{"id":200323,"date":"2026-09-07T14:08:53","date_gmt":"2026-09-07T14:08:53","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200323"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"luzifer","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/","title":{"rendered":"Luzifer"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200323\" class=\"elementor elementor-200323 elementor-1019\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10fdade e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"10fdade\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herohlft0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"herohlft0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3ceb64 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3ceb64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96ae5e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"96ae5e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Luzifer, kristau tradizioaren jainkoa<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e45238a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e45238a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Argi-ekarlea, erori zena, harrotasunaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamikoetan Jainkoaren mezulari zerutiarra.\" tabindex=\"0\">aingerua<\/span>.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klsbdg01 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"klsbdg01\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klshtm01 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"klshtm01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Jainkoa \/ Jainkosa: Kultura bateko panteoiaren botere gorena pertsonifikatzen duena, eremu argiekin, natur indarrak, patua, gerra, ugalkortasuna. Kultuen, opariren eta tenplu-erakundeen bidez gurtua.\">Jainkoa<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kristautasuna\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Tradizio kristaua, bere aingeru, deabru eta izaki mistikoekin.\">Kristautasuna<\/a><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/anti-jainkoak\/\" class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Kaos-indarrak eta aurkari kosmikoak, erlijio-historiako dualismoaren aurkariak.\">Jainkoaren aurkaria<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f74855 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f74855\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c30362 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1c30362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1c30362\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herorght0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"herorght0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-heroimg00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"heroimg00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_christentum_luzifer-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202838\" alt=\"Luzifer - kristautasun-tradizioko jainkoak, historiko-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_christentum_luzifer-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_christentum_luzifer-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_christentum_luzifer-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_christentum_luzifer.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32917199 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"32917199\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e916cb e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"26e916cb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-253a40d4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"253a40d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1200c304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1200c304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Luzifer<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-11758e7f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"11758e7f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Luzifer tradizio kristauko jainkoa da.<\/p><p>Luzifer tradizio kristauan aingeru erori gorenaren figura da. Satanekin parekatzea Erdi Aroko kontua da; jatorriz, &#8220;Lucifer&#8221; (lat. &#8220;argi-eramailea&#8221;) Goizizarraren izena besterik ez zen, eta Isaias 14,12an irudizko esanahiz erabiltzen da, erregezuriren bat erorita adierazteko. Elizako Aitek pasarte hori aingeruen erorketaren jatorrizko eszena gisa irakurtzen dute, eta horrela sortu zuten Erdi Aroko demonologiaren protagonista nagusia.<\/p><p>Aro Modernoan Luziferrek harrera konplexua izan du: Miltonen <em>Paradise Lost<\/em> lanak duintasuna eta sakontasun tragikoa eman dizkio; Goetheren Mefistofeles bere ondorengo ironikoa da; <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ezkutuko jakintza, hasiaraziei bakarrik eskuragarri dagoena, aldarrikatzen duten irakaspenen sail-izena.\" tabindex=\"0\">esoterismoan<\/span> eta modernitatean, batzuetan positiboki interpretatzen da, autoritate heteronomoaren aurkako matxinadaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi baten ordezko den zeinua.\" tabindex=\"0\">sinbolo<\/span> gisa.<\/p><div><p><strong>Isaias 14,12, gako-testua<\/strong><\/p><p>Luziferren aingeru erori gisako figurak, erlijio-historiaren ikuspegitik, antzinate berantiarreko interpretazio kristau bat du oinarri, Isaias 14,12ari buruzkoa. Bertsoak (<em>Nola erori zara zerutik, Goizizarra, Egunsentiaren semea<\/em>) jatorrizko testuinguru profetikoan Babiloniako erregeari egiten dio erreferentzia, eta haren beheraldi politikoari buruzko lamentu satirikoa da.<\/p><p>Origenesengandik aurrera (<em>De principiis<\/em>, 230 inguru), interpretazio patristikoak modu tipologikoan aingeruen erorketarekin lotzen du: hebreerazko <em>Helel ben Shahar<\/em> Vulgatan <em>Lucifer<\/em> gisa itzuli zen (lat. &#8220;argi-eramailea&#8221;). Hieronimok bertsoa sorkuntzaren aurreko aingeruen erorketarekin identifikatzen du, eta horrela finkatzen du tradizio luziferiko mitologikoa Erdi Aro latindarrarentzat.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159dcf9a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"159dcf9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48cee66f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48cee66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Profil laburra: Luzifer<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f50d82c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f50d82c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Mota:<\/strong> Erori den argi-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamikoetan Jainkoaren mezulari zerutiarra.\" tabindex=\"0\">aingerua<\/span><br>Jatorria: Is 14ren antzinate berantiarreko interpretazio kristaua<br>Testuak: Is 14, Lk 10,18, Patristika, Milton<br>Aroa: IV. mendetik gaur egunera<br>Ezizena: Argi-ekarlea, Artizarra, Egunsentiaren semea<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18613602 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"18613602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-262b8a9f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"262b8a9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kokapena<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46dcb7d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46dcb7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61d3ab3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"61d3ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117c166 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"117c166\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Testuen garaia<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73997a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73997a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>IV. eta V. mendeko patristikak Is 14,12 aingeruen erorketarekin interpretatzen du. Erdi Aroko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten Jainkoari eta sinesmenari buruzko irakaspen zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologiak<\/span> (Tomas Akinokoa) hori garatzen du. Miltonek (XVII. mendea) literatura-pertsonaia nagusia sortzen du. Erromantizismoak eta Modernitateak Luzifer matxinadaren pertsonaia sinboliko gisa aurkitzen dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d47b156 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d47b156\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff38c2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff38c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hedapen-eremua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e49fcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e49fcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kristau kultura-eremuan orokorrean; bereziki presente mendebaldeko Europako ikonografian eta literaturan. Modernitatean, mundu osoan literaturaren, margolaritzaren eta kultura popularraren bidez.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db03c39 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db03c39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-229a87b e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"229a87b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f471fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1f471fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturri-egoera<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36b1201 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36b1201\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Is 14,12; Lk 10,18; 2 Kor 11,14; Patristika (Origenes, Hieronimo, Agustin), Milton, Goethe, Byron, Erromantizismoko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Irudien edukiei eta haien esanahiari buruzko irakaspena.\" tabindex=\"0\">ikonografia<\/span>, literatura esoteriko berria.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ae0637c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3ae0637c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31d07739 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31d07739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izendapena eta idazkerak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7642947 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7642947\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a086266 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a086266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Latinez:<\/strong> <em>Lucifer<\/em>, \u201eargi-ekarlea&#8221; (<em>lux<\/em> + <em>ferre<\/em>).<br>Hebreeraz (Is 14,12): <em>Heulel ben Schachar<\/em>, \u201edistiratsua, egunsentiaren semea&#8221;.<br>Grekoz: <em>Phosphoros<\/em>, \u201eargi-ekarlea&#8221;.<br>Erdi Aroan: Luzifer, gehienetan Satanekin identifikatua.<\/p><p>Izena astronomikoa da: Artizarra (Venus). Isaias 14 Babiloniako errege bati buruzko iseka-kantu bat da, \u201eartizarra&#8221; gisa zerutik erori zena. Eliza goiztiarrak hau tipologikoki aingeru gorenaren erorketarekin lotu zuen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-709a44a8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"709a44a8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f585873 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f585873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izaera-ezaugarriak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70621c12 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"70621c12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4296eb49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4296eb49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Agerpena<\/strong><\/p><p>Hasieran <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamikoetan, Jainkoaren zerutiko mezularia.\" tabindex=\"0\">aingeru<\/span>rik ederrena. Erorketaren ondoren: iluna eta itxuragabetua (Patristika) edo duintasunez tragikoa (Milton). <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Irudien edukiaren eta esanahiaren azterketa.\" tabindex=\"0\">Ikonografia<\/span> modernoa deabru adardunetik jenio erromantiko-melankolikoraino zabaltzen da.<\/p><p><strong>Jokabidea<\/strong><\/p><p>Erorketaren aurretik: Jainkoaren aurrean zegoen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamikoetan, Jainkoaren zerutiko mezularia.\" tabindex=\"0\">aingeru<\/span> gorena. Erorketan: Jainkoa bezalakoa izan nahi du, matxinada deitzen du. Erorketaren ondoren: tentatzailea, infernuko agintaria, aldi berean galera neurrigabearen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi bat ordezkatzen duen zeinua.\" tabindex=\"0\">sinboloa<\/span>.<\/p><p><strong>Eragin-eremua<\/strong><\/p><p>Kosmikoki, aingeruen erorketaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoei, jatorriei eta munduaren ordenari buruzko kondaira tradizionala.\" tabindex=\"0\">mitoaren<\/span> giltzarri-figura gisa. Etikoki, harrotasunaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi bat ordezkatzen duen zeinua.\" tabindex=\"0\">sinbolo<\/span> gisa. Kulturalki eta literarioki, giza autonomiaren froga-harri gisa.<\/p><p><strong>Jatorri mitologikoa<\/strong><\/p><p>Venus izarraren izen astronomikoa, teologikoki kargatua Jes 14 eta Itun Berriko erorketa-narrazioen bidez. Patristikan gaizkiaren jatorrizko figura bezala garatua.<\/p><div><p><strong>Erdi Aroko aingeru-hierarkia eta Dante<\/strong><\/p><p>Pseudo-Dionisio Areopagitaren araberako Erdi Aroko aingeru-hierarkian (<em>De caelesti hierarchia<\/em>, c. 500), Luzifer hasieran serafinen koru gorenekoa zen, eta haren matxinada eta erorketa harrotasunaren (<em>superbia<\/em>) adibide paradigmatikoa da.<\/p><p>Danteren <em>Divina Commedia<\/em>k (c. 1308, 1320) Luzifer infernuko bederatzigarren eta sakoneneko zirkuluan kokatzen du (<em>Cocytus<\/em>), hiru buru eta hiru aurpegi bikoitzeko izaki gisa, gizateriaren hiru saltzaile handienak murtxikatzen dituela: Judas, Brutus eta Cassius.<\/p><p><span data-nosnippet>Kokapen horrek Danteren Luzifer mendeetan zehar irudi ikonografiko estandar bihurtzen du. John Miltonen <em>Paradise Lost<\/em>ek (1667) baino ez du simpatia-ardatza aldatzen: haren Luzifer tragiko goragarri bat da, eta haren erorketak irakurlea hunkitzen du; irakurketa horrek Luzifer erromantikoaren jasotzea markatzen du (William Blake, <em>The Marriage of Heaven and Hell<\/em>, 1790; Lord Byron, <em>Cain<\/em>, 1821).<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44e71476 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"44e71476\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1fc3f0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c1fc3f0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fitxa: Luzifer<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84f33b8e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"84f33b8e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-hqkdc67p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"hqkdc67p\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Luziferren alderdi nagusiak begi kolpe batean. Izenari, deskribapenari, babesari eta antzekotasunei buruzko azalpen zehatzak hurrengo ataletan aurkituko dituzu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qh9oavvu iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"qh9oavvu\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-awzx8k2k elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"awzx8k2k\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Luziferren jatorria<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x6rowhv0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x6rowhv0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Goizeko izarraren (Venus) izena; Jes 14n tipologikoki aingeruen erorketarekin lotua. Erdi Aroan Satanekin identifikatua.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e3o4kxs iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8e3o4kxs\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08rkdgov elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"08rkdgov\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Eragin-objektua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-uwjelx8s elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"uwjelx8s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Buruharroak, harrotsuak, elite espirituala (patristikoa); literatura-figura gisa: bere buruaren jabetza bilatzen duen gizaki modernoa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-jm2n74ec iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"jm2n74ec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8vufse4c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8vufse4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Luziferren agerpena<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-mwb9u015 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"mwb9u015\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamikoetan, Jainkoaren zerutiko mezularia.\" tabindex=\"0\">Aingeru<\/span>rik ederrena; erorketaren ondoren iluna. Miltonen Luzifer: duintasunez tragikoa. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Irudien edukiaren eta esanahiaren azterketa.\" tabindex=\"0\">Ikonografia<\/span> deabru-itxuratik jenio melankolikoraino aldatzen da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37ss2yr6 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"37ss2yr6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3v0wp3wx elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3v0wp3wx\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Eragin-eremua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-w3247g2m elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"w3247g2m\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Harrotasunerako eta autonomiarako tentazioa. Aingeruen erorketa eragiten du. Aldi berean, Jainkoaren hurbiltasunaren galera tragikoaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi bat ordezkatzen duen zeinua.\" tabindex=\"0\">sinboloa<\/span>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0qpjal9w iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"0qpjal9w\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ndoih0o elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ndoih0o\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babesa<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6684tyh9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6684tyh9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Satanekin bezala: sakramentuak, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gizakiak jainkotasun bati zuzentzen dion hitzezko jarrera.\" tabindex=\"0\">otoitza<\/span>, santuei egindako deiak, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kaltegarritzat jotzen den espiritu edo deabru bat kanporatzeko errituala.\" tabindex=\"0\">exortzismoa<\/span>. Tradizio espirituala: apaltasuna bereziki, luziferiar harrotasunaren aurkako neurri gisa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3lfi7x32 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3lfi7x32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0kg99ga1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0kg99ga1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Luziferren antzekotasunak<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-n0fum6kp elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"n0fum6kp\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ikaroren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Arte edo narrazio batean errepikatzen den eduki-elementua.\" tabindex=\"0\">motiboa<\/span> (antzinakoa), Prometeo (titanen matxinada), Samael (judua), Iblis (islama), matxinada-figura modernoak (Byronen Kain, Miltonen Satan).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7533bc7a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7533bc7a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2447d18d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2447d18d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babes-praktika<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d5d0260c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d5d0260c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-341be2ac elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"341be2ac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Babes-erritualak<\/strong><\/p><p>Kristau deabru-babesa orokorrean bezala. Monastikoan eta asketikoan bereziki nabarmentzen da: apaltasuna, harrotasunaren aurkako bertute jomuga gisa, aitorpen erregularra, Lectio babes-praktika gisa.<\/p><p><strong>Deiak eta xantxuak<\/strong><\/p><p>Exortzismo-formulek Luzifer normalean Satanekin batera aipatzen dute. Erdi Aroko sermoi eta adibide-bildumek <em>superbia luciferina<\/em> (&#8220;luziferiar harrotasuna&#8221;) delakoaz ohartarazten dute.<\/p><p><strong>Amuletoak eta babes-sinboloak<\/strong><\/p><p>Luziferren erorketa erakusten duten San Migelen irudiek indar apotropaiko propioa dute. Benedictus medalla &#8220;VRS NSMV SMQL IVB&#8221; testuarekin, Satan\/Luziferren aurkako klasikoa den latinezko babes-esaldia.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a584676 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5a584676\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d0757bf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6d0757bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Jasotze kulturala<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60563f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60563f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a93fdd6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a93fdd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Erdi Aroko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Irudien edukiaren eta esanahiaren azterketa.\" tabindex=\"0\">ikonografia<\/span>:<\/strong> Danteek Luzifer infernuko azken zirkuluan kokatzen du, betiereko izotzean. Erdi Aroko eliz-margolaritzak erorketa irudi handi gisa erakusten du; Migel goardiako aingerua ezpataz, erortzen ari den argi-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamdarretan Jainkoaren mezulari zerutiarra.\" tabindex=\"0\">aingeruaren<\/span> aurka.<\/p><p><span data-nosnippet><strong>Miltonen Paradise Lost:<\/strong> John Miltonen epopeiak (1667) handitasun tragikoa duen Luzifer bat marrazten du: &#8220;Better to reign in Hell than serve in Heaven.&#8221; Figura horrek modernitateko harrera literarioa markatzen du.<\/span><\/p><p><strong>Erromantizismoa, sinbolismoa, modernitatea:<\/strong> Byronek, Baudelairek eta Stefan Georgek Luzifer gizakiaren autoahalduntzearen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi baten ordezko den zeinua.\" tabindex=\"0\">sinbolo<\/span> gisa ikusten dute. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ezkutuko jakintza, hasiaraziei bakarrik eskuragarri dagoena, aldarrikatzen duten irakaspenen sail-izena.\" tabindex=\"0\">Esoterismo<\/span> modernoan (luziferianismoa) batzuetan modu positiboan interpretatzen da, alderantzikatze bat, ordea, ez du <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten Jainkoari eta sinesmenari buruzko irakaspen zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> nagusiak onartzen.<\/p><div><p><strong>Azterketa teologiko eta literarioa<\/strong><\/p><p><span data-nosnippet>Luzifer tradizioari buruzko lan nagusiak: Jeffrey Burton Russell, <em>Lucifer. The Devil in the Middle Ages<\/em> (Cornell University Press, Ithaca 1984); Bernard McGinn, <em>Antichrist. Two Thousand Years of the Human Fascination with Evil<\/em> (Harper, San Francisco 1994); Jonathan A. Glenn (arg.), <em>Lucifer in the Middle Ages<\/em> (1990).<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>Azterketa literarioari dagokionez, Helen Gardner, <em>Religion and Literature<\/em> (Faber, London 1971); Christopher Ricks, <em>Milton&#8217;s Grand Style<\/em> (Clarendon, Oxford 1963).<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>Luzifer eta <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/satan\/\">Satan<\/a> identifikatzea patristikoki finkatuta dago, baina teologikoki noizbehinka eztabaidatzen da; teologo modernoago batzuek (Avraham Yarmolinsky, Elaine Pagels, <em>The Origin of Satan<\/em>, 1995) tradizio judu-eredutik datorren Satanen tradizioa eta tradizio mitologiko kristau-luziferiarra bereizteko planteamendu kritikoagoa proposatzen dute.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp4b958d3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp4b958d3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd88c54d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpd88c54d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Isaias 14: goizeko izarraren eroraldia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpee5ce79 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpee5ce79\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp31210db elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp31210db\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Luzifer izenak jatorri zehazki finkagarria du.<\/p><p>Hieronimoren latinezko Bibliaren itzulpenetik, Vulgatatik, dator, eta Isaias liburuan, 14. kapituluan, 12. bertsoan agertzen da. Puntu horretako hebrear hitza <em>helel ben schachar<\/em> da, gutxi gorabehera &#8222;Distiratsua, goizaldearen semea&#8220; esan nahi duena, eta goizeko izarra, hau da, Artizarra planeta izendatzen du goizeko zeruan.<\/p><p>Hieronimok <em>lucifer<\/em> hitzaz eman zuen, &#8222;argi-eramailea&#8220;, latinez goizeko izarra izendatzeko ohiko hitza.<\/p><p>Pasarte horren testuingurua trufazko negar bat da. Isaias 14 Babiloniako erregearen aurkako esaldia da.<\/p><p>Testuak trufa egiten du: &#8222;Nola erori zaren zerutik, goizeko izar distiratsua.&#8220; Bere burua izarren gainetik jaso nahi izan zuen eta azpiko munduan behera botatako lurreko agintari harroputz batez ari da. Jatorrizko zentzuan ez da <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamdarretan, Jainkoaren zeruko mandatari izaki bat.\" tabindex=\"0\">aingeru<\/span> erori bati buruz ari.<\/p><p>Kristau interpretazioak izan zuen lehen aldiz pasarte hori aingeru harro batu eroraldiaren irudiarekin lotu. Jainkozko goiztiar teologoek, Origenesek esaterako, Isaias 14 irakurri zuten, Ezekiel 28rekin batera (Tiroko erregearen negar-kantua), aingeru buruzagi baten erorketaren deskribapen zifratutzat. Babiloniako trufazko negarraren &#8222;goizeko izarra&#8220; horrela eroritako aingeru baten izen berezi bihurtu zen.<\/p><p>Interpretazio-historia hori ongi dokumentatuta dago eta ikerketa historiko-kritikoak zabalki onartzen du. Horrek erakusten du Luzifer izen berezi gisa ez dela biblia-datua, luzaroko interpretazio-lan baten emaitza baizik, irudi poetiko bat pertsonaia berezi bihurtu zuena.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp6947b00 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp6947b00\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp7ba27cb elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp7ba27cb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Luzifer, Satan, deabrua: hiru termino eta haien bat-egitea<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp7556b0e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp7556b0e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpef87bcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpef87bcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ohiko sinesmenean, Luzifer, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/satan\/\">Satan<\/a> eta deabrua figura bakarra dira. Erlijio-historiaren ikuspegitik, ordea, jatorri desberdineko hiru kontzeptu dira, denboraren poderioz parekatu zirenak.<\/p><p><em>Satan<\/em> hitza hebreerazkoa da eta &#8220;etsaia&#8221; edo &#8220;salatzailea&#8221; esan nahi du. Job liburuan, Satan zerutiar gortearen kide bat da, Jainkoaren zerbitzuko salatzailea, ez dio jainko aurkariari dagokio berezko izaerarik.<\/p><p><em>Deabrua<\/em> hitza grekotik dator, <em>diabolos<\/em> hitzetik, hark ere &#8220;salatzaile, mahaikari&#8221; esan nahi du, eta Bibliaren itzulpen grekoak horrela eman zuen hebreerazko <em>satan<\/em> hitza. <em>Luzifer<\/em>, azkenik, azaldu bezala, Isaias 14ko latinezko hitz bat da.<\/p><p>Hiru haria kristautasunaren hasieran eta Erdi Aroan bat egin zuten <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten Jainkoari eta sinesmenari buruzko irakaspen zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologian<\/span>, figura bakar bat sortuz. Horri gehitu zitzaion matxinatutako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamdarretan Jainkoaren mezulari zerutiarra.\" tabindex=\"0\">aingeruen<\/span> erorketaren kondaira, hainbat aipamen biblikotik eta testamentu arteko literaturatik elikatua, esaterako Henoken liburu etiopiarretik.<\/p><p>Emaitza irudi itxi bat izan zen: garai batean aingeru goren zen Luzifer izeneko batek, Jainkoaren aurka altxatuz, bere jarraitzaileekin batera zerutik erori zen, eta ordutik Satan edo deabru gisa gizakiak liluratzen ditu.<\/p><p>Tradizio elizatiar batzuek gaur egun ere zertxobait bereizten dute erorketaren aurreko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamdarretan Jainkoaren mezulari zerutiarra.\" tabindex=\"0\">aingerua<\/span>, Luzifer, eta erorketaren ondorengo <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kalte edo eragin anbibalentea egozten zaion izaki espirituala.\" tabindex=\"0\">demonioa<\/span>, Satan. Beste corronte batzuek izenak sinonimo gisa erabiltzen dituzte. Ulermen zehatza izateko, garrantzitsua da jatorri desberdinei erreparatzea, bat-egite hori berezkoa balitz bezala hartu beharrean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpa39bbe1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpa39bbe1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp26a230c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp26a230c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Elizaren ondare zaharra: zergatik zen Luzifer santu izen bat ere<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp1b5e939 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp1b5e939\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpc2ca524 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpc2ca524\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Askotan alde batera utzitako datu batek erakusten du zein berandu finkatu zen izenaren esanahi negatiboa. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Antzinaroaren eta Erdi Aroaren arteko trantsizio-garaia, K.o. III. eta VII. mendeen artean.\" tabindex=\"0\">Antzinate berantiarreko<\/span> kristautasun latindarrean <em>Lucifer<\/em> pertsona-izen arrunt bat zen, ezer lotsagarririk gabekoa.<\/p><p>Izen horren daramatzan pertsonarik ezagunena Lucifer Cagliarikoa da, IV. mendeko Sardiniako gotzain bat, arianismoaren aurkako etsai etengabea izan zena. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi ezagutza eta kontakizunak transmititzea.\" tabindex=\"0\">Tradizioaren<\/span> zati batzuetan santu gisa ere aipatzen da.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Antzinateko greziar eta erromatar kulturaren garaia, K.a. 800 inguru eta K.o. 600 artean.\" tabindex=\"0\">Antzinateko<\/span> poesia kristauan ere, <em>lucifer<\/em> hitza inolako kezkarik gabe erabil zitekeen goizeko izarra izendatzeko, batzuetan zentzu positibo batean ere, Kristorekin lotuta. <em>Exsultet<\/em>en, Bazko-gaueko goresmen-kantuan, Kristoz hitz egiten da benetako goizeko izar gisa; testu latinoak <em>lucifer<\/em> hitza bere jatorrizko esanahi kaltegabean erabiltzen du hor.<\/p><p>Erdi Arora arte ez zen izena aingeru eroriaren izendapen gisa erabat finkatu, eta horregatik pertsona-izen gisa erabiltzea ezinezko bihurtu zen. Ikerketak prozesu horretan ikusten du nola Isaias 14ren interpretazio teologikoak pixkanaka baztertu zuen eguneroko hizkeraren esanahia.<\/p><p>Datu hau erlijio-historiaren ikuspegitik oso interesgarria da. Frogatzen du &#8222;Luzifer deabrua da&#8220; identitatea ez zela hasieratik finkatuta zegoen zerbait, baizik eta mendeetan zehar eratu zen zerbait. Gaur egun izen hori entzuten duenak deabrua datorkio burura zuzenean; antzinate berantiarreko kristau batek, ordea, goizeko izarra edo gotzain bat pentsatuko zukeen lehenik.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp75fe370 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp75fe370\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp3d0a0fb elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp3d0a0fb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Miltonen Luzifer eta Erromantizismoa: figura literario baten gorakada<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp0b17e71 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp0b17e71\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpfd18aa3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpfd18aa3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span data-nosnippet>Luzifer figuraren ibilbide literarioa estu lotuta dago John Miltonen <em>Paradise Lost<\/em> (1667) poema epikoarekin. Miltonek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamikoetan, Jainkoaren zeruko mandataria den izakia.\" tabindex=\"0\">aingeruen<\/span> erorketa kontatzen du eta gehienetan <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/satan\/\">Satan<\/a> deitzen dion irudia lehen liburuen protagonista dramatiko bihurtzen du.<\/span><\/p><p>Bere Satan hizlari bikaina, borondate sendokoa eta tragikoa da; infernuan agintzea zeruan zerbitzatzea baino hobea dela dioen esaldi famatuak bere gogo-desafioa laburbiltzen du.<\/p><p>Miltonek ez zuen inolaz ere heroi bat marraztu nahi, baina eragina anbibalentea izan zen. Jada XVIII. mendean, eta bereziki XIX.ean, poeta eta kritikari erromantikoek Miltonen Satan irakurri zuten matxinada liluragarri, ia miresgarri baten irudi gisa. William Blakek tesi probokatzailea plazaratu zuen: Milton &#8222;deabruaren aldekoa zela, jakin gabe&#8220;.<\/p><p>Erromantizismoan, argi-izaki erori hura errebeldearen, askatasunaren bilatzailearen eta ordena tirano gisa hartutakoari matxinatzen zaionaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Pentsamendu abstraktu bat adierazten duen irudi esanguratsua.\" tabindex=\"0\">ikur<\/span> bihurtu zen. Lord Byronek, Percy Shelleyk eta beste batzuek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Arte edo narratiba batean errepikatzen den eduki-elementu bat.\" tabindex=\"0\">gai<\/span> hori landu zuten. Luzifer &#8222;sinpatikoa&#8220; deritzon irudi hori eraikuntza literario bat da, datu teologikotik oso urrundua.<\/p><p>Kultura popular modernoan bi bertsioak bizirik daude: kristau tradizioaren deabru mehatxagarria eta ildo literarioaren Luzifer karismatiko eta anbibalentea. Telesail, eleberri eta komikiek batez ere bigarrenetik hartzen dute. Ikuspegi zientifikoari dagokionez, garrantzitsua da harrera-geruza hori tradizio biblikotik eta elizaren hastapenetako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi ezagutza eta kontakizunak transmititzea.\" tabindex=\"0\">tradiziotik<\/span> bereiztea, biak nahastu gabe.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36dd7469 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"36dd7469\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13760ab4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"13760ab4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lotura osagarriak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28c87796 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"28c87796\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d6538df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d6538df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Gomendatutako barne-loturak:<\/p><ul><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/kristautasuna\/\">Kristautasuna<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/satan\/\">Satan<\/a> (askotan berdintzat hartua)<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/azazel\/\">Azazel<\/a> (aurrekaria)<\/li><li>Aingeruen erorketa eta tradizio apokaliptikoa<\/li><li>Milton, Paradise Lost<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-grl4kl40 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"grl4kl40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bzsbfrmh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bzsbfrmh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ikerketa-bibliografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c13224a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2c13224a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eymh9ub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0eymh9ub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer class=\"iwg-literatur\"><p>Luziferrez aritzen diren zenbait lan nagusi:<\/p><ul><li><span data-nosnippet>Russell, Jeffrey Burton: <em>Lucifer. The Devil in the Middle Ages<\/em>. Ithaca 1984.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Forsyth, Neil: <em>The Satanic Epic<\/em>. Princeton 2003 (Miltoni buruz).<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Kelly, Henry Ansgar: <em>Satan. A Biography<\/em>. Cambridge 2006.<\/span><\/li><li>Schrock, Chad: <em>Lucifer. The Devil in the Middle Ages<\/em>. Berrikuspena.<\/li><li><span data-nosnippet>Pagels, Elaine: <em><a href=\"https:\/\/archive.org\/details\/originofsatan00page\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">The Origin of Satan<\/a><\/em>. New York 1995.<\/span><\/li><\/ul><div data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-litliste\"><p><strong>Oinarrizko bibliografia (Kristautasuna):<\/strong><\/p><ul><li><span data-nosnippet><strong>Markschies, Christoph<\/strong>: <em>Das <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Antzinateko greziar eta erromatar kulturaren garaia, K.a. 800 inguru eta K.o. 600 artean.\" tabindex=\"0\">antike<\/span> Christentum. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Pertsona baten erlijio-jarrera eta praktika bizia.\" tabindex=\"0\">Fr\u00f6mmigkeit<\/span>, Lebensformen, Institutionen. Beck, M\u00fcnchen 2006.<\/em><\/span><\/li><\/ul><\/div><\/footer>\n<p class=\"iwg-bib-more\"><span data-nosnippet>Oinarrizko lan gehiago <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/literatura\/\">Bibliografian<\/a>.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f696167 e-con-boxed e-flex e-con e-parent\" data-id=\"f696167\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-17ff7e5 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"17ff7e5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<h2>Luzifer buruzko galdera arruntak<\/h2>\n<div class=\"iwg-faq-q\"><h3>Nor da Luzifer tradizio kristauan?<\/h3><p>Luzifer (latinez Lucifer, argi-eramailea) jatorriz Artizarra izendatzeko erabiltzen zen, eguzki-irteera baino lehen ikusten den izarrik distiratsuena. Vulgata itzulpenean, Isaias 14,12 pasartean, terminoa zerutik erorita zegoen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamiarretan, Jainkoaren mezulari zeruko izakia.\" tabindex=\"0\">aingeru<\/span> bati aplikatu zitzaion aurrenekoz.<\/p><p>Erdi Aroko kristautasunean Luzifer Satanen irudiarekin nahasi zen, harrotasunez Jainkoaren aurka matxinatu zen aingeru nagusi eroria bihurtuz. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Bakarrik jarraitzaileei eskuragarri dagoen jakintza ezkutua aldarrikatzen duten irakaspenen multzoa.\" tabindex=\"0\">Esoterismo<\/span> modernoan (teosofia, antroposofia) Luzifer modu bereiztuagoan interpretatzen da, harrotasunaren eta buruarengan gehiegi sinesteko indar espiritual luziferikotzat.<\/p><\/div>\n<div class=\"iwg-faq-q\"><h3>Zer alde dago Luzifer eta Satanen artean?<\/h3><p>Historikoki bi irudi ezberdin dira. Satan hitza hebreeratik dator (salatzailea) eta Itun Zaharrean lehen aldiz irudi neutro gisa agertzen da.<\/p><p>Luzifer, ordea, Artizarra izendatzeko izen latindarra da, Isaias 14,12 pasartearen itzulpen batek erori zen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamiarretan, Jainkoaren mezulari zeruko izakia.\" tabindex=\"0\">aingeru<\/span> baten irudiarekin lotu zuena. Erdi Aroko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio bateko Jainkoaren eta sinesmenaren gaineko irakaspen zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologiak<\/span> baino ez zituen bi irudiak bat bihurtu. Egungo joera teologiko eta esoterikoek askotan berriro bereizten dituzte.<\/p><\/div>\n<script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Wer ist Luzifer in der christlichen Tradition?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Luzifer (lateinisch Lucifer, Lichttr\u00e4ger) bezeichnet urspr\u00fcnglich den Morgenstern Venus, den hellsten Stern vor Sonnenaufgang. Erst in der Vulgata-\u00dcbersetzung von Jesaja 14,12 wurde der Begriff auf einen vom Himmel gest\u00fcrzten Engel angewendet.Im christlichen Mittelalter verschmolz Luzifer mit der Satans-Figur zum gefallenen Erzengel, der aus Hochmut gegen Gott aufbegehrte. In der modernen Esoterik (Theosophie, Anthroposophie) wird Luzifer differenzierter als luziferische Geisteskraft des Stolzes und der Selbst\u00fcberheblichkeit gedeutet.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Was ist der Unterschied zwischen Luzifer und Satan?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Historisch sind es zwei verschiedene Figuren. Satan kommt aus dem Hebr\u00e4ischen (Ankl\u00e4ger) und tritt im Alten Testament zun\u00e4chst neutral auf.Luzifer ist eine lateinische Bezeichnung f\u00fcr den Morgenstern, die durch eine \u00dcbersetzung der Stelle Jesaja 14,12 mit einer gefallenen Engel-Figur verbunden wurde. Erst die mittelalterliche Theologie verschmolz beide zu einer Gestalt. Moderne theologische und esoterische Str\u00f6mungen unterscheiden sie oft wieder.\"}}]}<\/script>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":1567,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Luzifer","_yoast_wpseo_title":"Luzifer - Argi-ekarlea, erori zena, harrotasunaren aingerua","_yoast_wpseo_metadesc":"Luzifer kristau tradizioan aingeru erorien gorena da. Satanekin parekatzea Erdi Aroko ekarpena da; jatorriz...","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"5","wesen_kultur":"christentum","wesen_klasse":"goetter","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200323","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Luzifer - Argi-ekarlea, erori zena, harrotasunaren aingerua<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Luzifer kristau tradizioan aingeru erorien gorena da. Satanekin parekatzea Erdi Aroko ekarpena da; jatorriz...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Luzifer\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Luzifer kristau tradizioan aingeru erorien gorena da. Satanekin parekatzea Erdi Aroko ekarpena da; jatorriz...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_christentum_luzifer.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/luzifer\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/luzifer\\\/\",\"name\":\"Luzifer - Argi-ekarlea, erori zena, harrotasunaren aingerua\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/luzifer\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/luzifer\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_christentum_luzifer.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:08:53+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Luzifer kristau tradizioan aingeru erorien gorena da. Satanekin parekatzea Erdi Aroko ekarpena da; jatorriz...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/luzifer\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/luzifer\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/luzifer\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_christentum_luzifer.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_christentum_luzifer.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Kristautasun-tradizioko jainkoak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/luzifer\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Luzifer\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/luzifer\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/luzifer\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Luzifer\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:08:53+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/luzifer\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/luzifer\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_christentum_luzifer.webp\",\"inLanguage\":\"eu\",\"description\":\"Luzifer kristau tradizioan aingeru erorien gorena da. Satanekin parekatzea Erdi Aroko ekarpena da; jatorriz...\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Luzifer - Argi-ekarlea, erori zena, harrotasunaren aingerua","description":"Luzifer kristau tradizioan aingeru erorien gorena da. Satanekin parekatzea Erdi Aroko ekarpena da; jatorriz...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Luzifer","og_description":"Luzifer kristau tradizioan aingeru erorien gorena da. Satanekin parekatzea Erdi Aroko ekarpena da; jatorriz...","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_christentum_luzifer.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Luzifer","datePublished":"2026-09-07T14:08:53+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_christentum_luzifer.webp","inLanguage":"eu","description":"Luzifer kristau tradizioan aingeru erorien gorena da. Satanekin parekatzea Erdi Aroko ekarpena da; jatorriz..."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/","name":"Luzifer - Argi-ekarlea, erori zena, harrotasunaren aingerua","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_christentum_luzifer.webp","datePublished":"2026-09-07T14:08:53+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Luzifer kristau tradizioan aingeru erorien gorena da. Satanekin parekatzea Erdi Aroko ekarpena da; jatorriz...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_christentum_luzifer.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_christentum_luzifer.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Kristautasun-tradizioko jainkoak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Luzifer"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Luzifer","datePublished":"2026-09-07T14:08:53+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/luzifer\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_christentum_luzifer.webp","inLanguage":"eu","description":"Luzifer kristau tradizioan aingeru erorien gorena da. Satanekin parekatzea Erdi Aroko ekarpena da; jatorriz..."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200323","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200323"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200323\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200323"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200323"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}