{"id":200419,"date":"2026-09-07T14:09:11","date_gmt":"2026-09-07T14:09:11","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200419"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"ra","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/","title":{"rendered":"Ra"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200419\" class=\"elementor elementor-200419 elementor-1878 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10fdade e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"10fdade\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herohlft0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"herohlft0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3ceb64 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3ceb64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96ae5e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"96ae5e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ra, tradizio egiptoarraren jainkoa<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e45238a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e45238a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ra tradizio egiptoarraren jainkoa da.<\/p><p>Eguzki jainko egiptoarra eta goi-jainkotasuna, ordenaren sortzailea eta munduaren egunero berrsortzailea. Ra Egiptoko erlijioaren eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura bateko jainkoen inguruko kontakizunen multzoa.\" tabindex=\"0\">mitologiaren<\/span> erdigunean dago, kosmosaren goi-irudi gisa.<\/p><p>Eguzkiaren indarra, berritze ziklikoa eta argiaren eta kaosaren arteko betiko borroka gorpuzten ditu. Bere izena boterearen jainkozko izaeraren eta eguna gaua ondoren datorrelako bermearen sinonimo da, eta ongia gaizkiaren gainetik nagusitzen dela ziurtatzen du.<\/p><p>Ra, eguzki jainko egiptoar gisa, aldi berean munduaren sortzailea eta zaintzailea da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klsbdg01 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"klsbdg01\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klshtm01 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"klshtm01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Jainkoa \/ jainkosa: kultura bateko panteoiaren boteretsuena, eginkizun argiekin, indar natural, patu, gerra, ugalkortasunarekin lotua. Kultu, opari eta tenpluen bidez gurtzen da.\">Jainkoa<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/egipto\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Nilo ibaiaren antzinako haraneko mitologia, K.a. 3000 inguru arte K.a. 30 arte.\">Egipto<\/a><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/jainkotasun-nagusiak\/\" class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Panteoi baten goi-jainkoak, subiranotasun kosmikoa, sortzaile edo agintari izaera.\">Goi-jainkotasuna<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f74855 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f74855\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c30362 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1c30362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1c30362\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herorght0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"herorght0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-heroimg00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"heroimg00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_aegypten_ra-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202857\" alt=\"Ra - Egiptoko tradizioko jainkoak, historiko-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_aegypten_ra-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_aegypten_ra-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_aegypten_ra-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_aegypten_ra.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32917199 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"32917199\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e916cb e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"26e916cb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-253a40d4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"253a40d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1200c304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1200c304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ra<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159dcf9a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"159dcf9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48cee66f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48cee66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Laburpenean: Ra<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f50d82c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f50d82c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Mota:<\/strong> jainko nagusia, eguzki-jainkoa, jainko sortzailea<br><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio edo kultura bateko jainkoen multzo osoa.\" tabindex=\"0\">Panteoia<\/span>: Egipto<br>Funtzioa: ordenaren sortzailea, munduaren eguneroko berritzailea, kaosaren aurkako borrokalaria<br>Ezaugarri nagusiak: eguzki-diskoa, uraeus sugea, belatz-burua, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Zizare-kakalardo egiptoar zaharreko sinboloa, sorreraren eta berritzearen ikur gisa.\" tabindex=\"0\">eskarabeoa<\/span><br>Kultu-leku nagusiak: Heliopolis (On), Tebas (Karnak-Luxor\/Amun-Ra), Abu Gurob<br>Erromatar baliokidea: Sol Invictus, Helios (Grezia)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18613602 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"18613602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-262b8a9f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"262b8a9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Testuingurua<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46dcb7d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46dcb7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61d3ab3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"61d3ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117c166 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"117c166\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Testuen garaia<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73997a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73997a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ra-ri buruzko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi ezagutza eta kontakizunak transmititzea.\" tabindex=\"0\">transmisioa<\/span> Erresuma Zaharrera (K.a. 2700, 2200 inguru) heltzen da, non <em>Piramide-testuetan<\/em> jada goi-jainkotasun gisa gurtzen zuten, eta Erresuma Erdi eta Berrietatik ptolemaiar-erromatar garaira arte iraun zuen.<\/p><p>Testigantza literario garrantzitsuenak <em>Piramide-testuak<\/em> (Erresuma Zaharra), <em>Hilkutxa-testuak<\/em> (Erresuma Erdia), <em>Egiptoko Hilen Liburua<\/em> (bereziki <em>Egunaren Liburua<\/em> eta <em>Gauaren Liburua<\/em>) eta tenpluetako <em>Eguzki-letaniak<\/em> dira. Atum eta Amunekin izandako fusio sinkretistak Erresuma Berrian indartzen dira eta erromatar garaira arte irauten dute.<\/p><p><strong>Sailkapen mitologikoa<\/strong><\/p><p><em>Ra<\/em>, eguzki jainkoa, Egiptoko unibertsoaren printzipio kosmiko funtsezkoena da eta sorkuntza-indarraren egunero adierazpena. Egunero bere eguzki-ontzian zerua zeharkatzen du, arratsean sartzen da eta gauean azpimundua (<em>Duat<\/em>) zeharkatzen du, <em>Apophis<\/em> suge kontrako borroka epikoan, hau egunero irenstea saiatzen baita.<\/p><p><em>Ra<\/em>k bizitza, heriotza eta berpizkundearen izaera zikilikoa gorpuzten du. Beste jainkoekin nahasten da (<em>Amun-Ra<\/em>, <em>Ra-Horakhty<\/em>), eta indar unibersalaren irudi anitza osatzen du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d47b156 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d47b156\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff38c2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff38c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hedapen-eremua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e49fcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e49fcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ra antzinako Egipto osoan gurtzen zen, batez ere Heliopolisen (Iunu, egiptoar On), eguzki-kultuaren leku zaharrenean, eta Tebasen (Amun-Ra irudi sinkretistarekin).<\/p><p>Bere gurtza ez zegoen hiri bakar batera mugatua, baizik eta erlijio-praktika Deltatik nubiar mugaraino zabaltzen zen. Hellenismoak eta Erromak konkistatu ondoren, Ra Helios greziarrarekin eta Sol Invictus erromatarrarekin parekatzen da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db03c39 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db03c39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-229a87b e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"229a87b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f471fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1f471fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturri-egoera<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36b1201 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36b1201\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi ezagutza eta kontakizunak transmititzea.\" tabindex=\"0\">Transmisioaren<\/span> muina Gizako, Menfiseko eta Abydoseko <em>Piramide-testuek<\/em> osatzen dute (5. eta 6. dinastia), non Ra jada zeru- eta sortzaile-jainko gisa agertzen den. Erresuma Erdiko <em>Hilkutxa-testuek<\/em> mitoak zikilo kosmikoetara zabaltzen dituzte.<\/p><p><span data-nosnippet><em>Egiptoko Hilen Liburuak<\/em> (K.a. 1550, 1070 inguru) Ra-ren gaueko bidaia azpimundutik hizkuntza irudi aberatsez azaltzen du. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikina.\" tabindex=\"0\">Tenpluetako<\/span> inskripzioek, hilobi-margolanek eta apaiz-iruzkinek tenplu-liburutegietan (adibidez, Edfu, Dendera) sinkretismoak eta eguneroko errituala azaltzen dituzte.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ae0637c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3ae0637c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31d07739 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31d07739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izendapena eta idazkerak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7642947 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7642947\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a086266 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a086266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Egiptoarra:<\/strong> Ra (ere <em>Re<\/em>, egiptoarrez <em>R\u02e4<\/em> edo <em>Ra\u02e4<\/em>), determinatiboa: eguzki-diskoa. Erroak &#8220;eguzkia&#8221; adierazten du. Idazkera-aldaerak: <em>Re<\/em> (latinezko transliterazioa, liburu espezializatu zaharragoetan maiz), <em>Ra<\/em> (konbentzio moderno), <em>Pre<\/em> (hieroglifoen irakurketa, arraroagoa).<\/p><p>Izen sinkretistak: <em>Atum-Ra<\/em> (Heliopoliseko Atum jainko sortzailearekin fusioa, batez ere goizaldeko forma), <em>Amun-Ra<\/em> (Tebaseko Amun goi-jainkoarekin fusioa, Erresuma Berrian nagusi), <em>Ra-Harachte<\/em> (Horus zerumugan, Horus goizekoaren eta eguzki jainkoaren irudi bateratua), <em>Chnum-Ra<\/em> (Chnum ahari sortzaile jainkoarekin fusioa, hego mugan).<\/p><p>Ezizenak: <em>Chepre<\/em> (goizaldeko forma <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Pilota-iraultzaile kakalardoa, sortzearen eta berritzearen antzinako egiptoar ikur gisa.\" tabindex=\"0\">eskarabeo<\/span> gisa, &#8220;bihurtzen ari dena&#8221;), <em>Atum<\/em> (arratsaldeko forma, gizon edo ahari zaharra gisa), <em>Chenti-Amenty<\/em> (Mendebaldeko jauna, azpimunduan), <em>Neb-Tawy<\/em> (bi lurraldeen jauna, kosmosaren jauna). Irudikapen hieroglifikoa: eguzki-diskoa (Aten), askotan azpian puntu edo zirkulu batekin.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-709a44a8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"709a44a8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f585873 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f585873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deskribapena<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70621c12 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"70621c12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4296eb49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4296eb49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Itxura<\/strong><\/p><p>Ra normalean <em>belatz-buruko<\/em> gizon gisa irudikatzen da, buru gainean distiratsua den <em>eguzki-diskoa<\/em> daramala. Eguzki-diskoaren inguruan <em>uraeus sugea<\/em> (egiptoerraz <em>wadjet<\/em>) biltzen da, botere erregetiar eta babesaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi bat ordezkatzen duen zeinua.\" tabindex=\"0\">sinboloa<\/span>. Lehen irudikapenetan (Erresuma Zaharra) Ra barka batean (ontzi batean) eserita ageri da, beste jainko batzuek herrestan daramatela.<\/p><p>Beranduagoko irudikapenek batzuetan <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sarraski-kakalardoa, sortze eta berritzearen antzinako egiptoar irudi gisa.\" tabindex=\"0\">eskarabajo<\/span><\/em> (Khepri, goizeko forma, kakalardo-itxura) gisa erakusten dute, eguzki-bola gau osoan biraka daramana, goizean kanporatu eta eguzkia berriro sortu arte. Arratseko forman gizon zahar edo <em>ahari<\/em> (Atum forma) gisa agertzen da.<\/p><p><strong>Izaera eta jarduna<\/strong><\/p><p>Ra zeruko eguzki jainkoa da eta, are gehiago, <em>sorkuntzaren eta berrizteko indarra<\/em> bera. Egiptoar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura baten barruan munduaren egitura eta ordenari buruzko ikuskera.\" tabindex=\"0\">kosmologiaren<\/span> arabera, zeruan zehar egunero egiten duen bidaiaren bitartez, <em>Mandschet<\/em> egun-barkan, eguna sortu eta mundua antolatzen du.<\/p><p>Gauean, <em>Mesektet<\/em> gau-barkan azpiko munduan (Duat) zehar bidaiatzen du, non <em>Apophis<\/em> kaos-demonioarekin topo egiten duen, hura irensteko mehatxatzen duen suge erraldoiarekin.<\/p><p>Gau bakoitzean Ra Apophisen aurka borrokatzen da; gau bakoitzean garaile ateratzen da, eta horrela mundua berritzen da. Borroka kosmiko hori Ordenaren (Ma&#8217;at) garaipenaren baliokidea da Kaosaren (Isfet) gainetik.<\/p><p><strong>Itxura eta sinbolismoa<\/strong><\/p><p><em>Ra<\/em> belatz-buruko gizon gisa irudikatzen da, eguzki-diskoarekin, faraoien suge sakratua den <em>uraeusek<\/em> apainduta.<\/p><p>Urrezko apaingarriak darama eta <em>zeruaren agintemakila<\/em> daukra. Bere eguneko faseetan itxura aldatzen du: <em>Khepri<\/em> (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sarraski-kakalardoa, sortze eta berritzearen antzinako egiptoar irudi gisa.\" tabindex=\"0\">eskarabajo<\/span>) egunsentian, <em>Ra<\/em> eguerdian, <em>Atum<\/em> arratsean eta <em>Auf<\/em> gauean azpiko munduan.<\/p><p>Eguzki-diskoa da bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi bat ordezkatzen duen zeinua.\" tabindex=\"0\">sinbolo<\/span> nagusia, bizitza, bero-indarra eta adimen kontzientea adierazten dituena.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44e71476 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"44e71476\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1fc3f0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c1fc3f0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fitxa: Ra<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84f33b8e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"84f33b8e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-hqkdc67p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"hqkdc67p\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Raren alderdi garrantzitsuenak begirada batean. Taulak jatorria, funtzioa, itxura, gurtza, sinboloak eta paralelismoak biltzen ditu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qh9oavvu iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"qh9oavvu\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-awzx8k2k elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"awzx8k2k\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kultura-testuingurua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x6rowhv0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x6rowhv0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ra <em>bere burua sortzen duen jainko<\/em> gisa agertzen da, edo <em>Atumek<\/em> sortua da (mitoak aldatzen dira). Bertsio batzuetan Atumen eta zeruko jainkosa <em>Nuten<\/em> semea da. Heliopolisen (On), kultu-gune zaharrenean, eguzki-energiaren zuzeneko adierazpen gisa gurtzen da.<\/p><p>5. dinastiatik aurrera (K.a. 2500 inguru) faraoiek &#8220;Raren semea&#8221; (<em>Sa Ra<\/em>) izena hartzen dute, eta horrela beren agintea ordena kosmikoaren lurreko isla gisa legitimatzen dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e3o4kxs iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8e3o4kxs\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08rkdgov elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"08rkdgov\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Raren funtzioa<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-uwjelx8s elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"uwjelx8s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Goi-jainkotasuna eta ordena kosmikoaren (Ma&#8217;at) bermatzailea. Munduaren sortzailea eta eguneroko berrasortzailea. Kaosaren eta ilunpearen aurkako borrokaren gidaria. Faraoien eta egiptoar herriaren babeslea. Bere funtzioa kosmikoa da, morala pertsonalki ulertutik independentea: onaren eta argiaren derrigorrezko itzulera adierazten du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-jm2n74ec iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"jm2n74ec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8vufse4c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8vufse4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Raren itxura<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-mwb9u015 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"mwb9u015\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Belatz-buruko gizona, eguzki-diskoarekin eta bekokian uraeus sugearekin. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sarraski-kakalardoa, sortze eta berritzearen antzinako egiptoar irudi gisa.\" tabindex=\"0\">Eskarabajo<\/span> forma (Khepri) goizeko forma gisa. Ahari zaharra (Atum) arratsaldeko forma gisa. Barka batean (Mandschet edo Mesektet) eserita, beste jainko edo animalia batzuek herrestan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37ss2yr6 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"37ss2yr6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3v0wp3wx elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3v0wp3wx\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Raren gurtza<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-w3247g2m elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"w3247g2m\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kultu-gune nagusiak: <em>Heliopolis<\/em> (On, eguzki-tenplu zaharrena eta garrantzitsuena, suntsitua baina literatuaren bidez oso ezaguna), <em>Tebas<\/em> (Karnak eta Luxor, Amun-Ra <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun baten gurtzari eskainitako toki sakratua.\" tabindex=\"0\">santutegiarekin<\/span>), <em>Abu Gurob<\/em> (5. dinastiaren eguzki-santutegia, eguneroko errituen tokia).<\/p><p>Apaizgo iraunkorra: Heliopoliseko apaizek eguneroko eguzki-himnoak zuzentzen zituzten. Faraoiek beraiek Raren lurreko ordezkari lauko gisa jarduten zuten. Gurtza pribatua: <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sarraski-kakalardoa, sortze eta berritzearen antzinako egiptoar irudi gisa.\" tabindex=\"0\">eskarabajo<\/span> amuletoak babes-amuleto pertsonal gisa, eta eguzki-irteerako otoitzak bizitzako mugarrietan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0qpjal9w iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"0qpjal9w\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ndoih0o elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ndoih0o\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Raren sinboloak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6684tyh9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6684tyh9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<em>Eguzki-diskoa<\/em> (Aten), <em>Belatza<\/em> (zeruaren eta abiaduraren hegazti gisa), <em>Uraeus sugea<\/em> (babesa eta boterea), <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sarraski-kakalardoa, sortze eta berritzearen antzinako egiptoar irudi gisa.\" tabindex=\"0\">Eskarabajoa<\/span><\/em> (Khepri, goizeko forma eta zikloa), <em>Aharia<\/em> (Atum, arratseko forma), <em>Barka<\/em> (Mandschet eta Mesektet, kosmosean zehar ibiltzeko ontziak).\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3lfi7x32 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3lfi7x32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0kg99ga1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0kg99ga1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pareko izakiak<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-n0fum6kp elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"n0fum6kp\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<em>Helios<\/em> (Grezia), <em>Sol Invictus<\/em> (Erroma, batez ere Enperadore-garai berantiarrean), <em>Surya<\/em> (vediko\/hinduismo), <em>Shamash<\/em> (Mesopotamia, eguzki-jainko gisa, baina ez jainko nagusi gisa), <em>Apolo<\/em> (Grezia, zenbaitetan eguzki-jainkoaren ezaugarriekin), <em>Savitar<\/em> (vediko, esnatzailea eta bultzatzailea). Egiptoko eta vedikoko eguzki-jainkoek eguneroko berritzearen eta kaosaren mugatzearen funtzioa partekatzen dute.\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7533bc7a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7533bc7a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2447d18d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2447d18d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Eguneroko gurtza<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d5d0260c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d5d0260c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-341be2ac elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"341be2ac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ra ordenaren bermearen jainkoa zen, ez askapen pertsonaleko agindu edo mistizismoen jainkoa. Bere gurtza bi mailatan garatzen zen:<\/p><p><strong>Apaizen eta estatuaren maila:<\/strong> Faraoi eta apaizek eguneroko errituak egiten zituzten Heliopoliseko, Karnak-eko eta beste kultu-lekuetako tenpluetan. Goizean, ereserkiak abesten ziren Ra bere igoeran laguntzeko; arratsaldean, babes-hitzak eta borroka-kantuak entzuten ziren Apophisen aurka.<\/p><p>Errito hauek <em>lan kosmiko<\/em> gisa hartzen ziren, munduaren existentzia bera bermatzen zutenak, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio-hausnarketa labur eta pertsonala edo komunitarioa.\" tabindex=\"0\">otoitz<\/span> pribatu bat baino askoz haratago.<\/p><p>Maila pertsonala eta merkatarien maila: Herritar arruntek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Pilulari-kakalardoa, sortze eta berrikuntzaren egiptoar antzinako sinboloa.\" tabindex=\"0\">eskarabeo<\/span> amuletoak zeramatzaten Ra ikur edo izenekin, eguneroko babesa segurtatzeko. Eguzki-irteeran otoitz laburrak edo dei-hitzak egiten ziren. Bereziki 5. dinastiako faraoien artean, eguzki-santutegiak eraiki ziren hilobi-monumentu gisa, faraoia Ra-ren orbita kosmikoan sartzeko.<\/p><p>Pertsonen izenetan: <em>Ra<\/em> izenak berak indar handia zuen. <em>Si-Ra<\/em> (Raren semea) edo <em>Ra-Hotep<\/em> (Ra pozik dago) bezalako izen konposatuak oso hedatuak ziren egiptoar familietan, bereziki elitean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a584676 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5a584676\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d0757bf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6d0757bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ra, beste kulturetako paralelismoak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60563f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60563f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a93fdd6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a93fdd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Grezia eta Erroma<\/strong><\/p><em>Helios<\/em>-ek Raren ezaugarri guztiak ditu: eguzki-jainkoa, eguneroko bidaia zeruan kuadriga batean (gurdi batean), munduaren lanpara-eramailea. Erromatar garai berantiarrean, Ra <em>Sol Invictus<\/em>-ekin (Eguzki Menderaezina) nahasten da, bereziki Aureliano enperadorearen garaian (270, 275 K.o.), Sol Invictus jainko goren gisa ezarri zuenean. Paralelismoak kristautasun goiztiarreraino iristen dira, Kristoren berpizkundea eguzki-irteerarekin sinbolikoki lotzen duena.<p><strong>Vediar eta hinduismoaren tradizioa<\/strong><\/p><em>Surya<\/em> (eguzki-jainkoa) eta <em>Savitar<\/em> (esnatzailea, bultzatzailea) Ra-rekin eguneroko berritzearen funtzioa partekatzen dute. Rigveda-k (K.a. 1500 inguru) Surya kuadriga urrezko batean zeruan bidaiatzen deskribatzen du. Baina Ra, jainko goren izaten den bitartean, Surya hinduismo berantiarrean Brahma, Vishnu eta Shivaren goreneko Trimurtiak gainjartzen du.<p><strong>Mesopotamia<\/strong><\/p><em>Shamash<\/em> egiptoar-mesopotamiar eguzki-jainkoa eta epailea da. Ra ez bezala, Shamash ez da goreneko jainko kosmikoa, baizik eta hainbat alderdi-jainkoetako bat. <em>Marduk<\/em>-ek Babilonian mundu-sortzailearen eta kaosaren menderatzailearen (Tiamaten aurkako borroka) papera hartzen du, funtzionalki Rarekin antzekoa, baina ez eguzkira mugatua.<p><strong>Germaniar tradizioa<\/strong><\/p><p><em>Eguzkia<\/em> (Sol, Sunna) germaniar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura bateko jainko-narrazioen multzo tradizionala.\" tabindex=\"0\">mitologian<\/span> jainkosa batek irudikatzen du, hark ere kuadriga batean zeruan bidaiatzen duena, Sk\u00f6ll otsoak jarraituta. Funtzioa antzekoa da (eguneroko berritzea), baina sexua eta sinbologia desberdinak dira.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd075236 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpd075236\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp733d0d5 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp733d0d5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Eguzki-txalupa eta Gauaren Hamabi Orduetako bidaia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd140f1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpd140f1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp6d26802 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp6d26802\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Raren irudi teologiko nagusia bere eguneroko bidaia da.<\/p><p>Egunez, eguzki-jainkoak zerua zeharkatzen du Eguneko Txalupan; arratsean, Gaueko Txalupara igotzen da eta azpimundutik, <em>Duat<\/em>-etik, bidaiatzen du.<\/p><p>Gaueko bidaia hori testu propioetan zehatz-mehatz deskribatzen da, batez ere <em>Amduat<\/em>-en, hitzez hitz azpimunduan dagoena, eta <em>Ateen Liburua<\/em>-n. Bi liburuak Erresuma Berriko hilobietan, Erregeen Haranean errege-hilobien hormetan margotutako Azpimundu Liburuen artean daude.<\/p><p><em>Amduat<\/em>-ek gaua hamabi ordutan banatzen du, bakoitza bere eremu eta izaki propioekin. Erdiko orduan, askotan seigarrenean, gertakizun erabakigarria gertatzen da: eguzki-jainkoa Osirisen gorpuarekin bat egiten da, eta batasun horretatik berpizkunderako indarra lortzen du.<\/p><p>Ikerketak, Erik Hornungek adibidez, Azpimundu Liburuak zabal-zabal editatu eta itzuli dituenak, horretan ikusten du kosmosaren berritzearen egiptoar kontzeptuaren muina.<\/p><p>Bidaia ez dago arriskutik libre. Ordu bakoitzean oztopoak mehatxatzen dute, ateak zeharkatu behar dira, izaki kaltegarriak uxatu behar dira. Etsairik handiena Apophis sugea da, txalupa gelditu nahi duena. <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/egipto\/\">Beste jainkotasunak<\/a> eta beste munduan bizi diren zorionekoen arimek jainkoa laguntzen dute.<\/p><p>Hamabigarren orduaren amaieran, Ra <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Pilulari-kakalardoa, sortze eta berrikuntzaren egiptoar antzinako sinboloa.\" tabindex=\"0\">eskarabeo<\/span> gisa edo haur gisa berjaiotzen da eta ekialdeko zerumugan igotzen da. Narrazio-egitura honek egiptoarrei eguneroko eguzki-ibilbidea, heriotza eta berpizkundeko itxaropena irudi bakar batean biltzeko eredua eman zien.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp8ebeaf6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp8ebeaf6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp3cd4822 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp3cd4822\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Apophis: mundu-ordenaren aldeko eguneroko borroka<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp0a24bfd e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp0a24bfd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp29eac91 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp29eac91\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Raren aurkari\u0430 Apofis da, egiptoar ahoskeran <em>Apep<\/em>, itzal-eguzki barka gauean bere bidaian mehatxatzen duen sugegoi izugarri bat.<\/p><p>Apofisek kaosa bera irudikatzen du, ordenagabekeria, mundu sortua egunero berriro irensteko mehatxu egiten duena; etsai bakar bat ideia txikiegia litzateke. Jainkoetatik ezberdin, Apofis ez da inoiz jaiotzen eta ez da inoiz behin betiko hiltzen; mehatxu iraunkorra da.<\/p><p>Azpiko munduei buruzko liburuetan eta bere errituzko testuetan Apofisen aurkako borroka azaltzen da. Sugeak barkak nabigatzen duen ura irensten edo bidea itxi saiatzen da. Seth bezalako jainkoak, barkaren aurrean kokatzen dena, edo Selket jainkosak munstroa lotu eta zulatzen dute.<\/p><p>Horri buruzko testu garrantzitsuena <em>Apofis liburua<\/em> deitutakoa da, Bremner-Rhind papiroaren azken garaiko eskuizkribu batean gorderik. Formulak eta jarraibideak biltzen ditu Apofis lotu, moztu eta erretzeko.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bat edo gehiago gurtzeko eraikina.\" tabindex=\"0\">Tenpluan<\/span> testu hauek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio-jarduera finkatu bati dagokiona.\" tabindex=\"0\">erritual<\/span> gisa burutzen ziren. Apaizek sugearen figurak argizariz egiten zituzten edo papiroan marrazten zituzten, gero zapaldu, zulatu eta erretzeko, kaosa erritual bidez suntsitzeko modua.<\/p><p>Erlijio-ikuspegitik, aurkikuntza hau garrantzitsua da, egiptoar erlijioak munduaren ordena ez zuela ezaguna edo behin betikoa bezala hartzen erakusten baitu. <em>Maat<\/em>, ordena zuzena, egunero defendatu behar zen, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoei, jatorriei eta munduaren ordenari buruzko kontakizun tradizionala.\" tabindex=\"0\">mitoan<\/span> eguzki-jainkoaren bidez eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko edo izaki sakratu baten gurtzarako ekintza guztien multzoa.\" tabindex=\"0\">kultuan<\/span> apaizgoaren bidez. Eguzkiaren goiztiratzea, horrela, egunero lortutako garaipena zen, ez automatismo bat.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpc5c618a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpc5c618a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp06da435 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp06da435\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Heliopolis eta Bederatzikoaren teologia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp5790fae e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp5790fae\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp540b63f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp540b63f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ra kultuaren zentro nagusia Heliopolis izan zen, eguzki-hiria, egiptoar hizkeran <em>Iunu<\/em>, gaur egungo Kairoren iparraldean kokatua. Hemendik dator Egiptoko sorrera-sistema garrantzitsuenetako bat. Erdigunean sortzaile-jainkoa dago, testuaren arabera Atum, Ra edo Ra-Atum lotura izena duena.<\/p><p>Nun ur primitibotik sortzen da eta bere baitatik lehen jainko-bikotea sortzen du, Shu, airea, eta Tefnut, hezetasuna. Hauetatik Geb, lurra, eta Nut, zerua, sortzen dira, eta hauetatik, era berean, Osiris, Isis, Seth eta Nefthys.<\/p><p>Bederatzi jainkoen sail honi Heliopolisko <em>Bederatzikoa<\/em> deitzen zaio. Honek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoei, jatorriei eta munduaren ordenari buruzko kontakizun tradizionala.\" tabindex=\"0\">mitoaren<\/span> jainko garrantzitsuenak egitura genealogiko batean antolatzen ditu eta Ra-Atum guztien jatorri bihurtzen du.<\/p><p>Heliopolisko apaiza Erresuma Zaharrean funtzionario erlijiosorik eragingarrienetakoa zen, eta eguzki-kultuak errege-ideologia baldintzatu zuen: Erresuma Zaharrean bertan erregeek Raren Semea titulua hartu zuten, eta Piramide Testuak, Egiptoko testu erlijiosoen zaharrenak, eguzki-teologiaz sendoki markatuak daude.<\/p><p>Heliopolisko kultuaren ikur ikusgarria <em>Benben<\/em> zen, harri-zutabe sakratu bat, ur primitibotik ateratako lehen lurrarekin lotua, baita obeliskoa ere, honen puntak eguzki-izpiak harrapatu behar zituela pentsatzen zuten.<\/p><p>5. Dinastiako eguzki-santutegiak, esaterako Niuserre-rena Abu Gurob-en, eguzki-teologiari eskainitako eraikin propioak ziren. Heliopolis bera gaur egun ia guztiz estalirik dago, baina testu-aurkikuntzek, obeliskoek eta antzinako idazleen berriek toki honek egiptoar erlijiorako izan zuen zentraltasuna erakusten dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp6535370 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp6535370\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp9466707 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp9466707\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gizateriaren matxinadaren mitoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpe57068a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpe57068a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd90c983 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpd90c983\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Gutxitan kontatzen den baina teologikoki pisu handikoa den <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoei, jatorriei eta munduaren ordenari buruzko kontakizun tradizionala.\" tabindex=\"0\">mitoa<\/span> gizateriaren suntsipena da, <em>Zeruko Behia<\/em> izeneko testuan jasoa, Erresuma Berriko hainbat errege-hilobitan idatzia.<\/p><p>Garai batez kontatzen du, Ra oraindik gizakien eta jainkoen erregea zenean lurrean. Eguzki-jainkoa zahartua dago, urrez, zilarrez eta lapislazuliz osatutako gorputza duela, eta gizakiek matxinada bat planeatzen ari dira bere aurka.<\/p><p>Ra jainkoei kontseilua eskatzen die. Erabaki hartuta, bere begia bidaltzen du, Hathor edo Sekhmet jainkosaren itxuran, matxinatuak zigortzeko. Jainkosa odol-frenesian sartzen da eta gizateria osoa suntsitzeko mehatxua egiten du.<\/p><p>Rak, gizakiak erabat suntsitu nahi ez dituelarik, garagardo kopuru handiak gorriz margotzen ditu eta lurraldearen gainean isurtzen ditu. Jainkosak odola dela pentsatuz edaten du, mozkortu eta hiltzeari uzten dio.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoei, jatorriei eta munduaren ordenari buruzko kontakizun tradizionala.\" tabindex=\"0\">Mitoa<\/span> Raren erretiroarekin amaitzen da. Munduaz nekaturik, Zeruko Behiaren bizkarrean eramaten uzten dio eta zerura igotzen da; horrela lurraren zuzeneko errege-agintaritzak amaitzen dira eta beste jainko batzuei eta azkenean faraoiei transmititzen zaie.<\/p><p>Erlijio-ikuspegitik, testuak hainbat azalpen ematen ditu: zeru eta lurraren banaketa, jainko gorenaren eta gizakien arteko distantzia, garagardo gorriarekin lotutako jai-ohitura jakin batzuk eta eguzki-begiaren izaera bikoitz arriskutsua, babestu eta suntsitu ahal duena. Aldi berean Ra jaun ahaltsu gisa erakusten du, eta baita zahartutako, mundutik urrundutako irudi gisa ere.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp921d2ed e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp921d2ed\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpc03c319 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpc03c319\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nahasketak: Amun-Ra, Aton eta eguzki-kultuaren ondarea<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp992dbdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp992dbdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpee3e772 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpee3e772\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ra hiru mila urtez baino gehiagoz egon zen presente, baina gutxitan forma aldaezinean. Egiptoko erlijioaren ezaugarri bat jainkoen fusioa da, eta Ra bereziki bat-egiteko joera zuen. Goiz agertzen da Ra-Atum, Heliopolisko jainko sortzailearekiko lotura.<\/p><p>Tebasen gorakadarekin Erresuma Berrian, Ra bertako erreinu-jainko Amunekin bat egin zuen Amun-Ra osatuz, aldi berean jainko ezkutua eta eguzki ikusgaia zena. Re-Harakhte ere, Horusekin zeruertzean egindako lotura, irudi-mota ohikoa da, belatz-buruko jainko gisa irudikatua eguzki-diskoarekin.<\/p><p>Esku-hartzerik erradikalena Akenatonen K.a. XIV. mendeko politika erlijiosoak izan zuen. Akenatonek <em>Aton<\/em> jaso zuen, hau da, eguzki-disko ikusgaia bera, gurtutako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio batean jainkotzat gurtzen den izakia.\" tabindex=\"0\">jainkotasun<\/span> bakar mailara, eta Amun kultuaren aurka jo zuen.<\/p><p>Aton kasu berezia da erlijio-historian, gizaki- edo animalia-itxurarik gabe gurtu baitzen, izpiak esku bihurtzen dituen disko soil gisa irudikatua. Akenatonen heriotzaren ondoren, erreforma hori atzera bota zen eta jainko-mundu tradizionala, Amun-Ra barne, berrezarri zen.<\/p><p>Fusio-historia hori ikerketarako giltza da Egiptoko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio bateko Jainkoaren eta sinesmenaren inguruko irakaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> ulertzeko. Hornungek eta beste ikertzaile batzuek erakutsi dutenez, egiptoarrek jainkoak ez zituzten elkarren artean baztertzen zuten banako gisa pentsatzen: jainko baten alderdiak beste batengan ikus zezaketen, jainko bakoitza desagertu gabe.<\/p><p>Horrenbestez, Ra baino gehiago figura finko bat, printzipio teologiko bat da, eguzkia jatorri, iraunarazle eta mundu-ordenaren eguneroko bermatzaile gisa duen printzipioa, tokiko zein eskualdez gaindiko hainbat jainkorekin bat egin ahal izan zuena.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36dd7469 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"36dd7469\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13760ab4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"13760ab4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lotura osagarriak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28c87796 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"28c87796\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d6538df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d6538df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/atum\/\">Atum, Egipto<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/amun\/\">Amun, Egipto<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/apophis\/\">Apophis, Egipto<\/a><\/li><li>Helios, Grezia<\/li><li>Sol Invictus, Erroma<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/surya\/\">Surya, Hinduismoa<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/jainkotasun-nagusiak\/\">Goi-jainkotasunak, azpikategoria<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/jainkoak\/\">Jainkoak, klase-ikuspegi orokorra<\/a><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-grl4kl40 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"grl4kl40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bzsbfrmh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bzsbfrmh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ikerketa-bibliografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c13224a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2c13224a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eymh9ub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0eymh9ub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer class=\"iwg-literatur\" data-nosnippet=\"true\"><ul><li><span data-nosnippet>Assmann, Jan: <em>\u00c4gypten. Eine Sinngeschichte<\/em>. M\u00fcnchen 2015.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Hornung, Erik: <em>Der \u00e4gyptische <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura bateko jainko, jatorri eta munduaren ordenari buruzko kondaira transmititua.\" tabindex=\"0\">Mythos<\/span> von der Himmelskuh. Eine Aetologie des Unvollkommenen<\/em>. Freiburg i. Br. 1982.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Quirke, Stephen: <em>Ancient Egyptian Religion<\/em>. Dover 2013 (Nachdruck).<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Te Velde, Herman: <em>The God Khenti-Amentiu. Studien zur Religionsgeschichte und zur archaologischen Topographie des Westdelta<\/em>. Leiden 1967.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Belegstellen in: Faulkner, Raymond O. (Hg.): <em>The Ancient Egyptian Pyramid Texts<\/em>. Oxford 1969.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Goyon, Jean-Claude: <em>Le Ceremonial d&#8217;Ouverture de la Bouche dans le contexte rituel du temple d&#8217;Edfu<\/em>. Cairo 1972 (f\u00fcr priesterliche Rituale und Hymnen).<\/span><\/li><\/ul><\/footer>\n<p class=\"iwg-bib-more\"><span data-nosnippet>Bestelakoa oinarrizko lanak <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/literatura\/\">bibliografian<\/a>.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-227cfcf e-con-boxed e-flex e-con e-parent\" data-id=\"227cfcf\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-80fc4a2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"80fc4a2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<h2>Ra buruzko sarritan egiten diren galderak<\/h2>\n<div class=\"iwg-faq-q\"><h3>Nor zen Ra egiptoar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura bateko jainko-kondairen guztizkoa.\" tabindex=\"0\">mitologian<\/span>?<\/h3><p>Ra (Re izenez ere ezaguna, egiptoeraz R\u02bf, eguzkia) egiptoar panteoiaren eguzki-jainko gorena da, eta hainbat aldiz erresumako jainko izan zen. Bere gurtza bereziki bizia izan zen Erresuma Zaharrean, Heliopolisen (egiptoeraz Iunu, Zutabearen hiria).<\/p><p>Ra egunero bere eguzki-barkuan zeruan zehar bidaiatzen du, goizean Khepri gisa (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sarraski-kakalardoa, sortze eta berritzearen antzinako egiptoar ikur gisa.\" tabindex=\"0\">skarabeoa<\/span>), eguerdian Ra gisa (belatza), arratsaldean Atum gisa (gizon zaharra). Gauean, azpimunduko hamabi orduetan zehar igarotzen da, non Apophis kaos-sugearen aurka borrokatzen den.<\/p><\/div>\n<div class=\"iwg-faq-q\"><h3>Nola daude lotuta Ra, Amun eta Aton?<\/h3><p>Egiptoar historian zehar, eguzki-jainkoaren zenbait kontzeptu bat egin ziren. Ra Heliopolisko jatorrizko eguzki-jainkoa zen. Erresuma Ertainean, Tebasko Amun Rarekin bat egin zuen Amun-Ra sortuz, Erresuma Berriaren erresuma-jainkoa.<\/p><p>Ekhnatonek (K.a. 1351-1334) bere Aton-erreforman jainko guztiak Aton alderdi abstraktu eguzkitiarrarekin ordezkatzen saiatu zen, egiptoar erlijio-historiaren monoteismo-erreforma ezagun bakarra, baina bere heriotzaren ondoren berehala baliogabetua izan zena.<\/p><\/div>\n<script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Wer war Ra in der \u00e4gyptischen Mythologie?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Ra (auch Re, \u00e4gyptisch R\u02bf, die Sonne) ist der h\u00f6chste Sonnengott des \u00e4gyptischen Pantheons und in vielen Perioden Reichsgott. Seine Verehrung war besonders intensiv im Alten Reich in Heliopolis (\u00e4gyptisch Iunu, Stadt der S\u00e4ule).Ra f\u00e4hrt t\u00e4glich in seiner Sonnenbarke \u00fcber den Himmel, am Morgen als Khepri (Skarab\u00e4us), am Mittag als Ra (Falke), am Abend als Atum (alter Mann). Bei Nacht durchquert er die zw\u00f6lf Stunden der Unterwelt, wo er gegen die Chaosschlange Apophis k\u00e4mpft.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Wie h\u00e4ngen Ra, Amun und Aton zusammen?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Im Verlauf der \u00e4gyptischen Geschichte verschmolzen verschiedene Sonnengott-Konzepte. Ra war der urspr\u00fcngliche Sonnengott von Heliopolis. Im Mittleren Reich wurde Amun von Theben mit Ra zu Amun-Ra verschmolzen, dem Reichsgott des Neuen Reiches.Echnaton (1351-1334 v. Chr.) versuchte in seiner Aton-Reform, alle G\u00f6tter durch den abstrakten Sonnen-Aspekt Aton zu ersetzen, die einzige bekannte monotheistische Reform der \u00e4gyptischen Religionsgeschichte, die aber nach seinem Tod schnell r\u00fcckg\u00e4ngig gemacht wurde.\"}}]}<\/script>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":1547,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Ra","_yoast_wpseo_title":"Ra \u2013 Eguzki jainko egiptoarra eta sortzailea","_yoast_wpseo_metadesc":"Sortze-indarra, sinkretismoak (Atum-Ra, Amun-Ra), Apophisen aurkako borroka, Heliopolis, Hilen liburua eta Helios, Sol Invictus, Surya-rekiko paralelismoak.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"3","wesen_kultur":"aegypten","wesen_klasse":"goetter","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200419","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Ra \u2013 Eguzki jainko egiptoarra eta sortzailea<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Sortze-indarra, sinkretismoak (Atum-Ra, Amun-Ra), Apophisen aurkako borroka, Heliopolis, Hilen liburua eta Helios, Sol Invictus, Surya-rekiko paralelismoak.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ra\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sortze-indarra, sinkretismoak (Atum-Ra, Amun-Ra), Apophisen aurkako borroka, Heliopolis, Hilen liburua eta Helios, Sol Invictus, Surya-rekiko paralelismoak.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_aegypten_ra.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/ra\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/ra\\\/\",\"name\":\"Ra \u2013 Eguzki jainko egiptoarra eta sortzailea\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/ra\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/ra\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_aegypten_ra.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:09:11+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Sortze-indarra, sinkretismoak (Atum-Ra, Amun-Ra), Apophisen aurkako borroka, Heliopolis, Hilen liburua eta Helios, Sol Invictus, Surya-rekiko paralelismoak.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/ra\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/ra\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/ra\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_aegypten_ra.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_aegypten_ra.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Egiptoko tradizioko jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/ra\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ra\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/ra\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/ra\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Ra\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:09:11+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/ra\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/ra\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_aegypten_ra.webp\",\"inLanguage\":\"eu\",\"description\":\"Sortze-indarra, sinkretismoak (Atum-Ra, Amun-Ra), Apophisen aurkako borroka, Heliopolis, Hilen liburua eta Helios, Sol Invictus, Surya-rekiko paralelismoak.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ra \u2013 Eguzki jainko egiptoarra eta sortzailea","description":"Sortze-indarra, sinkretismoak (Atum-Ra, Amun-Ra), Apophisen aurkako borroka, Heliopolis, Hilen liburua eta Helios, Sol Invictus, Surya-rekiko paralelismoak.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ra","og_description":"Sortze-indarra, sinkretismoak (Atum-Ra, Amun-Ra), Apophisen aurkako borroka, Heliopolis, Hilen liburua eta Helios, Sol Invictus, Surya-rekiko paralelismoak.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_aegypten_ra.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Ra","datePublished":"2026-09-07T14:09:11+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_aegypten_ra.webp","inLanguage":"eu","description":"Sortze-indarra, sinkretismoak (Atum-Ra, Amun-Ra), Apophisen aurkako borroka, Heliopolis, Hilen liburua eta Helios, Sol Invictus, Surya-rekiko paralelismoak."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/","name":"Ra \u2013 Eguzki jainko egiptoarra eta sortzailea","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_aegypten_ra.webp","datePublished":"2026-09-07T14:09:11+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Sortze-indarra, sinkretismoak (Atum-Ra, Amun-Ra), Apophisen aurkako borroka, Heliopolis, Hilen liburua eta Helios, Sol Invictus, Surya-rekiko paralelismoak.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_aegypten_ra.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_aegypten_ra.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Egiptoko tradizioko jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ra"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Ra","datePublished":"2026-09-07T14:09:11+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/ra\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_aegypten_ra.webp","inLanguage":"eu","description":"Sortze-indarra, sinkretismoak (Atum-Ra, Amun-Ra), Apophisen aurkako borroka, Heliopolis, Hilen liburua eta Helios, Sol Invictus, Surya-rekiko paralelismoak."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200419","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200419"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200419\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200419"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200419"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}