{"id":200526,"date":"2026-09-07T14:09:32","date_gmt":"2026-09-07T14:09:32","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200526"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"guan-yu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/","title":{"rendered":"Guan Yu"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200526\" class=\"elementor elementor-200526 elementor-2104 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10fdade e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"10fdade\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herohlft0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"herohlft0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3ceb64 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3ceb64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96ae5e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"96ae5e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Guan Yu, txinatar tradizioaren jainkoa<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e45238a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e45238a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Jainkotutako jenerala, leialtasunaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi baten ordezkari den zeinua.\" tabindex=\"0\">sinboloa<\/span>, gerraren eta justiziaren jainkoa. Guan Yu ez da jainko mitologikoa, baizik eta Hiru Erresumen garaiko (184-280 K.o.) jeneral historikoa, mendeetako herri-tradizioaren bidez jainkotua.<\/p><p>Masailak gorriz, bizar beltz luzeaz eta *Guan Dao* ezpata gartsuaz, leialtasuna, heriotza arte iraun duen fideltasuna eta ohore gerrazalea gorpuzten ditu.<\/p><p>*Romance of the Three Kingdoms* eleberrian, txinatar eleberri irakurrienean, Guan Yu figura distiratsua da: bere nagusia inoiz ez duen uzten, hondamendia gainean izanik ere.<\/p><p>Bere heriotza-zigorra <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kondaira eraikitzailea, gehienetan santuen bizitzari buruzkoa.\" tabindex=\"0\">kondaira<\/span> bihurtu zen. Geroago, Guan Yu <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenpluetan<\/span> onartu zuten, handik taoista eta budista <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura baten jainko guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">pantheon<\/span>era, ez transzendentziaren jainko gisa, baizik eta pertsona moraldunen babesle santu gisa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klsbdg01 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"klsbdg01\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klshtm01 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"klshtm01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Jainkoa \/ Jainkosa: kultura bateko panteoiko botere gorenaren pertsonifikazioa, eginkizun argiekin, natur-indarrak, patua, gerra, ugalkortasuna. Kultuen, opariren eta tenpluen bidez gurtua.\">Jainkoa<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/txina\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Txinatar jainko-, espiritu- eta herri-erlijioa, daoista, budista, konfuziarra.\">Txina<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f74855 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f74855\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c30362 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1c30362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1c30362\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herorght0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"herorght0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-heroimg00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"heroimg00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_china_guan-yu-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202848\" alt=\"Guan Yu - Txinako tradizioko jainkoak, historiko-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_china_guan-yu-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_china_guan-yu-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_china_guan-yu-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_china_guan-yu.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32917199 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"32917199\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e916cb e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"26e916cb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-253a40d4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"253a40d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1200c304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1200c304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Guan Yu<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159dcf9a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"159dcf9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48cee66f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48cee66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Begi kolpe batez: Guan Yu<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f50d82c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f50d82c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Mota:<\/strong> Txinatar jainko nagusia, gerraren eta gudarien jainkoa, jainkotutako heroi historikoa<br><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura baten jainko guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">Pantheon<\/span>: <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Dao-n, Bideak, oinarritzen den txinatar tradizio erlijioso-filosofikoa.\" tabindex=\"0\">Taoismoa<\/span>, txinatar herri-erlijioa, budismoa (Sangharama-Bodhisattva gisa)<br>Funtzioa: Gerra, leialtasuna, justizia, aberastasuna, negozioen eta polizien babesa<br>Ezaugarri nagusiak: Bizar gorria, soineko berdea, Zaldi Gorri izeneko zaldia, Guan Dao alabarda erraldoia<br>Kultu-leku nagusiak: Guandi-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenplua<\/span> Luoyangen (bere hilobia), Yuquan mendia, txinatar barruti bakoitzean<br>Sinkretismo <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultu ezberdinetako elementuen bat-egitea nahasketa-forma berrietan, esaterako Haitiko Voduan (Lwa eta santu katolikoak).\">budista<\/span>: Sangharama-Bodhisattva (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenpluen<\/span> babesa)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18613602 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"18613602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-262b8a9f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"262b8a9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Historikoki kokatuta<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46dcb7d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46dcb7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61d3ab3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"61d3ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117c166 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"117c166\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Testuen garaia<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73997a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73997a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Guan Yu (162-220 K.o.) Han <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Sakon errotutako eta metatutako doluaren eta ebatzi gabeko injustiziaren korearrek dituzten kontzeptua; klasikoki Cheonyeo-gwishin motiboa bultzatzen du.\">Berantiarreko<\/span> dinastiako jeneral historikoa izan zen, <em>Sange Yanyi<\/em> (<em>Hiru Erresumak<\/em>, XIV. mendea) eleberriaz ezaguna. Jainkotze-prozesua Sui dinastian hasten da (VI.\/VII. mendea); egoitza kanonizatua txinatar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura baten jainko guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">pantheonean<\/span> Tang garaitik aurrera.<\/p><p>Ming inperioan (1368-1644) &laquo;Gudari Santu&raquo; (<em>W&#363; Sh&egrave;ng<\/em>) mailara igotzen da, Confucio &laquo;Santu Zibila&raquo; gisa paraleloki. Qing dinastian inperioaren babesle-jainko gisa instituzionalizatu zen. Gaur egun, munduko txinatar herri-jainko ezagunenetako bat da, txinatar jatetxe eta negozio guztietan babes-irudi gisa presente.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d47b156 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d47b156\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff38c2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff38c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hedapen-eremua<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e49fcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e49fcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kultu-leku nagusiak: <strong>Guanlin-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenplua<\/span><\/strong> Luoyangen (Henan, bere hilobia; munduko Guan Yu <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenplu<\/span> handienetako bat), <strong>Yuquan-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenplua<\/span><\/strong> Hubein (bere espirituaren jarduera-toki mitikoa), <strong>Jiezhou Guandi-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenplua<\/span><\/strong> Shanxin (bere jaioterria).<\/p><p>Txinatar hiri bakoitzean hainbat <em>Guandi-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenplu<\/span><\/em> daude. Nazioartean, txinatar jatetxe, negozio, arte martzialen estudio eta Hong Kongeko polizia-etxe guztietan (poliziaren eta triaden babesle santua da).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db03c39 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db03c39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-229a87b e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"229a87b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f471fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1f471fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturri-egoera<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36b1201 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36b1201\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Iturri nagusiak: historikoki <em>Sangguozhi<\/em> (III. mendeko Hiru Erresumen kronika), literarioki <em>Sange Yanyi<\/em> (Luo Guanzhong, XIV. mendea, herri-tradizioaren iturri nagusia), <em>Guan Sheng Dijun Sheng Ji Tu Zhi<\/em> (Ming garaiko <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Santuen kondaira, askotan eraikitzaile-estiloz idatzia; azken antzinatetik geroko konbentzio propioak dituen genero literarioa.\">hagiografia<\/span>).<\/p><p>Bibliografia osagarria: ter Haar, <em>Guan Yu. The Religious Afterlife of a Failed Hero<\/em>; Werner, <em>Myths and Legends of China<\/em>; Yang\/An, <em>Handbook of Chinese Mythology<\/em>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ae0637c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3ae0637c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31d07739 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31d07739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izendapena eta idazkerak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7642947 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7642947\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a086266 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a086266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Guan Yu berehala ezagutzen da: masail gorriak (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi baten ordezkari den zeinua.\" tabindex=\"0\">sinbolo<\/span> artistikoa, leialtasunaren minaren adierazgarri, ez haserrearen), bizar beltz luzea, armadura tradizionala edo zeta-jantziak. Bere <em>Guan Dao<\/em> ezpata erdiluzea da, ilargi-erdi formako xafla duena, arma praktikoa baino gehiago sinbolikoa.<\/p><p>Askotan zaldi gainean edo jarrita erakusten da, presentzia lasai eta duintsuaz. Zhong Kui (basatia) edo Raijin (demoniozkoa) ez bezala, Guan Yu maiestatetsua da, ez beldurgarria. Artistikoki, bere portreta funtsezkoa da <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenpluen<\/span> aldareetan eta gerra-akademietan. Kolore gorria funtsezkoa da, masail gorriak, eta geroago soineko gorriak <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenpluetako<\/span> irudietan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-709a44a8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"709a44a8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f585873 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f585873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deskribapena<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70621c12 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"70621c12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4296eb49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4296eb49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Guan Yu leialtasunaren, merkataritza-hitzarmenen zintzotasunaren eta ohore militarraren babesle gisa gurtzen da. Merkatariek Guan Yu estatuak jartzen dituzte merkataritza-kontratuetan zintzotasuna zin egiteko. Gerra-akademiek, poliziak eta erakunde militarrek gurtzen dute.<\/p><p>Beste jainkotasun batzuen aldean, Guan Yuri ez zaio <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ondoa eta babesa eskatzea, askotan finkatutako hizkuntza-formaz.\" tabindex=\"0\">bedeinkapenik<\/span> eskatzen, baizik eta indar morala. Bere jaiotza-jaia bosgarren ilargiaren seigarren eguna da.<\/p><p>Guangzhouko Guan Gong <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenplua<\/span> handienetako eta zaharrenetako bat da, mila urteko historia duena. Zirkulu budistek Guan Yu <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Mahayana budismoan, bere askapena atzeratzen duen argitutako izaki bat, beste izakien alde irakaspena zabaltzeko.\">Bodhisattva<\/span> Guan Gongen manifestazio gisa identifikatzen dute, ez transformazio gisa, baizik eta bere kualitate espirituala aitortzeko.<\/p><p>Yuhuang (administrazioa) edo Yanluoren (auzitegia) aldean, Guan Yu pertsonalki eskuragarria da; berari aholku eska diezaioke, ez baimen formala soilik.<\/p><p><strong>Itxura eta sinbolismoa<\/strong><\/p><p><em>Guan Yu<\/em> gizon handi, gorri eta bizar luzedun gisa irudikatzen da, askotan gerra-armaduraz jantzita. Lantza bat darama (Guandao) eta zaldi berde batean eserita dago. Bere aurpegi gorriak zuzentasuna eta ausardia irudikatzen ditu. Askotan bere laguntzaileekin batera (beste bi jeneral historiko) hirukote gisa irudikatzen da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44e71476 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"44e71476\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1fc3f0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c1fc3f0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Profila: Guan Yu<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84f33b8e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"84f33b8e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-hqkdc67p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"hqkdc67p\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Guan Yuren alderdi garrantzitsuenak begi-kolpe batean. Ondorengo eremuek jatorria, funtzioa, itxura, gurtza, sinboloak eta kultura-paralelismoak laburtzen dituzte.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qh9oavvu iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"qh9oavvu\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-awzx8k2k elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"awzx8k2k\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Guan Yuren jatorria<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x6rowhv0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x6rowhv0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Guan Yu 162. urtean jaio zen Hedongen (gaur egun Yuncheng, Shanxi) eta 220an hil zen, Liu Bei jeneral gisa, <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Kontzeptu korearra, atsekabe sakon eta metatua eta konpondu gabeko bidegabekeriarena; Cheonyeo-gwishin motiboa bultzatzen du.\">Han<\/span> dinastiaren azken garaian. <em>Sange Yanyi<\/em> historikoan, Liu Bei eta Zhang Feiren mertxika-baratzeko zin-anaia gisa betikotzen da, txinatar tradizioko anaitasun-irudi ospetsuena.<\/p><p>Bere heriotza (Sun Quanek exekutatua) bereizketa bidegabe gisa ikusten da. Emaztea eta semea iturrietan aipatzen dira, baina bigarren mailakoak dira; gai mitologiko nagusia Liu Beirekiko leialtasun etengabea da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e3o4kxs iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8e3o4kxs\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08rkdgov elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"08rkdgov\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Eragin-objektua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-uwjelx8s elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"uwjelx8s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Leialtasunaren<\/em> (zhong) eta <em>zuzentasunaren<\/em> (yi) babeslea, bi bertute konfuziano nagusiak beren gorpuzte mitologikoan. Gudarien, poliziaren eta (paradoxikoki) gizarte sekretu kriminalen (triadak) jainko babeslea.<\/p><p>Merkatari eta enpresarien babeslea, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Istorio hezigarri bat, gehienetan santuen bizitzari buruzkoa.\" tabindex=\"0\">kondairaren<\/span> arabera zorrak beti ohorez ordaintzen zituelako. Txina eta Hong Kong modernoetan: babesa galera finantzarioetatik, negozio-bazkide iruzurgileengandik eta lanbideko arriskutik.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-jm2n74ec iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"jm2n74ec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8vufse4c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8vufse4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Irudikapena<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-mwb9u015 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"mwb9u015\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ezaugarri nagusiak: <strong>bizar gorria eta aurpegi gorria<\/strong> (barne-garbitasunaren eta leialtasunaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi baten ordezkari den zeinu bat.\" tabindex=\"0\">sinboloa<\/span>, ikonografia bakan eta bereizgarria), berdea (batzuetan urrekara) den soineko manga-luzea, funtzionario-txapela. Eskuin eskuan <em>Guan Dao<\/em> (arma sardexka-formako, alabarda antzeko luzea, berari izendatua).<\/p><p>Askotan bere zaldi ospetsuaren gainean, <em>Erbi Gorria<\/em> (Chitu). Bere seme adoptatuak Guan Ping eta bere zerbitzari leiala Zhou Cangek lagunduta. Zutik edo eserita, beti duintasun handiz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37ss2yr6 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"37ss2yr6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3v0wp3wx elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3v0wp3wx\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Jarduera<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-w3247g2m elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"w3247g2m\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Eragin-eremua:<\/strong> Guan Yu txinatar jatetxe, denda, arte martzialen eskola eta etxebizitza pribatu askotan gurtzen da; espazio sekular modernoetara ere iristen den gutxietako jainko bat da. Egunero intsentsua bere etxeko aldarean.<\/p><p>Bere jaiotza-eguna, txinatar egutegiko 5. hilabetearen 13. egunean, jai handiekin ospatzen da. Hong Kong eta Taiwanen, poliziaren komisaldegiek babesle gisa hartzen dute. Triada tradizionaletan, paradoxikoki, han ere zin-hartzaile nagusia da, eztabaida handia sortu duen kultura-tentsioa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0qpjal9w iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"0qpjal9w\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ndoih0o elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ndoih0o\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Guan Yuren babesa<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6684tyh9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6684tyh9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Guan Dao (sardexka-formako alabarda, izenez berari egokitua), bizar gorria, aurpegi gorria, soineko berde manga-luzea, funtzionario-txapela, Erbi Gorria zaldia (Chitu), Guan Ping seme adoptatua, Zhou Cang zerbitzaria. Landare sakratuak: mertxika (mertxika-baratzeko zina). Animalia sakratuak: Erbi Gorria zaldia. Kolore sakratuak: gorria eta berdea.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3lfi7x32 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3lfi7x32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0kg99ga1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0kg99ga1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Antzekoak<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-n0fum6kp elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"n0fum6kp\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Sangharama-Bodhisattva<\/em> (budismoa, txinatar-budista <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultu ezberdinetako elementuen bat-egitea forma nahasietan, esaterako Haitiko vodouan.\">sinkretismoa<\/span>), <em>Bishamonten<\/em> (Japonia, jainko babesle eta gudaria), <em>Marte<\/em> (Erroma, gerra-jainkoa), <em>Tyr<\/em> (germaniarra, gudari-jainkoa), <em>Karttikeya\/Skanda<\/em> (hinduismoa, gerra-jainkoa), <em>Inguri<\/em> (vodoua, gudari-loa). &laquo;Heroi historiko jainkotua&raquo; gisa alderagarri: <em>San Jurgi<\/em> (kristaua), <em>Genghis Khan<\/em> (mongoliarra herri-tradizio batzuetan). Guan Yu txinatar erlijio-historiako &laquo;pertsona historiko nagusi-jainko bihurtutako&raquo;-tik ospetsuena da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7533bc7a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7533bc7a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2447d18d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2447d18d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Eguneroko defentsa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d5d0260c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d5d0260c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-341be2ac elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"341be2ac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Gurtzeko errituak<\/strong><\/p>\n<p>Guan Yu Txinan leialtasunaren jainko gisa gurtzen da (Guandi\/\u95dc\u5e1d), Guan Yu-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikuntza.\" tabindex=\"0\">tenplu<\/span> handiak Txinako hiri handi guztietan. Jai nagusia: Guandi Sheng Dan (jaiotze-eguna, 6. ilargi-hilabetearen 24. egunean), otoi errituzko oparialdiekin (fruta, haragia, ardoa, intsentsu-makilak).<\/p><p>Negozio- eta gerra-elkarteetan gurtua, estatuak zaintza-postuetan eta bulegoetan, leialtasunaren eta ausardiaren sinbolo gisa. Txinako herri-praktika: goizeko gurtza-makurtzeak Guan Yu-aldareen aurrean.<\/p>\n\n<p><strong>Deiak eta otoitzak<\/strong><\/p>\n<p>Taoista <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko edo indar bati eskatzeko edo deika egiteko hitza.\" tabindex=\"0\">deia<\/span>: \u201e\u95dc\u516c\u95dc\u8056\u5e1d\u541b\u4fdd\u4f51\u300d (Guan Gong Guan Sheng Dijun Baoyou, Guan Jeneral Handia, Enperadore Santua, babestu gaitzazu). Testu historikoek Hiru Erreinuen eleberritik (Sanguo Yan Yi) hartutako eszenak erabiltzen dituzte otoitzen oinarri gisa. Guan Yu-ren erretratua eta zigilu taoistak dituzten <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Zorte edo arrakasta ekartzen duela uste den objektua.\" tabindex=\"0\">talismanak<\/span> taoista apaizen artean eskuratu daitezke.<\/p>\n\n<p><strong>Amuletoak eta babes-sinboloak<\/strong><\/p>\n<p>Guan Yu-estatuak eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Zorte edo arrakasta ekartzen duela uste den objektua.\" tabindex=\"0\">talisman<\/span>-irudiak (Fu) dendetan, polizia-etxeetan, gerra-monumentuetan. Aztarna arkeologikoak: Guan Yu-ren brontzezko estatuak Ming garaikoak (14.-17. mendea), <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikuntza.\" tabindex=\"0\">tenplu<\/span>-erliebeak Changshu eta Shaoxingen. Taiwan, Hong Kong eta Singapurreko Guan Yu-ren aldare modernoek Hiru Erreinuen garaitik (2.-3. mendea) etorritako gurtza-tradizio jarraitua erakusten dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a584676 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5a584676\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d0757bf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6d0757bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Guan Yu, paralelismoak beste kulturetan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60563f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60563f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a93fdd6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a93fdd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Guan Yu Europako Saint George-rekin (soldadua, bertutea), Grezian Akilesekin (gudari izaera, ohorea) eta hebreieran Davidekin (adorea, erregearekiko leialtasuna) alderatu daiteke. Horiekin alderatuta, Guan Yu argi eta garbi historikoki dokumentatuta dago, ez mitologiko-poetikoa. Azteken Huitzilopochtli-rekin gerra-jainko izaera partekatzen du, baina Huitzilopochtli batez ere jainkoa da, Guan Yu batez ere jainkotutako gizakia.<\/p><p>Susanoo-rekin (japoniar ekaitz-jainkoa) gerra-alderdiak partekatzen ditu, baina Susanoo jainko kosmikoa da, Guan Yu heroi morala. Berezia da bitartekaritza literarioa: eleberri batek jeneral bat jainko bihurtu zuen, narratiben ahalmena espiritualtasunean erakutsiz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp3a7ace3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp3a7ace3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd95eaa2 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpd95eaa2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Jeneraletik jainkora: Guan Yu pertsona historikoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpc7628f5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpc7628f5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd8338cc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpd8338cc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Guan Yu hasieran pertsona historikoa izan zen. 2. mendearen amaieran eta 3.aren hasieran bizi izan zen, Han dinastiaren azken aldera, eta Liu Beiren mende jeneral gisa aritu zen. Liu Bei gerra-buruetako bat izan zen, eta beren gatazketatik sortu zen Hiru Erreinuen garaia.<\/p><p>Berari buruzko lehen albisteak <em>Sanguozhi<\/em>n daude, Chen Shou historialariaren &#8220;Hiru Erreinuen Kronika&#8221; 3. mende amaierakoa, Pei Songzhi-ren 5. mendeko iruzkinaz osatua.<\/p><p>Historiako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi ezagutza eta kontakizunak transmititzea.\" tabindex=\"0\">tradizioak<\/span> Guan Yu buruzagi gaitasunduna baina harroa zela erakusten du. Frogatuta dago 220 urte inguruan atxilotu eta hil zutela, Wu erreinuaren aurkako porrota militar bat izan ondoren. Kroniken albiste lasaiek ez dute ondorengo gurtza erlijiosoari buruzko aztarna handirik ematen; bere garaiko gizon bat erakusten dute, Liu Beirekiko leialtasunean oinarritutako fama zuena.<\/p><p>Pertsona horretatik <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio batean jainkotzat gurtzen den izakia.\" tabindex=\"0\">jainkotasunera<\/span> bide luzea izan zen, mendeetan zehar. Bere hildako lekuan eta jardun-tokietan sortu ziren kultu lokalak Tang garaian eta batez ere Song garaian.<\/p><p>Erabakigarria izan zen Guan Yu pertsona leialtasunaren bertutearen (<em>zhong<\/em>) eta zuzentasunaren (<em>yi<\/em>) eramaile bihurtu izana, hau da, estatu konfuziano zein budista eta taoista taldeek baloratzen zituzten balioen.<\/p><p>Jainkotze hori ez zen etenaldi bat, biografia errealaren gain esanahi morala pixkanaka pilatzea baizik. Erlijio-zientzien ikerketak, esaterako Prasenjit Duararen lan sinboloen &#8220;superscribing&#8221;-ari buruzkoak, erakutsi du gizarte-taldeek nola bete zuten <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko edo izaki santu bati eskainitako gurtza-egintza guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span> beren edukiekin.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c25cc6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2c25cc6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp5d88841 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp5d88841\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hiru Erreinuen eleberria eta kondairaren eraketa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpa948130 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpa948130\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp0247704 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp0247704\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Gaur egun ezaguna den Guan Yu-ren irudia ez dator hainbeste kroniketatik, baizik eta <em>Sanguo Yanyi<\/em> eleberritik, &#8220;Hiru Erreinuen Historia&#8221;, zeinaren forma ezaguna XIV. mendean sortu zen eta Luo Guanzhong-i egozten zaion. Eleberriak ahozko kontakizun zaharragoak, antzerki-materialak eta historiografia landu eta narrazio osotu bihurtzen ditu.<\/p><p>Lan honetan Guan Yuk bere ezaugarri eta pasarte ezagunak jasotzen ditu. Melokotoi-baratzeko zina, non Liu Bei, Guan Yu eta Zhang Feek bizitza eta heriotzako anaitasuna zin egiten duten, bere leialtasunaren adierazgarri gorenaren irudia markatzen du.<\/p><p>Bost mendateen zeharkatzea bezalako pasarteek, non etsaiaren kanpamendu batetik bere nagusiarengana ihes egiten duen, edo bere sendagile-jasankortasunak, Hua Tuo sendagileak beso pozoitua irekitzen dionean, hark lasai jokoan jarraitzen duen bitartean, errepertorio finko batean trinkotzen dira.<\/p><p>Eleberriak Guan Yuri bere ezaugarri ikonografikoak ere eman zizkion: aurpegi gorria, bizar luzea, &#8220;Dragoi Berdea&#8221; izeneko alabarda eta Erbi Gorria zaldia. Ezaugarri hauek opera eta irudi-inprimaketaren bidez hain zabalduta izan ziren, non gaur egun <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenplu<\/span> eta estatua guztiak baldintzatzen dituzten.<\/p><p>Ikerketarako garrantzitsua da elkarreragina: eleberriak <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo izaki santu baten inguruko gurtza-ekintza guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">kultuari<\/span> narrazio-materiala eman zion, eta hazten ari zen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo izaki santu baten inguruko gurtza-ekintza guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">kultuak<\/span>, bere aldetik, eleberria are ezagunagoa egin zuen. Horregatik, tradizio literarioa eta tradizio erlijiosoa ezin dira modu garbian bereizi. Eleberria irakurtzen duenak, aldi berean, iturri erlijioso bat irakurtzen du, eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo izaki santu baten inguruko gurtza-ekintza guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span> aztertzen duenak ezin du eleberria alde batera utzi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp4efd7b0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp4efd7b0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd6e038a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpd6e038a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Guan Di: titulu inperialak eta estatu-jainko baten ibilbidea<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp9fa1445 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp9fa1445\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpf229dc3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpf229dc3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Guan Yu estatu-jainko bihurtzeko prozesua enperadoreen tituluen sail luze baten bidez gauzatu zen. Song garaian jadanik ohoreak jaso zituen, baina igoera erabakigarria Ming eta Qing dinastien garaian gertatu zen.<\/p><p>Qing dinastiako manxuriar agintariek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo izaki santu baten inguruko gurtza-ekintza guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span> bereziki sustatu zuten; Guan Yuk gorpuztutako leialtasunean beren mendekoek barneratu beharreko eredu bat ikusi zuten.<\/p><p>Tituluak mendeetan zehar handitu ziren. &#8220;Printze&#8221; batetik &#8220;Enperadore&#8221; (<em>di<\/em>) bihurtu zen, eta hortik sortu zen Guan Di izendapen zabaldua.<\/p><p>XIX. mendean bere titulu ofiziala hitz ohoretsu-kate luze batera hazita zegoen, eta bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo izaki santu baten inguruko gurtza-ekintza guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span> estatuko opari-sisteman txertatuta zegoen, hiriburuan eta probintzietako hirietan bere tenpluekin. Funtzionarioek aldian-aldian <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bati eskerrak, eskaerak edo gurtza adierazteko oparia.\" tabindex=\"0\">opariak<\/span> eskaintzen zizkioten.<\/p><p>Estatuaren sustapen honek Guan Yu konfuzianismoak, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Dao, Bidea, ardatz duen txinatar tradizio erlijioso-filosofikoa.\" tabindex=\"0\">taoismoak<\/span> eta budismoak aldi berean berenganatu zuten pertsonaia bakanetako bat bihurtu zuen. Estatu konfuzianoak zerbitzari leiala ikusi zuen harengan, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Dao, Bidea, ardatz duen txinatar tradizio erlijioso-filosofikoa.\" tabindex=\"0\">taoismoak<\/span> bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura bateko jainko guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">panteoian<\/span> hartu zuen, eta budismoak monasterioen jainko babesle (<em>qielan<\/em>) gisa gurtu zuen.<\/p><p>Erlijio-zientziaren ikerketak anizkoiztasun horretan txinatar erlijio-praktikaren ezaugarri tipiko bat identifikatu du, non <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten barruan jainkotzat gurtutako izakia.\" tabindex=\"0\">jainkotasun<\/span> berbera tradizio eta talde sozial ezberdinek modu ezberdinean interpretatu eta, hala ere, elkarrekin gurtu dezaketen. 1911n inperioa amaitzearekin, estatu-kultuak bere esparru ofiziala galdu zuen, baina herri-erlijioaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo izaki santu baten inguruko gurtza-ekintza guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">kultuak<\/span> etenik gabe iraun zuen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd152391 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpd152391\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp7445922 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp7445922\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Guan Yu, merkataritzako eta sekretuzko elkarteen jainko gisa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp9704ab3 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp9704ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpf91cc68 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpf91cc68\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kultuaren garapenik nabarmenetako bat Guan Yu merkatarien babes-jainko gisa gurtzea da. Lehen begiratuan ez dirudi bat datorrenik gerra-heroi bat merkataritzaren zaindari bihurtzea. Ikerketak hori batez ere <em>yi<\/em> balioaren bidez azaltzen du, hots, zuzentasunaren eta hitzemandakoari leial izatearen balioaren bidez.<\/p><p>Fidagarritasunean eta hitzari eustean oinarritzen zen negozio-munduan, Guan Yu itun zintzoen bermatzaile bihurtu zen. Merkatari-gildek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenpluak<\/span> eraiki zizkioten, eta bere irudia dendarik askotan egon zen eta egoten da oraindik ere, askotan <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bati eskaintzen zaion objektu edo janari zehatza.\" tabindex=\"0\">eskaintza<\/span> batez hornituta.<\/p><p>Bigarren lerro bat, batzuetan lehenengoarekin lotua, senide-elkarteek eta gizarte sekretuek egindako gurtza da. Anaitasun zin eginean oinarritutako erakundeek melokotoi-baratzeko zina hartzen zuten eredu mitiko gisa. Kide berriek Guan Yuren irudiaren aurrean egiten zuten zina, eta horrela taldearen barruko leialtasunaren bermatzaile bihurtu zen.<\/p><p>Funtzio horrek soldaduen eta poliziaren babes-jainkotasun ere bihurtu zuen, hau da, kideria eta fidagarritasuna behar duten lanbideen babeslea.<\/p><p>Gaur egun ere, bere irudiak polizia-etxeetan eta erakunde kriminal antolatuen aretoetan aurki daitezke, eta horrek erakusten du <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko edo izaki sakratu bati eskaintzen zaizkion gurtza-ekintzen multzo osoa.\" tabindex=\"0\">kultuaren<\/span> muina zina lotzailearen logika soziala dela, ez taldearen moral jakin bat.<\/p><p>Txinatar migrazioarekin batera, Guan Yuren gurtza Asiako hego-ekialdetik Ipar Amerikara eta Europara zabaldu zen. Munduko Txinatown guztietan, bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenplua<\/span> komunitatearen oinarrizko ekipamenduaren parte da. Ikerketa zientifikoak zabalera eta egokitzeko gaitasun horrek ematen dituen aukerak erabiltzen ditu adibide gisa erakusteko nola <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten barruan jainkotzat gurtzen den izakia.\" tabindex=\"0\">jainko<\/span> bakar batek estatua, ekonomia eta ordena sozial informala aldi berean erlijioki babes ditzakeen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp8b64f44 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp8b64f44\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp1aff45b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp1aff45b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ikonografia: aurpegi gorria eta herensuge berdea<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp81d29fc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp81d29fc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp0e8c7c9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp0e8c7c9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Guan Yuren irudikapena hain finkatua dago, non estatuetan, irudietan eta operan berehala ezagutzen den. Ezaugarri nagusia aurpegi gorri sakona da, txinatar antzerki-tradizioan leialtasuna eta izaera zuzena adierazten duena.<\/p><p>Eleberriak kolore hori pasarte propio baten bidez azaltzen du, baina bere benetako esanahia antzokiaren sinbolo-hizkuntzan dago, handik irudi erlijiosoetara igaro baitzen.<\/p><p>Beste ezaugarri finko batzuk bizar luze eta zaindua dira, iturrietan &#8220;bizar ederraren gizona&#8221; goitizena eman ziona, eta hebilarda astuna, &#8220;Dragoi Berdearen Ilargi-erdiko Xafla&#8221; izenez ezaguna.<\/p><p>Askotan armadura eta jeneral baten jantzi berdea daramatza, batzuetan ordez liburu bat eskuan, hain zuzen ere <em>Chunqiu<\/em> analeak, bere heziketa eta izaera konfuziotarra azpimarratuz.<\/p><p>Tenpluetan Guan Yu ez da bakarrik egoten sarritan. Bere alboetan normalean bere seme edo seme adoptatua Guan Ping agertzen da jeneral-zigiluarekin, eta bere arma-eramale leiala Zhou Cang hebilardarekin. Hirukote hori ikonografia-unitate bere-berezkoa da. Antolaketak gortearen eredua jarraitzen du eta Guan Yuren maila enperadore-jainko gisa azpimarratzen du.<\/p><p>Kultura materiala <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenplu<\/span> nagusietatik askoz haratago aurkitzen da. Etxeko aldareak, urte berrirako grabatuak, amuletoak eta negozio-santutegiek bere irudia eguneroko bizitzara zabaltzen dute. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Irudien edukiaren eta esanahiaren azterketa.\" tabindex=\"0\">Ikonografiaren<\/span> egonkortasunak arrazoi praktiko bat du: horri esker, gehienbat irakurtzen ez zekien biztanleriak jainkoa berehala identifikatu ahal izan zuen mendeetan zehar, eskualdea eta gizarte-maila edozein izanik ere.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp08e2bd8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp08e2bd8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp5c21acd elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp5c21acd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Guan Yu taoismoan eta budismoan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp8da37e8 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp8da37e8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp1463288 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp1463288\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Txinako erakunde-erlijioek Guan Yu bakoitzak bere sistemetan integratu du, horrek herri-erlijioaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko edo izaki sakratu bati eskainitako gurtza-jardueren multzoa.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span> baztertu izan gabe. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Dao, hots, bidea, gidari duen txinatar tradizio erlijioso-filosofikoa.\" tabindex=\"0\">Taoismoan<\/span>, toki finkoa lortu zuen zerutar administrazioan.<\/p><p>Testu eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikin bat.\" tabindex=\"0\">tenplu<\/span> taoistek titulu handiekin aipatzen dute; besteak beste, deabruen menperatzaile eta zinak zaintzen dituen eta bidegabekeriak zigortzen dituen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio batean jainkotzat gurtutako izakia.\" tabindex=\"0\">jainkotzat<\/span> jotzen da.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Eraikitzailea den kontakizuna, gehienetan santuen bizitzari buruzkoa.\" tabindex=\"0\">Kondaira<\/span> zabaldu batek kontatzen du nola Zhang Daoling maisu taoistak Guan Yuren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Munduan eragina duela uste den gorputzik gabeko izakia.\" tabindex=\"0\">izpiritua<\/span> deitu zuen laguntzeko, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kaltegarri edo anbiguo eragintzat jotzen den izaki izpirituala.\" tabindex=\"0\">deabru<\/span> bat menperatzeko, eta horrek tradizio taoistan sartzea mitikoki oinarritzen du.<\/p><p>Budismoan Guan Yu <em>qielan pusa<\/em> gisa gurtzen da, monasterio-eremua eta komunitatea zaintzen dituen jainko babesle gisa.<\/p><p>Horri buruzko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Eraikitzailea den kontakizuna, gehienetan santuen bizitzari buruzkoa.\" tabindex=\"0\">kondairak<\/span> bere bihurketa Yuquan mendian kokatzen du: bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Munduan eragina duela uste den gorputzik gabeko izakia.\" tabindex=\"0\">izpiritu<\/span> lasaigaitzak han maisu budista batekin topo egin zuela diote, karmaren legeaz irakatsi ziona, eta ondoren Guan Yu <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio indiarretan, jokabidearen irakaspena eta zuzenbide egokia.\" tabindex=\"0\">dharma<\/span>ri emana geratu eta irakaspenaren babesle bihurtu zela. Horregatik, txinatar hainbat monasteriotan bere irudia zaindari gisa toki nabarmenean dago.<\/p><p>Kide-izaera anitz hori zientifikoki oso adierazgarria da. Horrek erakusten du txinatar erlijiotasunak ez duela ondo bereizitako konfesioetan pentsatzen, baizik eta izaera eragile bera tradizio ezberdinek beren egin eta interpretatu ahal dutela.<\/p><p>Guan Yu ez da kasu berezia, baina adibide oso argia da, berarengan konfuzianismo estatalak, taoismoaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura baten jainko guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">panteoiak<\/span>, budismoaren monasterio-babesak eta herri-erlijioaren gurtzak pertsona bakar batean bat egiten dutelako. Ikerketak partekatutako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi baten ordezkari gisa balio duen zeinua.\" tabindex=\"0\">sinbolo<\/span> baten berri ematen du, hain zuzen ere bere interpretazio-irekitasunari esker hain iraunkorra eta zabaldua izan zela.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36dd7469 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"36dd7469\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13760ab4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"13760ab4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lotura osagarriak<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28c87796 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"28c87796\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d6538df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d6538df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/zhong-kui\/\">Zhong Kui, txinatar jainko babesle senidea<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/jade-enperadorea\/\">Yuhuang, zeru-jaun nagusia, honen gainetik dagoena<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mazu\/\">Mazu, txinatar herri-jainko senidea<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/txina\/\">Txina, panteoiaren ikuspegi orokorra<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/jainkotasun-nagusiak\/\">Goi-jainkoak, azpikategoria<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/jainkoak\/\">Jainkoak, klase-ikuspegi orokorra<\/a><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-grl4kl40 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"grl4kl40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bzsbfrmh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bzsbfrmh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturriak eta bibliografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c13224a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2c13224a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eymh9ub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0eymh9ub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer class=\"iwg-literatur\" data-nosnippet=\"true\"><ul><li><span data-nosnippet>ter Haar, Barend J.: <em>Guan Yu. The Religious Afterlife of a Failed Hero<\/em>. Oxford 2017 (oinarrizko lana).<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Yang, Lihui \/ An, Deming: <em>Handbook of Chinese Mythology<\/em>. Santa Barbara 2005.<\/span><\/li><li>Luo, Guanzhong: <em>Sange Yanyi<\/em> (Hiru Erresumen eleberria, itzulpen ugari).<\/li><li>Sangguozhi (III. mendeko iturri kronologikoa).<\/li><li>Walde, Christine (arg.): <em>Der Neue Pauly<\/em> (&#8220;Guan Yu&#8221; sarrera).<\/li><\/ul><\/footer>\n<p class=\"iwg-bib-more\"><span data-nosnippet>Beste oinarrizko lan gehiago <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/literatura\/\">bibliografian<\/a>.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70278ac e-con-boxed e-flex e-con e-parent\" data-id=\"70278ac\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18984c2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"18984c2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<h2>Guan Yuri buruzko galdera ohikoak<\/h2>\n<div class=\"iwg-faq-q\"><h3>Nor zen Guan Yu eta nola bihurtu zen jainko?<\/h3><p>Guan Yu jeneral historiko bat izan zen, Hiru Erresumen garaian, K.o. II. eta III. mendearen hasieran, Txinan bizi izan zena eta 220an heriotza zigorra jaso zuena. Ospetsu egin zuten bere leialtasun, adore eta zintzotasun ezagunak, batez ere Hiru Erresumen Kondaira eleberri klasikoari esker.<\/p><p>Mendeen joan-etorrian, haren oroimena gurtza erlijiosora bihurtu zen: jainkotartu egin zuten eta hainbat enperadorek tituluak eman zizkioten, jainko mailaraino iritsi arte.<\/p><\/div>\n<div class=\"iwg-faq-q\"><h3>Zer rol du gaur egun Guan Yuk, Guandi izenaz ere ezagutzen denak?<\/h3><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten barruan jainkotzat gurtatzen den izakia.\" tabindex=\"0\">Jainkotasun<\/span> gisa, Guandi edo Guangong izenez, Guan Yu oso zabalki gurtatzen da gaur egun ere. Leialtasun eta justiziaren jainkotzat jotzen da, eta aldi berean gerra jainko gisa nahiz merkatari eta negozioen babesle gisa deitzen zaio, zintzotasuna merkataritzaren oinarritzat jotzen delako.<\/p><p>Haren irudia tenpluetan, dendetan, jatetxeetan eta baita poliziaren eta erakunde kriminaletan ere aurkitzen da, biek ere haren ohore-kodearen aipamena egiten baitute. Guan Yu <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Dao, bidea, ardatz duen txinatar tradizio erlijioso-filosofikoa.\" tabindex=\"0\">Daoismoan<\/span>, budismoan eta konfuzianismoan ere gurtatzen da.<\/p><\/div>\n<script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Nor zen Guan Yu eta nola bihurtu zen jainko?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Guan Yu jeneral historiko bat izan zen, Hiru Erresumen garaian, K.o. II. eta III. mendearen hasieran, Txinan bizi izan zena eta 220an heriotza zigorra jaso zuena. Ospetsu egin zuten bere leialtasun, adore eta zintzotasun ezagunak, batez ere Hiru Erresumen Kondaira eleberri klasikoari esker.Mendeen joan-etorrian, haren oroimena gurtza erlijiosora bihurtu zen: jainkotartu egin zuten eta hainbat enperadorek tituluak eman zizkioten, jainko mailaraino iritsi arte.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Zer rol du gaur egun Guan Yuk, Guandi izenaz ere ezagutzen denak?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Jainkotasun gisa, Guandi edo Guangong izenez, Guan Yu oso zabalki gurtatzen da gaur egun ere. Leialtasun eta justiziaren jainkotzat jotzen da, eta aldi berean gerra jainko gisa nahiz merkatari eta negozioen babesle gisa deitzen zaio, zintzotasuna merkataritzaren oinarritzat jotzen delako.Haren irudia tenpluetan, dendetan, jatetxeetan eta baita poliziaren eta erakunde kriminaletan ere aurkitzen da, biek ere haren ohore-kodearen aipamena egiten baitute. Guan Yu Daoismoan, budismoan eta konfuzianismoan ere gurtatzen da.\"}}]}<\/script>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":1557,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Guan Yu","_yoast_wpseo_title":"Guan Yu \u2013 leialtasunaren eta gerraren jainkoa","_yoast_wpseo_metadesc":"Guan Yu, leialtasunaren eta gerraren jainkoa. Leialtasuna, Guan Dao ezpata eta leialtasun-bertutea txinatar herri-tradizioan eta literaturan.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"2","wesen_kultur":"china","wesen_klasse":"goetter","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200526","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Guan Yu \u2013 leialtasunaren eta gerraren jainkoa<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Guan Yu, leialtasunaren eta gerraren jainkoa. Leialtasuna, Guan Dao ezpata eta leialtasun-bertutea txinatar herri-tradizioan eta literaturan.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Guan Yu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Guan Yu, leialtasunaren eta gerraren jainkoa. Leialtasuna, Guan Dao ezpata eta leialtasun-bertutea txinatar herri-tradizioan eta literaturan.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_china_guan-yu.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/guan-yu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/guan-yu\\\/\",\"name\":\"Guan Yu \u2013 leialtasunaren eta gerraren jainkoa\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/guan-yu\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/guan-yu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_china_guan-yu.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:09:32+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Guan Yu, leialtasunaren eta gerraren jainkoa. Leialtasuna, Guan Dao ezpata eta leialtasun-bertutea txinatar herri-tradizioan eta literaturan.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/guan-yu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/guan-yu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/guan-yu\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_china_guan-yu.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_china_guan-yu.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Txina-tradizioko jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/guan-yu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Guan Yu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/guan-yu\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/guan-yu\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Guan Yu\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:09:32+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/guan-yu\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/guan-yu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_china_guan-yu.webp\",\"inLanguage\":\"eu\",\"description\":\"Guan Yu, leialtasunaren eta gerraren jainkoa. Leialtasuna, Guan Dao ezpata eta leialtasun-bertutea txinatar herri-tradizioan eta literaturan.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Guan Yu \u2013 leialtasunaren eta gerraren jainkoa","description":"Guan Yu, leialtasunaren eta gerraren jainkoa. Leialtasuna, Guan Dao ezpata eta leialtasun-bertutea txinatar herri-tradizioan eta literaturan.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Guan Yu","og_description":"Guan Yu, leialtasunaren eta gerraren jainkoa. Leialtasuna, Guan Dao ezpata eta leialtasun-bertutea txinatar herri-tradizioan eta literaturan.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_china_guan-yu.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Guan Yu","datePublished":"2026-09-07T14:09:32+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_china_guan-yu.webp","inLanguage":"eu","description":"Guan Yu, leialtasunaren eta gerraren jainkoa. Leialtasuna, Guan Dao ezpata eta leialtasun-bertutea txinatar herri-tradizioan eta literaturan."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/","name":"Guan Yu \u2013 leialtasunaren eta gerraren jainkoa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_china_guan-yu.webp","datePublished":"2026-09-07T14:09:32+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Guan Yu, leialtasunaren eta gerraren jainkoa. Leialtasuna, Guan Dao ezpata eta leialtasun-bertutea txinatar herri-tradizioan eta literaturan.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_china_guan-yu.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_china_guan-yu.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Txina-tradizioko jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Guan Yu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Guan Yu","datePublished":"2026-09-07T14:09:32+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/guan-yu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_china_guan-yu.webp","inLanguage":"eu","description":"Guan Yu, leialtasunaren eta gerraren jainkoa. Leialtasuna, Guan Dao ezpata eta leialtasun-bertutea txinatar herri-tradizioan eta literaturan."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200526","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200526"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200526\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1557"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}