{"id":200619,"date":"2026-09-07T14:09:51","date_gmt":"2026-09-07T14:09:51","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200619"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"fenizarrak-kartago-baal-tanit","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/","title":{"rendered":"Feniziarrak eta Kartago \u2013 Baal, Tanit eta babes-tradizioa"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200619\" class=\"elementor elementor-200619 elementor-2569 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-hero iwg-kultur-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-hl iwg-kultur-hero-left e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fenizio jainkoak, Baal, Astarte eta Kartagoko panteoia<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-leadc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-leadc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Feniziarrak, Mediterraneoko ekialdeko kostaldeko biztanleak (gaur egungo Libano, Israel iparraldea eta Siria), K.a. bigarren milurtekoaren amaieratik aurrera, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Greziar eta erromatar kulturaren garaia, K.a. 800 inguru eta K.o. 600 artean\" tabindex=\"0\">Antzinaroko<\/span> nabigatzaile eta merkatari handiak izan ziren. Haien kolonietan, batez ere Kartagon (K.a. 814an sortua), Gadesen eta Kartago Nova-n, feniziar erlijioa Mediterraneo osoan zehar zabaldu zen.<\/p><p>Baal, Astarte, Melqart eta Tanit itsasketa, hiria eta erregetza lotzen zituen kultu baten erdigunean zeuden.<\/p>\n<p class=\"iwg-kwfix\">Feniziar panteoia batez ere toki-kultuen eta Kartago bezalako kolonien bidez ezagutzen dugu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-hr iwg-kultur-hero-right e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-himg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-himg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_baal-hadad-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202517\" alt=\"Baal Hadad - Fenizio-tradizioko jainkoak, historiko-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_baal-hadad-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_baal-hadad-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_baal-hadad-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_baal-hadad.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fenizia, hiriak eta koloniak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s0-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s0-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Feniziar hiri-estatuak, Tiro, Sidon, Biblos, Arwad, Berytus, erregetza gehienbat independenteak ziren, hizkuntza komunak (kanaandar-feniziera, semita) eta kultura komunak elkartuta. Itsas merkataritza handian, purpura tindaketan, beira-lanketan eta zur- eta metal-merkataritzan aritzen ziren.<\/p><p>Haien koloniak, Kartago, Utica, Motya, Tharros, Gades, K.a. IX. eta VII. mendeen artean sortu ziren. Kartago inperio handi bihurtu zen eta Erromarekin Guerra Puniko gatazketan talka egin zuen, K.a. 146an erori arte.<\/p>\n<p class=\"iwg-kwfix\">Kartagoko panteoiak, diaspora libiar-punikoak bereganatuta, Baal Hammon eta Tanit nabarmentzen ditu berariaz, eta feniziar zeru-jainkoen adierazpen indartsuena da Mediterraneoko mendebaldean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Panteoia, Baal, Astarte, Melqart, Eshmun<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s1-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s1-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Baal (hitzez hitz, \u00abJaun\u00bb) ez da jainko bakar bat, titulu bat baizik: Baal Shamim (zerukoa), Baal Hadad (eguraldikoa), Baal Hammon (Kartagokoa), Baal Melqart (Tirokoa). Astarte da jainkosa nagusia, maitasuna, ugaltasuna eta gerra ordezkatzen dituena, eta bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikina.\" tabindex=\"0\">tenplu<\/span> propioa zuen Sidonen eta Aphakan.<\/p><p>Melqart (jatorriz Milk-Qart, \u00abhiriaren errege\u00bb) Tiroko babes-jainkoa da, eta harekin lotuta udaberriko berpizte-erritu bat dago. Eshmun, Sidongo sendaketa-jainkoa, Bostan e\u0161-\u0160\u0113h-eko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bati eskainitako toki sakratua.\" tabindex=\"0\">santutegian<\/span> erromes-helmuga handia zuen. Kartagon, Tanit \u00abBaalen aurpegia\u00bb gisa agertzen da, Baal Hammon-ekin batera pareko mailan.<\/p>\n<p class=\"iwg-kwfix\">Mediterraneoko mendebaldean batez ere Kartagok markatu zuen feniziar zeru-jainkoen irudia: diaspora libiar-punikoak Baal Hammon eta Tanit jarri zituen bere kultuaren erdigunean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tanit, Baal Hammon eta Tophet<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s2-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s2-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kartagon, Tanit (Tanit Pene Baal) jainkosa nagusia bihurtu zen. Bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi baten ordezkari den zeinua.\" tabindex=\"0\">sinboloa<\/span>, besoak altxaturik dituen emakumezko figura estilizatu bat, hirukizko gorputzarekin eta buru zirkularrarekin, estelak, mosaikoak eta eskuko domina-modukoak apaintzen zituen.<\/p><p>Kartagoko, Motyako eta beste puniko kolonietako Tophet lekuak haur txikien hilerriak dira, eta idatzek Tanit eta Baal Hammon-i eskainitako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bati eskaintza, eskerrak, eskaera edo gurtza adierazteko emandako oparia.\" tabindex=\"0\">oparia<\/span> lekukotzen dute. Haur-opariak (mlk) benetan praktikatzen ziren edo estelek zendutako haurrak omentzen dituzten, erlijio-zientzian eztabaidagai da oraindik.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Mitologia, Ugariteko testuak giltza gisa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s3-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s3-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Feniziar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura bateko jainko-kontakizunen multzoa.\" tabindex=\"0\">mitologia<\/span> zatika baino ez da iritsi gugana (Biblosko Filon, Eusebioren aipuen bidez). Iturri giltzarria Ugarit da (Ras Shamra, K.a. XIV. mendea), harreman estukoa, eta han aurkitutako buztin-taulek Baal Zikloa gordetzen dute: Baalen borroka Yam itsas-jainkoaren aurka, Mot heriotza-jainkoaren aurka, bere heriotza eta bere berpizkundea.<\/p><p>Kontakizun horiek Biblia Hebrearraren atzeko irudimen-esparrua markatzen dute (non Baal JHWHren aurkari gisa agertzen den) eta geroko Adonis mitoak ere.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babes-objektuak, begiak, eskuak, Tanit sinboloa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s4-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s4-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Feniziarrek eta kartagoarrek beira-lanketa fin eta urregintza landu zuten, eta askotariko babes-domina-modukoak ekoiztu zituzten: begi-amuletoak (gaur egungo nazar boncuk-en aurrekariak), esku-amuletoak (hamsa-ren aurrekariak), Tanit <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi baten ordezkari den zeinua.\" tabindex=\"0\">sinboloa<\/span> zuten domina-modukoak, eskarabeoak (eragin egiptoarraz), Bes irudiak (era berean Egipton inportatuak), ilargierdi-domina-modukoak (lunulae). Feniziar babes-objektuen kultura arteko hedapena izugarria da, Espainiatik Mesopotamiara.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x-phoenizisch-s-faq e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"x-phoenizisch-s-faq\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x-phoenizisch-h-faq elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"x-phoenizisch-h-faq\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fenizio jainkoei buruzko sarritan egiten diren galderak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s4-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s4-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x-phoenizisch-t-faq elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x-phoenizisch-t-faq\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3>Zenbat jainko feniziar daude?<\/h3>\n<p>Fenizio-kanaandar iturrietatik ezagutzen dira 30-40 jainko izendun inguru, hobekien Ugarit-eko testuek (K.a. XIII. mendea) eta biblia-aipamenek dokumentatuak. Jainko nagusiak dira El (aita), Baal (trumoiaren semea), Aschera (ama), Astarte\/Anat (maitasuna\/gerra), Melkart (hiri-jainko errege), Eshmun (osasuna), Yamm (itsasoaren kaosa), Mot (heriotza).<\/p>\n<h3>Nor da Baal Bibliaren arabera?<\/h3>\n<p>Baal hebreerazko Bibliako Jahweren aurkari nagusia da, eta israeldar profetak haren gurtzaren aurka borrokatzen dira. Gertaera ezagunena Karmel mendiko lehia da (1. Erregeak 18), non Eliak 450 Baal-apaiz garaitzen dituen. Testamentu Berrian, Beelzebub (Baal-Zebul) deabruaren sinonimo bilakatu zen.<\/p>\n<h3>Nor ziren feniziarrak?<\/h3>\n<p>Feniziarrak Mediterraneo ekialdeko herri itsasgizon semitikoa ziren (gaur egungo Libano, Siria, Israel kostaldea), Tiro, Sidon eta Biblos hiri-estatuekin. Kartago sortu zuten (gaur egungo Tunisian, K.a. 814), Mediterraneoko inperio bihurtu zena, harik eta Erromak K.a. 146an suntsitu zuen arte. Alfabeto feniziarraren asmatzaileak izan ziren, greziar, latindar, hebrear eta arabiar alfabetoen oinarria.<\/p>\n<h3>Zer da Tofet-a?<\/h3>\n<p>Tofetak (hebreeraz danborra) fenizio-kartagotar santutegiak ziren, non haurrak sakrifikatzen ziren, batez ere Baal Hammon-i eskainitako Molk erritu gisa. Kartago, Sardinia eta Sizilian aurkitutako aztarna arkeologikoek hamarnaka mila haur-urna erakusten dituzte. Praktika hori erlijio-zientzian eztabaidatua da, batzuek haur-heriotza tasa ikusten dute, besteek benetako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bati eskaintzen zaion oparia, esker ona, eskaria edo gurtza adierazteko.\" tabindex=\"0\">opariak<\/span>. Hebreerazko Bibliak praktika hori gaitzesten du (Lebitikoa 18,21) eta Jerusalemgo Hinnom haranari Tofet deitzen dio.<\/p>\n<script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Wie viele ph\u00f6nizische G\u00f6tter gibt es?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Etwa 30-40 namentliche G\u00f6tter sind aus ph\u00f6nizisch-kanaan\u00e4ischen Quellen bekannt, am besten dokumentiert durch die Ugarit-Texte (13. Jh. v. Chr.) und biblische Erw\u00e4hnungen. Hauptg\u00f6tter sind El (Vater), Baal (Donner-Sohn), Aschera (Mutter), Astarte\/Anat (Liebe\/Krieg), Melkart (K\u00f6nig-Stadtgott), Eshmun (Heilung), Yamm (Meer-Chaos), Mot (Tod).\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Wer ist Baal in der Bibel?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Baal ist in der hebr\u00e4ischen Bibel der Hauptgegner Jahwes, die israelitischen Propheten k\u00e4mpfen gegen seine Verehrung. Das ber\u00fchmteste Ereignis ist der Wettstreit auf dem Berg Karmel (1. K\u00f6nige 18), wo Elia 450 Baal-Priester besiegt. Im Neuen Testament wurde Beelzebub (Baal-Zebul) zum Synonym f\u00fcr den Teufel.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Wer waren die Ph\u00f6nizier?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Die Ph\u00f6nizier waren ein semitisches Seefahrer-Volk des \u00f6stlichen Mittelmeers (heute Libanon, Syrien, Israel-K\u00fcste), Stadtstaaten Tyros, Sidon, Byblos. Sie gr\u00fcndeten Karthago (im heutigen Tunesien, 814 v. Chr.), das zu einem mediterranen Reich aufstieg, bis es 146 v. Chr. von Rom zerst\u00f6rt wurde. Erfinder des ph\u00f6nizischen Alphabets, Vorlage des griechischen, lateinischen, hebr\u00e4ischen und arabischen Alphabets.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Was ist der Tophet?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Tophet (hebr. Trommel) waren ph\u00f6nizisch-karthagische Heiligt\u00fcmer, in denen Kinder geopfert wurden, vor allem als Molk-Riten an Baal Hammon. Arch\u00e4ologische Funde aus Karthago, Sardinien und Sizilien zeigen zehntausende S\u00e4uglings-Urnen. Die Praxis ist wissenschaftlich umstritten, manche sehen Kindersterblichkeit, andere echte Opfer. Die hebr\u00e4ische Bibel verurteilt die Praxis (Levitikus 18,21) und nennt das Hinnom-Tal Jerusalem als Tophet.\"}}]}<\/script>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Trantsizioak, punikoa, neopunikoa, kristautasuna<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s5-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s5-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>K.a. 146 ondoren, hizkuntza eta erlijio punikoak Africa eta Hispania erromatar probintzietan bizirik iraun zuten (inskripzioak V. mendera arte). Iparraldeko Afrika erromatarrean Saturno-ren gurtza Baal Hammon-en kultuaren jarraipena da. Hiponako Agustinek (354, 430), iparafrikar sustraiak zituenak, tradizio punikoa oraindik pertsonalki ezagutzen zuen. Mediterraneoko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gauzen bilakaeran ekintza edo formula bereziekin eragin nahi duten praktikak.\" tabindex=\"0\">magia<\/span> tradizioak (defixioak, maitasun eta kalte-sorginkeriak) sustrai punikoak sendoak ditu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturriak eta ikerketa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s6-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s6-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Testu feniziar originalak inskripzio laburrak dira; garrantzitsuenak dira Ahirom sarkofagoa (Biblos), Pyrgi tauletak (Etruria, hirueleduna) eta Kartagoko estelak. Lan moderno garrantzitsuak: Sabatino Moscati <em>The Phoenicians<\/em>, Maria Eugenia Aubet <em>The Phoenicians and the West<\/em>, Glenn Markoe. Alderdi erlijiosoak Corinne Bonnet eta Paolo Xella-ren lanetan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp291034c7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp291034c7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp266d058f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp266d058f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hiri-estatuak eta bakoitzaren hiri-jainkoak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp242aeac8 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp242aeac8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp22b444d8 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp22b444d8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erlijio feniziarra ez da sistema itxi bakar gisa deskriba daiteke, izan ere feniziarrek ez zuten inoiz estatu batu bat osatu. Levanteko kostaldeko hiri-estatu independenteetan antolatzen ziren, batez ere Biblos, Sidon, Tiro eta Arados. Hiri bakoitzak bere jainko-multzo propioa zuen, eta askotan haren buruan jainko-emazte pareko bat zegoen, babesle-jainko bat eta jainkosa bat.<\/p><p>Biblosen, hirien artean zaharrena, Biblosko Andrea zegoen erdigunean, jainkosa hori greziar behatzaileek beren maitasun-jainkosarekin parekatzen zuten. Sidonen <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/eshmun-sendagailu-jainkoa\/\">Eshmun<\/a>, sendatze-jainkoa, eta Astarte jainkosa buru ziren; Sidon inguruko Eshmun <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bati eskainitako toki sakratua.\" tabindex=\"0\">santutegia<\/span> ondo kontserbatutako fenizio santutegietako bat da.<\/p><p>Tirok <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/melqart-tiroko-hiri-jainkoa\/\">Melqart<\/a> gurtzen zuen, izenak hitzez hitz hiriaren errege esan nahi duena, eta erregetzarekin lotura estua zuena. Haren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo irudi sakratu bati eskainitako gurtza-ekintzen multzoa.\" tabindex=\"0\">kultuak<\/span> urteroko jai bat ezagutzen zuen, jainkoaren esnatzea ospatzeko.<\/p><p>Jainkoen hiri-loturak azaltzen du zergatik feniziarren Mediterraneoko zabalkundea hedapen erlijiosoa ere izan zen. Kolonoek beren metropoliaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo irudi sakratu bati eskainitako gurtza-ekintzen multzoa.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span> eraman zuten. Horrela, Tiroko Melqart Kartagoko jainko nagusi bihurtu zen, eta gaur egungo Espainiako Gades-eraino gurtu zen.<\/p><p>Ikerketa erlijio-historikoak, Corinne Bonnet-en lanek adibidez, erakutsi du jainko horiek ez zirela finko iraun, baizik eta tokiko ingurunera egokitzen ziren.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2eb921f8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2eb921f8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp26c47128 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp26c47128\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturrien egoera zaila eta literatura feniziarraren galera<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2e1fe3e8 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2e1fe3e8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp20c4e10a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp20c4e10a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Feniziar erlijioaren birsortzeak funtsezko arazo bat du. Feniziarrek papiroan idazten zuten, eta materiale hori ez da kostaldeko hezetasunean iraun. Beraz, izan zuten literatura erlijiosoa, oparoa izan bazen ere, ia guztiz galdu da. Gelditzen dena material iraunkorretako inskripzioak dira, batez ere eskaintza-inskripzioak, hilobi-inskripzioak eta harri eta metalezko eraikin-inskripzioak.<\/p><p>Inskripzio horiek formulazkoak eta laburrak dira. Jainko-izenak, dohaintza-emaileak eta arrazoiak aipatzen dituzte, baina ia ez dute informaziorik ematen mitoei edo irakaspenei buruz.<\/p><p>Testu luzeen artean garrantzitsuena Sidongo Eshmunazar erregearen sarkofagoa da, zeinaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Euskarri sendo batean grabatutako edo zizelkatutako testua.\" tabindex=\"0\">inskripzioak<\/span> hilobi-hondatzaileen aurkako madarikazioak eta tenplu-dohaintzei buruzko datuak dituen. Koloniatik, bereziki Kartagotik, milaka boto-estelara datoz, hauek ere eredu finko baten arabera idatziak.<\/p><p>Mito eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten Jainkoari eta sinesmenari buruzko irakaspen zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologiari<\/span> dagokienez, kanpoko iturriak behar ditugu. Garrantzitsuena Biblosko Filonen Historia Fenizioa deitutakoa da, Eusebio elizgizonaren bidez zati-zatika iritsi zaiguna. Filonek Sanchuniathon izeneko idazle zaharrago bati erreferentzia egin zion.<\/p><p>Eztabaidagai izan da luzaz zientzian <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi ezagutza eta kontakizunak transmititzea.\" tabindex=\"0\">transmisio<\/span> hori zenbateraino fidagarria den, are gehiago Filonek Erromatar Inperioaren garaian idatzi zuen eta bere materiala grekoz interpretatu zuenez. Ugarit iparraldeko Siriako aurkikuntzek, herri hura ahaideturik baina zaharragoa eta ez zorrozki feniziarra izan arren, paralelismo baliotsuak eskaintzen dituzte, baina ez dira zuzenean feniziarrei aplikatu behar.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp26d88466 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp26d88466\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp24571bb5 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp24571bb5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tofeta eta haur-sakrifizioen inguruko eztabaida<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c4887e6 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2c4887e6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp24a9e18f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp24a9e18f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erlijio feniziar-punikoaren gai gutxi dira tofet izeneko santutegiak bezain eztabaidatuak. Kartagon eta beste hiri feniziar mendebaldarrean, harresi bidez itxitako guneak aurkitu dira, milaka urnaz beteta, haur txikien eta animalia gazteen hezur erreak zituztenak. Urnen gainean eskaintza-estelak zeuden, sarritan Baal Hammon eta Tinnit jainkoei eskainiak.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura greko-erromatarraren garaia, K.a. 800 inguru eta K.o. 600 inguru artean.\" tabindex=\"0\">Antzinako<\/span> idazleek, Diodoro historialari greziarra bezalakoek, karthagotarren artean errituzko haur-sakrifizioak zeudela adierazi zuten, askotan haserre tonuan. Luzaroan, deskribapen hori Kartagoren aurkako garaileen propaganda etsaikorra bezala hartu izan da.<\/p><p>Ikertzaile batzuek, hortaz, tofetak goiz hildako haurrentzako hilerri arruntak bezala interpretatu dituzte. Beste ikertzaile batzuek, hezur-azterketetan eta inskripzio-formuletan oinarrituta, sakrifizio-gune gisa interpretatzen jarraitzen dute, non larrialdi berezietan edo botoa bete asmoz haurrak <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ekintza erlijiozko baten bidez sakratuari eskainia, eta horrela egunerokotik bereizia.\" tabindex=\"0\">eskaintzen<\/span> ziren.<\/p><p>Egungo ikerketa-egoerak ikuspegi zuhurra eta bereizia du. Frogek adierazten dute tofetean benetan sakrifizio-ekintzak gertatu zirela, baina hauek ez zutela <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura greko-erromatarraren garaia, K.a. 800 inguru eta K.o. 600 inguru artean.\" tabindex=\"0\">antzinako<\/span> polemikak iradokitzen zuen izaera masibo eta eguneroko hura. Maiztasuna, hedapen erregionala eta erritual-prozesu zehatza ziurgabe daude oraindik.<\/p><p>Adibide honek argi erakusten du zein neurritan erlijio baten pertzepzioa haren etsaien iturriek baldintzatu dezaketen, eta zein zaila den norberaren ahotsa galdu duen praktika bat epaitzea.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2b4b708f e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2b4b708f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2bade67c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2bade67c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Mediterraneoan zeharreko hedapena eta ondorena<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2e59e6ee e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2e59e6ee\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2b3f4ceb elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2b3f4ceb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Feniziar erlijioa merkataritzarekin eta koloniak sortzearekin batera Mediterraneo osoan zabaldu zen. Zipren, Sizilian, Sardinian, Maltan, gaur egungo Tunisian eta iberiar kostaldean sortu ziren oinarriak.<\/p><p>Kolonia horietan, feniziar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo irudi sakratu baten aldeko gurtza-ekintza guztiak.\" tabindex=\"0\">kultuak<\/span> bertako tradizioekin egin zuen topo, eta forma nahasi ugari sortu ziren. Zipren, Astarteren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo irudi sakratu baten aldeko gurtza-ekintza guztiak.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span> bertako eta greziar sinesmenekin nahastu zen, prozesu bat Afrodita greziarraren sorreran ere zerikusia izan zuena.<\/p><p>Kartagok Tiroren ondaretik erlijio puniko propioa garatu zuen, non Baal Hammon eta Tinnit jainkosa erdigunean jarri ziren. Erromak Kartago K.a. 146an suntsitu ondoren, kultu horiek forma erromanizatuan iraun zuten.<\/p><p>Baal Hammon Saturno erromatarrarekin bat egin zuen, eta Ipar Afrikan Saturnoren santutegiak inperio-garaira arte loratu ziren. Melqart ere Heraklesekin identifikatu zen zabalki, horrek Gades bezalako lekuetan bere gurtza feniziar garaitik harago mantendu zuen.<\/p><p>Ondore zeharkako baina garrantzi handiko bat idazkeran dago. Feniziar alfabetoa, kontsonante hutsezko idazkera bat, grekoek hartu zuten eta bokal-zeinuekin osatu zuten. Grekotik eta etruskoetatik, azkenean latinaren munduraino iritsi zen.<\/p><p>Historikoki garrantzitsua da, gainera, feniziarren jainko-izen eta kultu-forma askok israeldar auzokideen izenekin harreman estua zutela. Itun Zaharrak deskribatzen duen Baal-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo irudi sakratu baten aldeko gurtza-ekintza guztiak.\" tabindex=\"0\">kultuaren<\/span> aurkako liskarra, hortaz, iturri garrantzitsua da, baita alderdikoia izanik ere, Levanteko erlijioari buruz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgha-phoenizisch-sec e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgha-phoenizisch-sec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgha-phoenizisch-h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgha-phoenizisch-h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tradizio honetako izakiak (11)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgha-phoenizisch-gc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgha-phoenizisch-gc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgha-phoenizisch-grid elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgha-phoenizisch-grid\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-wesen-grid\"><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/anat-feniziar-gerra-jainkosa\/\" aria-label=\"Anat \u2013 Fenizia Gerra Jainkosa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_anat-phoenix-200x300.webp\" alt=\"Anat \u2013 Fenizia Gerra Jainkosa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Anat \u2013 Fenizia Gerra Jainkosa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/astarte-feniziar-jainkosa\/\" aria-label=\"Astarte \u2013 Feniziar jainkosa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_astarte-phoenix-200x300.webp\" alt=\"Astarte \u2013 Feniziar jainkosa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Astarte \u2013 Feniziar jainkosa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/baal-hadad-feniziar-euri-jainkoa\/\" aria-label=\"Baal-Hadad \u2013 Feniziar euri-jainkoa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_baal-hadad-200x300.webp\" alt=\"Baal-Hadad \u2013 Feniziar euri-jainkoa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Baal-Hadad \u2013 Feniziar euri-jainkoa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/baal-hadad-feniziar-euri-jainkoa\/\" aria-label=\"Baal-Hadad \u2013 Feniziar euri-jainkoa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_baal-hadad-200x300.webp\" alt=\"Baal-Hadad \u2013 Feniziar euri-jainkoa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Baal-Hadad \u2013 Feniziar euri-jainkoa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/baal-hammon-kartagoko-goi-jainkoa\/\" aria-label=\"Baal-Hammon \u2013 Kartagoko goi-jainkoa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_baal-hammon-200x300.webp\" alt=\"Baal-Hammon \u2013 Kartagoko goi-jainkoa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Baal-Hammon \u2013 Kartagoko goi-jainkoa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/eshmun-sendagailu-jainkoa\/\" aria-label=\"Eshmun \u2013 Sidongo sendagailu jainkoa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_eshmun-200x300.webp\" alt=\"Eshmun \u2013 Sidongo sendagailu jainkoa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Eshmun \u2013 Sidongo sendagailu jainkoa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/eshmun-sendagailu-jainkoa\/\" aria-label=\"Eshmun \u2013 Sidongo sendagailu jainkoa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_eshmun-200x300.webp\" alt=\"Eshmun \u2013 Sidongo sendagailu jainkoa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Eshmun \u2013 Sidongo sendagailu jainkoa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/melqart-tiroko-hiri-jainkoa\/\" aria-label=\"Melqart \u2013 Tiroko hiri-jainkoa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_melqart-200x300.webp\" alt=\"Melqart \u2013 Tiroko hiri-jainkoa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Melqart \u2013 Tiroko hiri-jainkoa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mot-fenizar-heriotza-jainkoa\/\" aria-label=\"Mot \u2013 Feniziar heriotza-jainkoa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_mot-phoenix-200x300.webp\" alt=\"Mot \u2013 Feniziar heriotza-jainkoa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Mot \u2013 Feniziar heriotza-jainkoa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/reshef-fenizia-pesteko-jainkoa\/\" aria-label=\"Reshef \u2013 Feniziar pesteko eta gerrako jainkoa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_reshef-200x300.webp\" alt=\"Reshef \u2013 Feniziar pesteko eta gerrako jainkoa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Reshef \u2013 Feniziar pesteko eta gerrako jainkoa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/tanit-kartagoko-jainkosa\/\" aria-label=\"Tanit \u2013 Kartagoko goi-jainkosa\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_tanit-200x300.webp\" alt=\"Tanit \u2013 Kartagoko goi-jainkosa\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Tanit \u2013 Kartagoko goi-jainkosa<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><a class=\"iwg-wesen-card\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/yam-itsaso-jainko-feniziarra\/\" aria-label=\"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra\"><div class=\"iwg-wesen-card-imgwrap\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_yam-200x300.webp\" alt=\"Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra\" loading=\"lazy\"><\/div><div class=\"iwg-wesen-card-body\"><div class=\"iwg-wesen-card-name\">Yam \u2013 Itsaso-jainko Feniziarra<\/div><div class=\"iwg-wesen-card-arrow\">\u2192 Izakira joan<\/div><\/div><\/a><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-phoenizisch e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw2-add-phoenizisch\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-phoenizisch-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw2-add-phoenizisch-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Feniziar <em>babes-praktikak<\/em> beira-orezko amuletoak, Tanit sinboloak eta Bes buruak lotu zituen Baal eta Astarteri eskainitako etxeko aldareekin; Kartagoko, Sidongo eta Sardiniako aurkikuntza arkeologikoek eguneroko babes-zeinuen sare trinko bat frogatzen dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-kwd-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-kwd-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Erlazionatutako gako-hitzak: Feniziarrak Kartago Tiro Sidon Biblos Baal Tanit Melqart Astarte Eshmun Moloch Tofet Puniko.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-phoenizisch\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kultura-tradizio honetako babes-objektuak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tradizio fenizio-punikoak begi-amuletoak sortu zituen (Nazar-Boncuk motaren aurrekariak), esku-eskegigailuak (Hamsaren aurrekariak), Tanit-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Zeinu bat, ideia edo esanahi bat ordezkatzen duena.\" tabindex=\"0\">sinbolo<\/span>-bitxiak, eskarabeoak eta lunula ilargi-erdi itxurako eskegigailuak. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Greziar eta erromatar kulturaren garaia, K. a. 800 inguruko K. o. 600 arte.\" tabindex=\"0\">Antzinateko<\/span> babes-tradiziorik eragingarrienetako bat izan zen, eramangarritasunari dagokionez.<\/p><div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard tradizio kulturhistoriko horretan kokatzen da, babes-objektu eramangarrien lerroan, arkitektura material garaikidean, Alemanian egina. 41 maila, urrezko, platinozko eta zilarrezko benetakoa. 30 eguneko itzultze-eskubidea.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=kultur-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgcn-phoenizisc-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgcn-phoenizisc-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgcn-phoenizisc-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgcn-phoenizisc-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgcn-phoenizisc-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">Esperientzia pertsonalak desberdinak izan daitezke. Ez da produktu mediko bat. Ez da sendatze-agindurik.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-phoenizisc-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgcn-phoenizisc-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>ez da produktu medikorik<\/strong> eta ez du ordezkatzen medikuen edo psikoterapeuten tratamendurik. Erlijio-zientzien edukiak kultura-historiaren araberako kokapena dira, ez praktika espiritual baterako gomendioa.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":2845,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"fenizio jainkoak","_yoast_wpseo_title":"Fenizio jainkoak \u2013 Baal, Astarte, Kartago | iWell Guard","_yoast_wpseo_metadesc":"Feniziar eta kartagoarren jainkoak: Baal Hammon, Astarte (Tanit), Melkart, El, Aschera. Mitoa, Tiroko tenplua eta bibliako gatazkak.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"","wesen_kultur":"","wesen_klasse":"","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200619","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Fenizio jainkoak \u2013 Baal, Astarte, Kartago | iWell Guard<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Feniziar eta kartagoarren jainkoak: Baal Hammon, Astarte (Tanit), Melkart, El, Aschera. Mitoa, Tiroko tenplua eta bibliako gatazkak.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Feniziarrak eta Kartago \u2013 Baal, Tanit eta babes-tradizioa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Feniziar eta kartagoarren jainkoak: Baal Hammon, Astarte (Tanit), Melkart, El, Aschera. Mitoa, Tiroko tenplua eta bibliako gatazkak.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_baal-hadad.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\\\/\",\"name\":\"Fenizio jainkoak \u2013 Baal, Astarte, Kartago | iWell Guard\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_baal-hadad.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:09:51+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Feniziar eta kartagoarren jainkoak: Baal Hammon, Astarte (Tanit), Melkart, El, Aschera. Mitoa, Tiroko tenplua eta bibliako gatazkak.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_baal-hadad.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_baal-hadad.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Fenizieraren tradizioko jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Feniziarrak eta Kartago \u2013 Baal, Tanit eta babes-tradizioa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fenizio jainkoak \u2013 Baal, Astarte, Kartago | iWell Guard","description":"Feniziar eta kartagoarren jainkoak: Baal Hammon, Astarte (Tanit), Melkart, El, Aschera. Mitoa, Tiroko tenplua eta bibliako gatazkak.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Feniziarrak eta Kartago \u2013 Baal, Tanit eta babes-tradizioa","og_description":"Feniziar eta kartagoarren jainkoak: Baal Hammon, Astarte (Tanit), Melkart, El, Aschera. Mitoa, Tiroko tenplua eta bibliako gatazkak.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_baal-hadad.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/","name":"Fenizio jainkoak \u2013 Baal, Astarte, Kartago | iWell Guard","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_baal-hadad.webp","datePublished":"2026-09-07T14:09:51+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Feniziar eta kartagoarren jainkoak: Baal Hammon, Astarte (Tanit), Melkart, El, Aschera. Mitoa, Tiroko tenplua eta bibliako gatazkak.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_baal-hadad.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_baal-hadad.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Fenizieraren tradizioko jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/fenizarrak-kartago-baal-tanit\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Feniziarrak eta Kartago \u2013 Baal, Tanit eta babes-tradizioa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200619"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200619\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}