{"id":200612,"date":"2026-09-07T14:09:51","date_gmt":"2026-09-07T14:09:51","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200612"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\/","title":{"rendered":"Iran eta zoroastrismoa \u2013 Avesta, Ahura Mazda eta Faravahar"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200612\" class=\"elementor elementor-200612 elementor-2556 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-hero iwg-kultur-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-hl iwg-kultur-hero-left e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iran eta zoroastrismoa, Ahura Mazda, Avesta eta Faravahar<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-leadc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-leadc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zoroastrismoa, gure aroaren aurreko lehen edo bigarren milurtekoan Zarathustrak sortua, dokumentatutako erlijio monoteista zaharrenetakoa da. Ahura Mazda erdigunean dago sortzaile gisa; mundua bere jardueraren eta Angra Mainyu printzipio suntsitzailearen artean dualista modura pentsatzen da. Zoroastrismoak sakon markatu ditu judu, kristau eta islamiar eskatologia.<\/p><p>Atal berezi batek zoroastriar babes-jarduna erlijio-zientziaren ikuspegitik kokatzen du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-hr iwg-kultur-hero-right e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-himg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-himg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_iran-zoroastrismus_ahura-mazda-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202465\" alt=\"Ahura Mazda - Iran-zoroastrismo tradizioko jainkoak, historikoki-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_iran-zoroastrismus_ahura-mazda-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_iran-zoroastrismus_ahura-mazda-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_iran-zoroastrismus_ahura-mazda-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_iran-zoroastrismus_ahura-mazda.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Zarathustra eta datazioa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s0-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s0-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zarathustra pertsonaz (Zoroaster grekoz) bere hitzaldi-poema propioak, Gathak, dira modu fidagarrian iritsi zaizkigun bakarrak. Datazioa nabarmen aldakorra da ikerketan: kalkulu kontserbadoreek gure aroaren aurreko VI. mendean kokatzen dute, baina bere hitzaldien azterketa hizkuntza-historikoak askoz datazio zaharragoa iradokitzen du, K.a. 1500 eta 1000 artean, gutxi gorabehera.<\/p><p>Bere jarduera historikoa Ekialdeko Iranean edo Asia Ertainean izan zela uste da. Berak formulatutako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bakarrean sinestea.\" tabindex=\"0\">monoteismoa<\/span>, azentu etikoarekin, aurreko tradizio politeista indo-iranikoen aurrean dago.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Avesta eta panteoia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s1-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s1-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zoroastrismoaren idazki sakratuak Avestan bildurik daude: Gathak (Zarathustraren berezko hitzaldiak, abesta zahar hizkuntzan), Yasna (kultu-corpus liturgikoa), Visperad, Vendidad eta Yashtak.<\/p><p>Ahura Mazda eta Angra Mainyu-z gain, sei Amesha Spentak (hilezkor sakratuak) agertzen dira: Vohu Manah (jarrera ona), Asha Vahishta (egia hoberena), Khshathra Vairya (nahi den erreinua), Spenta Armaiti (dedikazio sakratua), Haurvatat (osotasuna), Ameretat (hilezkortasuna), alderdi jainkotiarren pertsonifikazio gisa. Yazatak funtzio kosmiko jakinak dituzten gurtu beharreko izakiak dira: Mithra (kontratua), Anahita (ura), Sraosha (obedientzia, babesa).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kosmologia eta etika<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s2-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s2-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura jakin bateko munduaren egitura eta ordenaren kontzepzioa.\" tabindex=\"0\">Kosmologia<\/span> zoroastriarra esplizituki dualista da: Ahura Mazda eta Angra Mainyu bi printzipio independente gisa aurrez aurre daude; gizakia gonbidatua da jokabide etikoaren bidez Asharen (egia, ordena kosmikoa) alde egitera, Drujen (gezurra, kaosa) aurka.<\/p><p>Mundua kontzepzio linealean pentsatzen da denboraren aldetik: sorkuntza, Onaren eta Gaizkiaren arteko borroka, Asharen azken garaipena hilen berpizkundearekin eta azken epaiarekin. Eskatologia horrek sakon eragin die erlijio abrahamikoei.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Faravahar, eguzki-ikur hegaldunak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s3-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s3-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Faravahar, giza itxurako eguzki-ikur hegalduna zirkulu batean, gaur egun zoroastriar identitatearen ikur nagusia da bisualki. Akemenidarren erliebeetan (Persepolis) dokumentaturik dago, gure aroaren aurreko VI. mendetik aurrera.<\/p><p>Interpretazioa eztabaidatua da erlijio-zientzian: tradizionalki Fravashi gisa irakurtzen da (arimaren zaindari jainkotiarraren alderdia), beste batzuek Ahura Mazdaren irudikapen gisa edo zorte erregetiarraren ikur (Khvarenah) gisa ulertzen dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sudreh-Kushti, alkandora eta soka sakratuak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s4-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s4-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zoroastriar praktikatzaileek, Sedreh-Pushi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Trantsizio erritual bat, zeinaren bidez norbait estatus edo komunitate berri batean sartzen den.\" tabindex=\"0\">iniziazioaren<\/span> ondoren (konfirmazioaren parekoa, seigarren edo hamargarren urte inguruan egin ohi dena), kotoi zuriz egindako Sudreh alkandora sakratua eta artilezko Kushti soka sakratua eramaten dute, gerrian hiru bider bildurik.<\/p><p>Eguneroko Padyab-Kushti <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Esanahi erlijioso edo kulturala duten ekintza sinbolikoen sekuentzia arautua.\" tabindex=\"0\">erritualean<\/span>, soka askatu eta berriz lotzen da, Asharekiko konpromisoaren berritze fisikoa. Kushtiaren 72 hariek Yasnaren kapituluei dagozkie.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gaur egungo hedapena, parsiak eta iraniar zoroastriarrak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s5-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s5-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Persiaren konkista arabiarraren ondoren, VII. mendean, zoroastriar komunitatearen zati bat Indiara migratu zen, non parsiak izenez ezagutzen diren (gaur egun batez ere Mumbaiko eskualdean), gutxiengo ekonomikoki eta kulturalki garrantzitsu bat osatuz.<\/p><p>Iranen komunitate txikiagoak daude Yazdean, Kermanen eta Teheranen. Erlijioa ez da proselitista, eta mundu osoan kide-kopurua ehunka mila da soilik. XX. mendean diaspora zoroastriar bat sortu zen Ipar Amerikan eta Europan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturriak eta ikerketa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s6-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s6-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer class=\"iwg-literatur\"><p>Itzulpen garrantzitsuak: Mary Boyce <em>A History of Zoroastrianism<\/em> (3 liburuki, 1975, 1991), Helmut Humbach Gathei buruz, Albert de Jong <em>Traditions of the Magi<\/em>. Kokapen zientifikoa: Geo Widengren, Bruce Lincoln. Manikeismoak ere, Manik III. mendean sortua, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura jakin bateko munduaren egitura eta ordenaren kontzepzioa.\" tabindex=\"0\">kosmologia<\/span> zoroastriarrean oinarritzen da.<\/p><\/footer>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp27fd4d10 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp27fd4d10\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp27b264ec elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp27b264ec\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Avesta eta pahlavi literatura: iturrien egoera<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp254b322d e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp254b322d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp21217e3d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp21217e3d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zoroastrismoaren iturri zaharrenak <em>Avesta<\/em>-n bildurik daude, iraniera zahar batean, hain zuzen ere avestikoan, idatzitako testu erlijioso multzo batean. Muina, <em>Gathas<\/em>-ak, hain zuzen, erlijioaren sortzailea izan zen Zarathustrari berari tradizioaren arabera egotzitako eta hizkuntzaren aldetik oso zaharrak diren himnoak dira.<\/p><p>Himno horiek <em>Yasna<\/em> deitzen den beranduagoko errito-otoitzean txertaturik daude. Horiei gehitzen zaizkie <em>Yashts<\/em>-ak, jainkozko izaki jakinei eskainitako himnoak, eta <em>Vendidad<\/em>-a bezalako liturgia eta garbitasunari buruzko testuak.<\/p><p>Avesta ahoz transmititu zen mendeetan zehar, eta nahiko berandu jarri zen idatziz. Zati handi bat galdu zen, eta gaur egun gordetzen dena garai batean askoz ere handiagoa izan zen corpus baten hondar gisa hartzen da. Gaur egun ditugun eskuizkribuak XIII. mendekoak baino zaharragoak ez dira, eta horrek arazo bereziak sortzen dizkio testu-kritikari.<\/p><p>Bigarren geruza bat pertsiera ertaineko literaturak osatzen du, pahlavi izenaz ere ezagutzen dena, batez ere Sasanida garaiaren azken aldian eta lehen mendeetan islamak sartu ondoren sortu zena.<\/p><p>Multzo horretan sartzen dira <em>Denkard<\/em>, erlijioaren entziklopedia moduko bat, <em>Bundahishn<\/em>, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura baten baitan munduaren egitura eta ordenaren inguruko ikuskera.\">kosmologia<\/span> eta eskatologia zoroastriarrarekin, eta hainbat iruzkin eta testu juridiko. Lan horiek askotan galdutako avestiko materialen laburpenak dira, eta hori dela eta ezinbestekoak dira, baina aldi berean beren garaiko ikuspegi teologikoak baldintzatuak daude.<\/p><p>Mendebaldeko ikerketarako, hizkuntza horien deszifratzea prozesu luzea izan zen. Abraham Hyacinthe Anquetil-Duperronek 1771an argitaratu zuen Avestaren europar lehen itzulpena, Indiako apaizen irakaspenetan oinarrituta.<\/p><p>Ondorengo belaunaldiek, esaterako Christian Bartholomaek bere iraniera zaharraren hiztegiarekin, oinarri filologikoak eratu zituzten. Hala ere, iturriak osatugabeak dira, eta erlijioaren hastapenei buruzko asko berreraikuntza da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp25408a86 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp25408a86\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2d9ffc82 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2d9ffc82\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Borroka kosmikoa eta munduaren ikuskera<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp257fcf7d e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp257fcf7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp21d72b97 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp21d72b97\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ikuskera zoroastriarra bi oinarrizko printzipioren arteko kontraesanak markatzen du. Alde batean <em>Ahura Mazda<\/em> dago, jaun jakintsua, ordena, argi eta bizitzaren iturria.<\/p><p>Beste aldean printzipio suntsitzailea dago, testu berrienetan <em>Angra Mainyu<\/em> edo pertsiera ertainean <em>Ahriman<\/em> izenez ezagutua, gezurra, kaosa eta heriotza adierazten duena. Dualismo zorrotz baten aurrean gaudela edo azken batean Ahura Mazdak besarkatzen duen ordena baten aurrean gaudela, ikertzaileen artean aspaldiko eztabaidagaia da.<\/p><p>Munduaren historia iraupen mugatuko borroka gisa pentsatzen da. <em>Bundahishn<\/em>-ek ezarritako eskeman, hainbat aro handitan banatzen da, eta azkenean munduaren berritze bat dago, <em>frashokereti<\/em> deitua. Bertan gaiztakeria gainditzen da, hildakoak berpiztu egiten dira eta erabateko ordena-egoera ezartzen da.<\/p><p>Gizakia gertakari horretan ikusle soila ez da, borrokakide baita, pentsamendu onen, hitz onen eta ekintza onen bidez ordenaren aldea indartzen duena.<\/p><p>Jainko gorenaren eta munduaren artean <em>Amesha Spentak<\/em> daude, hilezkor onegileak, sorkuntza onaren alderdi bat gorpuzten duen eta bere esparrua zaintzen duen izaki-taldea, hala nola sua, ura, landareak edo metala.<\/p><p>Horiez gain, ugari agertzen dira <em>Yazatak<\/em>, gurtzeko izaki duinak, Yashts-ek eskaintzen dizkietenak. Alde etsaia <em>Daevek<\/em> eta beste izaki kaltegarriek populatzen dute.<\/p><p>Heriotzaren ondoren, arimak zubi bat gurutzatu behar du, bere itxura bizitzaren balantzearen arabera aldatzen dena. Zabala eta erraz igarotzekoa izango da zuzenentzat, estua eta arriskutsua gaiztoentzat.<\/p><p>Epaiketa, zubi eta beste munduko ordainaren ideia horiek judaismo, kristautasun eta islamarekiko harremanen aukerak direla eta, ikerketan asko eztabaidatutako elementuak dira.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2e6b25c1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2e6b25c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2450c831 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2450c831\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Erritua, sua eta garbitasuna<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp296b9f76 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp296b9f76\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2bb53da9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2bb53da9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sua ez da jainko bat zoroastrismoan, baizik eta garbitasunaren eta jainkozko ordenaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi baten ordez dagoen zeinua.\" tabindex=\"0\">sinboloa<\/span> eta eramailea. Tenpluetan, kanpotik askotan su-tenplu deitzen direnetan, su bedeinkatu bat etengabe mantentzen da apaizen zainpean.<\/p><p>Halako suen maila gorena, <em>Atash Bahram<\/em>, iturri askotako sua bateratu eta garbitzen duen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Esanahi erlijioso edo kulturala duen ekintza sinboliko sail erregulatua.\" tabindex=\"0\">errituala<\/span> luze baten bidez sortzen da.<\/p><p>Kultu nagusiaren erdigunea <em>Yasna<\/em> da, ordu batzuk irauten dituen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio-elkarte baten gurtzaren ordena finkatua.\" tabindex=\"0\">liturgia<\/span> bat, non apaiz batek testu avestikoak errezitatzen dituen, aldi berean ur, landare eta <em>haoma<\/em> landarearen zukuarekin errituzko ekintzak eginez. Horrez gain, laikoek berek egiten dituzten otoitz laburragoak eta etxeko otoitzak ere badaude.<\/p><p>Garbitasun-ideiek eguneroko bizitza guztia zeharkatzen dute. Heriotza eta usteltzea botere suntsitzailearen erasorik bortitzentzat jotzen dira. Horregatik, gorpuek ez dituzte lohitu behar elementu garbiak: lurra, ura eta sua. Logika horretatik sortu zen isiltasunaren dorreetan (<em>dakhma<\/em>) egindako ehorzketa, non gorpuak hegazti hilezaleen esku uzten ziren.<\/p><p>Gaur egun, praktika hori leku askotan mugatuta dago edo ez da jada posible, eta horregatik ehorzketak itxitako hilobi bereziki hermetikoetan edo errausketa ere gertatzen dira, kontu hau elkartearen barnean eztabaidatua izanik.<\/p><p>Errituzko egutegia jai finkoek markatzen dute. Ezagunena <em>Nouruz<\/em> da, urte-berri jaia, udaberriko ekinozioan ospatzen dena, eta erlijio-elkartetik askoz haratago Iranen eta inguruko herrialdeetan ospatzen da. Horiez gain, sorkuntzaren aldiei dagozkien sei <em>Gahanbar<\/em> jaiak eta hildakoentzako oroitzapen-egunak ere badaude. Jai horiek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura baten barruan munduaren egitura eta ordenaren inguruko ikuskera.\" tabindex=\"0\">kosmologia<\/span>, nekazaritza-urtea eta bizitza komunitarioa lotzen dituzte.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2a38c545 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2a38c545\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp247060ad elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp247060ad\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Parsiak, iraniarrak eta gaur egungo zoroastrismoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp26906393 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp26906393\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp25825757 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp25825757\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>VII. mendean izandako Iranen konkista arabiar-islamiarraren ondoren, zoroastrismoak galdu zuen inperioaren erlijio ofizial gisako egoera, eta mendeen joan-etorrian gutxiengo txiki bihurtu zen.<\/p><p>Sinesleen zati batek India aldera egin zuen alde, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi jakintza eta kondairak transmititzeko modua.\" tabindex=\"0\">tradizioaren<\/span> arabera VIII. eta X. mendeen artean. Haien ondorengoak <em>parsiak<\/em> dira, batez ere Gujarat inguruko eskualdean eta geroago Mumbain finkatu zirenak.<\/p><p>Parsiek, britainiarren agintepean, komunitate aberats eta hezkuntzari lotua garatu zuten, beren fundazio, eskola eta tenpluekin. Aldi berean, kide gutxi izateak, jaiotza-tasa baxuak eta arbaso-arau zorrotzek behera egiten jarraitu duen demografia eragin zuten, eta gaur egun ere eztabaidatzen da barne-eztabaidan, adibidez zoroastriarrak ez direnekin ezkondutakoen seme-alabak onartu behar diren galderaren aurrean.<\/p><p>Iranen bere baitan, komunitate txikiago bat iraun du, <em>iraniarrak<\/em> deiturikoa, Yazd, Kerman eta Teherango inguruetan kokatua nagusiki. Denbora luzez legezko bazterkeriapean bizi izan da, baina gaur egun gutxiengo erlijioso onartu gisa dago konstituzioan ordezkatua, kopuruz oso txikia izan arren. Horrez gain, diasporako komunitateak ere badira, batez ere Ipar Amerikan, Erresuma Batuan eta Australian.<\/p><p>Erlijio honen azterketa zientifikoa Mary Boyce bezalako izenekin lotua dago estu-estu; haren landa-lana Iraneko zoroastriarren artean 1960ko hamarkadan eta haren liburuki askotako erlijio-historia gaur egun ere oinarrizko lanak dira.<\/p><p>Ondorengo ikertzaileek, Jenny Rose edo Albert de Jong bezalakoek, ikuspegia zehaztu dute, praktikaren aniztasuna azpimarratuz batez ere. Erakuspen egoki batek zoroastrismoa gaur egungo erlijio bizi gisa erakutsi behar du, mehatxatua bada ere, eta ez soilik antzinako fenomeno gisa. Loturak ditu <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mesopotamia\/\">Mesopotamia<\/a> hub-ean landutako kultur eremuarekin.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-kwd-c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-kwd-c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Lotutako gako-kontzeptuak: Zarathustra Avesta Ahura Mazda Angra Mainyu Faravahar Kushti Sudreh Amesha Spentas Yazatas Asha Druj Gathas Yasna.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-iran-zoroastrismus\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kultura-tradizio honetako babes-objektuak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zoroastriar-iraniar tradizioak Sudreh atorra sakratuarekin eta Kushti gerriko sakratuarekin laguntzen die eramaileei; Faravaharrek nortasun eta babes ikur ikusgarri gisa balio du, Avesta-bertsuko txintxarriekin eta babes-amuletoekin osatua.<\/p><div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard bat dator eraman daitezkeen babes-objektuen lerro kultural-historiko honekin, gaur egungo material-arkitekturan, Alemanian egina. 41 maila, urre garbia, platinoa, zilarra. 30 eguneko itzultze-eskubidea.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=kultur-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">iWell Guard-i buruz gehiago<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgcn-iranzoroas-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgcn-iranzoroas-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgcn-iranzoroas-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgcn-iranzoroas-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgcn-iranzoroas-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">Esperientzia pertsonalak desberdinak izan daitezke. Ez da produktu mediko bat. Ez da sendatze-agindurik.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcn-iranzoroas-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgcn-iranzoroas-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>ez da produktu medikorik<\/strong> eta ez du ordezkatzen medikuen edo psikoterapeuten tratamendurik. Erlijio-zientzien edukiak kultura-historiaren araberako kokapena dira, ez praktika espiritual baterako gomendioa.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgssrev-iranzoroastrismus e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgssrev-iranzoroastrismus\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgssrev-iranzoroastrismus-h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgssrev-iranzoroastrismus-h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iran eta zoroastrismoaren babes-sinboloak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgssrev-iranzoroastrismus-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgssrev-iranzoroastrismus-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Babes-sinboloen lexikoak Iran eta zoroastrismoko hainbat zeinu eta objektu jorratzen ditu beren orrialde propioetan: <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/faravahar-zoroastrismoaren-zeinua\/\">Faravahar<\/a> eta <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kushti-zoroastrarren-gerriko-sakratua\/\">Kushti<\/a>. Ikuspegi kultur-arteko oro har baterako, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/babes-sinboloak\/\">babes-sinboloen<\/a> orrialdea eskaintzen da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":2901,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Zoroastrismoaren babes-tradizioa","_yoast_wpseo_title":"Zoroastrismoa \u2013 Ahura Mazda, Avesta eta babes-jarduna","_yoast_wpseo_metadesc":"Zoroastrismoa iWell Guard-en: Ahura Mazda, Avesta, Faravahar eta Kushti soka sakratua, ikuspegi erlijio-zientifikotik.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"","wesen_kultur":"","wesen_klasse":"","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200612","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Zoroastrismoa \u2013 Ahura Mazda, Avesta eta babes-jarduna<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Zoroastrismoa iWell Guard-en: Ahura Mazda, Avesta, Faravahar eta Kushti soka sakratua, ikuspegi erlijio-zientifikotik.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Iran eta zoroastrismoa \u2013 Avesta, Ahura Mazda eta Faravahar\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zoroastrismoa iWell Guard-en: Ahura Mazda, Avesta, Faravahar eta Kushti soka sakratua, ikuspegi erlijio-zientifikotik.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_iran-zoroastrismus_ahura-mazda.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\\\/\",\"name\":\"Zoroastrismoa \u2013 Ahura Mazda, Avesta eta babes-jarduna\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_iran-zoroastrismus_ahura-mazda.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:09:51+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Zoroastrismoa iWell Guard-en: Ahura Mazda, Avesta, Faravahar eta Kushti soka sakratua, ikuspegi erlijio-zientifikotik.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_iran-zoroastrismus_ahura-mazda.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_iran-zoroastrismus_ahura-mazda.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Iran-zoroastrismo tradizioko jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Iran eta zoroastrismoa \u2013 Avesta, Ahura Mazda eta Faravahar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zoroastrismoa \u2013 Ahura Mazda, Avesta eta babes-jarduna","description":"Zoroastrismoa iWell Guard-en: Ahura Mazda, Avesta, Faravahar eta Kushti soka sakratua, ikuspegi erlijio-zientifikotik.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Iran eta zoroastrismoa \u2013 Avesta, Ahura Mazda eta Faravahar","og_description":"Zoroastrismoa iWell Guard-en: Ahura Mazda, Avesta, Faravahar eta Kushti soka sakratua, ikuspegi erlijio-zientifikotik.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_iran-zoroastrismus_ahura-mazda.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\/","name":"Zoroastrismoa \u2013 Ahura Mazda, Avesta eta babes-jarduna","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_iran-zoroastrismus_ahura-mazda.webp","datePublished":"2026-09-07T14:09:51+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Zoroastrismoa iWell Guard-en: Ahura Mazda, Avesta, Faravahar eta Kushti soka sakratua, ikuspegi erlijio-zientifikotik.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_iran-zoroastrismus_ahura-mazda.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_iran-zoroastrismus_ahura-mazda.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Iran-zoroastrismo tradizioko jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/iran-zoroastrismoa-avesta-ahura-mazda-faravahar\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Iran eta zoroastrismoa \u2013 Avesta, Ahura Mazda eta Faravahar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200612"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200612\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2901"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}