{"id":200313,"date":"2026-09-07T14:08:52","date_gmt":"2026-09-07T14:08:52","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200313"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"shedim","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/","title":{"rendered":"Shedim"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200313\" class=\"elementor elementor-200313 elementor-850\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10fdade e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"10fdade\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herohlft0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"herohlft0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3ceb64 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3ceb64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96ae5e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"96ae5e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Shedim, judu tradizioaren dema<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e45238a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e45238a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Shedim judu tradizioaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kalte edo bi zentzutako eragina egotzi izaten zaion izaki espirituala.\" tabindex=\"0\">demonio<\/span> bat da.<\/p><p>Judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo errabinikoaren lan nagusia, tradizio erlijiosoaren interpretazioa duena.\" tabindex=\"0\">Talmud<\/span>a eta magia-platerak tartean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klsbdg01 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"klsbdg01\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klshtm01 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"klshtm01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Demonioa \/ demonia: gehienetan eragin kaltegarria edo anbibalentea duen izaki gainnaturala. Jainkoen eta gizakien artean dago, gaixotasuna, tentazioa edo zoritxarra eragiten du, eta hitzez konjuru, apotropaiko eta erritualen bidez uxatzen da.\">Demonioa<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/judaismoa\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Tanakhetik Kabbalara eta garaikideko mistikara arteko judu sinesmen-tradizioa.\">Judaismoa<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f74855 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f74855\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c30362 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1c30362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1c30362\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herorght0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"herorght0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-heroimg00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"heroimg00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_shedim-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202717\" alt=\"Shedim - Judaismo tradizioko deabruak, historiko-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_shedim-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_shedim-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_shedim-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_shedim.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32917199 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"32917199\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e916cb e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"26e916cb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-253a40d4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"253a40d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1200c304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1200c304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Shedim<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-11758e7f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"11758e7f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Shedim<\/em> judu tradizioan zabalen erabiltzen den demonio-termino orokorra da. Lilith, Asmodai edo Azazel-en aldean, hitz honek ez du izaki bakar bat izendatzen, baizik eta aingeruen eta gizakien artean dauden izaki ikusezin, askotan arriskutsuen kategoria oso bat.<\/p><p>Hebreera bibliarrean bi aldiz baino ez da agertzen (Dt 32,17; Ps 106,37), baina literatura errabinikoan <em>shedim<\/em> demonio guztiak izendatzeko termino estandarra bihurtzen da.<\/p><p>Aipamen-kopurua izugarria da. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo errabinikoaren lan nagusia, tradizio erlijiosoaren interpretazioa duena.\" tabindex=\"0\">Talmud<\/span>ak Shedim aurresuposatzen dituzten narrazio eta erabaki juridiko ugari ditu; magia-plater aramaikoek izenez uxatzen dituzte; Erdi Aroko kabbalistek &#8220;beste aldearen&#8221; hierarkietan sailkatzen dituzte.<\/p><p>Kontzeptua garaikideko hasidiar herri-erlijioan ere erabiltzen jarraitzen da. Bere etimologia mesopotamiar <em>shedu<\/em>rekin (babes-genioa, batzuetan mehatxagarria) lotzen da, Mesopotamiaren eta judaismoaren arteko zubi hizkuntza-erlijiosoetan trinkoenetako bat.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159dcf9a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"159dcf9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48cee66f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48cee66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Begi-kolpe batean: Shedim<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f50d82c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f50d82c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Mota:<\/strong> Demonioen eta izaki kaltegarri ikusezinen kontzeptu orokorra<br>Jatorria: Ustez mesopotamiarra (<em>shedu<\/em>), hebreera bibliarrean bereganatua<br>Testuak: Dt 32,17; Ps 106,37; <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo errabinikoaren lan nagusia, tradizio erlijiosoaren interpretazioa duena.\" tabindex=\"0\">Talmud<\/span>a (besteak beste, Pesachim 110, 112); magia-plater aramaikoak; <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judu mistikaren korrontea, Sefer Yezirah eta Zohar bezalako lan nagusiak dituena.\" tabindex=\"0\">Kabbala<\/span><br>Aroa: Erakuntza aurretik gaur egun arte<br>Hedapena: Babilonia, Palestina, mundu osoko diaspora<br>Uxatzea: <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gizakiak jainkotasun bati egiten dion hitzezko zuzenketa.\" tabindex=\"0\">Otoitza<\/span>, izen-magia, amuletoak, mezuza, errabinoek erregulatutako babes-egintzak<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18613602 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"18613602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-262b8a9f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"262b8a9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kokapena<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46dcb7d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46dcb7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61d3ab3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"61d3ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117c166 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"117c166\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Testuen garaia<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73997a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73997a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Bibliako bi aipamenak idolatriaren aurkako polemikaren testuinguruan daude; hemen Shedim Israelek zilegi ez den moduan <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bati egiten zaion oparia, eskerrak, eskariak edo gurtza adierazteko.\" tabindex=\"0\">oparia<\/span> eskaintzen dien &#8220;kanpoko indarrak&#8221; dira. Garapena literatura errabinikoan gertatzen da, K.o. III-VI. mendeetan, bereziki Babiloniako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo errabinikoaren lan nagusia, tradizio erlijiosoaren interpretazioa duena.\" tabindex=\"0\">Talmud<\/span>ean. Magia-plater aramaikoek (IV-VII. mendeak) informazio praktiko ugari eskaintzen dute. Erdi Aroko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judu mistikaren korrontea, Sefer Yezirah eta Zohar bezalako lan nagusiak dituena.\" tabindex=\"0\">Kabbala<\/span>k eta herri-magiak tradizioa jarraitzen dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d47b156 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d47b156\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff38c2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff38c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hedapen-eremua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e49fcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e49fcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zentroa Babilonia da (Sasaniar inperioa), non magia-platerak sortzen diren. Horrez gain, Palestina eta ondorengo diaspora osoa. Gaur egun ere presente jarraitzen du munduko judu-komunitateetan, bereziki ingurune ortodoxo eta hasidiarretan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db03c39 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db03c39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-229a87b e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"229a87b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f471fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1f471fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturri-egoera<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36b1201 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36b1201\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Bibliako aipamen isolatuak, literatura errabinikoa (Mishna, Tosefta, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo errabinikoaren lan nagusia, tradizio erlijiosoaren interpretazioa duena.\" tabindex=\"0\">Talmud<\/span>a), testu midraxikoak, ehunka aleko magia-plater aramaikoak, Erdi Aroko <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judu mistikaren korrontea, Sefer Yezirah eta Zohar bezalako lan nagusiak dituena.\" tabindex=\"0\">Kabbala<\/span>a (Sefer Raziel, Zohar), amuletoak, herri-erlijiozko eskuliburu modernoak. Mediterraneo osoko demonio-klaseetatik hobeto dokumentatutakoetako bat.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ae0637c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3ae0637c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31d07739 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31d07739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izendapena eta idazkerak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7642947 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7642947\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a086266 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a086266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Hebreeraz:<\/strong> <em>shed<\/em> (\u05e9\u05b5\u05c1\u05d3, singularra), <em>shedim<\/em> (\u05e9\u05b5\u05c1\u05d3\u05b4\u05d9\u05dd, plurala).<br>Aramaieraz: <em>sh\u012bd\u0101<\/em>, plurala <em>sh\u012bd\u0113<\/em>.<br>Antzeko terminoak: <em>mazzikim<\/em> (kaltegileak), <em>ruchot ra&#8217;ot<\/em> (izpiritu gaiztoak), <em>lilin<\/em> (gaueko izakiak). Denek gainjartzen diren, baina identikoak ez diren kategoriak izendatzen dituzte.<\/p><p>Mesopotamiar <em>shedu<\/em>tik (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bat edo gehiago gurtzeko eraikina.\" tabindex=\"0\">tenplu<\/span> eta jauregi-ateetako zezen babesle-genioa) datorren eratorpen ustezkoa hizkuntzalaritzatik interesgarria da: Mesopotamian babes-indarra zena, Israelen mehatxu bihurtzen da. Horrek Bibliako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bakar batean sinestea.\" tabindex=\"0\">monoteismo<\/span>aren erlijio-historiaren jarrera islatzen du: beste batzuek babes-jainko gisa gurtzen zutena, israeldar sisteman <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kalte edo bi zentzutako eragina egotzi izaten zaion izaki espirituala.\" tabindex=\"0\">demonio<\/span> baino ez da izan daiteke.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-709a44a8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"709a44a8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f585873 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f585873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deskribapena<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70621c12 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"70621c12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4296eb49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4296eb49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Agerpena<\/strong><\/p><p>Ia guztiz ikusezinak dira. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo rabinikoaren obra nagusia, tradizio erlijiosoaren interpretazioarekin.\" tabindex=\"0\">Talmud<\/span>ak umorez deskribatzen ditu: \u00abBeren aztarnak ikusi nahi dituenak, hauts pixka bat zabaldu dezala ohearen inguruan; goizean oilarren aztarnak ikusiko ditu\u00bb. Testu batzuek hegoak eta gizakiaren oinarrizko itxura ematen dizkiete, oin ez-gizatiarrekin. Sorginontzien <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Irudi-edukien eta haien esanahiaren azterketa.\" tabindex=\"0\">ikonografiak<\/span> lotuta eta gehienetan gizatiar itxuran erakusten ditu.<\/p><p><strong>Portaera<\/strong><\/p><p>Shedim-ek toki ez-garbietan bizi dira (hondakinak, komunak, hilerriak), mugetan eta trantsizio-tokietan. Gaixotasunak eragiten dituzte, loa nahasten dute, liskarrak sortzen dituzte, seduzitzen dute. Lilithekin alderatuta, ez daukate eremu berezi bat; gaueroko mehatxu demoniako \u00aborokorra\u00bb dira.<\/p><p><strong>Eragin-eremua<\/strong><\/p><p>Toki ez-garbiak, trantsizioak, gaueko egoerak, bidaiak. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo rabinikoaren obra nagusia, tradizio erlijiosoaren interpretazioarekin.\" tabindex=\"0\">Talmud<\/span>ak arrisku-eremu jakinak aipatzen ditu: ertzak, atalasak, putzuak, komunak, ilunabarreko bideak.<\/p><p><strong>Jatorri mitologikoa<\/strong><\/p><p>Midrash tradizioek jatorri desberdinak ezagutzen dituzte: kreazio-astearen azken izakiak bezala, Adamek Lilithekin izandako ondorengoak bezala, hautsetik moldatuak eta kreazioa amaitu aurretik geratutakoak bezala. Kontakizun horien aniztasuna bera kategoria irekiaren adierazpen bat da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44e71476 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"44e71476\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1fc3f0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c1fc3f0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fitxa: Shedim<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84f33b8e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"84f33b8e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-hqkdc67p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"hqkdc67p\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Shedim-en alderdi garrantzitsuenak, begi-kolpe batean. Izenari, deskribapenari, defentsari eta parekotasunei buruzko azalpen zabalagoa hurrengo ataletan aurkituko duzu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qh9oavvu iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"qh9oavvu\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-awzx8k2k elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"awzx8k2k\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Jatorria<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x6rowhv0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x6rowhv0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Batasun-terminoa da, ez izaki bakar bat. Etimologikoki, seguru asko Mesopotamiako <em>shedu<\/em>-tik hartua, hebreera bibliar eta rabinikoan zentzu negatibora bihurtua.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e3o4kxs iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8e3o4kxs\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08rkdgov elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"08rkdgov\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Shedim-en jomuga<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-uwjelx8s elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"uwjelx8s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mehatxu orokorra. Toki ez-garbietan edo atalasetan dauden pertsonak; ilunabarrean bidaiatzen dutenak; babes-formularik gabe lo egiten dutenak.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-jm2n74ec iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"jm2n74ec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8vufse4c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8vufse4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Itxura<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-mwb9u015 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"mwb9u015\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ia guztiz ikusezinak dira. Batzuetan oilar-oinekin, hegoekin eta gizatiar goiko itxurarekin deskribatzen dira. Sorginontzietan gizatiar itxuran eta lotuta agertzen dira.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37ss2yr6 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"37ss2yr6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3v0wp3wx elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3v0wp3wx\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Funtzioa<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-w3247g2m elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"w3247g2m\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Gaixotasunak, gaueko nahasmenduak, liskarrak, bat-bateko izua. Kalte-eragina dute, baina ez espezializazio tematiko zehatzik.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0qpjal9w iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"0qpjal9w\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ndoih0o elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ndoih0o\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babesa<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6684tyh9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6684tyh9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gizakiak jainkotasun bati zuzentzen dion hizkuntza-adierazpena.\" tabindex=\"0\">Otoitza<\/span>, izenaren magia, amuletoak, ataleko mezuza, toki ez-garbietan sartzean esaten diren babes-formulak. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo rabinikoaren obra nagusia, tradizio erlijiosoaren interpretazioarekin.\" tabindex=\"0\">Talmud<\/span>ak jokabide-arau zehatzak ematen ditu (adibidez, komunera joatean).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3lfi7x32 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3lfi7x32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0kg99ga1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0kg99ga1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Antzeko izakiak<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-n0fum6kp elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"n0fum6kp\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mesopotamiako <em>shedu<\/em>\/<em>lamassu<\/em> (etimologikoki lotuak), greziar <em>daimones<\/em> (antzeko batasun-kategoria), oro har kristau demonioak, arabiar <em>jinn<\/em>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7533bc7a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7533bc7a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2447d18d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2447d18d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babes praktikoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d5d0260c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d5d0260c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-341be2ac elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"341be2ac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Defentsarako erritualak<\/strong><\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo rabinikoaren obra nagusia, tradizio erlijiosoaren interpretazioarekin.\" tabindex=\"0\">Talmud<\/span>ak jarraibide zehatzak ematen ditu: komunera sartzean babes-formulak esatea, hiru aldiz listukatzea topaketa jakin batzuetan, eta lo egin ondoren eskuak garbitzea. Eguneroko erritual xume horiek Shedim urrun eusten dituzte, haiekin zuzenean negoziatu gabe.<\/p><p><strong>Konjuruak<\/strong><\/p><p>Aramearrezko sorginontziak dira iturri aberatsena. Haien testuak Shedim jakin batzuk izenez konjuratzen dituzte, Jainkoaren izenekin eta aingeruen izenekin lotzen dituzte, eta toki ez-garbietara itzultzen dituzte. Logika nagusia hau da: Shed baten izena ezagutzen duenak, harengan boterea du.<\/p><p><strong>Amuletoak eta babes-sinboloak<\/strong><\/p><p>Mezuza atalase bakoitzean, <em>Shaddai<\/em> Jainkoaren izena zaindari gisa. Kimpetzettel haurdunaldi eta jaioberrientzat. Salmo-bertsoak eta aingeruen izenak dituzten amuletoak. Chamsa eskua begi txarraren aurka.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a584676 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5a584676\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d0757bf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6d0757bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Paralelismoak eta ondorengotza<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60563f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60563f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a93fdd6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a93fdd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Mesopotamia<\/strong><\/p><p>Izena seguru asko <em>shedu<\/em>-tik dator, han babes-zezena zena, hemen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kaltea edo eragin anbiguoa egotzitako izaki espirituala.\" tabindex=\"0\">demonio<\/span> bihurtu zena. Berrinterpretazio hori erlijio-historiaren aldaketaren adibide eredugarria da.<\/p><p><strong>Tradizio islamiarra<\/strong><\/p><p>Arabiar <em>jinn<\/em>-ek egiturazko ezaugarri asko hartzen dituzte Shedim-etatik: izaki ikusezinen klasea, anbiguoa, gizakia eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamdarretan Jainkoaren mezulari zerutiarra.\" tabindex=\"0\">aingerua<\/span>ren artean. Parekotasunak nabarmenak dira, nahiz eta mendekotasun zuzenik frogatu ezin izan.<\/p><p><strong>Judu <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ohitura, kontakizun eta abestien bidez transmititutako herri-kultura.\" tabindex=\"0\">folklore<\/span> modernoa<\/strong><\/p><p>Ekialdeko Europako tradizio hasidikoetan Shedim-en irudia bizirik dago. Literatura modernoak (I. B. Singer, Dybbuk kontakizunak) berreskuratzen du. Gaur egungo Israelgo hizkeran, <em>shed<\/em> hitza herrikoi \u00abkikilo\u00bb edo \u00abpertxenta\u00bb esateko erabiltzen da, leunketa anbiguo eta maltzur bat.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp0ac5bb5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp0ac5bb5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp56528b4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp56528b4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Erreferentzia biblikoen urritasuna eta itzulpenaren arazoa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpc36c61c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpc36c61c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpc2c0977 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpc2c0977\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Hebreerazko <em>schedim<\/em> hitza Tanakh osoan bi pasarte bakarretan agertzen da, biak pluralean. Deuteronomio liburuan Israelen kontra egiten da, <em>schedim<\/em>-i sakrifikatu ziolako, hauek ez baitziren inolako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten baitan jainkotasun gisa gurtutako izakia.\" tabindex=\"0\">jainkotasun<\/span>, arbasoek ezagutzen ez zituzten jainko berriak baino.<\/p><p>Salmo batean esaten da herriak seme-alabak sakrifikatu zizkiela <em>schedim<\/em>-i, horrela odol errugabea isurita. Bi pasarteek hitza estu-estu lotzen dute debekatutako sakrifizio-kultuarekin, batez ere botere arrotzei eskainitako haurren sakrifizioekin.<\/p><p>Aipamen eskas hauek argi uzten dute testu bibliko horiek ia ezer ez dutela esaten izaki horien izaeraz. Testuak polemikoak dira, kultu arrotzak gutxiesteko helburua dute, ez dute dagoenologia bat garatu nahi. <em>Schedim<\/em> hemen kultu bat jasotzen dutenen izendapen orokor gisa agertzen da, kultu hori idolatriazkotzat eta odoltsutzat zigilatzen dute idazle biblikoek.<\/p><p>Ikerketak, oso probableki, hitza akkadierazko <em>schedu<\/em>-rekin lotzen du. Mesopotamian, honek babes-izpiritu bat izendatzen zuen, askotan hegoak zituen zezenki-gizakiaren itxuran, jauregi eta tenpluetako ateak zaintzen zituena.<\/p><p>Mesopotamian babes-genio onbera zena, Biblia hebrearrean botere arrotz eta legez kanpokoa bihurtu zen, sakrifikatzea debekatuta zegoena.<\/p><p>Berrinterpretazio hau eredu zabal baten adibide ona da. Auzoko herrien jainko eta izpirituak ez dira ukatzen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainko bakar bati sinesten dion sinesmena.\" tabindex=\"0\">monoteismo<\/span> bibliokoan, gutxiesten dira: ez dira benetako jainkotasunak, <em>schedim<\/em> hutsak baizik, hauei ez zaie zuzendu behar inolako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo izaki sakratu bati eskainitako gurtza-ekintzen multzoa.\" tabindex=\"0\">kultu<\/span> legitimorik.<\/p><p>Ondorengo dagoenologia juduak, beraz, ia ez zuen oinarri biblikorik, eta izaki hauen irudia gehienbat berritik garatu behar izan zuen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp01ffe67 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp01ffe67\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp4c67ed9 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp4c67ed9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Schedim-en irudikapena literatura rabinikoan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpeb7801e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpeb7801e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp75df800 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp75df800\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Literatura rabinikoak bakarrik, batez ere Babiloniako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo rabinikoaren obra nagusia, tradizio erlijiosoaren azalpenarekin.\" tabindex=\"0\">Talmud<\/span>ak eta hari lotutako azalpen-lanek, hitz biblikoa xume hartatik dagoen-klase landu bihurtu zuten. Hemen <em>schedim<\/em> izaki mota ugari eta nonahikoa bezala agertzen dira.<\/p><p>Berakhot Talmud traktatuko pasarte askotan aipatzen den zati batek deskribatzen du schedim-ek gizakiak kopuru izugarrian inguratzen dituztela, bakoitzak ezkerrean eta eskuinean milaka dituela, eta ikastetxean sortzen den estutasuna edo belaunen nekea horien jarduerari zor zaiola.<\/p><p>Rabinoek schedim tarteko posizio batean sailkatu zituzten.<\/p><p>Testu ezagun batek hiru ezaugarri aipatzen ditu zerbitzari-aingeruen antzeko dituztenak: hegoak dituzte, munduaren mutur batetik bestera hegan egiten dute eta zer gertatuko den dakite; eta hiru ezaugarri gizakien antzekoak: jan eta edaten dute, ugaltzen dira eta hiltzen dira.<\/p><p>Schedim-ek, beraz, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamikoetan, Jainkoaren mezulari zerutiar bat.\" tabindex=\"0\">aingeruaren<\/span> eta gizakiaren artean daude, aski gorpuzduak dira hiltzeko, eta aski espiritualak ezkutuko jakintza edukitzeko.<\/p><p>Haien sorreraz hainbat sinesmen zabaldu ziren. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Belaunaldiz belaunaldi zabaltzen den jakintza eta narrazioen transmisioa.\" tabindex=\"0\">Tradizio<\/span> zabaldu batek loriaren seigarren egunaren ilunabarrarekin lotzen ditu, egun horretan Jainkoak arimak sortu baina Sabbath hurbiltzen ari zela gorputzak osatu gabe utzi zituela, horregatik esferen artean amaitu gabe geratu zirela. Beste testu batzuek dagoen batzuk Adamengana lotzen dituzte.<\/p><p>Literatura rabinikoak buruzagi jakin batzuen izenak ere garatu zituen, haien lehentasunezko bizileku lekuei buruzko aipamenak ematen ditu, adibidez hondakinak, komunak, zuhaitzen itzalak eta gaueko bide bakartiak, eta arrisku bereziko garaiak aipatzen ditu. Horrela, hitz bibliko sail orokorra eguneroko bizitza zeharkatzen zuen irakaskuntza-eraikin xehatu bihurtu zen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp5910d47 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp5910d47\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpf11b154 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpf11b154\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babesa eta uxatzea eguneroko bizitza judutarrean<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpe1b0a3d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpe1b0a3d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp1bd9a61 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp1bd9a61\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ikuskera errabinikoaren arabera mundua <em>schedim<\/em>-ez oso dentsuki populatuta badago, eguneroko bizitzak babes-neurriak behar ditu. Tradizio judutarrak, mendeetan zehar, aberastasun handiko errepertorio bat garatu zuen defentsa- eta zuhurtzia-neurriei dagokienez, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo errabinikoaren funtsezko obra, tradizio erlijiosoaren interpretazioarekin.\" tabindex=\"0\">Talmud<\/span>etik, ondorengo lege-obretatik eta praktika herrikoitik eratorria.<\/p><p>Hitza da erdigunean. Bedeinkapenak ahoskatzea, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Moisesen bost liburuak, judaismoaren oinarrizko idatzi multzoa.\" tabindex=\"0\">Tora<\/span> ikastea eta bereziki zenbait salmo errezitatzea, batez ere izurriteen aurkako salmo deiturikoa, babes eraginkortzat jotzen ziren.<\/p><p>Halaber, Shma, judu fedearen aitorpena, lokartu aurretik esaten dena, gauaren beldurgarrikeria aurkako defentsatzat ulertzen zen. Atearen albokoan jarritako mezuzak, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Moisesen bost liburuak, judaismoaren oinarrizko idatzi multzoa.\" tabindex=\"0\">Tora<\/span>ko bertsoak dituenak, uste hedatuaren arabera etxea ere babesten du indar kaltegarrietatik.<\/p><p>Horrez gain, jokabide-arau zehatzak zeuden. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo errabinikoaren funtsezko obra, tradizio erlijiosoaren interpretazioarekin.\" tabindex=\"0\">Talmud<\/span>ak zenbait leku arriskutsu saihestea gomendatzen du, gauez bakarrik hondakinen artetik ez ibiltzea, gau osoan zabalik egon den ura ez edatea, eta leku arriskutsuetan bi pertsonen artetik edo bi zuhaitzen artetik ez pasatzea.<\/p><p>Zenbait ekintza bikoteka egitea eta zenbait testuingurutan zenbaki bikoitiak saihestea ere arau horien parte ziren.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Pertsona batek bizi eta praktikatzen duen jarrera erlijiosoa.\" tabindex=\"0\">Debozio<\/span> herrikoian, bereziki <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judu mistizismoaren korrontea, Sefer Jezira eta Sohar bezalako obra nagusiekin.\" tabindex=\"0\">Kabala<\/span> lurianikoaren eta ekialdeko Europako judaismoaren inguruan, amuletoak gehitu ziren: Jainkoaren izenak, aingeruen izenak eta bertso biblikoak idatzita zituzten pergaminoak, gorputzean eramaten zirenak edo etxean jartzen zirenak.<\/p><p>Bereziki hedatua zen erditu berri diren emakumeak eta jaioberriak babesteko erabilera, arriskuan zeudela uste baitzen bereziki. Praktika hauek erakusten dute Schedim ez zela ustezko doktrina hutsa, baizik eta erlijio biziak eguneroko kontuan hartzen zuen errealitatea.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp50c27ba e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp50c27ba\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp3772d2d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp3772d2d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Salomon, deabruen menderatzea eta ondorengo kondaira-eraikuntza<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp466c7cf e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp466c7cf\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp24567e8 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp24567e8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tradizio-lerro propio batek <em>schedim<\/em>-ak Salomon errege lotzen ditu. Bibliak Salomoni jakinduria bikaina eta sorkuntza osoaren gaineko agintea egozten dio, eta hortik garatzen da erregeak espirituak eta deabruak ere menderatzen zituela dioen ustea.<\/p><p>Babiloniar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo errabinikoaren oinarrizko lana, tradizio erlijiosoaren interpretazioarekin.\" tabindex=\"0\">Talmud<\/span>ean jada kondaira zabal bat aurkitzen da, non Salomonek deabruen buruzagia harrapatzen duen, Jainkoaren izena grabatuta duen zigilu-eraztun batez baliatuta, eta tenpluaren eraikuntzan lan egitera behartzen duen. Kondairaren garapenean, Salomok, bere harrotasunagatik, aldi baterako galtzen du <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Izate espirituala, eragin kaltegarria edo anbiguoa egozten zaiona.\" tabindex=\"0\">deabru<\/span> horren gaineko agintea.<\/p><p>Talmud-kondaira hori izan zen bibliaz kanpoko kondaira-tradizio zabal batentzat hazi-gunea. Ondorengo testuetan, batzuk judaismo errabinikotik kanpo sortuak, Salomo deabruen jaun handi bihurtzen da, haien izenak, eskumenak eta menderatzeko baliabideak ezagutzen dituena.<\/p><p>Uste horren gainean eraikitzen da Erdi Aroko magia-literatura judutarraren eta beronen eraginpean sortutakoaren zati bat.<\/p><p>Ikuspegi zientifikotik lerro hori argigarria da, biblia-aipamen laburretatik eta talmud-kondaira jakin batzuetatik genero oso bat nola sortzen den erakusten baitu. Zigilu-eraztuna, deabruen zerrenda beren ezaugarriekin, izena ezagutzeak izakiaren gaineko boterea ematen duen ideia, hori guztia oinarrizko elementu bihurtu zen.<\/p><p>Aldi berean, judaismo errabiniko normatiboak deabruen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ahalmen bat deitzeko edo lotzeko diren hitzezko errituala.\" tabindex=\"0\">deiadar<\/span> praktikoari aurrean zuhur edo aurkako jarrera izan zuen. Horregatik, Salomon-tradizioa erlijio ofizialaren mugetan edo hortik kanpo mugitu zen askotan.<\/p><p>Baina frogatzen du <em>schedim<\/em>-ak ez zirela mehatxu gisa bakarrik pentsatuak, baizik eta menderagarri ziren indar gisa, gizaki jakintsu eta debot nahikoa zenak zerbitzura hartu ahal zituenak. Tentsio hori, defentsa eta menderaketa artean, judaismoak Shedim-ekin izan duen harreman osoan zehar hedatzen da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36dd7469 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"36dd7469\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13760ab4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"13760ab4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lotura osagarriak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28c87796 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"28c87796\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d6538df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d6538df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Gomendatutako barne-loturak:<\/p><ul><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/judaismoa\/\">Judaismoa<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/\">Lilith<\/a> (klasearen ordezkari zehatza)<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/asmodai\/\">Asmodai<\/a> (Shedim hierarkiaren errege)<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mesopotamia\/\">Mesopotamia<\/a> (shedu etimologia)<\/li><li>Aramear magia-zilindroak<\/li><li>Mezuza eta judu babes-amuletoak<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-grl4kl40 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"grl4kl40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bzsbfrmh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bzsbfrmh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ikerketa-bibliografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c13224a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2c13224a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eymh9ub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0eymh9ub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer class=\"iwg-literatur\"><p>Shedim eta demonologia judutarrari buruzko lan nagusien aukeraketa:<\/p><ul><li><span data-nosnippet>Naveh, Joseph \/ Shaked, Shaul: <em>Amulets and Magic Bowls<\/em>. Jerusalem 1985.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Schrire, Theodore: <em>Hebrew Magic Amulets<\/em>. London 1966.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Bar-Ilan, Meir: \u201eBetween Magic and Religion. Sympathetic Magic in the World of the Sages.&#8221; In: <em>Review of Rabbinic Judaism<\/em> 5 (2002).<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Harari, Yuval: <em>Jewish Magic before the Rise of Kabbalah<\/em>. Detroit 2017.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Trachtenberg, Joshua: <em><a href=\"https:\/\/archive.org\/details\/jewishmagicsuper0000josh\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Jewish Magic and Superstition<\/a><\/em>. New York 1939 (Berrargitalpena Philadelphia 2004).<\/span><\/li><\/ul><div data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-litliste\"><p><strong>Oinarrizko literatura (Judaismoa):<\/strong><\/p><ul><li><span data-nosnippet><strong>Hutter, Manfred<\/strong>: <em>Lilith. In: Dictionary of Deities and Demons in the Bible. 2. arg. Leiden 1999.<\/em><\/span><\/li><\/ul><\/div><\/footer>\n<p class=\"iwg-bib-more\"><span data-nosnippet>Beste oinarrizko lan gehiago <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/literatura\/\">bibliografian<\/a>.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgca-shedim-sec e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgca-shedim-sec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-ca-shedim\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgca-shedim-te iwg-ca-textwrap elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgca-shedim-te\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p class=\"iwg-ca-bridge\">Hemen deskribatutako babes-praktika tradizio historikoen azterketa zientifikoa da. iWell Guard-ek gorputzean eramateko babes-objektuen lerro kultural-historiko horrekin lotzen da, eta horren gaur egungo forma bat da. <a href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&#038;utm_medium=text-link&#038;utm_campaign=schadwesen-tradition\">iWell Guard-i buruz gehiago \u2192<\/a><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-69c47af e-con-boxed e-flex e-con e-parent\" data-id=\"69c47af\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e92870b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e92870b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<h2>Shedim buruzko galdera arruntak<\/h2>\n<div class=\"iwg-faq-q\"><h3>Zer dira Shedim tradizio juduan?<\/h3><p>Shedim (Shed hitzaren plurala, hebreeraz \u05e9\u05d3\u05d9\u05dd) tradizio juduan <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Munduan eragina duela uste den gorputz gabeko izakia.\" tabindex=\"0\">espiritu<\/span>-izakien klase bat dira, gehienetan suntsitzaile edo, gutxienez, moralki anbiguo gisa deskribatuak.<\/p><p>Tanakh-en gutxitan agertzen da termino hori (Deuteronomioa 32,17; Salmoa 106,37), non jainko paganoak izendatzeko erabiltzen den, israeldarrek seme-alabak eskaintzen zizkietenak. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo rabinikoaren funtsezko lana, tradizio erlijiosoaren interpretazioarekin.\" tabindex=\"0\">Talmuden<\/span> (bereziki Pesachim 110a-112b atalean) Shedim izaki gainnatural erreal gisa tratatzen dira, komunetan, bide-gurutzeetan, herrixketan eta masusta-sasi artean bizi direnak.<\/p><\/div>\n<div class=\"iwg-faq-q\"><h3>Nola bereizten dira Shedim, Mazzikim eta Lilin?<\/h3><p>D\u00e6monologia judaikoak hainbat klase ezagutzen ditu: Shedim klaserik orokorrena da, gorputz antzeko izaki adimentsuak, nahimen askea dutenak. Mazzikim (kaltegileak) berariaz kaltea eragiteko bideratuak dira. Lilin Lilithen ondorengoak dira, gaueko demonioak.<\/p><p>Ruchot espiritu-izaki hutsak dira, batzuetan hildako arimak. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo rabinikoaren funtsezko lana, tradizio erlijiosoaren interpretazioarekin.\" tabindex=\"0\">Talmuden<\/span> (Chagiga 16a) jasotzen denez, Shedim-ek gizakiekin hiru ezaugarri partekatzen dituzte (jatea, ugalketa, hilkortasuna) eta aingeruekin hiru (hegoak, jakintza guztiz izatea, ikustezintasuna); tarteko izakiak dira.<\/p><\/div>\n<script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Zer dira Shedim tradizio juduan?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Shedim (Shed hitzaren plurala, hebreeraz \u05e9\u05d3\u05d9\u05dd) tradizio juduan espiritu-izakien klase bat dira, gehienetan suntsitzaile edo, gutxienez, moralki anbiguo gisa deskribatuak.Tanakh-en gutxitan agertzen da termino hori (Deuteronomioa 32,17; Salmoa 106,37), non jainko paganoak izendatzeko erabiltzen den, israeldarrek seme-alabak eskaintzen zizkietenak. Talmuden (bereziki Pesachim 110a-112b atalean) Shedim izaki gainnatural erreal gisa tratatzen dira, komunetan, bide-gurutzeetan, herrixketan eta masusta-sasi artean bizi direnak.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Nola bereizten dira Shedim, Mazzikim eta Lilin?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"D\u00e6monologia judaikoak hainbat klase ezagutzen ditu: Shedim klaserik orokorrena da, gorputz antzeko izaki adimentsuak, nahimen askea dutenak. Mazzikim (kaltegileak) berariaz kaltea eragiteko bideratuak dira. Lilin Lilithen ondorengoak dira, gaueko demonioak.Ruchot espiritu-izaki hutsak dira, batzuetan hildako arimak. Talmuden (Chagiga 16a) jasotzen denez, Shedim-ek gizakiekin hiru ezaugarri partekatzen dituzte (jatea, ugalketa, hilkortasuna) eta aingeruekin hiru (hegoak, jakintza guztiz izatea, ikustezintasuna); tarteko izakiak dira.\"}}]}<\/script>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":1690,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Shedim","_yoast_wpseo_title":"Shedim - Judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa","_yoast_wpseo_metadesc":"Shedim, judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa: Talmud eta magia-platerak tartean, mesopotamiar sustraiekin. Erlijio-zientziazko sailkapena.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"3","wesen_kultur":"judentum","wesen_klasse":"daemonen","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200313","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Shedim - Judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Shedim, judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa: Talmud eta magia-platerak tartean, mesopotamiar sustraiekin. Erlijio-zientziazko sailkapena.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Shedim\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Shedim, judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa: Talmud eta magia-platerak tartean, mesopotamiar sustraiekin. Erlijio-zientziazko sailkapena.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_shedim.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shedim\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shedim\\\/\",\"name\":\"Shedim - Judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shedim\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shedim\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/daemonen_judentum_shedim.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:08:52+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Shedim, judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa: Talmud eta magia-platerak tartean, mesopotamiar sustraiekin. Erlijio-zientziazko sailkapena.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shedim\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shedim\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shedim\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/daemonen_judentum_shedim.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/daemonen_judentum_shedim.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Judaismo tradizioko deabruak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shedim\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Shedim\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shedim\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shedim\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Shedim\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:08:52+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shedim\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/shedim\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/daemonen_judentum_shedim.webp\",\"inLanguage\":\"eu\",\"description\":\"Shedim, judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa: Talmud eta magia-platerak tartean, mesopotamiar sustraiekin. Erlijio-zientziazko sailkapena.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Shedim - Judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa","description":"Shedim, judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa: Talmud eta magia-platerak tartean, mesopotamiar sustraiekin. Erlijio-zientziazko sailkapena.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Shedim","og_description":"Shedim, judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa: Talmud eta magia-platerak tartean, mesopotamiar sustraiekin. Erlijio-zientziazko sailkapena.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_shedim.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Shedim","datePublished":"2026-09-07T14:08:52+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_shedim.webp","inLanguage":"eu","description":"Shedim, judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa: Talmud eta magia-platerak tartean, mesopotamiar sustraiekin. Erlijio-zientziazko sailkapena."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/","name":"Shedim - Judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_shedim.webp","datePublished":"2026-09-07T14:08:52+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Shedim, judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa: Talmud eta magia-platerak tartean, mesopotamiar sustraiekin. Erlijio-zientziazko sailkapena.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_shedim.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_shedim.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Judaismo tradizioko deabruak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Shedim"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Shedim","datePublished":"2026-09-07T14:08:52+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_shedim.webp","inLanguage":"eu","description":"Shedim, judaismoaren dema-kontzeptu klasikoa: Talmud eta magia-platerak tartean, mesopotamiar sustraiekin. Erlijio-zientziazko sailkapena."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200313"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200313\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1690"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}