{"id":200634,"date":"2026-09-07T14:10:00","date_gmt":"2026-09-07T14:10:00","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200634"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"wakan-tanka-lakota-botere-sakratua","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\/","title":{"rendered":"Wakan Tanka \u2013 Lakotarren botere sakratu handia"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200634\" class=\"elementor elementor-200634 elementor-2584 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-wakantanka-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Wakan Tanka, Lakota-tradizioaren botere sakratu handia eta Goi-izakia<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Wakan Tanka (Lakotaz: <em>Wakan Thanka<\/em>, Botere sakratu handia) lakotarren eta Sioux hizkuntza-familia zabalagoaren erlijio-ikuskeran, errealitate numinoso gorena eta oro biltzailea da. Mendebaldeko zentzuan pertsonifikatutako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten barruan jainkotzat gurtzen den izakia.\" tabindex=\"0\">jainkotasuna<\/span> baino gehiago, oro zeharkatzen duen botere sakratua da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-wakantanka-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Native American tradizioaren Sortzailea.\">Sortzailea<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/indiar-jainkoak-wakan-tanka-first-nations\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Native American tradizioaren mitologia.\">Native American<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Botere sakratu gorena.\">Botere sakratu gorena<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-wakantanka-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-wakantanka-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-wakantanka-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-wakantanka-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-wakantanka-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_wakan-tanka-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202550\" alt=\"Wakan Tanka - Jainkoak Native-american tradiziotik, historiko-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_wakan-tanka-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_wakan-tanka-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_wakan-tanka-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_wakan-tanka.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lakota erlijioaren barruko kokapena<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Wakan Tanka lakotarren, dakotarren eta nakotarren, Sioux hizkuntza-familiaren hiru adar nagusien, erlijio-mundu-ikuskeraren erdigunean dago.<\/p><p>Erlijio abrahamikoen Jainko monoteista ez bezala, Wakan Tanka ez da nahitasun, biografia eta ahots propioa duen Goi-izaki pertsonifikatu argia, baizik eta izaki bizidun eta bizigabe guztietan present dagoen botere sakratu zeharkakoa (<em>wakan<\/em>).<\/p><p>Black Elk teologo lakotarrak, John Neihardt-ek bildutako <em>Black Elk Speaks<\/em> (1932) obran batez ere, Wakan Tanka <em>Wakan Tanka unsi unkila<\/em> (guri erruki dion Handi Sakratua) izenez izendatu zuen bere jasotako hitzaldietan.<\/p><p>Vine Deloria Jr. erlijio-zientzialari lakotar garaikideak <em>God Is Red<\/em> (1973) lanean erakutsi zuen Wakan Tanka <em>Great Spirit<\/em> gisa itzultzeko sinplifikazioa, XIX. mendetik literatura arruntean hedatua, esanahi jatorra galtzen duela.<\/p><p>Egiturazko aldetik, Wakan Tanka erlijio anitzeko <em>Ahalguztidun Goi-izakien<\/em> klasekoa da, baina lakotarren <em>wakan<\/em> botere sakratuaren ulermenaren araberako berezitasun handia du.<\/p><p>Lakotarrek wakan-izaki ugari ezagutzen dituzte (konparagarriak <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/andeetako-kulturak-inkak-inti-pachamama-viracocha\/\">Andeetako<\/a> inkarren Apu mendi-jaunekin): Lau Zeru-noranzkoak, Trumoi-izakiak (ikus <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/thunderbird-trumoi-hegaztia\/\">Thunderbird<\/a>), animalien izpirituak, arbasoen izpirituak, denak <em>wakan<\/em> dira, denak botere sakratu bakar eta biltzailearen zati dira.<\/p><p>Mendebaldeko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio bateko Jainkoaz eta federaz duen doktrina zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> monoteistarekin alderatuta, kontzepzio lakotarraren punturik garrantzitsuenetako bat sexu-atribuzio argi baten falta da. Wakan Tanka ez da ez arra ez emea; wakan-alderdi pertsonifikatuak, aldiz, izaki ar, eme eta androgino ugaritan banatzen dira.<\/p><p>Errealitate gorenaren sexu-neutraltasun hori tradizio judu-kristau-islamikoarekiko, Jainko-Aita ar irudia duenarekiko, aldea benetakoa da, eta erlijio-zientzia konparatiboaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijioak, sinesmenari lotu gabe eta konparaziozko ikuspegitik aztertzen dituen zientzia.\" tabindex=\"0\">ikerketan<\/span> arreta berezia jaso du behin eta berriz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izena eta etimologia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Wakan<\/em> lakotar terminoa Sioux tradizioaren erlijio-filosofiako termino nagusietako bat da. Hitzez hitz <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasunari lotua eta, horregatik, eguneroko erabileratik at gelditua.\" tabindex=\"0\">sakratu<\/span><\/em>, <em>misteriotsu<\/em> edo <em>ezin-erabat-ulertu<\/em> esan nahi du, eta guk <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sakratuaren beldurgarritasuna eta goitasuna izendatzeko; erlijio-zientziako terminoa.\" tabindex=\"0\">numinoso<\/span><\/em> deituko genukeen guztiaren gama osoan erabiltzen da.<\/p><p>Stephen Riggs hizkuntzalari lakotarrak bere Lakota-Ingelesa hiztegian (1852) wakan-erabileren zerrenda aipagarria bildu zuen, erditzen dagoen emakumetik tximistara, sendagilearen tabako-zorrotik maite zuen zaldi bat hiltzera arte.<\/p><p><em>Thanka<\/em> edo <em>tanka<\/em> gehigarriak <em>handi<\/em> esan nahi du, zeharkakoa eta oro barne hartzen duena esanahiaz.<\/p><p>Horrela, Wakan Thanka <em>botere sakratu zeharkako eta oro barne hartzailea<\/em> da. Testu teologiko lakotarretan <em>wakan kin<\/em> (Sakratua, orokorrean) eta <em>Wakan Thanka<\/em> (Sakratu zeharkako bakarra) bereizten dira, non aldea ez den zenbakizkoa (bat askoren aurrean), baizik eta kualitatiboa (zatia osoaren aurrean).<\/p><p>Bereizketa teologiko garrantzitsu bat Sword (Sword&#8217;s Account) sendagile lakotarrak egin zuen 1890eko hamarkadan, James Walker antropologoarekin izandako elkarrizketetan: hamasei wakan-alderdi ezberdinez hitz egin zuen, denak batera Wakan Tankaren batasuna osatzen dutela. Zerrenda hori James Walker-en <em>Lakota Belief and <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Esanahi erlijioso edo kulturaleko ekintza sinbolikoen segida arautua.\" tabindex=\"0\">erritual<\/span><\/em> (1980, hilondoren argitaratua) obran sistematikoki dokumentatuta dago.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Egitura teologikoak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>James Walkerrek dokumentatutako Lakota sendatzaileen (Sword, Finger, Bad Wound, No Flesh) arabera, Wakan Tankaren egitura teologikoa askoz konplexuagoa da literatura popularraren <em>Great Spirit<\/em> ikuskera soilak dioena baino. Lakota <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio bateko jainkoari eta sinesmenari buruzko irakaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologiak<\/span> hamasei wakan-alderdi bereizten ditu, hierarkikoki lau taldetan antolatuak, talde bakoitzean lau alderdirekin.<\/p><p>Goreneko lauak (<em>Wakan akantu<\/em>) hauek dira: <em>Wi<\/em> (eguzkia), <em>Skan<\/em> (mugimenduaren indarra, energia kosmikoa), <em>Maka<\/em> (lurra) eta <em>Inyan<\/em> (harria, jatorrizko materia). Bigarren taldeak (<em>Wakan kolaya<\/em>) haiei loturiko lagun-alderdiak biltzen ditu: ilargia (Hanwi), haizea (Tate), edertasuna (Wohpe) eta trumoi-hegaztia (Wakinyan).<\/p><p>Hirugarren taldea (<em>Wakan kuya<\/em>) mendeko alderdiek osatzen dute: bisonte-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Munduan eragina duela uste den gorpuzgabeko izakia.\" tabindex=\"0\">espiritua<\/span> (Tatanka), hartz-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Munduan eragina duela uste den gorpuzgabeko izakia.\" tabindex=\"0\">espiritua<\/span> (Hununpa), lau-haizeen-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Munduan eragina duela uste den gorpuzgabeko izakia.\" tabindex=\"0\">espiritua<\/span> (Tate) eta zurrunbilo-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Munduan eragina duela uste den gorpuzgabeko izakia.\" tabindex=\"0\">espiritua<\/span> (Yumni). Laugarren taldea (<em>Wakan lakolapi<\/em>) espiritu lagungarriak dira: <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Munduan eragina duela uste den gorpuzgabeko izakia.\" tabindex=\"0\">espiritua<\/span> (Niya), itzala (Nagi), bizi-arnasa (Naula) eta arreba-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Munduan eragina duela uste den gorpuzgabeko izakia.\" tabindex=\"0\">espiritua<\/span> (Sicun).<\/p><p>Alderdien hamasei aldiko egitura hori benetako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio bateko jainkoari eta sinesmenari buruzko irakaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span>-eraikuntza da, eta ez dator bat Lakota erlijioa monoteista eta homogeneoa dela dioen ustapen azaleko harekin. Vine Deloria Jr.k eta Lakota erlijio-zientzialari Joseph Epes Brownek beren lanetan behin eta berriz azpimarratu dute egitura-konplexutasun horren garrantzia.<\/p><p>Sword-Walker testuak metodologikoki konplexuak dira ebaluatzeko. James Walker Pine Ridgeko erreserbako medikua izan zen 1896 eta 1914 artean, eta garai hartan erreserba aurreko azken belaunaldiko Lakota sendatzaileekin elkarrizketa ugari izan zituen.<\/p><p>Zeharkako iturri horiek iturri primario garrantzitsuenetakoak dira, baina Walkerren jatorri teologikoak (mediku hezkuntza mendebaldarra zuen) eta itzulpen-zailtasunak neurri batean itxuragabetu dituzte. Ikerketa berriagoak, bereziki Raymond DeMallierena eta Vine Deloria Jr.rena, arazo metodologiko horiek era sistematikoan aztertu dituzte.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kondaira mitologikoak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Wakan Tankaren inguruko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi ezagutza eta kondairak transmititzea.\" tabindex=\"0\">tradizio mitologikoa<\/span>, beste hainbat erlijio-tradiziorekin alderatuta, nabarmen urria da pertsonifikatutako kontakizunei dagokienez.<\/p><p>Horren arrazoia da Wakan Tanka bera ez dela ekintza egiten duen figura bat, baizik eta ekintza-figurak agertzen diren atzeko errealitatea. Lakota tradizioaren mito-uholde ugaria, beraz, wakan alderdi bakoitzari dagokio gehiago, ez hainbeste Wakan Tanka beari.<\/p><p><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/white-buffalo-calf-woman-lakota-emakume-santua\/\">White Buffalo Calf Woman<\/a>-ren agerpena da mito-konstelazio nagusietako bat; hark, Wakan Tankaren aginduz, zazpi errito santuak (behean ikus) eta <em>chanunpa<\/em> pipa santua ekarri zizkion Lakota tradizioari.<\/p><p>Kontakizun hori, batez ere Black Elk-ek jasoa, Lakota erlijioaren sorrera-istorio nagusia da, eta ia sweat lodge eta vision quest bilkura bakoitzean berriro kontatzen da.<\/p><p>Bigarren kontakizun-konstelazio batek <em>tunkasila<\/em> aitona-mitoak (ikus <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tunkasila-aitona-zerua-lakota\/\">Tunkasila<\/a>) eta <em>uncegila<\/em> ur-sugea barne hartzen ditu. Mito horiek George Bushotter-ek XIX. mendearen amaieran jasotako testuetan iraun dute, eta James Howard antropologoak sistematikoki deskribatu zituen <em>The Dakota or Sioux Indians<\/em> (1980) lanean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Zazpi errito sakratuak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lakota tradizioak zazpi errito sakratu handi ezagutzen ditu (<em>Owanka wakan<\/em>), guztiak Wakan Tankarekin loturik burutzen direnak eta Bisonte Zuriaren Emakume Gaztearen egotzitzat jotzen direnak. Black Elk-ek eta Joseph Epes Brownek <em>The Sacred Pipe<\/em> (1953) lanean sistematikoki deskribatu zituzten.<\/p><p>Zazpi erritoek honako formak biltzen dituzte. Lehenik, Inipi, garbikuntza-igerlekua, beste erritu guztien prestakuntza erritual gisa balio duena. Bigarrenik, Hanblechiyapi, ikuskera-bilaketa: gazte edo heldu bat mendietan edo muino batean bakarrik hainbat egun eta gau egoten da, jan edo edan gabe, ikuskera bat jasotzeko. Hirugarrenik, Wanagi Yuhapi, arimaren atxikimendua (dolu-erritua), eta laugarrenik, Hunkapi, ahaide-egitea (adopzioa). Bosgarrenik, Ishna Ta Awi Cha Lowan, emakume gazteen nerabezaroko hasiera-erritua. Seigarrenik, Tapa Wankayeyapi, baloia jaurtitzea, banaketa kosmikoaren irudikapen jolastia. Zazpigarrenik, Wiwanyag Wachipi, eguzki-dantza.<\/p><p>Azken hau, eguzki-dantza, Lakota praktikarik ikusgarrienetakoa eta erlijioki bortitzenetakoa da. Bertan, praktikatzaileek hainbat egunez dantzan egiten dute, jan edo edan gabe, zuhaitz sakratu baten inguruan zirkuluan, batzuk bularreko muskuluetan zehar sartutako hezur-orratzekin, larruzko loturekin zuhaitzari lotuak.<\/p><p>Dantza amaitzen da orratzak bularreko muskulua urratzen dutenean eta praktikatzailea zuhaitzarekiko loturatik askatzen denean. Esperientzia fisiko hori Wakan Tankarentzako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bati eskertzeko, eskatzeko edo gurtzeko emandako oparia.\" tabindex=\"0\">opari<\/span> gorentzat eta ikuskerarako ate gisa ulertzen da.<\/p><p>Zazpi errito sakratuak erreserbako komunitate modernoetan maiztasun ezberdinez praktikatzen dira. Inipia (igerlekua) erreserbako etxe ia guztietan aldizka egiten da; Hanblechiyapia (ikuskera-bilaketa) hasiera-erritu eta bizitzako egoera berezietan gauzatzen da; Wiwanyag Wachipia (eguzki-dantza) urtero egiten da erreserbako biltzar handienetan, eta sioux herrien erlijio-gertaerarik garrantzitsuenetako bat da.<\/p><p>Gainerako erritoak, neurri batean, urriagoak bihurtu dira, baina indigenen erlijio-berritze mugimendu hazkorrak berpiztu ditu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babes-praktika eta tradizio apotropaikoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lakota tradizioak ez du ezagutzen Wakan Tankaren zuzeneko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo botere bati erregutuz edo konjuratuz zuzentzea.\" tabindex=\"0\">deiadarrik<\/span> larrialdi-egoeretan, Wakan Tanka errealitate guztiz orokorra delako, egoera bakoitzean zuzenean eskuhartzeko oso orokorra baita. Babes-gurtza wakan alderdi bakoitzari, Lau Haizeei, Bisonte-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gorputzik gabeko izaki bat, munduan eragina duela pentsatzen zaiona.\" tabindex=\"0\">espirituari<\/span> eta Trumoi-Hegaztiari zuzentzen zaio gehiago.<\/p><p>Babes-praktika zehatzen artean daude: harri, luma, sustrai eta norberaren sendabelar objektu bereziak dituen sendabelar-poltsa (<em>chanli<\/em>) eramatea; erritual ekitaldi bakoitzean lau zeru-noranzkoetan Lau Haizeei <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo botere bati erregutuz edo konjuratuz zuzentzea.\" tabindex=\"0\">deiadar<\/span> egitea; Bisonte-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kondaira herrikoi bat, askotan oinarri historikoa eta ezaugarri miragarriak dituena.\" tabindex=\"0\">Belarraren<\/span> (Cedar) edo Belar Gozoaren (Sweetgrass) ke garbitzailea egitea; eta <em>chanunpa<\/em> pipa santuaren erabilera erritualista.<\/p><p>Pipaz erretzea ez da tabakoa erretzea besterik gabe, ekintza kosmologiko bat baizik: tabakoa (<em>kinnikinnick<\/em>) pipan Lau Haizeekin, lurrarekin eta zeruarekin, eta arbasoekin lotzen da; pipaz erretzea bera wakan otoitz mota bihurtzen da.<\/p><p>Tradizio apotropaikoan, lakota ezkutuek zeregin berezia dute. Gudariek beren ezkutuetan margolanak eramaten zituzten, ikuskizun batean jasoak eta animalia edo izaki jakin baten wakan boterearekin lotuak.<\/p><p>Ezkutu-margolan horiek ez ziren apaingarri estetiko hutsak, ekintza-babes objektu eraginkorrak baizik. Joseph Epes Brown-ek lakota ezkutu-tradizioa sistematikoki deskribatu zuen <em>The Spiritual Legacy of the American Indian<\/em> (1982) lanean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Antzekotasunak beste kultura batzuetan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Wakan Tanka literatura erlijio-zientifiko konparatuan Ipar Amerikako adibide gisa aipatu izan da, Goi-Izakiaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoari eta erlijio baten sinesmenari buruzko ikaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> pan-espiritualista batean. Estrukturalki alderagarriak dira polinesiar <em>mana<\/em>, melanesiar <em>mana<\/em>, txinatar <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Txinatar ikuskeran, dena zeharkatzen duen bizi-indar eragilea.\" tabindex=\"0\">qi<\/span><\/em>, indiar <em>brahman<\/em> eta afrika mendebaldeko <em>nyama<\/em> edo <em>nyam<\/em>.<\/p><p>Garrantzitsua da azpimarratzea Wakan Tanka ez dela panteismo hertsi bat: Lakotek bereizten dituzte wakan-alderdi bakoitza eta Wakan Tanka bera, elkarren artean identikoak izan gabe.<\/p><p>Aase Hultkrantz erlijio-zientzialariak <em>Belief and Worship in Native North America<\/em> (1981) lanean bereizketa hori modu sistematikoan deskribatu du, eta erakutsi du Lakota <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoari eta erlijio baten sinesmenari buruzko ikaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> ez datorrela bat ez <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bakar bati sinesten zaion sinesmena.\" tabindex=\"0\">monoteismo<\/span> hertsiarekin, ez panteismo klasikoarekin, baizik eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoari eta erlijio baten sinesmenari buruzko ikaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> panenteista berezko batekin.<\/p><p>Ipar Amerikako indiar tradizioen artean, Wakan Tankak paralelo estuak ditu Algonkin <em>Manitou<\/em>rekin, Cheyenne <em>Maheo<\/em>rekin, Apache <em>Yusen<\/em>rekin, Navajo sortzailearekin eta Pueblo sortzailearekin. Kasu horietan guztietan, dena zeharkatzen duen indar sakratu batean oinarritutako Goi-Izakiaren kontzeptuez ari gara.<\/p><p>Behaketa erlijio-historiko aipagarri bat Lakota <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoari eta erlijio baten sinesmenari buruzko ikaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologiaren<\/span> jarraipenari dagokio, Sioux diasporaren esparru zabalagoan ere.<\/p><p>Minnesotako Mdewakanton Dakotak, South Dakotako Yankton Siouxek eta Montana eta Saskatchewango Assiniboinek beren wakan-Tanka tradizio bereziak garatu dituzte, xehetasunetan desberdinak izan arren Lakota <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoari eta erlijio baten sinesmenari buruzko ikaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologiaren<\/span> ildo egiturazko nagusia partekatzen dutenak. Pan-Sioux jarraipen hori Raymond DeMallie antropologoak deskribatu du modu sistematikoan bere Sioux ikerketa zabaletan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gaur egungo harrera eta ikerketa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lakota erlijioa erabateko birsortze fase konplexu batean dago, XIX. mendean erreserbetako indiarrak nahitaez kristautu zituztenetik, eta bereziki AEBko gobernuak Eguzki Dantza (Sun Dance) indarrez debekatu zuenetik (1881, 1934).<\/p><p>1934an Eguzki Dantza berriro baimendu zenetik eta <em>American Indian Religious Freedom Act<\/em> legeak (1978) jatorrizko erlijioak are gehiago onartu zituenetik, Lakota erlijioak gorakada nabarmena izan du.<\/p><p>Diskurtso akademikoan, Wakan Tankaren azterketak zeregin garrantzitsua izan du erlijioen deskribapen misiolarien deskonstrukzioan.<\/p><p>Vine Deloria Jr.-k (<em>God Is Red<\/em>, 1973; <em>The World We Used to Live In<\/em>, 2006), George Tinkerrek (<em>American Indian Liberation<\/em>, 2008) eta Charles Eastman teologo lakotak (<em>The Soul of the Indian<\/em>, 1911) genuinoki lakotarra den <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoari eta erlijio baten sinesmenari buruzko ikaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> aldeztu dute, laburtze misiolari kristauen aurrean.<\/p><p>Erlijio-zientziaren ikuspegitik, Wakan Tanka adibide garrantzitsua da erakusteko jatorrizko erlijioen sailkapen tipologiko soilak (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Animaliek, landareek eta gauzek ere arima badutela dioen sinesmena.\" tabindex=\"0\">animismoa<\/span>, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Hainbat jainkotan sinestea.\" tabindex=\"0\">politeismoa<\/span>, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bakar batean sinestea.\" tabindex=\"0\">monoteismoa<\/span>) ez dutela normalean tradizio bakoitzaren aberastasun teologikoa jasotzen.<\/p><p>Lakotaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoari eta erlijio baten sinesmenari buruzko ikaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> genuinoa ez da <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Animaliek, landareek eta gauzek ere arima badutela dioen sinesmena.\" tabindex=\"0\">animismoa<\/span>, ez panteismoa, baizik eraikuntza filosofiko-erlijioso propio bat, erlijio-historia konparatuan bere lekua merezi duena. iWell Guardek Lakota tradizioarekin duen lotura behaketa erlijiosoa da modu esplizituan, eraginkortasun-agindurik gabe.<\/p><p>XXI. mendean, Lakotaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoari eta erlijio baten sinesmenari buruzko ikaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> erlijio arteko elkarrizketan ere sartu da. Arvol Looking Horse bezalako Lakota gotzain-erlijiosoek, White-Buffalo-Calf-Pipe pipa santuaren gaur egungo 19. belaunaldiko zaindaria denak, Lakota tradizioa ordezkatzen dute NBEko bilkuretan, munduko erlijioen bileretan eta konferentzia ekumenikoetan.<\/p><p>Nazioarteko agerraldi hauek Lakota erlijioaren pertzepzio global gero eta handiagoa ekarri dute, baina, aldi berean, mendebaldeko New-Age taldeek egiten duten jabetze espiritualaren joera arazotsuak ere sustatu dituzte, eta horien aurka Lakota zaharren kontseiluak 1993az geroztik behin eta berriz protesta ofizialak egin ditu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Literatura eta iturriak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Hurrengo hautaketak Lakota erlijioaren eta Ipar Amerikako indiar ikerketaren funtsezko lan nagusiak zerrendatzen ditu, Wakan Tanka ulertzeko oinarrizkoak direnak.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c8c5672 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2c8c5672\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2d052194 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2d052194\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Wakan Tanka itzultzeko arazoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2ac2c6c1 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2ac2c6c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c442efa elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2c442efa\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Wakan Tanka<\/em> adierazpena lakota, dakota eta nakota hizkuntzetatik dator, eta ingelesezko literaturan gehienetan <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gorputz gabeko izaki bat, munduan eragina duela uste zaiona.\" tabindex=\"0\">Espiritu<\/span> Handi edo Misterio Handi gisa eman izan da.<\/p><p>Bi itzulpenak arazotsuak dira. <em>Wakan<\/em>-ek santutasunaren, misterioaren edo indar berezi bati lotutako kualitatea izendatzen du, eta <em>tanka<\/em>-k handia esan nahi du. Konbinazio hori ezin da galerarik gabe jainko izen bakarrera itzuli.<\/p><p>Misiolari eta etnografia literatura goiztiarrak joera izan zuen <em>Wakan Tanka<\/em> jainko goren bakar bat izendatzen zuela ulertzeko, kristau jainkoaren pareko. Irakurketa hori indartu zuen misiolarien itzulpen lanak, kristau jainkoarentzako termino bat behar baitzuten.<\/p><p>XX. mendeko ikerketak irudi hori zuzendu du. James R. Walker etnografoak, XX. mendearen hasieran Lakota erlijio-adituekin Pine-Ridge erreserban lan egin zuenak, irudi askoz konplexuagoa marraztu zuen.<\/p><p>Walkerren idazkien arabera, George Sword bezalako Lakota lekukoekin batera osatuak, <em>Wakan Tanka<\/em> ez da izaki bakar bat, baizik eta indar eta izaki santu ugariren izendapen bilduma, aldi berean batasun gisa pentsa daitekeena. Walkerren materialak santuaren hainbat alderdi edo klaseez hitz egiten du, guztien artean <em>Wakan Tanka<\/em> osatzen dutenak.<\/p><p>Ikerketak gaur egun ere eztabaidatzen du zenbateraino Walkerren azalpen sistematikoak bere lekukoen ikuskerak zehazki jasotzen dituen, eta zenbateraino ordena bat ezartzen dion materialari, hala izan ez zena. Baiezta daitekeena da jainko monoteista batekin berdintze soil batek ez diola justiziarik egiten iturriei.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2699683a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2699683a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp28de6a45 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp28de6a45\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Wakan Tanka erreserba garaian eta Lakota erlijioaren birsortzean<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp22c559d8 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp22c559d8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp22475154 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp22475154\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Wakan Tanka<\/em>-ri buruzko idatziak, batez ere, Lakota erlijioaren gaineko presio handiko garaian sortu ziren. Porrota jasan eta erreserbetara bidali ondoren, AEBetako gobernuak 1880ko hamarkadatik aurrera funtsezko zeremoniak debekatu zituen, tartean eguzki-dantza.<\/p><p>Praktika erlijiosoa, neurri batean, isilpean gauzatu zen. James R. Walkerren bilketa-lana zehazki fase horretan kokatzen da, eta horrek esan nahi du haren informatzaileek pertsekuzio-baldintzetan transmititu zutela beren jakintza.<\/p><p>Egoera horrek iturrien izaera baldintzatzen du. Erlijio-gaietan aditu batzuek nahita eman zuten aditzera beren jakintza, galtzeko beldur baitziren; beste eduki batzuk, ordea, isilean gorde ziren.<\/p><p>Ikerketak, beraz, kontuan hartu behar du iritsi diren deskribapenek hutsuneak eta hautaketa jakinak izan ditzaketela. Horri gehitu behar zaio kristautasunaren eragina, XX. mendean zehar lakota askok bereganatu zutena, batzuetan tradizio zaharrarekin batera.<\/p><p>1970eko hamarkadatik aurrera, American Indian Movement mugimenduaren eta oro har eskubide zibilen aldeko mugimendu indigenen bultzadaz, Lakota erlijioaren berpizte nabarmena ikus daiteke. Eguzki-dantza berriro publikoki egiten da, eta <em>Wakan Tanka<\/em> bezalako kontzeptuak hitzaldi erlijiosoaren zati finkoak dira.<\/p><p>Aldi berean, lakota komunitateen barnean eztabaidak daude tradizioa nola transmititu behar den eta zeinek duen horretarako baimena erabakitzeko, eta kritikak ere entzuten dira kontzeptu horiek jarrera esoteriko ez-indigenek beren egiten dituztenean. Horren ondorioz, ikuspegi zientifikoari dagokionez, <em>Wakan Tanka<\/em> ez da gai historiko itxi bat, gaur egungo lakota identitatearen erreferentzia bizi eta, zenbaitetan, eztabaidatua baizik.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-wakantanka-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bibliografia (aukeraketa)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>Joseph Epes Brown: <em>The Sacred Pipe<\/em> (1953)<\/li><li>John Neihardt: <em>Black Elk Speaks<\/em> (1932)<\/li><li>James Walker: <em>Lakota Belief and <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Esanahi erlijioso edo kulturala duten ekintza sinbolikoen sekuentzia arautua.\" tabindex=\"0\">Ritual<\/span><\/em> (1980)<\/li><li>Vine Deloria Jr.: <em>God Is Red<\/em> (1973)<\/li><li>Aase Hultkrantz: <em>Belief and Worship in Native North America<\/em> (1981)<\/li><li>Charles Eastman: <em>The Soul of the Indian<\/em> (1911)<\/li><li>George Tinker: <em>American Indian Liberation<\/em> (2008)<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-wakantanka-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Kontzeptu gako lotuak: Wakan Tanka Lakota Sioux Sweat Lodge Sun Dance Black Elk Vision Quest Chanunpa.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-wakan-tanka\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-wakantanka-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard eta babes-tradizioak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guardek objektu babesle eramangarrien tradizio kulturhistorikoari jarraitzen dio, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/indiar-jainkoak-wakan-tanka-first-nations\/\">Native American<\/a> kulturaren eta munduko beste hainbat kulturaren tradizioan oinarrituta. 41 geruza, urre finezko, platino, zilar, Alemanian egina. 30 eguneko itzultze-eskubidea.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-wakantanka-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-wakantanka-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-wakantanka-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-wakantanka-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-wakantanka-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-wakantanka-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-wakantanka-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">Esperientzia pertsonalak desberdinak izan daitezke. Ez da produktu mediko bat. Ez da sendatze-agindurik.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-wakantanka-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-wakantanka-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-wakantanka-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>ez da produktu medikorik<\/strong> eta ez du ordezkatzen medikuen edo psikoterapeuten tratamendurik. Erlijio-zientzien edukiak kultura-historiaren araberako kokapena dira, ez praktika espiritual baterako gomendioa.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":2707,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Wakan Tanka Lakota","_yoast_wpseo_title":"Wakan Tanka \u2013 Lakotarren Goi-izakia","_yoast_wpseo_metadesc":"Wakan Tanka, Lakotarren botere sakratu handiak, jainkotasun pertsonifikatu bat baino gehiago, oro zeharkatzen duen errealitate numinoso bat izendatzen du.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"","wesen_kultur":"","wesen_klasse":"","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200634","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Wakan Tanka \u2013 Lakotarren Goi-izakia<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wakan Tanka, Lakotarren botere sakratu handiak, jainkotasun pertsonifikatu bat baino gehiago, oro zeharkatzen duen errealitate numinoso bat izendatzen du.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wakan Tanka \u2013 Lakotarren botere sakratu handia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wakan Tanka, Lakotarren botere sakratu handiak, jainkotasun pertsonifikatu bat baino gehiago, oro zeharkatzen duen errealitate numinoso bat izendatzen du.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_wakan-tanka.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\\\/\",\"name\":\"Wakan Tanka \u2013 Lakotarren Goi-izakia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_native-american_wakan-tanka.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:10:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Wakan Tanka, Lakotarren botere sakratu handiak, jainkotasun pertsonifikatu bat baino gehiago, oro zeharkatzen duen errealitate numinoso bat izendatzen du.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_native-american_wakan-tanka.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_native-american_wakan-tanka.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Native-american tradizioko jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wakan Tanka \u2013 Lakotarren botere sakratu handia\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wakan Tanka \u2013 Lakotarren Goi-izakia","description":"Wakan Tanka, Lakotarren botere sakratu handiak, jainkotasun pertsonifikatu bat baino gehiago, oro zeharkatzen duen errealitate numinoso bat izendatzen du.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Wakan Tanka \u2013 Lakotarren botere sakratu handia","og_description":"Wakan Tanka, Lakotarren botere sakratu handiak, jainkotasun pertsonifikatu bat baino gehiago, oro zeharkatzen duen errealitate numinoso bat izendatzen du.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_wakan-tanka.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\/","name":"Wakan Tanka \u2013 Lakotarren Goi-izakia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_wakan-tanka.webp","datePublished":"2026-09-07T14:10:00+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Wakan Tanka, Lakotarren botere sakratu handiak, jainkotasun pertsonifikatu bat baino gehiago, oro zeharkatzen duen errealitate numinoso bat izendatzen du.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_wakan-tanka.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_wakan-tanka.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Native-american tradizioko jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wakan-tanka-lakota-botere-sakratua\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wakan Tanka \u2013 Lakotarren botere sakratu handia"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200634","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200634"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200634\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}