{"id":200640,"date":"2026-09-07T14:10:01","date_gmt":"2026-09-07T14:10:01","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200640"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/","title":{"rendered":"Kachina \u2013 Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200640\" class=\"elementor elementor-200640 elementor-2590 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-kachina-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kachina, Pueblo erlijioaren izpiritu-laguntzaileak, arbaso-izpirituak eta euri-ekarleak<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kachina (hopieraz <em>katsina<\/em>, zunieraz <em>koko<\/em>, eta beste Pueblo hizkuntzetan bertako izenekin) Amerika Ipar mendebaldeko Pueblo herrien izpiritu-laguntzaile klase bat izendatzeko erabiltzen da. Kachina tradizioak 400 izaki inguru biltzen ditu, bakoitzak bere zeregin, ikonografia eta erritu-funtzio propioak dituela.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-kachina-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Native American tradizioaren izpiritu-laguntzailea.\">Izpiritu-laguntzailea<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/indiar-jainkoak-wakan-tanka-first-nations\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Native American tradizioaren mitologia.\">Native American<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Izpiritu-izakien klasea.\">Izpiritu-izakien klasea<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-kachina-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-kachina-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-kachina-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-kachina-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-kachina-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_native-american_kachina-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202557\" alt=\"Kachina - Native-american tradiziotik datorren izpirituak, historikoki-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_native-american_kachina-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_native-american_kachina-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_native-american_kachina-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_native-american_kachina.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp2-kachina elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp2-kachina\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp2-kachina\" data-id=\"col-iwgcomp2-kachina\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp2-kachina elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp2-kachina\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kachina <strong>arbaso-izpiritu<\/strong> eta <strong>euri-ekarle<\/strong> gisa oso garrantzitsuak dira Pueblo erlijioan, eta biziduren izpiritu-laguntzaile bezala agertzen dira.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp-kachina elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp-kachina\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp-kachina\" data-id=\"col-iwgcomp-kachina\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp-kachina elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp-kachina\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pueblo erlijioaren barruan, Kachina <strong>hopi izpiritu-izaki<\/strong> nagusi bat da, gizakien, arbasoen eta kosmos-indarren arteko lotura gorpuzten duena.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-kachina-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kokapena Pueblo erlijioan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kachina Pueblo erlijioaren klase nagusietako bat da. Bereziki hopiek (Arizona) eta zuniek (New Mexico) gurtzen dituzte, oso garatutako erritu-praktika tradizioaren bidez; beste Pueblo herriek (acoma, laguna, tewa-puebloak) beren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Munduan eragina duela uste den gorpurik gabeko izakia.\" tabindex=\"0\">izpiritu<\/span>-izaki klase propioak dituzte, batzuetan bestelakoak.<\/p><p>Erlijio-zientziaren ikuspegitik, Kachina <em>izpiritu-laguntzaile<\/em> klase zabalagoan sartzen da, sorkuntza-printzipio gorenen (ikus <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/spider-grandmother-sortzaile-amona-pueblo\/\">Spider Grandmother<\/a>) eta gizakien artean bitartekari lan egiten duten izakiak. Egiturazko aldetik konparagarriak dira japoniar <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Japoniar shintoan gurtzen diren izpiritu-izaki eta indar jainkozkoak.\" tabindex=\"0\">kami<\/span><\/em>k, tibetar-budista <em>yidam<\/em>ak, katoliko santuak eta afro-brasildar orixak.<\/p><p>Kachina ez dira jainko monoteista zorrotzaren zentzuan, baizik eta bitartekari numinoso batzuk, maskara-dantzak egiten diren erritu-praktikan benetan present bihurtzen direnak.<\/p><p>Kachina tradizioaren gako teologikoa <em>Manifestazio<\/em>-doktrina da: hopi gizon batek Kachina maskara jarri eta erritu-testuinguru horretan dantzatzen duenean, ez da <em>Kachina baten antzezle<\/em>, baizik eta <em>Kachina bera<\/em> bihurtzen da present harengan.<\/p><p>Presentzia-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio bateko Jainkoari eta sinesmenari buruzko zientzia-irakaspena.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> hori Emory Sekaquaptewa hopi teologoak eta Barbara Tedlock hopi ikertzaileak deskribatu dute modu sistematikoan beren lanetan.<\/p><p>Bereizketa teologiko garrantzitsu bat Kachina tradizioaren genero-banaketa zorrotza da: hopien <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Norbait estatus edo komunitate berri batean sartzen duen erritu-igarobidea.\" tabindex=\"0\">iniziazio<\/span> gizonezkoan Kachina sekretuen ezagutza sartzen da (maskarak gizonek eramaten dituztela); emakumezkoen hopi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Norbait estatus edo komunitate berri batean sartzen duen erritu-igarobidea.\" tabindex=\"0\">iniziazioa<\/span>k beste multzo sekretu batzuk biltzen ditu (bereziki <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/spider-grandmother-sortzaile-amona-pueblo\/\">Spider Grandmother<\/a>rekiko lotura eta emakumeen sekretu-elkarteak).<\/p><p>Genero aldetik hain bereizita zegoen erlijio hau berez oso zaila izan zen espainiar misioarentzat ulertzeko, ez baitzen antzeko egiturarik tradizio katolikoan. XVII. mendeko misiolari espainiarrek Pueblo erlijioa neurri batean <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Eragin kaltegarria edo anbiguoa esleitzen zaion izpiritu-izakia.\" tabindex=\"0\">deabru<\/span>-gurtza gisa interpretatu zuten, eta 1680ko Pueblo altxamendu handian sartu ziren, Kachina erlijioaren aurkako espainiar jazarpenak neurri handi batean eragindakoa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-kachina-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izena eta etimologia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Hopiar <em>katsina<\/em> hitzak literalki <em>errespetuzko-izpiritu-presentzia<\/em> edo <em>topaketa sakratua<\/em> esan nahi du. Hizkuntzalaritzaren aldetik ez dago argi azalduta; etimologia probable batek <em>ka-<\/em> erroa (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkozkoari dagokiona eta, ondorioz, eguneroko erabileratik kanpo geratzen dena.\" tabindex=\"0\">sakratu<\/span>) eta <em>tsina<\/em> (lekua, presentzia) lotzen ditu.<\/p><p><em>Kachina<\/em> ingelesezko idazkera herrikoia, XIX. mendean Kachina panpinen (Kachina irudi txiki eginak zurezko figuretan) zabalpenaren bidez amerikar-anglosaxoiar bildumagile-inguruetan hedatu zena, hopi idazkera zuzenaren, <em>katsina<\/em>ren, forma sinplifikatua da.<\/p><p>Hopi Tribal Council-ek 1980ko hamarkadatik hona behin baino gehiagotan eskatu du idazkera zuzenera itzultzea; egun, jardun akademikoan <em>katsina<\/em> da idazkera estandarra.<\/p><p>Zunien artean izaki-klase horri <em>koko<\/em> edo <em>kokko<\/em> deitzen zaio; zunien maskarada-tradizioa hopien tradizioarekin egiturazko harremana du, baina xehetasunetan bere kabuz garatua da. Keresan puebloetan maskarada-izakiei <em>shiwanna<\/em> deitzen zaie, literalki <em>hodei-izakiak<\/em> esan nahi duena, izaki-klasearen euri-ekarle funtzio berezia azpimarratuz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-kachina-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kachina klaseak eta irudi nagusiak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Hopi tradizioak, zenbaketaren arabera, 250 eta 400 bitarteko kachina desberdin ezagutzen ditu. Hainbat mota nagusitan sailkatzen dira. <em>Chief Kachina<\/em>ak dira figura nagusiak, tartean <em>Eototo<\/em> (kachinen burua, goi-kachina modukoa), <em>Aholi<\/em> (bere laguna), <em>Sotuknang<\/em> (kachina sortzailea) eta <em>Massaw<\/em> (lur eta hildakoen kachina, Laugarren Munduan sartzean hopiak hartu zituena).<\/p><p>Bigarren mota <em>Mong Kachina<\/em>ak dira, laguntzaile duin eta zaharrak, zeremonia nagusietan gidari eta irakasle gisa agertzen direnak. Hirugarren mota <em>Wuya Kachina<\/em>ak dira, klan bakoitzari dagozkion kachina bereziak, hopi klan jakin batek soilik gurtzen dituenak.<\/p><p>Laugarren mota <em>Whipper Kachina<\/em>ak dira, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gorpuzkerarik gabeko izakia, munduan eragina duela uste dena.\" tabindex=\"0\">izpiritu<\/span> zigortzaileak (Hu, Wuwuyom, Tungwup), arreta gutxiko edo errespetu-falta duten hopi haurrak yucca zigorrekin zuzentzen dituztenak.<\/p><p>Bosgarren mota <em>Clown Kachina<\/em>ak dira, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gorpuzkerarik gabeko izakia, munduan eragina duela uste dena.\" tabindex=\"0\">izpiritu<\/span> barregarri eta satirikoak (bereziki <em>Koshare<\/em> eta <em>Koyemshi<\/em>), zeremonia nagusien atsedenaldietan agertzen direnak eta ekintza satirikoen bidez komunitatearen gizarte-jokabidea zuzentzen dutenak. Pailazo hauek funtzio pedagogiko-sozial garrantzitsua dute eta literatura etnologikoan arreta handia jaso dute.<\/p><p>Sailkapen nagusian sartzen ez den kachina-mota garrantzitsu bat <em>Mudhead<\/em> kachinak dira (Koyemshi). Buru globo-formako buztin-maskara bereizgarriak eta jantzi asimetriko nabarmenak dituzten pailazo-izakiak dira. Mudhead-ek, hopi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoari eta erlijio baten sinesmenei buruzko ikaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span>n, hopien sorreraren Lehen Mundu kosmologikoa ordezkatzen dute eta munduaren biziraupenaren erantzukizun kosmologikoa daramate.<\/p><p>Aldi berean barregarri eta serio dira, eta paradoxa horrek osatzen du haien esanahi teologikoa. Frank Cushingek, zuni herriari buruzko lanetan, Mudhead tradizioa xehetasunez deskribatu zuen eta haren duintasun paradoxiko eta barregarria azpimarratu zuen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-kachina-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deskribapena eta ikonografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kachinak, presentzia erritualean, beren maskara eta jantzi bereizgarrietatik ezagutzen dira. Kachina bakoitzak maskara berezi eta oso zehatza du, egurrez, larruz edo ehunez landua, luma, ile, maskor-apainduren eta koloreetako margoketa txertatuekin. Maskarak <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gorpuzkerarik gabeko izakia, munduan eragina duela uste dena.\" tabindex=\"0\">izpiritu<\/span>aren presentzia agerian jartzeko balio du, ez ezkutatzeko: kachina-maskara jartzen duenak kachina bihurtzen da.<\/p><p>Maskararen osagarri gisa, jantzi osoa dago: arropa, larruzko apainduak, apaingarriak eta erritu-tresnak. Hopien jantzi-tradizioa oso estandarizatua da: kachina bakoitzak bere jantzi berezia du, belaunaldiz belaunaldi transmititua. Hopien ikuspuntutik, maskara eta jantzia ez dira arropa hutsa, baizik eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gorpuzkerarik gabeko izakia, munduan eragina duela uste dena.\" tabindex=\"0\">izpiritu<\/span>-izakiaren nortasunaren adierazpen materiala.<\/p><p><em>Tihu<\/em>ak, kachina-panpinak, kachina bakoitzaren itxura zehatz-mehatz jasotzen duten egurrezko irudi txiki landuak, tradizioz hopi neskatxei ematen zitzaizkien ikasketa-material erlijioso-pedagogiko gisa. Kachina bakoitza bere ezaugarri berezietatik ezagutzeko eta identifikatzeko balio zuten.<\/p><p>XIX. mendetik aurrera, Tihu panpinak bildumagileen artikulu ospetsu bihurtu dira Amerikako arte-merkatuan, eta horrek ekoizpen komertzial bat sortu du, batzuetan testuinguru erlijioso tradizionalaz kanpo gertatzen dena. Hopi Tribal Council-ek, 1990eko hamarkadaz geroztik, arau zorrotzak ezarri ditu zein Tihu panpina saldu daitezkeen eta zein, objektu erlijioso-erritualak izanik, salgai ez dauden zehazteko.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-kachina-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Funtzio mitologikoa eta kosmologikoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kachinek funtzio kosmologiko zehatza dute Hopien teologian. Otsailetik uztailera bakarrik bizi dira Laugarren Munduan, hots, hopiak gaur egun existitzen diren munduan. Urteko gainerako denboran mendi santuetan egoten dira, bereziki Arizonako Flagstaff hiritik gertu dagoen San Francisco Peaks mendikatean. Han dago Nuvatukyaovi gailur santua (Elur-tontor Gorena).<\/p><p>Otsailean kachinak hopi herrixketara itzultzen dira; hori da <em>Soyalangwuul<\/em> <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Arau finkoen arabera egiten den ekitaldi solemnea.\" tabindex=\"0\">zeremonia<\/span>, negu-solstizioan egiten dena eta itzulera-hasiera markatzen duena.<\/p><p>Ondorengo sei hilabeteetan, dantza erritual desberdinak egiten dituzte mesetan dauden hopi herrixketan (Walpi, Sichomovi, Hano, Shongopovi, Bacavi, Hotevilla, Oraibi, Mishongnovi), bakoitza funtzio jakin bati eskainia: euria ekartzea, uztaren segurtasuna, gaixotasunak uxatzea, haurren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Norbait egoera edo komunitate berri batean sartzen duen trantsizio erritual bat.\" tabindex=\"0\">initiazioa<\/span>.<\/p><p>Kachinen urtearen gailurra <em>Niman Kachina<\/em> da, uztailean egiten den Etxerako-Dantza-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Arau finkoen arabera egiten den ekitaldi solemnea.\" tabindex=\"0\">zeremonia<\/span>, non kachinak hopi herrixketatik joan eta mendietara itzultzen diren. Zeremonia horrek opari-emate handi bat dakar: iristen diren kachinek Tihu panpinak, arto-buru freskoak, meloi urak eta oparitxoak banatzen dizkiete hopi haurrei eta emakumeei, betiko joan aurretik.<\/p><p>Niman <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Arau finkoen arabera egiten den ekitaldi solemnea.\" tabindex=\"0\">zeremonia<\/span> ez-hopiei oso gutxitan bakarrik irekitzen zaie; Hopi Tribal Councilak 1990eko hamarkadatik sarbidea nabarmen mugatu du, benetakotasun kulturala babesteko.<\/p><p>Beste kachina-ekitaldi garrantzitsu bat <em>Powamuya<\/em> <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Arau finkoen arabera egiten den ekitaldi solemnea.\" tabindex=\"0\">zeremonia<\/span> da, otsailean egiten dena eta <em>Bean Dance<\/em> izenez ere ezaguna. Neguaren erdiko jaia markatzen du eta hamasei eguneko sekuentzia erritual bat biltzen du kachina-agerraldi ugarirekin.<\/p><p>Kiven barruan (lurpeko ganbera zeremonialak) hopi gizonek babarrun-hazi sinbolikoak ernatzen dituzte zeremonia horretan zehar, udako beroa simulatzen duten baldintzetan; hazten diren babarrun landareak azken egunean prozesio-agerraldi baten bidez ateratzen dituzte kivetatik eta hopi haurren artean banatzen dituzte, benetako udaren aurrerapen sinboliko gisa.<\/p><p>Udaren simulazio sinboliko hau Jesse Walter Fewkesek deskribatu zuen sistematikoki bere Hopi ikerketa klasikoetan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-kachina-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babes eta apotropaiko jarduna<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kachinek babes-funtzio zabala dute Hopien tradizioan. Herrixkak espiritu kaltegarrietatik babesten dituzte, ekoizpen agrikola bermatzen dute (bereziki euria ekarriz) eta hopi arbasoen eta bizien artean bitartekari lana egiten dute.<\/p><p>Babesarekin lotutako praktika zehatzek hauek biltzen dituzte: Tihu panpinak atearen gainean edo haurren ohatxoetan jartzea, kachina maskara jakin batzuen zurezko errepika txikiak egongeletan zintzilikatzea, eta kachina jakin batzuei larrialdi zehatzetan otoitz egitea erritualki (esaterako, Eototo lehortean, Massaw familian heriotza gertatzean, Hu haurren jokabide okerraren aurrean).<\/p><p>Babes-praktika bereziki garrantzitsu bat hopi haurren nerabezaro-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Norbait egoera edo komunitate berri batean sartzen duen trantsizio erritual bat.\" tabindex=\"0\">initiazioa<\/span> da. Zortzi urte inguru dituztenean, haurrak lehen aldiz kachina-tradizioaren ezagutza sakonagoan hasten dira.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Norbait egoera edo komunitate berri batean sartzen duen trantsizio erritual bat.\" tabindex=\"0\">Initiazio<\/span> horretan, yucca-zigor erritualaren hierarkiarekin lotua, non Whipper kachinek haurrak sinbolikoki ikaskuntza sozialean gidatzen dituzten, haurrek ikasten dute kachina-mozorroa gizon batek janzten duela, baina aldi berean <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gorputzik gabeko izaki bat, munduan eragina duela uste zaiona.\" tabindex=\"0\">espirituaren<\/span> presentzia benetakoa dela.<\/p><p>Bitartekaritza paradoxiko hori, gizontasuna eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gorputzik gabeko izaki bat, munduan eragina duela uste zaiona.\" tabindex=\"0\">espirituaren<\/span> presentzia aldi berean, Hopi erlijioaren funtsezko misterioa da, eta eztabaida etnologikoan filosofia-teologia erlijioso oso sofistikatuaren adibide gisa nabarmentzen da <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoari eta erlijio baten sinesmenari buruzko irakaspen zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologian<\/span>.<\/p><p>Babes-praktika zehatz bat <em>Tihu ehorzketa<\/em> da. Tihu panpin bat erlijio-erritualetarako objektu gisa erabili denean eta jada aktiboki behar ez denean, ez da botatzen ez saltzen. Horren ordez, ehorzketa-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Arau finkoen arabera egiten den ekitaldi solemnea.\" tabindex=\"0\">zeremonia<\/span> txiki eta berezi batean uzten da harkaitz baten azpian edo mendi-arraildura batean.<\/p><p>Praktika horrek isladatzen du ikuspegi teologikoa: Tihu panpinak berak presentzia numinoso txiki bat duela, errespetuz tratatu behar dena. Objektu erritualentzako ehorzketa-praktika antzekoak Pueblo tradizio askotan hedatuta daude, eta funtsean bestelakoak dira mendebaldeko kultura sekularrean objektu erlijiosoki kargatuei ematen zaien tratamendu profanoarekin alderatuta.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-kachina-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Antzekotasunak beste kultura batzuetan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kachina mozorro-tradizioak arreta handia jaso du <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijioak alderatuz eta sinesmen-loturarik gabe aztertzen dituen zientzia.\" tabindex=\"0\">erlijio konparatuaren zientzian<\/span>. Egiturazko aldetik konparagarriak dira japoniar <em>Noh<\/em> eta <em>Kagura<\/em> maskara-antzerkiak, afrikar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Trantsizio erritual bat, non norbait egoera edo komunitate berri batean sartzen den.\" tabindex=\"0\">iniziazio<\/span> maskara-tradizioak (bereziki Mendebaldeko eta Erdialdeko Afrikan), maia eta azteka maskara-tradizioa, eta tibetar-budista <em>Cham<\/em> dantza-tradizioa.<\/p><p>Kasu horietan guztietan eraikuntza teologiko jakin bat dago jokoan: maskara manifestazioa da, ez ezkutatzea; maskara daramanak berak da izaki gorpuztua, ez aktore bat. Manifestazio-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten Jainkoari eta sinesmenari buruzko doktrina zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> hori konplexua da erlijio-filosofiaren aldetik, eta ikerketa konparatuan <em>incarnational <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Esanahi erlijioso edo kulturala duten ekintza sinbolikoen sekuentzia arautua.\" tabindex=\"0\">erritual<\/span><\/em>-fenomeno gisa deskribatzen da.<\/p><p>Ipar Amerikako indiar tradizioen artean, Kachina tradizioak antzekotasun estuak ditu Ipar Mendebaldeko kostaldeko maskara-dantza tradizioarekin (kwakwaka&#8217;wakw, tlingit, tsimshian) eta Navajoen Yei-bi-chai tradizio pueblo-ahaidearekin. Pueblo Kachina eta Navajo Yei ez dira etnologia erlijiosoaren aldetik berdinak, baina egiturazko aldetik ahaideak dira; Navajoek, dirudienez, XVI-XVII. mendeetako pueblo-harremanetatik hartu eta garatu zuten beren Yei tradizioa.<\/p><p>Beste paralelo garrantzitsu bat greziar antzinako Eleusisko Misterioen tradizioan ikusten da, non maskara-agerpenak eta Demeter\/Persefone jainkosaren gorpuzteak, misto iniziatuen bidez, elementu teologiko zentrala izan baitziren.<\/p><p>Hopi Kachina erritoen eta Eleusisko Misterioen arteko konbergentzia egiturazkoak behin eta berriz behatu dira <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijioak alderatuz eta sinesmen-loturarik gabe aztertzen dituen zientzia.\" tabindex=\"0\">erlijio konparatuaren zientzian<\/span> Walter Burkertengandik aurrera, baina lotura historikorik iradoki gabe; garapen konbergenteak dira, baldintza soziokultural antzekoen ondorio, oinarri agrikola-egutegizko erlijiotasun batean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-kachina-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gaur egungo harrera eta ikerketa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kachina tradizioa gaur egun Ameriketako indiarren erlijio-tradizio bizienetako eta jarraikorrenetako bat da. Hopi erlijioa Hopi mesetetan eta Zuni erlijioa Zuni Puebloan modu batean praktikatzen dira, non misio espainiarrak (16.-17. mendeak) eta gero izandako kolonizazio amerikarrak eragin marjinala baino ez duten izan.<\/p><p>Ikerketa akademikoan, Jesse Walter Fewkes, Frank Cushing, Elsie Clews Parsons, Alfonso Ortiz, hopi teologo Emory Sekaquaptewa eta hopi ikertzaile garaikide Wendy Rose-k Kachina tradizioa modu sistematikoan deskribatu dute. Harold Colton-en Kachina zerrenda klasikoak (<em>Hopi Kachina Dolls<\/em>, 1959) erreferentzia identifikazio garrantzitsua izaten jarraitzen du, baina hopi aldetik ez-guztiz-zehatza dela kritikatu izan da.<\/p><p>Erlijio-zientziaren ikuspegitik, Kachina tradizioa erlijio indigena oso konplexu baten adibide paradigmatikoa da, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura baten jainko guztiak.\" tabindex=\"0\">Panteoi<\/span> oso landu bat, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten Jainkoari eta sinesmenari buruzko doktrina zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> sofistikatu bat eta presentzia erritual jarraitu bat dituena.<\/p><p>Egitate hau, hots, 400 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Munduan eragina duela usten den izaki gorputz gabekoa.\" tabindex=\"0\">espiritu<\/span>-izaki inguru dituen tradizio bat mendeetan zehar idazkuntzarik gabe, ahozko tradizio hutsaren eta presentzia erritualaren bidez transmititu izan dela, aurkikuntza etnologiko-erlijiosorik ikusgarrienetako bat da. iWell Guard-en Pueblo tradizioarekiko lotura aurkikuntza hauek historikoki deskribatzen ditu, eraginik agintzeke edo gomendio espiritualik gabe.<\/p><p>Ikerketa-eremu berri garrantzitsu bat Tihu panpinen autentikotasunaren gaia da. Tihu panpinak 19. mende amaieratik bilduma-artikulu baliotsu bihurtu direnez, hopi-ek ez diren ekoizleen Tihu-imitazioen industria hazkorra dago, Arizona eta New Mexico-ko turista-dendetan saltzen direnak.<\/p><p>Hopi Tribal Council-ek 1992an <em>Hopi Cultural Preservation Office<\/em> sortu zuen, besteak beste, Tihu panpinen erreprodukzio desegokien aurka egiteko eta hopi arteko autentikotasun kulturala babesteko. Ahalegin horiek eskubide kultural indigenen eta komunitate indigenen jabetza intelektualaren inguruko eztabaida zabalagoan kokatzen dira.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-kachina-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Literatura eta iturriak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Hurrengo aukeraketa Pueblo erlijioari eta Kachina ikerketari buruzko lan nagusiak zerrendatzen ditu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2e01066a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2e01066a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2d32287a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2d32287a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kachina zikloa hopien urte-zehar<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp22046723 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp22046723\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2a86932a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2a86932a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ipar Amerikako Hego-mendebaldeko hopi eta zuni herrien artean, <em>katsina<\/em> deitzen diren izakiak urteko zikloari lotuta daude era finko batean.<\/p><p>Tradizioaren arabera, <em>katsina<\/em>-ek urteko zati bat gizakien artean igarotzen dute, eta gainerako denbora leku urrun batean ematen dute, hopien artean San Francisco Peaks mendiekin lotua. Haien iritsiera eta joana urte zeremonialaren egitura markatzen dute.<\/p><p>Han dauden bitartean, <em>katsina<\/em>-ek zeremonia publikoetan agertzen dira, komunitateko gizonek gorpuztuta, dagokien jantzi eta maskararekin.<\/p><p>Agerpen horiek ez dira hutsezko antzezpen gisa ulertzen; hopien ustez, maskara daramanak lotura berezia du izakiarekin <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Arau finkoak jarraituz egiten den ekitaldi solemnea.\" tabindex=\"0\">zeremonian<\/span> zehar. <em>Katsina<\/em>-ak euria, ugalkortasuna eta komunitatearen ongizatearekin lotzen dira, eta horrek garrantzi existentziala du hego-mendebaldeko goi-lautada lehorrean.<\/p><p>Dokumentazio etnografikoa oparoa da, baina hopi komunitateak begi txarrez ikusia. Jesse Walter Fewkesek 1900. urte inguruan deskribapen eta irudi ugari egin zituen, eta geroagoko ikertzaileek ere osotasun hori dokumentatu zuten.<\/p><p>Hopi tribu-gobernuak behin eta berriz aurka egin dio zeremonien irudi eta xehetasunak argitaratzeari, eta jakintza horren zati handi bat ez dela publikoari zuzendua uste du. Aurkezpen serioak jarrera hori errespetatu behar du, eta ezagutza orokorreko esparrura mugatu, xehetasun erritualik zabaldu gabe.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2e72b70c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2e72b70c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp22328f2f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp22328f2f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tihu, Kachina figurak: irakaskuntza-tresna eta arte-merkatuaren artean<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2b7d8f52 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2b7d8f52\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2ed1cf92 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2ed1cf92\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Katsina<\/em>-ekin lotura estua duten <em>tihu<\/em> deitzen diren figura zizelkatuak hopien artean ere aipagarriak dira. Bakoitzak <em>katsina<\/em> jakin bat irudikatzen du, eta tradizionalki batez ere haurrei, neskei bereziki, ematen zitzaizkien.<\/p><p>Haien funtzioa izaki desberdinen kopuru handiarekin ohitzea zen; beraz, jostailu baino gehiago, hezkuntza erlijiosoaren barruko irakaskuntza-tresna dira.<\/p><p>XX. mendean zehar, figura hauetatik arte-merkatu garrantzitsu bat garatu zen. XX. mende hasierako bildumagileek jada <em>tihu<\/em> eskuratzen zituzten, eta hamarkada erdialdeetatik aurrera, salmentarako berariaz zizelkatutako figurak gero eta gehiago sortu ziren.<\/p><p>Merkatuko piezak sarritan ezberdinak dira materialean, xehetasun mailan eta jarreran, komunitatearen erabilerarako sortutako figura zaharragoekin alderatuta. Ikerketak tirabira bat jasotzen du figuren jatorri erlijiosoaren eta bilduma-objektu gisa duten estatusaren artean.<\/p><p>Hopi komunitateak berak bereizten ditu zeremonien testuinguruarekin lotutako figurak eta salmentarako egindakoak. Lehenengoak ez dira salgai jotzen. Iraganean liskarrak izan dira enkanteen inguruan, non hopiek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkozkoari dagokiona eta, hortaz, eguneroko erabileratik at geratzen dena.\" tabindex=\"0\">santutzat<\/span> eta salgaiezintzat jotzen dituzten objektuak eskaini izan diren, beste erritual-objektu batzuen artean.<\/p><p>Gatazka horiek kultura-ondasunen babesari eta jabetza erlijioso indigenaren tratamenduari buruzko oinarrizko galderak ukitzen dituzte. <em>Katsina<\/em>-en aurkezpenerako puntu hori garrantzitsua da, erakusten baitu izaki horiek narrazio eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Arau finkoak jarraituz egiten den ekitaldi solemnea.\" tabindex=\"0\">zeremoniatik<\/span> haratago, ondare material batean ere ikusgai direla, eta ondare horren estatusa gaur egun ere eztabaidatua da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-kachina-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bibliografia (aukeraketa)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>Jesse Walter Fewkes: <em>Hopi Katcinas<\/em> (1903)<\/li><li>Harold Colton: <em>Hopi Kachina Dolls<\/em> (1959)<\/li><li>Elsie Clews Parsons: <em>Pueblo Indian Religion<\/em> (1939)<\/li><li>Frank Cushing: <em>Zuni Folk Tales<\/em> (1901)<\/li><li>Emory Sekaquaptewa: <em>Hopi Voices<\/em> (2007)<\/li><li>Barbara Tedlock: <em>The Beautiful and the Dangerous<\/em> (1992)<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw-add-kachina e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw-add-kachina\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw-add-kachina-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw-add-kachina-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pueblo erlijioaren Kachinak modu bereziki lotzen dituzte bizidunen eta <em>arbasoen<\/em> esferak: hildakoen espiritu-gisa jotzen dira, hodei, euri-ekarle eta laguntzaile gisa herrixketara itzultzen direnak. Hopi eta zuni zeremonietan, dantzari maskaratuen bidez agertzen dira, eta zizelkatutako Tihu figurek haien izaera modu ikusgarrian erakusten dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-kachina-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Lotutako gako-hitzak: Kachina Katsina Koko Hopi Zuni Pueblo Soyalangwuul Niman Tihu Eototo.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-kachina\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-kachina-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard eta babes-tradizioak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guardek objektu babesle eramangarrien tradizio kulturhistorikoari jarraitzen dio, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/indiar-jainkoak-wakan-tanka-first-nations\/\">Native American<\/a> kulturaren eta munduko beste hainbat kulturaren tradizioan oinarrituta. 41 geruza, urre finezko, platino, zilar, Alemanian egina. 30 eguneko itzultze-eskubidea.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-kachina-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-kachina-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-kachina-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-kachina-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-kachina-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-kachina-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-kachina-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">Esperientzia pertsonalak desberdinak izan daitezke. Ez da produktu mediko bat. Ez da sendatze-agindurik.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-kachina-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-kachina-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-kachina-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>ez da produktu medikorik<\/strong> eta ez du ordezkatzen medikuen edo psikoterapeuten tratamendurik. Erlijio-zientzien edukiak kultura-historiaren araberako kokapena dira, ez praktika espiritual baterako gomendioa.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":2700,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Kachina Hopi Pueblo","_yoast_wpseo_title":"Kachina \u2013 Hopien izpiritu-izakiak eta Pueblo erlijioa","_yoast_wpseo_metadesc":"Kachina, Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak, 400 izaki inguru dituen berezko panteoi bat osatzen dute. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"2","wesen_kultur":"native-american","wesen_klasse":"geister","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200640","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Kachina \u2013 Hopien izpiritu-izakiak eta Pueblo erlijioa<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kachina, Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak, 400 izaki inguru dituen berezko panteoi bat osatzen dute. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kachina \u2013 Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kachina, Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak, 400 izaki inguru dituen berezko panteoi bat osatzen dute. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_native-american_kachina.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\\\/\",\"name\":\"Kachina \u2013 Hopien izpiritu-izakiak eta Pueblo erlijioa\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_native-american_kachina.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:10:01+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Kachina, Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak, 400 izaki inguru dituen berezko panteoi bat osatzen dute. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_native-american_kachina.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_native-american_kachina.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Native-american tradizioko izpirituak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kachina \u2013 Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Kachina \u2013 Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:10:01+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_native-american_kachina.webp\",\"inLanguage\":\"eu\",\"description\":\"Kachina, Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak, 400 izaki inguru dituen berezko panteoi bat osatzen dute. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kachina \u2013 Hopien izpiritu-izakiak eta Pueblo erlijioa","description":"Kachina, Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak, 400 izaki inguru dituen berezko panteoi bat osatzen dute. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Kachina \u2013 Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak","og_description":"Kachina, Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak, 400 izaki inguru dituen berezko panteoi bat osatzen dute. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_native-american_kachina.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Kachina \u2013 Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak","datePublished":"2026-09-07T14:10:01+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_native-american_kachina.webp","inLanguage":"eu","description":"Kachina, Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak, 400 izaki inguru dituen berezko panteoi bat osatzen dute. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/","name":"Kachina \u2013 Hopien izpiritu-izakiak eta Pueblo erlijioa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_native-american_kachina.webp","datePublished":"2026-09-07T14:10:01+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Kachina, Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak, 400 izaki inguru dituen berezko panteoi bat osatzen dute. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_native-american_kachina.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_native-american_kachina.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Native-american tradizioko izpirituak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kachina \u2013 Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Kachina \u2013 Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak","datePublished":"2026-09-07T14:10:01+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kachina-hopien-pueblo-izpiritu-laguntzaileak\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_native-american_kachina.webp","inLanguage":"eu","description":"Kachina, Hopien eta Pueblo herrien izpiritu-laguntzaileak, 400 izaki inguru dituen berezko panteoi bat osatzen dute. Erlijio-zientziaren araberako sailkapena."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200640"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200640\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2700"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}