{"id":200514,"date":"2026-09-07T14:09:31","date_gmt":"2026-09-07T14:09:31","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200514"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"shamash","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/","title":{"rendered":"Shamash"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200514\" class=\"elementor elementor-200514 elementor-2081 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10fdade e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"10fdade\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herohlft0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"herohlft0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3ceb64 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3ceb64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96ae5e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"96ae5e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Shamash, Mesopotamiako tradizioko jainkoa<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e45238a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e45238a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Shamash Mesopotamiako tradizioko jainkoa da.<\/p><p><strong>Eguzki-jainkoa, zuzentasunaren zaindaria, gauza guztien gaineko argia.<\/strong> Shamash (sumerieraz Utu) Mesopotamiako gehien gurtutako jainkoetako bat da, sute basati gisa ez, baizen ordenaren distiratsu eta iraunkorreko indar gisa. Egunero bere gurdiaz zerua zeharkatzen du, gizakiek ezkutuan egiten dutena guztia ikusten du, eta guztiak epaiketara ekartzen ditu. Ezkutukorik ez du Shamashi ihes egiten, ezein bidegabekeria zigorra gabe geratzen.\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klsbdg01 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"klsbdg01\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klshtm01 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"klshtm01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Jainko \/ Jainkosa: Kultura bateko panteoian ahalmen gorena ordezkatzen duen izatea, eskumen argiekin, naturaren indarrak, patua, gerra, ugalkortasuna. Kultu, opari eta tenplu-erakundeen bidez gurtua.\">Jainkoa<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mesopotamia\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Erlijio dokumentatuaren sorlekua, Sumer, Akad, Babilonia, Asiria (K.a. 3500 - K.a. 330 artean).\">Mesopotamia<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f74855 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f74855\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c30362 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1c30362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1c30362\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herorght0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"herorght0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-heroimg00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"heroimg00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_shamash-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202769\" alt=\"Shamash - Mesopotamiako tradizioko jainkoak, historikoki ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_shamash-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_shamash-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_shamash-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_shamash.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32917199 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"32917199\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e916cb e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"26e916cb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-253a40d4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"253a40d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1200c304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1200c304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Shamash<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159dcf9a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"159dcf9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48cee66f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48cee66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Azkar begiratua: Shamash<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f50d82c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f50d82c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Mota:<\/strong> Mesopotamiako jainkotasun nagusia, eguzki-jainkoa eta Jainkozko Epailea<br><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura bateko jainko guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">Panteoia<\/span>: Sumer (Utu bezala), Akkad\/Babilonia\/Asur (Shamash bezala)<br>Funtzioa: eguzkia, egunsentiko argia, zuzenbidea, justizia, egia<br>Ezaugarri nagusiak: eguzki-disko hegalduna, zerra (gezurra zatitzen du), makila eta eraztuna<br>Kultu-toki nagusiak: Sippar (kultu-toki nagusia, E-babbar-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikina.\" tabindex=\"0\">tenplua<\/span>), Larsa, Ur, Ninibe<br>Ahaideak: Sin (ilargia) aita gisa, Inanna\/Ishtar arreba gisa<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18613602 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"18613602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-262b8a9f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"262b8a9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Historikoki kokatuta<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46dcb7d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46dcb7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61d3ab3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"61d3ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117c166 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"117c166\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Testuen garaia<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73997a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73997a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Utu\/Shamash sumeriar garai goiztiarretik dago frogatuta (K.a. 3. milurtekoa), eguzki-jainkoa Sipparren eta Larsaren jainkotasun nagusia zen. Shamash tradizioaren gorenaldia: babilonia zaharreko garaia (Hammurabi-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Zutik dagoen harrizko edo zurezko plaka idatzia edo irudiduna.\" tabindex=\"0\">estela<\/span> batek Shamash Jainkozko Epaile gisa erakusten du, Hammurabiri lege-kodea eskaintzen).<\/p><p>Babilonia berrian eta inperio asiriarrean garrantzitsua izaten jarraitzen du. Babiloniar inperioaren gainbeherarekin (K.o. 1. mendea) <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko edo izaki santu bati eskaintzen zaizkion gurtza-ekintzen multzoa.\" tabindex=\"0\">kultua<\/span> itzali egiten da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d47b156 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d47b156\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff38c2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff38c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hedapen-eremua<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e49fcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e49fcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kultu-toki nagusiak: <strong>Sippar<\/strong> (gaur egun Tell Abu Habba, Babiloniaren iparraldean), eguzki-jainkoaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikina.\" tabindex=\"0\">tenplu<\/span> <em>E-babbar<\/em>-rekin (&laquo;Etxe Zuria&raquo;), <strong>Larsa<\/strong> (hegoaldean, halaber E-babbar-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikina.\" tabindex=\"0\">tenplua<\/span>), Babilonia, Ninibe, Mari. Milaka hilobi babiloniar-asiriarretako errautsak kultuaren hedadura frogatzen dute. Testu bibliarretan <em>Shemesh<\/em> izenez aipatzen da (Bet-Shemesh = &laquo;Eguzkiaren etxea&raquo;).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db03c39 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db03c39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-229a87b e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"229a87b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f471fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1f471fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturri-egoera<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36b1201 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36b1201\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span data-nosnippet>Funtsezko iturriak: <em>Hammurabi-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Zutik dagoen harrizko edo zurezko plaka idatzia edo irudiduna.\" tabindex=\"0\">estela<\/span><\/em> (K.a. 1750 inguru, Shamashek legea eskaintzen du), <em>Hammurabiren Kodearen<\/em> hitzaurrea, <em>Shamash Himno<\/em> handia (babilonia zaharra), Nabu-apla-iddinaren tauleta (K.a. 9. mendea, Shamashen eguzki-disko margotua), otoitz-tauletak. Bigarren mailako literatura: Schwemer, <em>Die Wettergottgestalten Mesopotamiens<\/em>; Bott\u00e9ro, <em>La plus vieille religion<\/em>; Black\/Green, <em>Gods, Demons and Symbols<\/em>.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ae0637c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3ae0637c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31d07739 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31d07739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izendapena eta idazkerak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7642947 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7642947\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a086266 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a086266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Shamash gizon aginte-itxurako gisa irudikatzen da, diadema distiratsu edo eguzki-koroa daramala, sarritan buruaren gainean eguzki-disko baten formako figurarekin. Tronu batean eserita dago edo bi zaldi errekindarrek tiratutako gurdian zutik.<\/p><p>Batzuetan sugar-aura darama edo argi-izpiez inguraturik agertzen da. Zortzi izpiko izar-diskoa (<em>\u0160ama\u0161 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi baten ordezko den zeinua.\" tabindex=\"0\">sinboloa<\/span><\/em>) da bere ezaugarri berezia. Epaile-makila edo justiziaren ezpata bat lagundu diezaioke.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-709a44a8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"709a44a8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f585873 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f585873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deskribapena<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70621c12 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"70621c12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4296eb49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4296eb49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Shamash eguzkiaren eta justiziaren jainkoa da, elkarrekin oso lotuta dauden bi indar. Epaileek berari otoitz egiten zioten epaiketen aurretik, epai zuzenak emateko. Gaixoek osasuna eskatzen zioten, eguzkiak sendatu eta garbitzen baitu. Ibaien jainkoa (Ea\/Enki) Shamashen zaintzapean dago, ura eguzki-argiaren beharra baitu emankor izateko.<\/p><p>Bere tenplu nagusia <em>\u00c9-babbar<\/em> (Distiraren etxea) zen Sipparren, astronomiaren eta zuzenbidearen zentro ospetsua. Egunero, apaizek eguzki-irteeran opariak eskaintzen zizkioten eta bere itzulera aldarrikatzeko otoitz egiten zuten. Shamash ez zen soilik gurtua, maitatua ere bazen, jainko fidagarriena guztien artean.<\/p><h3>Agerpena eta sinbolismoa<\/h3><p><em>Shamash<\/em> gizon bizarduna gisa irudikatzen da, eguzki-disko batean edo argi distiratsuz inguratuta. Sarritan errege-jantziak eta eguzki-diskoa irudikatzen duen koroa darama. Eskuan batzuetan justiziaren zetroa edo eguzkiaren garrak eusten ditu.<\/p><p>Bere gorputza urrezkoa eta distiratsua da. Zezena edo zaldia dira batzuetan bere animalia santuak, eguzkiari jarraitzen baitiote. <em>Shamash<\/em> hegoekin edo argi-aurekin ere irudikatzen da askotan. Eguzkiaren lau izpiak dira bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi baten ordezko den zeinua.\" tabindex=\"0\">sinboloa<\/span>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44e71476 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"44e71476\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1fc3f0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c1fc3f0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fitxa: Shamash<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84f33b8e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"84f33b8e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-hqkdc67p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"hqkdc67p\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Shamashen alderdi nagusiak begi-kolpe batean. Ondorengo eremuek jatorria, funtzioa, itxura, gurtza, ikurrak eta parekoak laburbiltzen dituzte.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qh9oavvu iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"qh9oavvu\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-awzx8k2k elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"awzx8k2k\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kultura-testuingurua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x6rowhv0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x6rowhv0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Shamash ilargi-jainko <em>Sin<\/em>en (Nanna) eta <em>Ningal<\/em>en semea da, eta maitasunaren eta gerraren jainkosa <em>Inanna\/Ishtar<\/em>en anaia. <em>Aya<\/em>ren senarra (goizaldiaren jainkosa). Babiloniar panteoiaren bigarren belaunaldiaren ordena teogonikoan. Babilonia berriko erresuman Marduk-en ia maila berean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e3o4kxs iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8e3o4kxs\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08rkdgov elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"08rkdgov\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Eragin-objektua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-uwjelx8s elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"uwjelx8s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Eguzki-jainkoa eta jainkozko epailea. Bere begiak dena ikusten du, hori dela eta krimenen eta justiziaren gaineko agintea du. Zinak &#8220;Shamashen aurrean&#8221; egiten dira; epaiak <em>dinu \u0161a Shamash<\/em> dira (Shamashen epaiak). Adaden (haize-jainkoa) ondoan, jainkozko mezuen (omen-testuak) aldarrikatzaile nagusia. Bidaiarien (bereziki egunez) eta zahar-igarpenaren babeslea. Babesgabeen zaindaria: alargunak, umezurtzak, esklaboak.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-jm2n74ec iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"jm2n74ec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8vufse4c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8vufse4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Itxura<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-mwb9u015 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"mwb9u015\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Antropomorfoa da, gizon bizardun bat itxuran, sonbreiru-diadema garaiarekin (askotan eguzki-diskoa duena) eta jantzi luze eta ugalarekin. Ezaugarri bereizgarriak: <em>sorbaldetatik ateratzen diren eguzki-izpiak<\/em> (edo gainean kokatutako eguzki-disko bat), <em>zerra<\/em> (eskuan, faltsua zatitzen duena), <em>makila eta eraztuna<\/em> (justiziaren insignia).<\/p><p>Askotan tronu batean eserita agertzen da, eguzki-izpiekin. Hammurabiren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Zutik dagoen, idatzita edo irudiztatuta dagoen harrizko edo zurezko plaka.\" tabindex=\"0\">estelan<\/span>, erregeari begira dago, lege-kodea eskuratzen dionean. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi bat ordezkatzen duen zeinua.\" tabindex=\"0\">Sinboloa<\/span>: hegoduneko eguzki-diskoa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37ss2yr6 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"37ss2yr6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3v0wp3wx elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3v0wp3wx\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Shamashen eragina<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-w3247g2m elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"w3247g2m\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Eragin-eremua:<\/strong> Shamash epaileek, bidaiariek, iragarleek eta justizia bilatzen zuten guztiek deitzen zuten. Auzi-epaiketen aurretik opariak eskaintzen zitzaizkion. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ezkutuko edo etorkizuneko gauzak ezagutzeko zeinuak interpretatzea.\" tabindex=\"0\">Igarpenean<\/span> funtsezkoa zen: gibel-azterketa (haruspicium) eta olio-uraren gaineko igarpena (lekanomantia) Shamashekin lotutako praktikak ziren. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo indar bati eskatuz edo deiez zuzentzea.\" tabindex=\"0\">Otoitza<\/span> pertsonalki: erabaki garrantzitsuen aurretik, bidaietan, epaiketetako kexen aurretik. Sippar iragarpen- eta justizia-eskatzaileen erromesaldi-helmuga zen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0qpjal9w iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"0qpjal9w\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ndoih0o elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ndoih0o\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babeserako baliabideak<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6684tyh9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6684tyh9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sorbaldetatik ateratzen diren eguzki-izpiak, hegoduneko eguzki-diskoa, zerra (faltsua zatitzen duena), makila eta eraztuna (justiziaren insignia), sonbreiru-diadema garaia, jantzi luzea, zezena (bigarren mailako animalia). Landareak: tamariskoa. Zenbaki sakratua: 20. Norabide sakratua: ekialdea (eguzki-irteera).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3lfi7x32 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3lfi7x32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0kg99ga1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0kg99ga1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Antzeko izakiak<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-n0fum6kp elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"n0fum6kp\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Utu<\/em> (sumerieraz, aurrekaria), <em>Shemesh<\/em> (hebreeraz), <em>Re\/Ra<\/em> (Egipto, eguzki-jainko nagusia), <em>Helios<\/em> (Grezia), <em>Sol<\/em> (Erroma), <em>Sol Invictus<\/em> (erromatar berantiarra), <em>S\u00fbrya<\/em> (hinduismoa), <em>Amaterasu<\/em> (Japonia, eguzki-jainkosa emea), <em>Mithra<\/em> (Persia, justizia-eguzki jainkoa). Funtzionalki: jainkozko epaile guztiek (Yama, Anubis, Hadesen alderdiak) Shamashen funtzioak partekatzen dituzte.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7533bc7a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7533bc7a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2447d18d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2447d18d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babes praktikoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d5d0260c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d5d0260c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-341be2ac elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"341be2ac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3>Gurtza-erritualak<\/h3><p>Shamashek, eguzki- eta justizia-jainkoak, bere kultu-zentro nagusia zuen E-babbar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bati edo gehiagori gurtza egiteko eraikina.\" tabindex=\"0\">tenpluan<\/span>, Sippar-en (eta Larsan). Eguneroko opariak eguzki-irteeran (&#8220;nu\u1e2batim&#8221;, labean egindako ogiak, datilak, garagardoa) apaiz-klase <em>\u0161angu<\/em>-ren betebeharra ziren.<\/p><p>Udako erdiko jaia, <em>b\u012bt sab\u012bti<\/em>, jainkoen estatuaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijiozko festa-prozesio bat.\" tabindex=\"0\">prozesioarekin<\/span> Eufrates ibaiaren ertzera, Hammurabiren garaitik (K.a. 18. mendea) dokumentatuta dago; Hammurabiren Kodea bera ere Shamash justizia-bermatzaile gisa <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo indar bati eskatuz edo deiez zuzentzea.\" tabindex=\"0\">deitzen<\/span> hasten da (ikus Bott\u00e9ro).<\/p><h3>Deiak eta hitzaldiak<\/h3><p>&#8220;Shamash Hitzaldi Handia&#8221; (BWL 121-138, Lambert), 200 lerro baino gehiagokoa, akkadiar erlijioaren hitzaldi-testu nagusietako bat da. Goizeko eguneroko deiak &#8220;\u0160ama\u0161 mu\u0161t\u0113\u0161er kibr\u0101t&#8221;-ekin hasten ziren (Shamash, lau munduko eskualdeen gidaria). Epaiketen aurretik Shamash lekuko gisa deitzen zen.<\/p><h3>Amuletoak eta babes-ikurrak<\/h3><p>Eguzki-ikurrak (hegoduneko eguzki-diskoa, lau izpiko izarra zirkuluan) babiloniar zigilu-zilindroetan aurkitzen dira (ikus Black\/Green, <em>Gods, Demons and Symbols<\/em>). Kalzedonia edo mendi-kristalezko eguzki-plakak gaixotasunaren eta bidegabekeriaren aurkako babes gisa eramaten ziren. Hamabi izpiko eguzki-eraztuna (Babilonia, K.a. 7. mendea) Shamashen ubikuitatea sinbolizatzen du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a584676 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5a584676\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d0757bf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6d0757bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Shamash, paralelismoak beste kulturekin<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60563f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60563f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a93fdd6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a93fdd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Shamash Egiptoko Ra edo Aton jainkoen antzekoa da, biak ere eguzki-jainkoak dira ikuspegi guztia dutenak. Grezian, Apolonekin ordena eta osasunaren alderdiak partekatzen ditu. Hebrear jainkoa batzuetan Shamashen funtzioekin deskribatzen da, ikuspegi guztikoa eta epaile den heinean.<\/p><p>Indiar kulturetan Suryaren, eguzki-jainkoaren, edo Mitraren, itun eta justiziaren jainkoaren, antzekoa da. Shamash kultura guztietan ordena eta argiaren figura nagusia izaten jarraitzen du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpbf8fe6e e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpbf8fe6e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpc5b3c70 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpc5b3c70\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hammurabiren Kodea eta eguzkia epaile gisa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpcd489b1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpcd489b1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpa50d0d6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpa50d0d6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Shamashen eta errege-justiziaren arteko lotura ezagunena <em>Hammurabiren Kodearen<\/em> <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Zutik dagoen, idatzita edo irudiztatuta dagoen harrizko edo zurezko plaka.\" tabindex=\"0\">estelaren<\/span> goialdeko erliebe-irudian ikusten da, gaur egun Louvren dagoena. Hammurabi errege babiloniarra tronuan dagoen jainko baten aurrean dagoela irudikatzen da.<\/p><p>Ikerketa zaharrak figura Shamash zela interpretatu zuen luzaroan, jainkoak sorbaldetatik izpiak dituelako eta eraztun eta makila bat ematen duelako, mesopotamiar hizkuntza ikonografikoan lege-eskumena emateaz lotutako insigniak. Ikertzaile batzuek Marduk proposatu dute alternatiba gisa, baina izpi-ezaugarriek Shamashen alde egiten dute.<\/p><p>Edukiari dagokionez, eszenak testuaren autokontzeptzioarekin bat egiten du. Kodearen hitzaurrean eta epilogoan, Hammurabik behin eta berriz aipatzen du herrialdean zuzenbidea altxatu duela, eta Shamash zuzenbidearen eta justiziaren bermatzaile den jainko gisa agertzen da.<\/p><p>Eguzki-jainkoak egunez gertatzen den guztia ikusten du, eta ikuspegi orokor horrek mesopotamiar irudimenean zin, itun eta epaien berme naturala bihurtzen zuen.<\/p><p>Rol hori Hammurabi baino zaharragoa da. Sumeriar hitzaldietan, Shamashen aurrekari den Utu-ri zuzenduetan, jainkoari bidegabekeria agerian jartzeko eta estutasunean dagoenari lagundu diezaion eskatzen zaio. Bigarren eta lehen milurtekoko justizia-agirietan eta zin-formuletan bere izena maiz agertzen da. Shamashen aurrean zin bat hausten zuenak zigor bere gain hartzen zuen.<\/p><p>Argi-metafora eta zuzenbide-ideiaren lotura, ezkutukoa argitara ateratzen duen argia, iturrietan hain modu koherentean garatzen da, mesopotamiar jainko-ikuspegiaren oinarrizko ezaugarri bat dela esan daitekeela. Aldi berean, kultura horretan <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura baten baitan munduaren eraketaz eta ordenaz duen ikuspegia.\" tabindex=\"0\">kosmologia<\/span> eta ordena sozialaren arteko lotura estua erakusten du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2921025 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2921025\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2a869b7 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2a869b7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sippar eta Larsa: kultu-zentro handiak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp40bfd84 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp40bfd84\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpb809579 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpb809579\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Schamaschek bi tenplu nagusi izan zituen, biek <em>E-babbar<\/em> izena zeramaten, hau da, etxe distiratsua edo zuria. Bata Sipparren zegoen, Babiloniako iparraldean, bestea Larsan, hegoaldean. Bi hiriak milaka urtez eguzki-kultuaren erdigune nagusitzat hartu ziren, eta haien <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikina.\" tabindex=\"0\">tenpluak<\/span> hainbat agintarik berritu eta hornitu zituzten.<\/p><p>Sipparren iturri-egoera bereziki ona da. Indusketek Babilonia zaharreko eta neobabiloniako garaikoak diren tenplu-artxibo zabalak eman zituzten, santutegiaren ekonomia, administrazioa eta langileak ezagutzeko aukera ematen dutenak. Aipatuenetako objektu bat Nabu-apla-iddina errege\u00adaren Eguzki Tauletzat ezagutzen den harrizko tauletxoa da, gure aro aurreko bederatzigarren mendekoa.<\/p><p>Tauletxeak, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Azalera batetik erlaitz gisa landutako irudi plastikoa.\" tabindex=\"0\">erliebean<\/span>, Schamasch tronuan eserita erakusten du, eta testuak azaltzen du erregeak, alaztasunezko denbora luze baten ondoren, jainkoarentzako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Tenpluan edo hilobitegian gurtzen den jainkoaren irudi bat.\" tabindex=\"0\">kultu-irudi<\/span> berri bat egin araztu zuen, buztinezko eredu zahar bat aurkitu ondoren. Testuak, halaber, galdutako kultu-irudi bat behar bezala berreraikitzeko kezka jasotzen du.<\/p><p>Larsan, Schamasch-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko edo gurtutako izaki baten omenez egiten diren gurtza-egintza guztiak.\" tabindex=\"0\">kultuak<\/span> loraldi bizia izan zuen Rim-Sin bezalako erregeen agintaldian. Hemen ere agintariek E-babbar berritu zuten, eta eraikuntza-inskripzioek haien dohaintzak jasotzen dituzte. Jarraitutasuna nabarmena da: neobabiloniako Nabonid erregea, batez ere Sin ilargi-jainkoaren babesle gisa ezaguna, bi hirien eguzki-tenpluez ere arduratu zen.<\/p><p>Iparraldeko eta hegoaldeko kultu-erdiguneen bikoiztasunak Babiloniaren egitura geografikoa islatzen du, eta eguzki-jainkoari herrialde osoko presentzia bermatu zion, harreman lokalak gaindituz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpda201f0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpda201f0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp3bb6221 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp3bb6221\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Schamasch igarpenean eta Gilgamesh Epopeian<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp60b57ff e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp60b57ff\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp3fcf874 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp3fcf874\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Epailearen rolaz gain, Schamasch erraien azterketaren eta orakulu-praktikaren jainkoa zen. Mesopotamiako gibel-azterketa, apaizek opariko animalien gibelean seinaleak irakurtzen zituztenean, sarritan Schamaschi eta Adad ekaitz-jainkoari zuzendutako galderak zituen.<\/p><p>Ikertzaileek <em>tamitu<\/em> testu izenez edo <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erabaki jainkotiar bat lortzeko lekua edo erakundea.\" tabindex=\"0\">orakuluari<\/span> egindako galdera gisa sailkatzen dituzten opari-azterketako otoitzek galdera zehatzak formulatzen zituzten, adibidez kanpaina bat arrakastatsua izango zen ala ez, eta jainkoari erantzuna erraietan idazteko eskatzen zioten. Horrela, Schamasch ez zen bakarrik bidegabekeriak agerian uzten zituena, baizik eta etorkizunari buruzko ezkutuko gauzak jakinarazten zituena ere.<\/p><p><em>Gilgamesh Epopeian<\/em> Schamasch heroien jainko babesle gisa agertzen da. Zedro-basoaren zaindaria den Chumbabaren aurkako espedizioaren aurretik, Gilgameshek eguzki-jainkoari zuzentzen zaio laguntza eskatuz. Ondorioz, Schamaschek haizeak bidaltzen ditu Chumbaba estutzeko eta heroiari erabakigarria den abantaila emateko.<\/p><p>Geroago Enkidu hiltzear dagoenean eta zibilizaziora eraman zuen emakumeari <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Norbaiti edo zerbaiti zoritxarra ekartzeko esaten den hitz-formula.\" tabindex=\"0\">madarikazioa<\/span> egiten dionean, Schamasch da bere ohartarazten duena eta jasan duen ona gogorarazten diona. Enkiduk orduan <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Norbaiti edo zerbaiti zoritxarra ekartzeko esaten den hitz-formula.\" tabindex=\"0\">madarikazioa<\/span> ezeztatzen du.<\/p><p>Pasarte horiek Schamasch narrazioaren barruan ordena eta neurritasuna ekartzen dituen instantzia gisa erakusten dute. Ez du nolanahi esku hartzen, baizik eta berari zuzentzen zaizkienak babesten ditu, eta neurrigabekeria mehatxu denean, kontzientzia hartzera dei egiten du. Horrela bere rolak, epopeian, himno eta zuzenbide-testuek marrazten duten irudi orokorrarekin bat egiten du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp66f75a0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp66f75a0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp846bc1f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp846bc1f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Utu-tik Schamasch-era: etimologia eta sumerierazko sustraiak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp7fc2d21 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp7fc2d21\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp61cd3cc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp61cd3cc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Schamasch izena akkadierazko eguzki hitza da, eta hebreeraz <em>schemesch<\/em>, arabieraz <em>schams<\/em> eta beste hizkuntza semitiko batzuetan antzeko formaz agertzen den erro semitiko komun bati dagokio. Jainkoak eta zeruko astro-ak izen bera dute, beraz, natur fenomenoaren eta izaki jainkotiarraren arteko lotura estua azpimarratzen da.<\/p><p>Sumerierazko aurrekaria Utu zen. Sumerieraren eta akkadieraren erlijioak hirugarren eta bigarren milurtekoetan zehar bat egin zutenean, Utu eta Schamasch neurri handi batean parekatu ziren, forma zaharrena erabat desagertu gabe. Testu elebidunetan, bi izenak elkarrekin agertzen dira.<\/p><p>Utu, dagoeneko garai sumeriarrean, Nanna ilargi-jainkoaren eta Ningalen semetzat hartzen zen, eta geroago Ischtar izenez ezagutuko zen Inannaren anaitzat. Familia-lotura horiek testu akkadiarretara aldatu ziren: Schamasch Sinen semea eta Ischtarren anaia da.<\/p><p>Aipagarria da eguzkia ilargiaren seme gisa agertzea. Beste mitologia askotan, aitzitik, eguzkia astro nagusi edo zaharragotzat hartzen da. Mesopotamiako antolaketa hori, sarritan, Urren ilargi-jainkoak zuen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko edo gurtutako izaki baten omenez egiten diren gurtza-egintza guztiak.\" tabindex=\"0\">kultu<\/span> bereziki zahar eta prestigiotsuarekin azaltzen da.<\/p><p>Genealogiak, horrenbestez, astronomia sistematiko baten ordez, kultu-erdiguneen historia islatzen du gehiago. Izenaren idazkera ere argigarria da: eguzki-ikurra sumerieraz Utu eta akkadieraz Schamasch gisa irakur zitekeen, eta testuek askotan ez dute argi uzten idazleak zein hizkuntza-forma zuen buruan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp75cc266 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp75cc266\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpa19f12f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpa19f12f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Harrera: eguzki-jainkoa Ekialde Zaharraren ikerketan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpa0bc082 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpa0bc082\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp636a807 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp636a807\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Shamash hemeretzigarren mendean kuneiforme idazkeraren deszifratzearekin batera goiz berrezagutu ziren jainkotasunen artean dago.<\/p><p><span data-nosnippet><em>Hammurapiren Kodearen<\/em> <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Zutik dagoen harrizko edo zurezko plaka idatzia edo irudiduna.\" tabindex=\"0\">estela<\/span>, 1901ean eta 1902an espedizio frantses batek Susan aurkitua, sorbaldetatik izpiak dituen jainko tronuan eserita dagoenaren irudia Ekialde Zaharreko irudirik ezagunenetako bihurtu zuen. Eskuliburu ugaritan agertzen da eta gaur egun ere mesopotamiar erlijioaren irudimen herrikoia markatzen du.<\/span><\/p><p>Eztabaida zientifikoan luzaz nagusitu da galdera bat: zein estu lotuta zegoen mesopotamiar eguzki-kultua zuzenbidearen ideiekin, eta lotura hori inguruko kulturetara zabaldu zen ala ez.<\/p><p>Erlijio-historialariek argiaren zuzenbide-metaforen paralelismoak eztabaidatu dituzte testu mendebaldeko-semitiko eta bibliarretan, esaterako justizia eta salbamena eguzkiaren jaiotzarekin alderatzen diren pasarteetan. Halako alderaketak kontuz egin behar dira, antzeko metaforak modu independentean sor daitezkeelako, baina mesopotamiar aztarna oso ondo dokumentatuta dago iturri kopuru handiari esker.<\/p><p>Gaurko azterketarako funtsezkoak dira himno eta otoitzen edizioak, tartean Shamash himno handia, hainbat testu-lekukotan iraun duena eta jainkoa dena ikusten duen justiziaren zaintzaile gisa luze goraipatzen duena.<\/p><p>Behin eta berriz itzuli eta iruzkindu izan da, eta Mesopotamiako testu erlijiosorik bikainenetakotzat jotzen da. Mesopotamiar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura bateko jainko guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">panteoiaz<\/span> arduratzen denak Shamashetik abiatuta ahaide diren figuretara jo dezake, esaterako bere aita <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sin-ilargi-jainkoa-ur-harran\/\">Sin<\/a>-engana edo bere arreba <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ishtar\/\">Ishtar<\/a>-engana.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36dd7469 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"36dd7469\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13760ab4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"13760ab4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lotura osagarriak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28c87796 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"28c87796\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d6538df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d6538df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ishtar\/\">Ishtar, arreba<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/marduk\/\">Marduk, babiloniar berriaren panteoian nagusi<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mesopotamia\/\">Mesopotamia, panteoiaren ikuspegi orokorra<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/jainkotasun-nagusiak\/\">Jainko goreneak, azpikategoria<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/jainkoak\/\">Jainkoak, klaseen ikuspegi orokorra<\/a><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-grl4kl40 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"grl4kl40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bzsbfrmh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bzsbfrmh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bibliografia (aukeraketa)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c13224a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2c13224a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eymh9ub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0eymh9ub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer class=\"iwg-literatur\" data-nosnippet=\"true\"><ul><li><span data-nosnippet>Schwemer, Daniel: <em>Die Wettergottgestalten Mesopotamiens und Nordsyriens<\/em>. Wiesbaden 2001.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Roth, Martha T.: <em>Law Collections from Mesopotamia and Asia Minor<\/em>. Atlanta 1995 (Codex Hammurabi).<\/span><\/li><li>Walde, Christine (arg.): <em>Der Neue Pauly<\/em> (&bdquo;Shamash&ldquo; sarrera).<\/li><\/ul><\/footer>\n<p class=\"iwg-bib-more\"><span data-nosnippet>Erreferentzia gehiago <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/literatura\/\">bibliografian<\/a>.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":1637,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Shamash","_yoast_wpseo_title":"Shamash \u2013 eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria","_yoast_wpseo_metadesc":"Shamash, Mesopotamiako eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria. Hammurabiren Kodean duen zeregina, Sippar eta Larsako tenpluak, zerutik igarotzen zen eguneroko ibilaldia.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"2","wesen_kultur":"mesopotamien","wesen_klasse":"goetter","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200514","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Shamash \u2013 eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Shamash, Mesopotamiako eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria. Hammurabiren Kodean duen zeregina, Sippar eta Larsako tenpluak, zerutik igarotzen zen eguneroko ibilaldia.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Shamash\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Shamash, Mesopotamiako eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria. Hammurabiren Kodean duen zeregina, Sippar eta Larsako tenpluak, zerutik igarotzen zen eguneroko ibilaldia.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_shamash.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shamash\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shamash\\\/\",\"name\":\"Shamash \u2013 eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shamash\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shamash\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_mesopotamien_shamash.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:09:31+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Shamash, Mesopotamiako eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria. Hammurabiren Kodean duen zeregina, Sippar eta Larsako tenpluak, zerutik igarotzen zen eguneroko ibilaldia.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shamash\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shamash\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shamash\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_mesopotamien_shamash.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_mesopotamien_shamash.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Mesopotamiako tradizioko jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shamash\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Shamash\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shamash\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shamash\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Shamash\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:09:31+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shamash\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shamash\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_mesopotamien_shamash.webp\",\"inLanguage\":\"eu\",\"description\":\"Shamash, Mesopotamiako eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria. Hammurabiren Kodean duen zeregina, Sippar eta Larsako tenpluak, zerutik igarotzen zen eguneroko ibilaldia.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Shamash \u2013 eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria","description":"Shamash, Mesopotamiako eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria. Hammurabiren Kodean duen zeregina, Sippar eta Larsako tenpluak, zerutik igarotzen zen eguneroko ibilaldia.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Shamash","og_description":"Shamash, Mesopotamiako eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria. Hammurabiren Kodean duen zeregina, Sippar eta Larsako tenpluak, zerutik igarotzen zen eguneroko ibilaldia.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_shamash.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Shamash","datePublished":"2026-09-07T14:09:31+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_shamash.webp","inLanguage":"eu","description":"Shamash, Mesopotamiako eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria. Hammurabiren Kodean duen zeregina, Sippar eta Larsako tenpluak, zerutik igarotzen zen eguneroko ibilaldia."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/","name":"Shamash \u2013 eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_shamash.webp","datePublished":"2026-09-07T14:09:31+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Shamash, Mesopotamiako eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria. Hammurabiren Kodean duen zeregina, Sippar eta Larsako tenpluak, zerutik igarotzen zen eguneroko ibilaldia.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_shamash.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_shamash.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Mesopotamiako tradizioko jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Shamash"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Shamash","datePublished":"2026-09-07T14:09:31+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shamash\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_shamash.webp","inLanguage":"eu","description":"Shamash, Mesopotamiako eguzki-jainkoa eta zuzentasunaren zaindaria. Hammurabiren Kodean duen zeregina, Sippar eta Larsako tenpluak, zerutik igarotzen zen eguneroko ibilaldia."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200514"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200514\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}