{"id":200623,"date":"2026-09-07T14:09:51","date_gmt":"2026-09-07T14:09:51","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200623"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/","title":{"rendered":"Sami eta finno-ugriar tradizioa \u2013 Noaidi eta danborra"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200623\" class=\"elementor elementor-200623 elementor-2573 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-hero iwg-kultur-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-sami-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-hl iwg-kultur-hero-left e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-sami-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-sami-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sami jainkoak eta Laponiako panteoia<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-leadc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-sami-leadc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-sami-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Norvegia, Suedia, Finlandia eta Errusian barreiatutako Laponiako samiak Europako bakarra dira XVII. mendera arte kristau ebanjelizazioaren eremuan xamanismo praktika bizirik mantendu duen tradizio indigena. Noaidi xamanek, eguzki-ilargi-jainkoen diagramak dituzten danborrekin, eta tundrako Seita santutegiek finno-ugriar erlijio-geruza propio bat osatzen dute.<\/p>\n<p class=\"iwg-kwfix\">Sami panteoia natura, ehiza eta lurraldearen indarrekin lotuta dago estu-estu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-hr iwg-kultur-hero-right e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-sami-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-himg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgcn-sami-himg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_beaivi-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202474\" alt=\"Beaivi \u2013 Sami tradiziotik datorren jainkoa, irudi historiko-adierazgarria\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_beaivi-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_beaivi-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_beaivi-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_beaivi.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp-sami elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp-sami\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp-sami\" data-id=\"col-iwgcomp-sami\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp-sami elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp-sami\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sami <strong>Noaidi-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Adituek gizaki-munduaz haratago espirituen munduarekin harremanetan jartzen diren sistema erlijiosoa.\" tabindex=\"0\">xamanismoak<\/span><\/strong> S\u00e1pmiko kristautasun aurreko erlijioaren bizkarrezurra osatzen du.<\/p>\n<p class=\"iwg-kwfix\">Sami jainkoak hiru esferatan banatzen dira: goiko mundua, Radien-attje-ren ingurukoa; erdiko mundua, Horagalles trumoi-jainkoarena; eta beheko mundua, J\u00e1bmiid\u00e1hkk\u00e1-ren azpikoa. Gaur egun ere Laponiako noaidi tradizioan transmititzen dira.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-sami-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-sami-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sami hizkuntzak eta bizitokia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s0-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-sami-s0-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-sami-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Samiek beren hizkuntza-familia dute, bederatzi hizkuntza bizirekin; ipar-samiera da handiena. Finno-ugriar hizkuntzekin (finlandiera, hungariera, estoniera) ahaidetuak daude.<\/p><p>Samien bizitoki-eremua, S\u00e1pmi, Norvegiaren, Suediaren eta Finlandiaren iparraldeko lurraldeak eta Errusiako Kola penintsula hartzen ditu. Bizimodu tradizionala: erreinu-artalde nomadismoa, arrantza, kostaldeko ekonomia. Gaur egun 80.000-135.000 sami inguru bizi dira eskualde honetan, eta beren parlamentuak dituzte Norvegian, Suedian eta Finlandian.<\/p>\n<p class=\"iwg-kwfix\">Hiru esferak antolatzen dute samien jainko-mundua: goian Radien-attje, erdian Horagalles trumoi-jainkoa, behean J\u00e1bmiid\u00e1hkk\u00e1. Laponiako noaidi tradizioak jakintza hori bizirik mantentzen du gaur arte.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-sami-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-sami-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Panteoia, Beaivi, M\u00e1nnu, R\u00e1hka, Stallo<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s1-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-sami-s1-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-sami-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Beaivi (Pejvve) eguzki-jainkosa da, samien ama mitikoa; M\u00e1nnu ilargi-jainkoa da; R\u00e1hka trumoi-jainkosa da (nordikoen Thor-en pareko); Akka jainkosak esfera desberdinetako etxeko jainkosa emeak dira (Sara-Akka atean, Uksakka sutondoan, Juksakka mutiko-babeslea).<\/p><p>Stallo basamortuko gizaki-jale erraldoiak dira. Saivo bestelako mundu mitikoa da, batzuetan mendi santu edo aintzira baten azpiko azpimundu gisa irudikatua.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-sami-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-sami-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Noaidi, sami xamana<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s2-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-sami-s2-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-sami-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Noaidia (iturri zaharragoetan Noaide, suedieraz \u201eTrollkarl\u201c, latinez \u201emagus\u201c) espezialista erlijiosoa da. Bere trantze-praktika danbor jotzearekin, joikarekin (kantu tradizionala) eta kontzentrazioarekin induzitzen du.<\/p><p>Arima-bidaiek hiru munduetara garamatzate: goiko mundua jainkoetarantz, beheko mundua hildakoetarantz, erdiko mundua lurraren sendaketarantz. Sendaketa, eguraldi-iragarpena, lapurreta agerraraztea eta erreinu-taldeen zaintza ziren bere eginkizunak. XVII-XVIII. mendeetan misiolariek sistematikoki bildu eta zenbait kasutan erre zituzten noaidien danborrak.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-sami-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-sami-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sami danborra, munduaren diagrama<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s3-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-sami-s3-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-sami-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Noaidiaren danborrak (govadas, gievrie) forma obalatua edo biribila du, erreinuaren larruzko mintza, aldaska gorriaren tindarekin margotua. Margoketak diagrama kosmologiko bat erakusten du: eguzkia erdian, jainkoak, animaliak, mendi-gidariak, hildakoak.<\/p><p>\u201eMailua\u201c, gehienetan erreinu-adarrez egina, mintzaren gainetik pasatzen da jotzean; erakusle-eraztun batek (vuorbi, hezurrezko \u201eigela\u201c) eremuen gainetik jauzi egiten du; bere kokapenetik erantzuna irakurtzen da. 70 bat sami danbor kontserbatzen dira, Suediako Museo Nazionalean, Nordiska Museet-en eta sami museoetan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x-sami-s-faq e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"x-sami-s-faq\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x-sami-h-faq elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"x-sami-h-faq\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sami erlijioaren inguruko galdera arruntak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s3-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-sami-s3-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x-sami-t-faq elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x-sami-t-faq\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3>Nortzuk dira samiak?<\/h3>\n<p>Samiak Laponiako herri indigena dira, 80.000 lagun inguru Norvegian, Suedian, Finlandian eta Errusiako Karelian. Sami hizkuntzak hitz egiten dituzte (uraliarrak). 1989tik herri indigena gisa aitortuak dira Estatuek.<\/p>\n<h3>Nor da trumoi-jainkoa?<\/h3>\n<p>trumoi-jainkoa sami trumoi-jainkoa da, samien eta erreinu-larreen babeslea. Bere izena nordiko zaharreko Thor-karl-etik dator, germaniar Thor-en hartzea.<\/p>\n<h3>Zer da sami danborra?<\/h3>\n<p>Sami xamanen danborra noaidien (xamanen) tresna nagusia zen. Danbor-larruaren gainean jainkoak, espirituak eta esfera kosmikoak margotuak zeuden. XVII-XVIII. mendeetan danbor gehienak misiolari kristauek erre zituzten.<\/p>\n<h3>Zer gertatu zen sami erlijioarekin?<\/h3>\n<p>Norvegiar, suediar eta finlandiar misiolariek gogor zapaldu zuten sami erlijioa 1600 eta 1900 artean; xamanak exekutatu zituzten, danborrak erre. XX. mendean hasi zen berpizkunde bat, gaur egun sami gutxi batzuk praktikatzen dute jendaurrean antzinako erlijioa.<\/p>\n<script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\": \"https:\/\/schema.org\", \"@type\": \"FAQPage\", \"mainEntity\": [{\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Wer sind die Sami?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Die Sami sind das indigene Volk Lapplands, etwa 80.000 Menschen in Norwegen, Schweden, Finnland und Russisch-Karelien. Sie sprechen samische Sprachen (uralisch). Seit 1989 staatlich anerkannte indigene Bev\u00f6lkerung.\"}}, {\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Wer ist der Donnergott?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"der Donnergott ist der Sami-Donnergott, Schutzherr der Sami und Renweidegr\u00fcnde. Sein Name leitet sich vom altnordischen Thor-karl ab, eine \u00dcbernahme vom germanischen Thor.\"}}, {\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Was ist die Sami-Trommel?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Die Sami-Schamanen-Trommel war zentrales Werkzeug der noaidi (Schamanen). Auf der Trommelhaut waren die G\u00f6tter, Geister und kosmischen Bereiche aufgemalt. Im 17.-18. Jh. wurden die meisten Trommeln durch christliche Missionare verbrannt.\"}}, {\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Was geschah mit der Sami-Religion?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Norwegische, schwedische und finnische Missionare unterdr\u00fcckten die Sami-Religion zwischen 1600 und 1900 brutal, Schamanen wurden hingerichtet, Trommeln verbrannt. Erst im 20. Jh. begann eine Renaissance, heute praktizieren wenige Sami offen die alte Religion.\"}}]}<\/script>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-sami-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-sami-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Seita \/ Sieidi, harri sakratuak eta lurraren santutasuna<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s4-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-sami-s4-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-sami-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Seitak (Sieidi ere deitua) harri, labar, zuhaitz edo egurrezko habe bereziak dira, lur-espirituen egoitza gisa gurtzen direnak. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bati eskerrak, eskaerak edo gurtza adierazteko emandako oparia.\" tabindex=\"0\">Eskaintzak<\/span> jasotzen zituzten: erreinu-odola, hezurrak, adarrak, txanponak, tabakoa. Seita gune garrantzitsuak: St\u00e1llog\u00e1rgu, Finnmarkeko lurraldean; \u00c1hkka masiboa, Suedian; Inari aintzira, Finlandian. Familia-klan bakoitzak bere seita-harremanak zituen. Erlijio-zientziaren ikuspegitik, seita-gurtza funtsean lur-harreman bat da, ez teismo abstraktu bat.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-sami-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-sami-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babes-objektuak, danborra, joika, g\u00e1kti<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s5-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-sami-s5-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-sami-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Objektu materialen gisako eramangarri babes-objektuak arraroak dira, sami erlijioa lehenik eta behin lurrarekiko erritu-harreman bat baita. Hala ere, g\u00e1kti (jantzi tradizionala) ehunketa eta apainketa sinbolikoak eramaten ditu, eskualdea, familia eta estatusa kodetzen dituztenak; brodatu jakin batzuek babes-izaera dute.<\/p><p>Joika, pertsona, animalia edo leku baten kantu propioa, &#8220;babestu&#8221; eta &#8220;gogoratu&#8221; harremanaren forma akustikoa da. Danbor-miniaturak, hezur-dulunbeak eta urki-sustrai-uhalak osagarri gisa erabiltzen dira.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-sami-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-sami-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kolonizazioa, ebanjelizazioa eta berpiztea<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s6-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-sami-s6-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-sami-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kristautzea XVII. eta XIX. mendearen artean gertatu zen, askotan indarkeriaz eta danborrak erretzez lagunduta (1693an Arjeplogen 30 danbor publikoki erre ziren). XIX. mendeko laestadiar berpizkunde-mugimenduak (sami pastore Lars Levi Laestadiusek sortua) sami askorentzat identitate erlijioso nagusia izaten jarraitu zuen, bere kode propioekin.<\/p><p>XX. mendearen amaieratik, berpizte kultural-erlijioso bat gertatzen ari da: sami hizkuntza, danborren berregitea, joikaren berpizkundea. Erlijio-zientziaren lanak: H\u00e5kan Rydving <em>The End of Drum-Time<\/em> (1993), Juha Pentik\u00e4inen, Anne-Lise Karlsen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2d9a92a3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2d9a92a3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2515827f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2515827f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lau estatutan zehar bizi den herri bat eta bere barne-desberdintasunak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp25cbddf2 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp25cbddf2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp240cdc6c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp240cdc6c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Samiak Norvegiako, Suediako eta Finlandiako iparraldean bizi dira, baita Kolako errusiar penintsulan ere. Espazio hori, askotan S\u00e1pmi izenez ezagutzen dena, estatuen artean lauetan zatituta dago, eta samiak beraiek ere ez dira multzo homogeneoa.<\/p><p>Hainbat sami hizkuntza daude, elkarren artean berehala ulergarriak ez direnak, hala nola iparraldeko samiera, lulesamiera, hegoaldeko samiera, inarisamiera eta skoltsamiera. Horren arabera, tradizio erlijiosoak ere eskualdearen eta bizimoduaren arabera desberdinak ziren.<\/p><p>Bizimoduak erreinu-hazkuntzatik, kostaldeko eta barneko aintziren arrantzatik ehizaraino zabaltzen ziren. Desberdintasun ekonomiko horiek erlijioan ere islatzen ziren. Kostaldeko samiek, basoko samiek eta erreinu-taldeekin batera ibiltzen zirenek zenbaitetan ardatz desberdinak zituzten beren kultuetan. Sami erlijioari buruzko baieztapen orokorrek barne-aniztasun hori estaltzen dute.<\/p><p>Talde askoren artean komuna zen natura-indarrak eta arbasoak gurtzea, paisaian leku sakratu jakin batzuen garrantzia, <em>sieidi<\/em> izeneko eskaintza-lekuak, eta erritu-espezialista, <em>noaidi<\/em>, figura. Hala ere, elementu komun horiek ere iturrietan eskualdez eskualde modu desberdinean daude jasota, eta askorik ez da ondo ezagutzen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2b1a3dae e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2b1a3dae\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp282c06ff elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp282c06ff\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Danbor sakratua eta sami munduaren ikuspegiaren indarrak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp228b4522 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp228b4522\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp261454c5 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp261454c5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sami herriaren erlijio-objekturik ezagunena danborra da, ipar-samieraz <em>goavddis<\/em> edo <em>meavrresg\u00e1rri<\/em> deitua. Zurezko markoz edo zurezko gorputz hutsituz osatuta zegoen, larru margoztu batekin. Larruaren gaineko irudiek jainkotasunak, izpirituak, animaliak, gizakiak eta paisaia-elementuak erakusten zituzten, munduaren isla bat osatuz.<\/p><p><em>noaidi<\/em>-ak bi modutara erabiltzen zuen danborra. Alde batetik, seinale bat larruaren gainean mugiarazten zuen, irudien gainean egiten zuen mugimenditik aurriritziak irakurtzeko. Bestetik, danborraren erritmoak egoera aldatu batera eramaten zuen, non bere arima izpirituengana bidaia zezakeen.<\/p><p>Sami munduaren ikuskerak hainbat maila eta indar ugari bereizten zituen. Besteak beste, eguzki-jainkotasunak, trumoi-jainkoa, jaiotza eta haurren ardura zuten ama-jainkotasun sorta bat, eta animalien jaunak, hala nola hartzarena eta orein-arenak, aitortuta daude.<\/p><p>Hildakoek eta lurpeko munduak beren tokia zuten, eta <em>sieidi<\/em>-ak, sarritan harkaitz edo harri deigarriak, indar horiekin harremanetan jarri eta haiei opariak eskaintzeko tokitzat hartzen ziren.<\/p><p>Panteoi honen sistematika zehatzari buruz ez dago ziurtasunik, iturriak sakabanatuta eta batzuetan kontraesankorrak baitira. Kontserbatutako danborrak, munduan zehar hirurogeita hamar inguru baino ez baitira gorde, iturri garrantzitsuak dira, baina haien irudiak ez dira beti argi interpretatzen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp295547c2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp295547c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp28944fb0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp28944fb0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturriak: ebanjelizazio-txostenak, konfiskatutako danborrak eta jojka<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp23d59da4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp23d59da4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2ce157b6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2ce157b6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sami erlijioari buruzko idatzizko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi ezagutza eta kontakizunak transmititzea.\" tabindex=\"0\">tradizioa<\/span> ia guztiz kanpotik dator, gehienbat misiolarien eskutik. XVII. eta XVIII. mendean, Norvegiako eta Suediako luteranismoaren apaizek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ikuspegi kristautik: erlijio kristau aurreko edo kristaua ez den erlijio bati dagokiona.\" tabindex=\"0\">paganotzat<\/span> jotako praktikei buruzko txostenak idatzi zituzten, borrokatu nahi zituztenak.<\/p><p>Iturri ezagunenen artean daude Thomas von Westen misiolari norvegiarraren eta bere laguntzaileen idazkiak, baita Knud Leem-en geroko deskribapenak ere. Testu horiek emankorrak dira, baina sakonki alderdikoiak, beren xedea antzinako erlijioa desagerraraztea baitzen, ez deskribatzea.<\/p><p>Bigarren iturri-multzo bat danborrak berak dira, askotan ebanjelizazioaren testuinguruan konfiskatuak. Batzuk europar bildumetara joan ziren, beste batzuk erre ziren.<\/p><p>Misiolari batzuek irudiak azaltzeko eskatu zuten eta interpretazioak jaso zituzten, hala danbor jakin batzuentzat garaiko interpretazio bat gorde delarik. Iturri horietako ospetsuena 1691n konfiskatutako danbor bati buruzko eskuizkribu bat da, irudien esanahia adierazten duena.<\/p><p>Bere motako hirugarren iturri bat jojka da, sami kantu tradizionala. Ez zen zehazki testu erlijioso bat, baina misioak <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ikuspegi kristautik: erlijio kristau aurreko edo kristaua ez den erlijio bati dagokiona.\" tabindex=\"0\">pagano<\/span>tzat joz borrokatu zuen, eta bere formetan eta edukietan mundu-ikuskera zaharragoarekiko erreferentziak gorde dira.<\/p><p>H\u00e5kan Rydving bezalako ikertzaileek erakutsi dute zein neurritan dagoen itxuraldatuta iturrien egoera misioaren ikuspegiaren bidez, eta ohartarazten dute sami erlijioaren berreraikuntza orok ziurgabetasun handiekin bizi behar duela.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c009332 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2c009332\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp225c94da elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp225c94da\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Behartutako ebanjelizazioa, zapalkuntza eta gaur egungo berjabekuntza<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c7191ab e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2c7191ab\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp23f4061d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp23f4061d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Samitarren kristautzea prozesu luze eta bortitza izan zen. Erdi Aroan izan ziren lehen harremanak, baina misiolaritza sistematikoa hamazazpigarren eta hemezortzigarren mendeetan hasi zen. Danborrak konfiskatu eta erre zituzten, <em>noaidi<\/em>ak jazarri zituzten, eta kasu bakan batzuetan heriotza-zigorra ere ezarri zitzaien.<\/p><p>Hemeretzigarren eta hogeigarren mendeetan, presio erlijiosoa estatuaren asimilazio-politikarekin lotu zen. Norvegian, hori Fornorsking, norvegiartze, izenez ezagutzen da. Sami hizkuntza eta kultura eskolatan eta barnetegietan zapaldu zituzten.<\/p><p>Berezitasun bat da mugimendu erlijioso laestadiarrak izan zuen zeregina: Lars Levi Laestadius-ek hemeretzigarren mendean sortutako korronte luteranoa, samien artean zabalkunde handia izan zuena. Alde batetik, kristautze-prozesuaren zati izan zen, baina, bestetik, sami izaeraz jositako praktika erlijiosorako lekua eskaini zuen, eta zenbaitentzat, elementu zaharrenetako batzuk gorde zituen ontzia izan zen.<\/p><p>Hogeigarren mendearen amaieratik, samien indarberritze kultural eta politiko bat gertatu da, beren parlamentuetan eta hizkuntzen zaintzan ikusgai.<\/p><p>Testuinguru horretan kokatzen da kristautasunaren aurreko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi jakintza eta kondairak transmititzea.\" tabindex=\"0\">tradizioarekiko<\/span> interes berri bat ere. Interes hori samiek beren historiari buruz egiten duten ikerketan ageri da, museoetatik konfiskatutako danborren itzultze-eskarietan eta antzinako motiboen artistikoki berreskuratzean.<\/p><p>Hala ere, ezin da esan erlijio zaharraren berpizkunde zabal bat gertatu denik praktika bizi gisa. Sami gehienak kristauak dira, eta kristautasunaren aurreko iraganarekiko harremana batez ere autoezagutza kultural eta historia-lantze bat da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgha-sami-sec e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgha-sami-sec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgha-sami-h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgha-sami-h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tradizio honetako izakiak (10)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgha-sami-gc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgha-sami-gc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgha-sami-grid elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgha-sami-grid\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-wesen-grid\"><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/beaivi-samien-eguzki-jainkosa\/\" aria-label=\"Beaivi \u2013 samien eguzki-jainkosa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_beaivi-200x300.webp\" alt=\"Beaivi \u2013 samien eguzki-jainkosa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Beaivi \u2013 samien eguzki-jainkosa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/horagalles\/\" aria-label=\"Horagalles\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_horagalles-200x300.webp\" alt=\"Horagalles\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Horagalles<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/jabmiidaibmu-hildakoen-lurra-samiak\/\" aria-label=\"Jabmiidaibmu \u2013 Sami-en hildakoen lurra eta bizitokia\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sami_jabmiidaibmu-200x300.webp\" alt=\"Jabmiidaibmu \u2013 Sami-en hildakoen lurra eta bizitokia\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Jabmiidaibmu \u2013 Sami-en hildakoen lurra eta bizitokia<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/juksakka-gezi-jainkosa-mutilen-babeslea\/\" aria-label=\"Juksakka \u2013 Gezi-jainkosa eta mutilen babeslea\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_juksakka-200x300.webp\" alt=\"Juksakka \u2013 Gezi-jainkosa eta mutilen babeslea\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Juksakka \u2013 Gezi-jainkosa eta mutilen babeslea<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/madderakka-jatorrizko-ama-akka-nagusia\/\" aria-label=\"Madderakka \u2013 Sami herriaren jatorrizko ama eta akka nagusia\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_madderakka-200x300.webp\" alt=\"Madderakka \u2013 Sami herriaren jatorrizko ama eta akka nagusia\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Madderakka \u2013 Sami herriaren jatorrizko ama eta akka nagusia<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mannu-hilargi-jainkoa\/\" aria-label=\"M\u00e1nnu \u2013 samiar hilargi jainkoa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_maennu-sami-200x300.webp\" alt=\"M\u00e1nnu \u2013 samiar hilargi jainkoa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">M\u00e1nnu \u2013 samiar hilargi jainkoa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/rahka-aita-jainkoa-saami-erlijioa\/\" aria-label=\"R\u00e1hka \u2013 saami erlijioaren Aita-Jainkoa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_raehka-200x300.webp\" alt=\"R\u00e1hka \u2013 saami erlijioaren Aita-Jainkoa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">R\u00e1hka \u2013 saami erlijioaren Aita-Jainkoa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/saivo-mendi-lakuen-mundu-sakratua\/\" aria-label=\"Saivo \u2013 Samiar herrien mendi eta lakuen mundu sakratua\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sami_saivo-200x300.webp\" alt=\"Saivo \u2013 Samiar herrien mendi eta lakuen mundu sakratua\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Saivo \u2013 Samiar herrien mendi eta lakuen mundu sakratua<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sara-akka-jaiotza-jainkosa\/\" aria-label=\"Sara-Akka \u2013 Samien jaiotza-jainkosa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_sara-akka-200x300.webp\" alt=\"Sara-Akka \u2013 Samien jaiotza-jainkosa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Sara-Akka \u2013 Samien jaiotza-jainkosa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/stallo-gizon-jale-erraldoia-sami-tradizioa\/\" aria-label=\"Stallo \u2013 Sami tradizioaren gizon-jale erraldoia\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_stallo-200x300.webp\" alt=\"Stallo \u2013 Sami tradizioaren gizon-jale erraldoia\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Stallo \u2013 Sami tradizioaren gizon-jale erraldoia<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/uksakka-atezaina-atalasearen-zaindaria\/\" aria-label=\"Uksakka \u2013 samierren atezaina eta atalasearen zaindaria\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_uksakka-1-200x300.webp\" alt=\"Uksakka \u2013 samierren atezaina eta atalasearen zaindaria\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Uksakka \u2013 samierren atezaina eta atalasearen zaindaria<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-sami e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw2-add-sami\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-sami-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw2-add-sami-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sami <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sistema erlijiosoa, non aditu batzuek espirituen munduarekin harremana duten.\" tabindex=\"0\">xamanismoak<\/span><\/em> Noaidi, danborra eta Seita harriak lotzen ditu <em>babes-praktika<\/em> propio batean, familiak, elur-orein taldeak eta bizilekuak gaixotasun- eta natura-espirituetatik babesteko asmoz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-sami-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-kwd-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-sami-kwd-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-sami-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Erlazionatutako gako-hitzak: Sami Noaidi Sieidi Seita Pejvve Beaivi R\u00e1hka M\u00e1nnu Lapland Trommel Joik Reindeer.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-sami-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-sami\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-sami-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-sami-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kultura-tradizio honetako babes-objektuak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-sami-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sami tradizioak kosmologikoki margotutako xaman-danborra Vuorbi erakusleekin, Seita harriak santutegi finko gisa, eta G\u00e1kti jantzi brodatuak eskualdeko babes-kodeekin ezagutzen ditu; babes-objektu eramangarriak urriak dira, eta lurrarekiko harremana da funtsezko euskarri erlijiosoa.<\/p><div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard-ek lerro kulturhistoriko horretan kokatzen da, babes-objektu eramangarrien tradizioan, gaur egungo material-arkitektura batean, Alemanian egina. 41 maila, urre fina, platinoa, zilarra. 30 eguneko itzulketa-eskubidea.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgcn-sami-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=kultur-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgcn-sami-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgcn-sami-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgcn-sami-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgcn-sami-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgcn-sami-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-sami-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">Esperientzia pertsonalak desberdinak izan daitezke. Ez da produktu mediko bat. Ez da sendatze-agindurik.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-sami-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-sami-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgcn-sami-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>ez da produktu medikorik<\/strong> eta ez du ordezkatzen medikuen edo psikoterapeuten tratamendurik. Erlijio-zientzien edukiak kultura-historiaren araberako kokapena dira, ez praktika espiritual baterako gomendioa.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":2890,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"sami jainkoak","_yoast_wpseo_title":"Sami jainkoak \u2013 Laponiako panteoia","_yoast_wpseo_metadesc":"Sami jainkoak: Horagalles (trumoia), Beaivi (eguzkia), M\u00e1nnu (ilargia), V\u00e1r\u00e1lden olmm\u00e1i. Xamanismoa, danbor sakratuak eta Sieidi harriak.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"","wesen_kultur":"","wesen_klasse":"","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200623","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Sami jainkoak \u2013 Laponiako panteoia<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Sami jainkoak: Horagalles (trumoia), Beaivi (eguzkia), M\u00e1nnu (ilargia), V\u00e1r\u00e1lden olmm\u00e1i. Xamanismoa, danbor sakratuak eta Sieidi harriak.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sami eta finno-ugriar tradizioa \u2013 Noaidi eta danborra\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sami jainkoak: Horagalles (trumoia), Beaivi (eguzkia), M\u00e1nnu (ilargia), V\u00e1r\u00e1lden olmm\u00e1i. Xamanismoa, danbor sakratuak eta Sieidi harriak.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_beaivi.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\\\/\",\"name\":\"Sami jainkoak \u2013 Laponiako panteoia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_sami_beaivi.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:09:51+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Sami jainkoak: Horagalles (trumoia), Beaivi (eguzkia), M\u00e1nnu (ilargia), V\u00e1r\u00e1lden olmm\u00e1i. Xamanismoa, danbor sakratuak eta Sieidi harriak.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_sami_beaivi.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_sami_beaivi.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Sami tradizioko jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sami eta finno-ugriar tradizioa \u2013 Noaidi eta danborra\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sami jainkoak \u2013 Laponiako panteoia","description":"Sami jainkoak: Horagalles (trumoia), Beaivi (eguzkia), M\u00e1nnu (ilargia), V\u00e1r\u00e1lden olmm\u00e1i. Xamanismoa, danbor sakratuak eta Sieidi harriak.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Sami eta finno-ugriar tradizioa \u2013 Noaidi eta danborra","og_description":"Sami jainkoak: Horagalles (trumoia), Beaivi (eguzkia), M\u00e1nnu (ilargia), V\u00e1r\u00e1lden olmm\u00e1i. Xamanismoa, danbor sakratuak eta Sieidi harriak.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_beaivi.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/","name":"Sami jainkoak \u2013 Laponiako panteoia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_beaivi.webp","datePublished":"2026-09-07T14:09:51+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Sami jainkoak: Horagalles (trumoia), Beaivi (eguzkia), M\u00e1nnu (ilargia), V\u00e1r\u00e1lden olmm\u00e1i. Xamanismoa, danbor sakratuak eta Sieidi harriak.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_beaivi.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_beaivi.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Sami tradizioko jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sami-eta-finno-ugriar-tradizioa-noaidi-danborra\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sami eta finno-ugriar tradizioa \u2013 Noaidi eta danborra"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200623","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200623"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200623\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2890"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200623"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200623"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}