{"id":200539,"date":"2026-09-07T14:09:41","date_gmt":"2026-09-07T14:09:41","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200539"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"mars","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/","title":{"rendered":"Mars"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200539\" class=\"elementor elementor-200539 elementor-2128 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10fdade e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"10fdade\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herohlft0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"herohlft0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3ceb64 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3ceb64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96ae5e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"96ae5e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Mars, tradizio erromatarreko jainkoa<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e45238a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e45238a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mars gerraren eta borroka-indarraren jainkoa da tradizio erromatarrean. Romulusen aita denez, dinastiaren eta erromatar inperioaren babesle nagusitzat hartzen zuten, eta horregatik zioten hari begirune berezia. Erlijio ikuspegitik, Mars adibide egokia da nekazaritza-babesletzat zuen jainko batek estatuko jainko bilakatzeko izan zuen eraldaketa erakusteko, eta beraz kultuen eraldaketa politikoaren erakusgarri.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klsbdg01 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"klsbdg01\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klshtm01 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"klshtm01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Jainkoa \/ Jainkosa: Kultura bateko panteoiko goi-boterea, ardura argiak dituena, indar naturalak, patua, gerra, emankortasuna. Kultu, opari eta tenplu-erakundeen bitartez gurtua.\">Jainkoa<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/roma\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Erlijio erromatarra, monarkiatik antzinatearen amaierara arte, geruza greziar eta etruskoekin sinkretikoa.\">Erroma<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f74855 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f74855\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c30362 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1c30362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1c30362\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herorght0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"herorght0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-heroimg00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"heroimg00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_mars-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202760\" alt=\"Marte - Erromatar tradizioko jainkoak, historiko-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_mars-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_mars-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_mars-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_mars.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32917199 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"32917199\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e916cb e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"26e916cb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-253a40d4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"253a40d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1200c304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1200c304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Mars<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-11758e7f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"11758e7f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Marsek ez du soilik erasokortasuna eta suntsipena adierazten, baizik eta gerraren ordena eta komunitatearen babesa ere. Bere ezaugarri nagusiak ausardia, estrategia militarra eta indarkeriaren gizarte-onarpena dira.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoez, jatorriez eta munduaren ordenaz aritzen den kontakizun tradizionala.\" tabindex=\"0\">Mitoan<\/span> hainbat rol betetzen ditu: Venusen maitalea, Romulusen aita, izurritetik eta zoritxarretik babesle. Luperkalak eta Ekirriak ziren jaiegun nagusiak, zaldiak eta armak jainkoari <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ekintza erlijioso baten bidez sagaratutakoari emana, eta horrela eguneroko izaeratik aparte jarria.\" tabindex=\"0\">sagaratzen<\/span> zitzaizkiotenean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159dcf9a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"159dcf9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48cee66f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48cee66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Azkar begiratuta: Mars<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f50d82c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f50d82c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Iturri primarioak ugariak dira: Ovidio, Virgilio, Horazio, Acta Arvalium eta latinezko inskripzioak. Bigarren mailako lanetan, Karl Latte, Georg Wissowa eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Erlijio-zientzialari alemaniarra (1931\u20132015); lan nagusia Griechische Religion (1977).\">Walter Burkert<\/span>ek jainko gerrari izatetik estatu-jainko izatera igarotzeko jatorriak eta eraldaketa aztertu dituzte. Marsen kultua Erromatar Inperio osoan zabaldu zen, eta gaulko, germaniar eta britainiar gerra-jainkoekin bat egin zuen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18613602 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"18613602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-262b8a9f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"262b8a9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kokapena<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46dcb7d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46dcb7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61d3ab3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"61d3ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117c166 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"117c166\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Testuen garaia<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73997a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73997a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Marsen kultua Erromaren garai goiztiarretaraino iristen da, non nekazaritza-lurren babesle eta aldi berean gerra-jainko gisa deitzen zioten; bere jaia hari zor zaion martxoa hilabetean izaten zen. Antzinako erlijioaren amaierarekin, irudiak astronomia arloan iraun zuen planeta baten izen gisa, aro modernoko arte figuratiboan Mars eta Venusen irudikapenetan esaterako, eta hizkuntzan \u00abmartialisch\u00bb adjektiboan.<\/p><h3>Sailkapen mitologikoa<\/h3><p>Mars gerrako jainko erromatarra da, baina borroka-grina baino konplexuagoa. Mars ordenaren, adorearen eta gizontasunaren jainkoa ere da. Ares grekoaren aurrean, diziplinatua eta estrategikoa da, ez basatia. Erromaren aita da. Bere zereginak indarkeria eta zibilizazioa uztartzen ditu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d47b156 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d47b156\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff38c2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff38c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hedapen-eremua<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e49fcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e49fcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mars ez zegoen eskualde jakin batera edo kokapen zehatzetara mugatuta: unibertsala zen Erromaren mundu osoan, gurtua edo beldurtua izateko. Hiri-guneetan zein eskualde landatar baztertuenetan, eliteen artean zein herri xumean, izaki honek zuen esanahi espiritual edo kulturala orokorra eta unibertsalki onartua zen.<\/p><p>Mars Jupiterren atzetik zetorren mailan eta herri erromatarraren arbaso izaera aitortzen zioten, sortze-kondairan Romulus eta Remusen aita gisa agertzen delako. Bere kultua Marsen zelaia, armadaren batzarreko eta praktikako lekutik, landa-inguruko ibilaldi erlijiosoetaraino iristen zen, eta latindar aliantzez harago, oskoen artean Mamers izenez bezala, beste herri italiar batzuek ere gurtzen zuten forma antzekoen bidez.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db03c39 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db03c39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-229a87b e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"229a87b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f471fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1f471fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturri-egoera<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36b1201 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36b1201\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Iturri primarioak: Ovidioren Metamorfosiak eta Fasti, Virgilioren Eneida (8. lib.), Horazioren Odak, Zizeronen De Natura Deorum, Makrobioren Saturnalia.<\/p><p>Lekukotasunak Errepublika goiztiarretik (K.a. VI. mendea) <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Antzinaroaren eta Erdi Aroaren arteko trantsizio-garaia, K.o. III. eta VII. mendeen artekoa gutxi gorabehera.\" tabindex=\"0\">Antzinate berantiarreraino<\/span> iristen dira. Ikertzaileak: Georg Wissowa, Karl Latte (R\u00f6mische Religionsgeschichte), <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Erlijio-zientzialari alemaniarra (1931\u20132015); lan nagusia Griechische Religion (1977).\">Walter Burkert<\/span> (Griechische Religion), Hubert Cancik. Inskripzioek eta aztarna arkeologikoek Erroman, Kampanian, Galian eta Rhin ibaiaren mugetan zehar tenplu-eraikuntza eta erritualak dokumentatzen dituzte.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ae0637c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3ae0637c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31d07739 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31d07739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izena eta aldaerak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7642947 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7642947\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a086266 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a086266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mars hainbat tradizio eta iturritan zenbait elementu ikonografiko jakinekin irudikatzen da, eta elementu horiek hamarkadaz eta lekuz gaindi nahiko koherenteak izaten dira. Elementu horiek modu sinbolikoan kodetuta daude eta esanahi sakona dute; ez dira inondik ere apainketa hutsak edo ausazkoak.<\/p><p>Arte erromatarrean Mars burdinazko kaskoa, lantza eta ezkutuaz ezagutzen da, eta gehienetan gudari armaturik agertzen da. Otsoa eta okilaren antzeko animaliak lotzen zaizkio, Erromaren sortze-kondairan zeregina baitute, eta ezkutu sakratuak, ancilia deiturikoak, Salii apaizgoak prozesio ospetsuetan zeramatzan. Ezaugarri horiek gerra eta babeserako ardura berehala ulertaraztu zioten.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-709a44a8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"709a44a8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f585873 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f585873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ezaugarriak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70621c12 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"70621c12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4296eb49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4296eb49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mars funtsezkoa zen Erromako praktika erlijiosoan eta eguneroko ikuspegian. Jendeak izaki honengana jotzen zuen bizitzako egoera larri jakin batzuetan edo urtaro jakin batzuetan, erritual, otoitz edo opari egituratuen bidez. Praktika zehatz-mehatz eskualdatzen zen eta apaizek edo aditu-langileek zuzentzen zuten, ezertxo ere ez zen ausazkoa edo bat-batekoa.<\/p><p>Marsen gurtzea kanpaina militarren aurretik eta ondoren egindako erritualetan agertzen zen: irteera baino lehen, buruzagi militarrak Regia santutegian gordetako lantza eta ezkutu sakratuak ukitzen zituen, txerri, ardi eta zezenaren Suovetaurilia opariak lurraren eta armadaren garbiketa xede zuen, eta Urriko Zaldiaren opariak gerra-denboraldia ixten zuen. Horrez gain, Ambarvalia jaian egiten ziren landa-ingurumaria erritualek soroen babesa ziurtatzen zuten.<\/p><h3>Itxura eta sinbolismoa<\/h3><p>Mars gudari giharti gisa irudikatzen da, armadura osoz jantzita, sarritan kasko, ezkutu eta lantzaz. Gorria berea du. Lantza eta ezpata, arranoa eta otsoa dira bere sinboloak. Martxoa hari zor du bere izena. Indarra eta ohore militarra dira haren ezaugarri nagusiak.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44e71476 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"44e71476\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1fc3f0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c1fc3f0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ezaugarri-orria: Mars<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84f33b8e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"84f33b8e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-hqkdc67p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"hqkdc67p\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ondorengo profilak Marteren sei alderdi azaltzen ditu: bere jatorri historiko eta kulturala, gurtza praktika, irudikapen ikonografikoa, babes eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo indar bati eskatuz edo dei eginez zuzentzea.\" tabindex=\"0\">deiaren<\/span> esanahia, beste kulturekiko paralelismoak eta azkenik ingurumeneko tradizioetako jainko figura antzekoen laburpen bat.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qh9oavvu iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"qh9oavvu\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-awzx8k2k elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"awzx8k2k\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Marteren jatorria<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x6rowhv0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x6rowhv0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Marte erromatar jainkotasun zaharrenetakoa da. Aztarnak indoeuropar gerra jainkoetaraino eta italiar antzinako ugalkortasun deabru baten formaraino eramaten dute. Latiumen jatorriz artalde eta soroen babeslea zen, baina areagotzen zihoan gudarostearen garrantziarekin gerraren jainko bihurtu zen.<\/p><p>Fasti Praenestini-etan agertzen den lehen aipamen ziurra K.a. IV. mendekoa da, baina gurtzak askoz lehenagotik existitzen ziren. Erroman, Ares plazan zegoen Marteren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikina.\" tabindex=\"0\">tenplua<\/span> K.a. 20an Augustok berriro <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ekintza erlijioso baten bidez sakratuari emana, eta horrela egunerokotasunetik bereizia.\" tabindex=\"0\">sagaratu<\/span> zuen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e3o4kxs iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8e3o4kxs\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08rkdgov elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"08rkdgov\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Marteren jarraitzaileak<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-uwjelx8s elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"uwjelx8s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Gerlariek, buruzagi militarrek, soldaduek, nekazariek eta herritarrek dei egiten zieten Marteri, bereziki kanpainen aurretik eta gerra garaietan. Salioen erromatar apaizgoak Equirria (zaldi lasterketak) izeneko ospakizunen bidez ohoratzen zuen.<\/p><p>Otsaileko Lupercalia <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Komunitate batean maiz errepikatzen den, transmititutako ekintza.\" tabindex=\"0\">ohitura<\/span> garbiketa eta soro nahiz familiarentzako ugalkortasun bedeinkapena zekarren. Augustok Marte gurtza politikoki baliatu zuen: Romuloren aitatzat, jainkoak dinastia legitimatzen zuen. Estrategialariek bataila aurretik otoitz egiten zioten.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-jm2n74ec iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"jm2n74ec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8vufse4c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8vufse4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Marteren agerpena<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-mwb9u015 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"mwb9u015\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Marte gerlari bizardun eta guztiz armaturik irudikatzen zen, kaskoa, ezkutua eta lantza zeramatzala. Ikonografikoki erromatar soldadu bat bezala jantzita agertzen zen, askotan begirada dramatikoarekin.<\/p><p>Bere ezaugarriak zaldia, lantza (ares), ancile deitutako ezkutuak eta batzuetan sugea ziren (alderdi ktonikoa). Txanponetan zutik edo zaldi gainean agertzen da. Aldareetan Venusekin batera erakusten da, harreman horrek harmonia mitologiko eta kosmikoa sinbolizatzen baitzuen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37ss2yr6 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"37ss2yr6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3v0wp3wx elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3v0wp3wx\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Marteren eragina<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-w3247g2m elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"w3247g2m\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Eragin eremua:<\/strong> Marte gerraren jainkoa da, eta aldi berean landaretza eta uztaren jainkoa. Bere jaialdiak, Lupercalia eta martxoko festak, ugalkortasun eta garbiketa erritualak markatzen dituzte.<\/p><p>Erroman Marte hiriaren eta nekazaritzaren babeslea gisa gurtzen da, herria defendatzen duen eta lurra emankor bihurtzen duen gerlari gisa. Venusekin izan zituen seme-alabek (Romulo eta Remo) Roma sortu eta estatuarekiko duen lotura erakusten dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0qpjal9w iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"0qpjal9w\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ndoih0o elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ndoih0o\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Marteren babesa<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6684tyh9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6684tyh9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Marte <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo indar bati eskatuz edo dei eginez zuzentzea.\" tabindex=\"0\">deiaren<\/span> eta begirunezko errespetuaren pean zegoen; ez zen soilik babes jainkoa, baizik eta indar morala. Ekimen garrantzitsuen aurretik zezenak, ardiak eta zaldiak eskaintzen zitzaizkion.<\/p><p>Zorigaitza uxatzeko erritoen bidez Marte lasaitzea eta bere indar gogorra bide egoki batetik bideratzea bilatzen zen. Etxe pribatuetan Marteren irudi txikiak (sigilla) jartzen ziren, etxea eta familia kalte orotatik babesteko.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3lfi7x32 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3lfi7x32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0kg99ga1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0kg99ga1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Marteren paralelismoak<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-n0fum6kp elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"n0fum6kp\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tradizio grekoan Ares dagokio, antzeko baina errespetu gutxiagoko jainko bat, kaotikoa eta odolzalea. Etruriar Tinia irudiek gerra jainkotasunarekiko paralelismoak erakusten dituzte. Germaniar munduan Tiwaz\/Tyr eta Wodan antzeko rolak betetzen dituzte. Mesopotamiako Nergal eta Erra izurriaren eta gerraren pertsonifikazioak dira. Jainkotasun horiek Marterekin partekatzen dute nekazaritza babeslearen izaeratik gerra jainkotasunerako eraldaketa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a584676 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5a584676\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d0757bf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6d0757bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Marte, paralelismoak beste kulturetan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60563f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60563f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a93fdd6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a93fdd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Marte grekoar Aresen funtzioak eta landaretza eta nekazaritzako jainko baten funtzioak batzen ditu, zuzeneko grekoar baliokiderik ez duen rol multzoa. Ares gehienetan gerra fanatiko soil gisa agertzen den bitartean, Marte erromatar egutegian martxoan bertan hazi erritoekin lotzen da.<\/p>\n<p><p><strong>Tradizio judua:<\/strong> <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten jainkoari eta sinesmenari buruzko ikaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">Teologia<\/span> judutarrean ez dago Marterekiko zuzeneko baliokiderik. Gerra jainkozko funtzio gisa ulertzeko modua bestelakoa da: YHWH Armadetako Jainkoa da (Zebaot), baina ez gerra jainko espezializatu gisa. Aro helenistikoak kontaktua ekarri zuen, baina ez Marte gurtzarekiko nahasketarik.<\/p><p><strong>Mundu grekoar-erromatarra:<\/strong> Ares grekoar baliokidea da, baina gutxietsia eta bigarren mailakoa Atenaren aldean, estrategia irudikatzen duenaren aurrean. Marte, aldiz, oso ohoratua zen, Erromaren rol politiko desberdinak azpimarratzen duena. Berrantolatze hori geroagoko enperadoreen garaian gertatutako nahasketak (Ares-Marte <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Tradizio erlijioso desberdinetako ideien edo jainkotasunen bat-egitea.\" tabindex=\"0\">sinkretismoa<\/span>) egokitzapen elkarrekikoa erakusten du.<\/p><p><strong>Mesopotamia:<\/strong> Nergal, gerra jainkoa eta hildakoen printzea, Marterekin partekatzen du suntsipenaren eta babesaren dualtasuna. Erra gerra irudi eraso-tsua da, baina egitura estataleko lotura ahulagoa du. Mesopotamiako gerlariek Nergalen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Osasunaren eta babesaren adierazpena, askotan hitzezko forma finkoan.\" tabindex=\"0\">bedeinkapena<\/span> eskatzen zuten, erromatar legionarioek Martetenarena eskatzen zuten bezala.<\/p><p><strong>India\/Asia:<\/strong> Hinduismoan Skanda\/Murugan gerra jainkoa da, baina hierarkia kosmikoan menpekoa. Buda tradizio zaharrean ez dago gerra jainkotasunik. Txinan Guan Yu, ohore eta zuzentasunaren gerra jainkoa, geroago kanonizatua, Marteren politizazioarekiko paralelismo estrukturala erakusten du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd8eb093 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpd8eb093\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp9f1bcac elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp9f1bcac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Marte, italiar antzinako jainko gisa, Aresekin identifikatu baino lehen<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp22eefc3 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp22eefc3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpa573e59 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpa573e59\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pertzepzio herrikoian, Marte greziar gerra jainko Ares-en erromatar baliokidetzat hartzen da. Baliokidetza hori literarioki zuzena da, baina ezkutatzen du Marte hasieran Italia zaharreko jainko independentea zela, jarduera-eremu askoz zabalagoa zuena.<\/p><p>Lekukotasun zaharrenek, batez ere Arval kanta arkaikoak eta Cato Zaharrarengan aurkitutako aipamenek, jainko bat erakusten dute, gerrarako bezainbeste soro, abere eta mugen zaintzarako ere gaitua zegoena.<\/p><p>Catok <em>De agri cultura<\/em> lanean <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gizakiak jainko bati zuzentzen dion hitzezko jarrera.\" tabindex=\"0\">otoitz<\/span> bat aipatzen du, nekazari bati agintzen diona Marteri bere landetxea, familia eta abereak zaintzeko eska diezaion, eta horren truke hirukoitz <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bati eskerrak, eskaera edo gurtza adierazteko oparia.\" tabindex=\"0\">eskaintza<\/span> bat egin diezaion, txerri, ardi eta zezenez osatutako <em>suovetaurilia<\/em> deiturikoa.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gizakiak jainko bati zuzentzen dion hitzezko jarrera.\" tabindex=\"0\">Otoitz<\/span> horretan Marte gaixotasunaren, antzutasunaren eta ekaitzen aurkako babes-indar gisa agertzen da. Nekazaritzarekin lotutako alderdi hori Marteren antzinako kultuaren muinaren parte da, eta ez, inolaz ere, alderdi baztertua.<\/p><p>Ikerketak modu ezberdinetan azaltzen du erantzukizun-eremu zabal hori. Interpretazio batek Marte hasieran komunitatearen babes-jainko orokortzat hartzen du, eta bere babes-funtzioa kanpora begira gerra gisa eta barrura begira soro eta abelburuen zaintza gisa agertuko zen.<\/p><p>Italiar Marte, hortaz, Ares greziarra baino askoz gutxiago espezializatua zegoen; Ares, greziar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura bateko jainko guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">panteoian<\/span> figura basailar eta gutxi maitatua izaten jarraitu zuen, ia soilik gerra alderdiari lotua.<\/p><p>Garai helenistiko eta inperialean egindako baliokidetza literarioak bakarrik bultzatu zituen atzera antzinako funtzio horiek. Horregatik, Marte erromatarra ulertzeko, ez da komeni greziar oihala osotasunerako hartzea.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpbe049f5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpbe049f5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2341e5e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2341e5e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Marte Erromaren arbaso gisa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp384072b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp384072b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp928dcb7 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp928dcb7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Marte erromatarraren autoirudian jatorrizko posizio berezi bat du. Romulus eta Remus bikien aita dela uste da, eta horrenbestez erromatar herriaren arbaso.<\/p><p>Livioren eta beste iturri batzuen arabera transmitituriko sorrera-kondairaren arabera, Rhea Silvia birjina vestalak bikiak Marterekin izan zituen. Haurrak abandonatu zituzten, otso emeak edoskarazi zituen, Marterentzat animalia sakratua zena, eta artzain batek hazi zituen. Romulusek geroago hiria sortu zuen.<\/p><p>Jatorri horrek Marte jainko dinastiko eta politiko bihurtu zuen, ez natur indar soil bat. <em>Gens Iulia<\/em>k, Zesarren eta ondorioz Augustoren familiak, Eneasengandik zetorren Venusen bidez, baina Erroma osoaren eta Marteren arteko lotura estatuko ideologiaren funtsezko zati izaten jarraitu zuen.<\/p><p>Augustok lotura hori zabaldu zuen, <em>Mars Ultor<\/em>, mendekatzailea, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikina.\" tabindex=\"0\">tenplu<\/span> bat eraikiz eta bere foro berriaren erdigune bihurtuz. <em>Ultor<\/em> goitizena Zesarren hilketaren mendekuarekin eta partiarrek harturiko banderen berreskurapenarekin lotzen zen.<\/p><p>Marteri sakratuak zitzaizkion okilak, <em>picus Martius<\/em> deiturikoak, eta otsoak sorrera-kondairan jainkoa jarduten zuen animalietako batzuk ziren. Martxoa hilabetea, latinez <em>Martius<\/em>, bere izena darama, eta antzinako erromatar egutegian urtearen eta kanpaina militarraren garaiaren hasiera zen.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoei, jatorriei eta munduaren ordenari buruzko kondaira transmitiitua.\" tabindex=\"0\">Mitoaren<\/span>, egutegiaren eta historia politikoaren gurutzaketak Marte jainko bihurtzen du, bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko edo figura sakratu baten alde egiten diren gurtza-ekintza guztiak.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span> hiriaren identitatearekin estu lotua zegoena. Beste jainko askorekin gertatzen denaz bestera, honekin gurtzaz haratago komunitatearen jatorri-kondaira bera jokoan zegoen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpb74b0a2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpb74b0a2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp1d5d03e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp1d5d03e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Salioak eta ezkutu sakratuen kultua<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpe517ad6 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpe517ad6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp9594cbe elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp9594cbe\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Marteren erromatar kultuko erakunde nabarmenenetako bat Salioak izan ziren, hamabi kideko sazerdotza bat, patrizioentzat bakarrik irekia. Izena latinezko <em>salire<\/em>-tik dator, jauzi egin edo dantzatu esan nahi duena, izan ere haien <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Esanahi erlijiosoa edo kulturala duten ekintza sinbolikoen sekuentzia arautua.\" tabindex=\"0\">erritual<\/span>-ak funtsean armen dantza bat zuen ardatz, hiritik zehar egina.<\/p><p>Salioak, batez ere martxoan, Marteren hilabetean, jantzi antzinakoekin ibiltzen ziren Erroman zehar: brontzezko kaskoa, ezpata motza, jantzi margoztua eta besoan ezkutu sakratu bat zeramatzatela.<\/p><p>Ezkutu horiek, <em>ancilia<\/em> deiturikoek, erritualaren erdigunean zeuden. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldien artean ezagutzak eta kondairak transmititzea.\" tabindex=\"0\">Transmisioaren<\/span> arabera, horietako bat zerutik erori zen, Erromaren iraupenaren bermea. Lapurtu ez zezaten, Numa Pompilius errege legendarioak beste hamaika kopia berdin egin zituen.<\/p><p>Salioek hamabi ezkutuak gorde zituzten eta beren prozesioetan eraman zituzten. Dantza Arval kantarekin lotutako <em>carmen Saliare<\/em> kantuak lagundu zuen, hain testu antzinakoa zenez, garai klasikoko erromatarrek jada nekez ulertzen zutela.<\/p><p>Salioek kanpaina militarraren denboraldiaren hasiera eta amaiera markatzen zuten. Martxoko haien erritoek gerra egiteko garaia irekitzen zuten, eta urrian egiten zen beste <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Esanahi erlijiosoa edo kulturala duten ekintza sinbolikoen sekuentzia arautua.\" tabindex=\"0\">erritual<\/span> batek itxi. Urte-zikloan txertatze horrek berriro erakusten du Marte alderdi militarraren eta nekazaritzaren artean nola kokatzen zen.<\/p><p>Ikerketarentzat Salioak baliotsuak dira, erromatar erlijioaren zati oso zahar bat, hizkuntzan eta formatuan kontserbatua, gorde zutelako. Haien <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Esanahi erlijiosoa edo kulturala duten ekintza sinbolikoen sekuentzia arautua.\" tabindex=\"0\">erritualaren<\/span> hainbat alderdi antzinako egileentzat berentzat ere iluna zen, eta horrek iturri-egoera zulotsu bihurtzen du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd54e62c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpd54e62c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp6a874e4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp6a874e4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Santutegiak, Marsen zelaia eta jaiak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp556b925 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp556b925\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp06323e8 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp06323e8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Marteren Erroman izandako lotura topografikoa ezohikoa zen. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi ezagutza eta kontakizunak transmititzea.\" tabindex=\"0\">Tradizioaren<\/span> arabera, bere kult-tokirik zaharrena hiri-eremutik kanpo zegoen, <em>Campus Martius<\/em>-en, Tiber ibaiaren bihurgunean zegoen Marte zelaian. Kokapen horrek arrazoi sakral-juridiko bat zuen: armadunek eta armadak ezin zuten Pomerium, hiriaren muga sakratua, gainditu.<\/p><p>Horregatik, Marte zelaia zen soldadu-bilketarako, ariketa militarretarako, herri-batzarraren forma armaturako eta erroldarako lekua. Augustorekin bakarrik ekarri zuen jainkoa modu nabarmenean zentrora, bere foroko <em>Mars Ultor<\/em>ren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikina.\" tabindex=\"0\">tenpluaren<\/span> bidez.<\/p><p>Marteren jai-egutegia martxoan eta urrian bilduta zegoen batez ere. Martxoan hainbat jai ospatzen ziren, besteak beste zaldi-lasterketak eta <em>Quinquatrus<\/em> jaia, non, beste gauza batzuen artean, arma sakratuak garbitzen ziren.<\/p><p>Urria <em>October equus<\/em>ekin amaitzen zen, zaldi-sakrifizio bat, non bi zaldiko gurdi garaileko eskuineko zaldia Marteri eskaintzen zitzaion. Bere buztana azkar eramaten zen Regiara, foroko eraikin antzinako eta ohoretsu batera, non odola sutondora tantaz tanta erortzea espero zen. Adituek, antzinatik jada, eztabaidatu izan dute <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Errito finkatu eta errepikakor erlijioso bat.\" tabindex=\"0\">erritu<\/span> horren esanahi zehatzaz.<\/p><p>Regian, gainera, <em>hastae Martiae<\/em> gordetzen ziren, Marteren lantza sakratuak. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi ezagutza eta kontakizunak transmititzea.\" tabindex=\"0\">Tradizioaren<\/span> arabera, jeneral batek, kanpainara abiatu aurretik, lantzak ukitzen zituen, jainkoari zaindu zezan eskatuz.<\/p><p>Lantzak beren kabuz mugitzen baziren, hori seinale mehatxagarritzat hartzen zen. Kult-objektu, leku eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Errito finkatu eta errepikakor erlijioso bat.\" tabindex=\"0\">erritu<\/span>aren arteko lotura horrek erakusten du Erromako Marteren kultua ez zela sistema sinesle abstraktu bat, baizik eta leku eta objektu zehatzei lotutakoa, bizitza publikoa baldintzatzen zutenak.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpf5ff2a6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpf5ff2a6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp8a78867 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp8a78867\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Mars probintzietan eta bertako jainkoekiko bat-egitea<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp0c42560 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp0c42560\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp0be426b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp0be426b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erromatar inperioaren zabaltzearekin batera, Marte-gurtza ere hedatu zen, baina gutxitan gelditu zen aldaketarik gabe. Probintzietan, bereziki Galian, Britanian eta Rhin ibaian, Marte askotan bertako jainkoekin nahasten zen.<\/p><p>Ikerketan <em>interpretatio Romana<\/em> deitzen den prozedura horren ondorioz, agerkunde-inskripzioetan agertzen diren Marteren goitizen ugari sortu ziren. Aipa daitezke, esaterako, Trierko <em>Mars Lenus<\/em>, eremu keltarreko <em>Mars Camulus<\/em> edo Britaniako <em>Mars Thingsus<\/em>, germaniar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio batean jainkotzat gurtzen den izakia.\" tabindex=\"0\">jainkotasun<\/span> batekin lotuta zegoena.<\/p><p>Nabarmentzekoa da probintzietako Marte, askotan, gerra-jainko baino gehiago osasun- eta babes-jainko gisa agertzen dela. <em>Mars Lenus<\/em>, esaterako, osasun-jainkotasun garrantzitsua zen, tenplu-eremu handi batekin.<\/p><p>Enfasi-aldaketa hori partez bertako jainkoen ezaugarrietan oinarritzen da, Martekin identifikatuak izan zirenetan, eta partez, aipatu dugun antzinako italiar Marteren babes-zeregin zabalean. Jainkoak lotura-puntu bat eskaintzen zuen, ez baitzegoen soilik gerrarekin lotuta.<\/p><p>Probintzietako gurtzak ikerketarako garrantzitsuak dira, erromatar erlijioa bertako tradizioekiko topaketan nola funtzionatzen zuen erakusten baitute. Ez zen sistema zurrun bat, kanpotik ezarria, baizik eta lehendik zeuden jainkoei erromatar forman deitzeko aukera ematen zuen zerbait.<\/p><p>Batez ere Ipar-mendebaldeko Europan arkeologoek aurkitutako aldare, inskripzio eta tenplu-eremu ugariak material-oinarri zabala osatzen dute. Argi erakusten dute Marte izen bakar horrek, praktikan, eskualdez eskualde ezberdinak ziren jainko-kontzepzio multzo osoa estal zezakeela. Hortik probintzietako Marteren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio bateko Jainkoari eta sinesmenari buruzko ikaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> bateraturik ez da ondorioztatzerik.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp6b1a899 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp6b1a899\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp9c89b19 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp9c89b19\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ondorengo bizitza: Mars astrologian, artean eta kultura modernoan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpfe0e252 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpfe0e252\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp92dc409 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp92dc409\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Greziar eta erromatar kulturaren garaia, K.a. 800 inguru eta K.o. 600 arte.\" tabindex=\"0\">Antzinako<\/span> erlijioaz haratago, Marte batez ere planeta-jainko gisa iraun zuen. Planeta gorrixkak <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Greziar eta erromatar kulturaren garaia, K.a. 800 inguru eta K.o. 600 arte.\" tabindex=\"0\">Antzinatetik<\/span> darama izen hori, eta Erdi Aroko Europara antzinaro berantiarreko eta arabiar bitartekarien bidez iritsi zen tradizio astrologikoan, Marte gerraren, erasokortasunaren eta burdinaren izarra zela uste zen.<\/p><p>Zeregin horretan agertzen da Erdi Aroko eta Aro Modernoaren hasierako irudikapen ugarietan, esaterako planeta-haurren irudietan, non Marteri egokitutako pertsonak eta lanbideak erakusten diren, besteak beste soldaduak, arotzak eta harakinak.<\/p><p>Berpizkundeko eta Barrokoko arte plastikoan, Marte gehienetan greziar Ares-en eredura irudikatzen zen, askotan Venusekin lotuta.<\/p><p><em>Mars eta Venus<\/em> <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Artean edo narrazioan errepikatzen den eduki-elementu bat.\" tabindex=\"0\">motiboa<\/span>, gerra maitasunaren bidez menderatzen dela adierazten duena, Botticelli, Veronese eta Rubens-en artean, besteak beste, aurkitzen da. Irudikapen-tradizio horrek ez du hainbeste jatorri antzinako italiar babes-jainkoan, greziar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoei, jatorriei eta munduaren ordenari buruzko kondaira transmitituak.\" tabindex=\"0\">mitoarekin<\/span> egindako bat-egite literarioan baizik.<\/p><p>Hizkuntzan ere, Marte gaur egun ere presente dago. Martial adjektiboa berarengandik dator, eta hala berean, hainbat hizkuntza europarretan martxo hilabetearen izena. Kultura popular modernoan, Marte planeta gisa eta literatura, zinema eta jokoen pertsonaia gisa agertzen da, askotan gerra-alderdian mugatuta.<\/p><p>Murrizte hori greziar Aresekin bat dator, ez erromatar jatorrizkoarekin. Marte historikoa ulertu nahi duenak, beraz, geroko harrera hori gainditu behar du eta jainkoa bere antzinako italiar testuinguruan aztertu, non gerra eta zelai-babesa aitzin-babes indar berberaren bi alderdi ziren.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36dd7469 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"36dd7469\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13760ab4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"13760ab4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lotura osagarriak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28c87796 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"28c87796\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d6538df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d6538df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/roma\/\">Erroma, kultura<\/a><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-grl4kl40 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"grl4kl40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bzsbfrmh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bzsbfrmh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bibliografia (aukeraketa)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c13224a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2c13224a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eymh9ub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0eymh9ub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer class=\"iwg-literatur\" data-nosnippet=\"true\"><ul><li><span data-nosnippet>Beard, Mary \/ North, John \/ Price, Simon: <em>Religions of Rome. A History<\/em>. Cambridge University Press, 1998.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Scheid, John: <em>An Introduction to Roman Religion<\/em>. Edinburgh University Press, 2003.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Dum\u00e9zil, Georges: <em>Archaic Roman Religion. Volume One<\/em>. University of Chicago Press, 1970.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Kajanto, Iiro: <em>The God Mars in Connection with War and Death<\/em>. In: <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erromatar erlijioan, leku edo objektu bati lotutako jainkozko indar eragilea.\" tabindex=\"0\">Numen<\/span> 14, 1967.<\/span><\/li><\/ul><\/footer>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":1646,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Mars","_yoast_wpseo_title":"Mars \u2013 gerraren jainko erromatarra","_yoast_wpseo_metadesc":"Marsi buruzko idatzizko tradizioa mende ugaretan zehar iristen da iraganera, ziurtasun handiz","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"2","wesen_kultur":"rom","wesen_klasse":"goetter","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200539","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Mars \u2013 gerraren jainko erromatarra<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Marsi buruzko idatzizko tradizioa mende ugaretan zehar iristen da iraganera, ziurtasun handiz\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mars\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Marsi buruzko idatzizko tradizioa mende ugaretan zehar iristen da iraganera, ziurtasun handiz\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_mars.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mars\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mars\\\/\",\"name\":\"Mars \u2013 gerraren jainko erromatarra\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mars\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mars\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_rom_mars.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:09:41+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Marsi buruzko idatzizko tradizioa mende ugaretan zehar iristen da iraganera, ziurtasun handiz\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mars\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mars\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mars\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_rom_mars.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_rom_mars.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Erroma tradizioko jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mars\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mars\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mars\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mars\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Mars\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:09:41+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mars\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/mars\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_rom_mars.webp\",\"inLanguage\":\"eu\",\"description\":\"Marsi buruzko idatzizko tradizioa mende ugaretan zehar iristen da iraganera, ziurtasun handiz\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mars \u2013 gerraren jainko erromatarra","description":"Marsi buruzko idatzizko tradizioa mende ugaretan zehar iristen da iraganera, ziurtasun handiz","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Mars","og_description":"Marsi buruzko idatzizko tradizioa mende ugaretan zehar iristen da iraganera, ziurtasun handiz","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_mars.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Mars","datePublished":"2026-09-07T14:09:41+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_mars.webp","inLanguage":"eu","description":"Marsi buruzko idatzizko tradizioa mende ugaretan zehar iristen da iraganera, ziurtasun handiz"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/","name":"Mars \u2013 gerraren jainko erromatarra","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_mars.webp","datePublished":"2026-09-07T14:09:41+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Marsi buruzko idatzizko tradizioa mende ugaretan zehar iristen da iraganera, ziurtasun handiz","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_mars.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_mars.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Erroma tradizioko jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mars"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Mars","datePublished":"2026-09-07T14:09:41+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mars\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_mars.webp","inLanguage":"eu","description":"Marsi buruzko idatzizko tradizioa mende ugaretan zehar iristen da iraganera, ziurtasun handiz"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200539","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200539"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200539\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}