monumentalean.<\/p><p>Beste episodio ugaritar batek <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/anat-feniziar-gerra-jainkosa\/\">Anat<\/a>-ek Yam-en aurka egiten duen borroka deskribatzen du, bere anaia Baal laguntzeko. Anat-ek &#8216;itsasoa hiltzen du, ibaia deuseztatzen, Tannin apaltzen, suge biribilkatua menderatzen&#8217;. Anat-Yam sekuentzia hori historikoki oso adierazgarria da, eta erakusten du kaos-uraren aurkako borroka ahalegin jainkotiar kolektiboa zela, ez Baal-en ekintza bakartua bakarrik.<\/p><p>Beste episodio zatikatu batek Yam &#8216;El-en semeak&#8217; (<em>bn \u02beil<\/em>) izenekoekin lotzen du, jainko-batzar gisa jarduten dutenak. Yam-en eskaera jainko-batzarrean eztabaidatzen da, El-ek onartzen du, eta Baal soilik oztopo jartzen da. &#8216;Jainkoen batzarraren&#8217; tradizio hori garrantzitsua da erlijio-historiaren aldetik, eta paralelismoak ditu hebreerazko &#8216;Jainkoaren semeak&#8217; <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Artean edo narrazioan errepikatzen den eduki-elementu bat.\" tabindex=\"0\">motiboarekin<\/span> (Job 1; Sal 82).<\/p><p>Ugaritar kantariek Baal-Yam gatazka, seguru asko, emanaldi osoetan aurkeztuko zuten, taula-eramaileekin, musika-tresnekin eta dantza kultualekin. Emanaldi-dimentsio hori Ugarit inguruko ikerketa berrienetan sistematikoki landu da, esaterako Wilfred Watson eta Pierre Bordreuil-en lanetan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yam-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kultua eta gurtza<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yam ez zen kultu-jasotzailea; kaos-jainko gisa, ez zuten gurtzen, baizik eta erritualetan <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ohiko erlijio-ekintza baten arabera egina.\" tabindex=\"0\">erritualki<\/span> menderatua izaten zen. Zenbait babes-erritualetan, kosmos-arriskuaren adibide prototipiko gisa agertzen da, jainkoen esku-hartzearen bidez uxatu beharrekoa.<\/p><p>Hala ere, bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoei, jatorriei eta munduaren ordenari buruzko kondaira tradizionala.\" tabindex=\"0\">mitoa<\/span> erresuma-kultuan bertsotzen zen; Baal zikloa ugaritar kantarien errepertorioaren parte zen, eta jai handietan aurkeztuko zen, seguru asko. Baliteke Baal-Yam sekuentziaren berrantzezpen erritualak udaberriko jai-erritualaren parte izatea, Enuma-Elish mesopotamiarra Urteberri jaian bezalaxe.<\/p><p>Feniziar itsas-erritualetan itsasoa <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ohiko erlijio-ekintza baten arabera egina.\" tabindex=\"0\">erritualki<\/span> lasaitzen zuten; itsasontzien kapitainek eta bidaiariek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bati eskerrak, eskaera edo gurtza adierazteko oparia.\" tabindex=\"0\">opariak<\/span> eskaintzen zizkioten itsasoari, pasabide segurua lortzeko itxaropenez. Itsas-debozio horrek ez zuen zuzenean Yam aipatzen, baina kosmologia-irudi bertsuaren parte zen. Sabatino Moscati-k feniziar itsas-kultura hainbat ikerlanetan deskribatu du.<\/p><p>Lotura erritual garrantzitsu bat dago Yam-en garaipenaren eta ugaritar udaberriko jaien artean; gatazka, seguru asko, udaberriko ekaitzen garaian <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ohiko erlijio-ekintza baten arabera egina.\" tabindex=\"0\">erritualki<\/span> berritzen zen, negu-euri gogorrak baretzen eta itsas-denboraldia hasten zen unean. Erritual-urtaroko errepikapen hori Mediterraneo ekialdeko Brontze Aro Berantiarrean bereizgarria da historikoki.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yam-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babes-praktika eta babes magikoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kaos-itsasoaren aurkako praktika apotropaikoak hedatuak zeuden testuinguru feniziarretan. Itsasontzien branken apainduretan begi apotropaikoak, zezen-adar sinboloak edo &#8216;Tanit ikurra&#8217; agertzen dira, itsasoaren arriskuen aurkako babes gisa. Irudi horiek feniziar merkataritza- eta gerra-ontzien ekipamendu estandarraren parte ziren.<\/p><p>Portu-hirietan &#8216;itsaso amorratua eta bere izakiak&#8217;-en aurkako babes-formulak erabiltzen ziren; inskripzio punikoetan itsas bidaia zoriontsu baten eskerrak emateko opariak aurkitu daitezke. Debozio-mota hori erlijio-historiaren aldetik interesgarria da, mundu feniziarraren nazioarteko mugikortasuna zuzenean erlijio-esparruan kokatzen duelako.<\/p><p data-nosnippet=\"true\">Ikuspegi zientifikotik, Yam kaos-itsasoaren pertsonifikazioaren adibide da. Bere garaipen narratiboaren gainbehera, Baal-en arma magikoen bidez, historikoki Marduk-Tiamat gatazkarekin alderagarria da, non arma magikoek ere garaipena ahalbidetzen duten. iWell Guard-ek Yam figura historiko-mitologiko gisa erregistratzen du, gaur egungo babes-funtziorik gabe eta sendabide-promesa modernorik aipatu gabe.<\/p><p>Kartago eta Motyako inskripzio punikoetan &#8216;itsasoko jainkoak&#8217; (feniziarrez <em>\u02belm ym<\/em>) agertzen dira, itsas bidaien aurretik opariak jasotzen zituztenak; ea horrek Yam-en oroitzapen zuzena den ala itsasoko jainko orokor bati egindako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo indar bati eskaera edo dei egiten dion hitzaldia.\" tabindex=\"0\">deiadar<\/span> generikoa, eztabaidatua dago.<\/p><p>Feniziar itsasontzien branka-begiak erlijio-historiaren aldetik <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kaltegarriak izan daitezkeen eraginak urruntzeko diren zeinu edo objektuen ezaugarria.\" tabindex=\"0\">apotropaiko<\/span> gisa interpretatu behar dira; itsasontziaren begirada Yam-en eta bere izakien aurkako indar babesle bihurtzen dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yam-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Antzekotasunak beste kultura batzuetan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yam kaosezko uren jainkoen nazioarteko familiakoa da. Mesopotamiarren artean Enuma Elish-eko Tiamat dagokio; <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/hetear-anatoliar-tarhunna-babes-praktika\/\">tradizio hurritar-hititarrean<\/a> <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/hedammu-itsas-munstroa\/\">Hedammu<\/a> eta CTH 346 zatikako &#8216;Itsasoaren kantua&#8217; <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/teshub-hurritar-euri-jainkoa\/\">Teshuben<\/a> aurka. Mark Smithek eta Mary Bachvarovak hainbat ikerlanetan dokumentatu dute mitologia horien arteko lotura.<\/p><p>Material hebrearrean, Yam Jahweren aurkari kosmikoa da hainbat salmoetan; sorkuntza Jahwek Yam, Liwjatan eta Tannin gainean lortutako garaipen gisa ulertzen da (Sal 74:13, 14; Is 27:1). Testu horiek Biblia hebrearreko &#8216;kaos-borrokaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio bateko Jainkoari eta sinesmenari buruzko irakaspen zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span>-ri&#8217; dagozkio, eta historikoki zuzenean menpeko dira Yam-en tradizio ugaritarraren aurrean.<\/p><p>Yamek Typhon greziarrarekin partekatzen du kaosaren aurkariaren profila; Poseidonekin, itsasoaren pertsonifikazioa, nahiz eta konfigurazio teologiko nabarmen desberdinean. Aro helenistiko-erromatarrean, Yam feniziarra Poseidonekin identifikatu zen; horrekin, kaosaren aurkari aktiboaren profila itsasketariren jainko-funtzioaren mesedetan aldatu zen.<\/p><p>Inskripzio urartuarretan Quera itsas-jainko bat agertzen da, eta haren erlijio-historiako lotura Yamekin azken urteotan eztabaidatzen ari da. Mirjo Salviniren ikerketak aurkikuntza garrantzitsu berriak eskaintzen ditu horri buruz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yam-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gaur egungo harrera eta ikerketa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yam-en ikerketa gaur egun maila altukoa da. Mark Smithen eta Wayne Pitarden Baal-zikloaren edizioa erreferentzia estandarra da; John Dayk, <em>God&#8217;s Conflict with the Dragon and the Sea<\/em> (1985) lanean, hebrear paralelismoak zehatz aztertu ditu. Daniel Schwemerrek, <em>Die Wettergottgestalten<\/em> (2001) lanean, testuinguru historikoa eman du.<\/p><p>Harrera popularrean, Yam batez ere mito ugaritarren eta erreferentzia biblikoen bidez ezagutzen da. Berpizkunde espiritualik ez dago sen neopaganoan.<\/p><p>Zientifikoki, Yam gaur egun Ekialde Hurbil Antzinako kaosezko uren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio bateko Jainkoari eta sinesmenari buruzko irakaspen zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span>ren azterketa-objektu nagusia da, eta ekaitz-jainkoen eta itsas-borroken mito-familia ere bai.<\/p><p>Ikerketaren gaur egungo ardatzak hauek dira: itsas izaki desberdinen bereizketa (Yam, Liwjatan, Tannin), paralelismo biblikoak, eta Tiamat mesopotamiarraren tradizioarekiko erlijio-historiaren lotura zehatza. iWell Guard-ek Yam adibide historiko gisa jasotzen du, babes-lotura praktikorik gabe.<\/p><p>Biblia-ikerketa modernoan, Yam sorkuntza- eta kaos-borroka-testuen erlijio-historiako oinarri gisa gero eta modu sistematikoagoan aztertzen da. Bernard Battok eta John Dayk, hainbat ikerlanetan, Yam-en tradizioa sorkuntzari buruzko kontaera hebrearrarekin duen lotura zehatz aztertu dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yam-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Literatura eta iturriak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ondorengo hautaketa honek Yam-en ikerketarako lan estandar nagusiak biltzen ditu. Testu-edizioak, sintesi historikoak eta paralelismo hebrear-biblikoei buruzko ikerlanak barne hartzen ditu. Mark Smithen Baal-zikloaren edizioa lehen iturrien oinarria da; John Dayk eta Schwemerrek testuinguru erlijio-historikoa eskaintzen dute. Mary Bachvarovak tradizio greziarrarekiko lotura ematen du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp267ce5fe e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp267ce5fe\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c5eeff3 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2c5eeff3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ugariteko Baal-zikloa, iturri nagusi gisa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp24751ec0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp24751ec0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp20cca71c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp20cca71c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ia guztia, <em>Yammu<\/em> pertsonaia jarduleari buruz esan daitekeena, testu-multzo bakar batetik dator: hain zuzen ere Baal Zikloa deitutakotik, alfabeto kuneiformez idatzitako buztinezko tauletaz osaturiko sortatik, 1929 eta 1930eko hamarkadaren artean, Claude Schaefferren gidaritzapean egindako indusketa frantsesetan, Siriako kostaldeko <em>Tell Ras Schamra<\/em> hobian aurkituak.<\/p><p>Gaur egun taulek KTU 1.1 eta 1.6 arteko sigla dute; Yam-en pasartea KTU 1.1 eta 1.2 taulen inguruan biltzen da. Kolofoiaren arabera, Ilimilku eskribauak idatzi zituen, seguru asko K.a. XIV. edo XIII. mendean.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi jakintza eta kondairak transmititzea.\" tabindex=\"0\">Transmisioa<\/span> hutsuneez betea dago. KTU 1.1 taula oso hondatuta dago, eta gatazkaren hasiera ia guztiz galdu da. KTU 1.2 taulan hasten da lehen aldiz eszena jarraitu bat: Yam-ek mandatariak bidaltzen ditu jainkoen batzarrera eta Baal entregatzeko eskatzen du.<\/p><p>Charles Virolleaud-en lehen edizioetatik, ikertzaileek eztabaidatzen dute galdutako beste taula batek gatazkaren hasiera jasoko ote zuen. Tauleen ordena bera ez dago kolofoien bidez frogatuta, argitaratzaileen berreraikuntza baizik.<\/p><p>Ikerketarako iturri-egoera hori erabakigarria da: Yam ez da <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi jakintza eta kondairak transmititzea.\" tabindex=\"0\">transmisio<\/span> zabal eta anitz batetik ezagutzen den pertsonaia, baizik eta ia soilik testu narratibo baal-zale baten ikuspuntutik atzeman daitekeen figura. Yam-en <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo figura sakratu baten aldeko gurtza-jardueren multzoa.\" tabindex=\"0\">kultu<\/span> autonomo baten, harentzako himnorik ba ote zegoen edo Baalekiko gatazkaz kanpoko rolik izan ote zuen buruzko baieztapenak, beraz, espekulazio hutsak dira.<\/p><p>Gaur egungo edizio estandarra Manfried Dietrich, Oswald Loretz eta Joaqu\u00edn Sanmart\u00ednen <em>Die keilalphabetischen Texte aus Ugarit<\/em> (KTU) da; erabilera zabala duen ingelesezko itzulpen komentatua Mark S. Smithek egin zuen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp24e2e352 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp24e2e352\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp22d58ce9 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp22d58ce9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Jainko-batzarra eta Yamen mezua<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp248e4b3c e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp248e4b3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp220d4b7a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp220d4b7a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yam-eko eszena hobekien kontserbatuak (KTU 1.2 i) jainkoen bilkura erakusten du, <em>El<\/em> jainko nagusiaren buruzagitzapean. Yamek bi mezulari bidaltzen ditu, Baal tributu-mendeko edo preso emateko eskatuz.<\/p><p>Testuak eszenari koreografia zehatza ematen dio: mezulariak iristean, jainkoek burua belaunetaraino makurtzen dute, beldurraren keinu gisa. Baalek horregatik zigortzen ditu eta zutik jartzen da.<\/p><p>El, biltzarraren patriarkak, jarrera baketsua hartzen du. Hainbat pasartetan Yam bere gogokoa deitzen du eta eskaria onartzeko prest dagoela dirudi, Baal Yamen zerbitzari izendatuz.<\/p><p>Elen jarrera hau eztabaidatutako puntu bat da: erakusten du ugaritiar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura bateko jainko guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">panteoian<\/span> jainko nagusia ez dela eguraldi-jainko garaileraren berdina, eta gatazkari kutsu politikoa ematen dio, familiaren barruko tronu-eztabaida baten antzekoa.<\/p><p>Yamek lerro hauetan bikoiztasunezko izendapen finkoak dauzka. <em>ym<\/em> izenaz gain, <em>tpt nhr<\/em> gisa agertzen da, askotan &#8220;Ibaiaren Epaile&#8221; edo &#8220;Ibaiaren Jaun&#8221; gisa itzulia. &#8220;Itsasoa&#8221; eta &#8220;Ibaia&#8221; batera paralelo jartzea ugaritiar poesiaren estilo-baliabide tipikoa da, eta argi uzten du Yamek ur menderatu gabe osoa gorpuzten duela, ez itsaso zabala bakarrik.<\/p><p>Eszena Baalen ukoarekin eta mezulariei eta haien nagusiari eraso egiteko iragarpenarekin amaitzen da. Horrela, taula bereko KTU 1.2 iv-n azaltzen den bakarkako borrokaren aurretiko urratsa osatzen du. Kontrako figurari buruz ikus, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/baal-hammon-kartagoko-goi-jainkoa\/\">Baal-Hammon<\/a>, Baal izenaren geroagoko feniziar bertsio gisa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yam-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bibliografia (aukeraketa)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><ul><li>Mark Smith \/ Wayne Pitard: <em>The Ugaritic Baal Cycle<\/em> (Leiden 1994\/2009)<\/li><li>John Day: <em>God&#8217;s Conflict with the Dragon and the Sea<\/em> (Cambridge 1985)<\/li><li>Daniel Schwemer: <em>Die Wettergottgestalten Mesopotamiens und Nordsyriens<\/em> (Wiesbaden 2001)<\/li><li>Mark Smith: <em>The Origins of Biblical Monotheism<\/em> (Oxford 2001)<\/li><li>Sabatino Moscati: <em>Die Ph\u00f6niker<\/em> (Stuttgart 1966)<\/li><li>Mary Bachvarova: <em>From Hittite to Homer<\/em> (Cambridge 2016)<\/li><\/ul><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-yam e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw2-add-yam\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-yam-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw2-add-yam-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Ugaritiar<\/em> Baal zikloan, Ras Schamrako buztin-tauletan Kristo aurreko hamalaugarren mendean transmitituan, Yam itsaso-jainko eta Baalen aurkari gisa agertzen da, honek azkenean Ajamur eta Jagrusch jaurtiketa-armekin garaitzen duena.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yam-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Erlazionatutako gako-hitzak: Yam Feniziarrak Itsaso-jainkoa Baal-zikloa Tannin Liwjatan Kaos-ura.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-yam\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yam-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard eta babes-tradizioak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard-ek gorputzean eramaten diren babes-objektuen tradizio kulturhistorikoari lotzen zaio, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/\">Feniziar<\/a> tradizioaren eta munduko beste hainbat kulturaren bidean. 41 geruza, urre garbia, platinoa, zilarra, Alemanian egina. 30 eguneko itzultze-eskubidea.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-yam-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-yam-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-yam-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-yam-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-yam-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-yam-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yam-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">Esperientzia pertsonalak desberdinak izan daitezke. Ez da produktu mediko bat. Ez da sendatze-agindurik.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yam-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yam-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-yam-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>ez da produktu medikorik<\/strong> eta ez du ordezkatzen medikuen edo psikoterapeuten tratamendurik. Erlijio-zientzien edukiak kultura-historiaren araberako kokapena dira, ez praktika espiritual baterako gomendioa.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":2854,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Yam Feniziarra Itsaso-jainkoa Baal","_yoast_wpseo_title":"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra, Baal Zikloa","_yoast_wpseo_metadesc":"Yam feniziar-ugaritarren itsaso-jainkoa da, Baal-en aurkari nagusia Baal Zikloan. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena mitoarekin.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"3","wesen_kultur":"phoenizisch","wesen_klasse":"geister","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200680","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra, Baal Zikloa<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Yam feniziar-ugaritarren itsaso-jainkoa da, Baal-en aurkari nagusia Baal Zikloan. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena mitoarekin.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yam feniziar-ugaritarren itsaso-jainkoa da, Baal-en aurkari nagusia Baal Zikloan. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena mitoarekin.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_yam.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\\\/\",\"name\":\"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra, Baal Zikloa\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_yam.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:10:04+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Yam feniziar-ugaritarren itsaso-jainkoa da, Baal-en aurkari nagusia Baal Zikloan. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena mitoarekin.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_yam.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_yam.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Fenizieraren tradizioko jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:10:04+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_yam.webp\",\"inLanguage\":\"eu\",\"description\":\"Yam feniziar-ugaritarren itsaso-jainkoa da, Baal-en aurkari nagusia Baal Zikloan. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena mitoarekin.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra, Baal Zikloa","description":"Yam feniziar-ugaritarren itsaso-jainkoa da, Baal-en aurkari nagusia Baal Zikloan. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena mitoarekin.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra","og_description":"Yam feniziar-ugaritarren itsaso-jainkoa da, Baal-en aurkari nagusia Baal Zikloan. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena mitoarekin.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_yam.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra","datePublished":"2026-09-07T14:10:04+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_yam.webp","inLanguage":"eu","description":"Yam feniziar-ugaritarren itsaso-jainkoa da, Baal-en aurkari nagusia Baal Zikloan. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena mitoarekin."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/","name":"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra, Baal Zikloa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_yam.webp","datePublished":"2026-09-07T14:10:04+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Yam feniziar-ugaritarren itsaso-jainkoa da, Baal-en aurkari nagusia Baal Zikloan. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena mitoarekin.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_yam.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_yam.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Fenizieraren tradizioko jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra","datePublished":"2026-09-07T14:10:04+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_yam.webp","inLanguage":"eu","description":"Yam feniziar-ugaritarren itsaso-jainkoa da, Baal-en aurkari nagusia Baal Zikloan. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena mitoarekin."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200680","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200680"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200680\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2854"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}