{"id":200312,"date":"2026-09-07T14:08:52","date_gmt":"2026-09-07T14:08:52","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200312"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"lilith","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/","title":{"rendered":"Lilith"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200312\" class=\"elementor elementor-200312 elementor-849\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10fdade e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"10fdade\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herohlft0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"herohlft0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3ceb64 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3ceb64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96ae5e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"96ae5e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lilith, tradizio juduaren emakume deabrua<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e45238a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e45238a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Basamortua, erdi-egunetako gela eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Mistika judua, Sefer Yetzira, Sohar eta eskola lurianoa lan nagusi dituena; Sephirot, Tetragrammaton eta Tikkun-en irakaspena.\">Kabbala<\/span>ren arteko gau-figura.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klsbdg01 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"klsbdg01\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klshtm01 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"klshtm01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Deabrua \/ emakume deabrua: gehienetan kaltegarri edo anbibalente den eragina duen izaki gainnaturala. Jainkoen eta gizakien artean dago, gaixotasuna, tentazioa edo zorigaitza eragiten du eta deiadarrez, apotropaikoz eta erritualez uxatzen da.\">Emakume deabrua<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/judaismoa\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Tanach-etik Kabbalara eta mistika garaikidera arteko tradizio erlijioso judua.\">Judaismoa<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f74855 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f74855\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c30362 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1c30362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1c30362\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herorght0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"herorght0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-heroimg00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"heroimg00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_lilith-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202799\" alt=\"Lilith - Judaismo tradiziotik datorren deabrua, ikuspegi historiko-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_lilith-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_lilith-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_lilith-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_lilith.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32917199 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"32917199\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e916cb e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"26e916cb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-253a40d4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"253a40d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1200c304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1200c304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lilith<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-11758e7f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"11758e7f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lilith idazkera judu-rabinikoaren gaueko demonio eragingarriena da, eta bere itxura akkadiar haize-deabru <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilu-eta-lilitu\/\">Lil\u00fb eta Lil\u012btu<\/a>etaraino iristen da. Isaias 34,14 bertso bakarretik hasita, <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Judaismo rabinikoaren lan nagusia, babiloniar eta jerusalemgo bertsioetan; Mischna eta Gemara ditu.\">Talmud<\/span>eko hainbat pasarte igarota, Erdi Aroko Ben Sira Alfabetora eta Adam-Lilith kabbalistikoaren narrazioraino, Adamen menpekotasuna onartu nahi ez duen lehen emakume bihurtzen da.<\/p><p>Herri sinesmenean, Aro Modernora arte ere, erditzeko emakumeen eta jaioberrien mehatxu izaten jarraitu zuen; <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten sinesmenari eta Jainkoari buruzko irakaspen zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> modernoan 1970eko hamarkadatik aurrera Evaren aurkako figura feminista gisa berrirakurtzen da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159dcf9a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"159dcf9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48cee66f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48cee66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Profil laburra: Lilith<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f50d82c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f50d82c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Mota:<\/strong> Gau-deabrua, erditzearen kontrako figura, kabbalistiko itzal-figura<br>Jatorria: Babiloniar-aramear tradizioa, rabiniko-kabbalistiko garapena<br>Testuak: Is 34,14; <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Judaismo rabinikoaren lan nagusia, babiloniar eta jerusalemgo bertsioetan; Mischna eta Gemara ditu.\">Talmud<\/span>; aramear sorginkeria-txapelak; Ben Sira Alfabetoa; Zohar<br>Aroa: Erakustaldiaren aurreko garaitik gaur egunera<br>Hedapena: Babilonia, Palestina, diaspora mundu osoan<br>Uxatzeko: Kimpetzettel amuletoak aingeru-izenekin, izen-magia, jaiotza-babeserako formula erritualak<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18613602 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"18613602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-262b8a9f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"262b8a9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Historikoki kokatuta<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46dcb7d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46dcb7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61d3ab3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"61d3ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117c166 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"117c166\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Testuen garaia<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73997a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73997a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Izena Tanajen behin bakarrik agertzen da (Jes 34,14). <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judaismo rabinikoaren obra nagusia, tradizio erlijiosoaren interpretazioarekin.\" tabindex=\"0\">Talmudean<\/span> Lilith hainbat pasartetan agertzen da deabru gisa (Eruvin 100b, Niddah 24b, Shabbat 151b).<\/p><p>Zilarrezko xaflak, hots, txartel magiko aramaikoak (K.o. IV-VII. mendeak), iturri nagusietako bat dira. <em>Ben Siraren Alfabetoak<\/em> (VIII-X. mendeak) irudi narratiboa moldatzen du. Zoharrek (XIII. mendea) Lilith <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Judu mistizismoa, Sefer Yetzira, Zohar eta eskola lurianikoa obra nagusi dituena.\">Kabalan<\/span> sistematizatzen du.<\/p><p><strong>Sailkapen mitologikoa<\/strong><\/p><p>Lilith, judu <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Jainkoarekiko esperientzia zuzenean oinarritutako korronte erlijiosoa; judu, kristau eta islamiar tradizioetan funtsezkoa.\">mistizismoan<\/span> eta tradizio okultistetan, izaki femenino demoniako edo jainkozkoa da. Askotan Adamen lehen emaztetzat edo bere ohaidetzat deskribatzen da. Ordena patriarkalaren aurkako matxinadaren isla da. Lilith irudi konplexua da, emakume autonomo gisa berrinterpretatua.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d47b156 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d47b156\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff38c2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff38c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hedapen-eremua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e49fcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e49fcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Babilonia (sasaniar inperioa) sorginkeria-txapelen tradizioaren erdigune gisa; Palestina eta ondorengo eremu kultural rabinikoa; Erdi Aroko diaspora Europan, Ipar Afrikan eta Ekialde Hurbilean. Harrera modernoak Ekialdeko Europatik Israelera eta ingelesez hitz egiten den tradizio feminista eta literariora iristen da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db03c39 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db03c39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-229a87b e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"229a87b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f471fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1f471fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturri-egoera<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36b1201 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36b1201\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Oso aberatsa eta anitza: Bibliako aipamen bakarra, literatura rabinikoa, aramear sorginkeria-txapelak (inskripzio-testu kopuru handia), Erdi Aroko amuletoak, testu kabbalistikoak, herri-magiako eskuliburuak, harrera literario-esoteriko modernoa. Ziurrenik Mediterraneo eremuko deabru-historia osoko figura bakarrik hobekien dokumentatua.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ae0637c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3ae0637c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31d07739 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31d07739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izena<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7642947 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7642947\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a086266 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a086266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Hebreeraz:<\/strong> <em>Lilith<\/em> (\u05dc\u05d9\u05dc\u05d9\u05ea), <em>layil<\/em> &#8220;gau&#8221; hitzetik eratorria etimologia herrikoiaren arabera; zientifikoki, aldiz, babiloniar aurrekari (<em>lil\u012btu<\/em>) batetik eratorria dela pentsatzen da.<br>Aramaieraz: <em>Lil\u012bt<\/em>, batzuetan <em>Liliyot<\/em> klase gisa.<br>Grekoz-latinez: <em>Lilith<\/em> (testu judu-helenistikoetan); Vulgatak Is 34,14n: <em>lamia<\/em>.<\/p><p>Vulgataren Lamiarekiko identifikazioak ondorio garrantzitsuak izan ditu eragin-historian; Lilith judua greko-erromatar erditzeko emakume deabruen ondoan jartzen du zuzenki. Babiloniar <em>lil\u012btu<\/em>k Lilithekin izen-erroa eta funtzioa partekatzen ditu, baina ez da zuzeneko aurrekaria, funtzio-arreba baizik.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-709a44a8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"709a44a8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f585873 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f585873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ezaugarriak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70621c12 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"70621c12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4296eb49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4296eb49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Itxura<\/strong><\/p><p>Askotan hegodun emakume gisa irudikatzen da, ile luzearekin. Zauri-eskutada aramaikoetan lotuta agertzen da, dagoeneko menderatutako izaki gisa. Erdi Aroko amuletoetan kateekin erakusten da; ikonografia kabalistikoan Sitra Achraren izaki ilun gisa.<\/p><p><strong>Jokabidea<\/strong><\/p><p>Gauez etxeetan sartzen da, haurdunak mehatxatzen ditu, jaioberriak lapurtzen edo hiltzen ditu. Alderdi erotikoan: lo daudenak liluratzen ditu, harremana izaten du haiekin, eta &#8220;gaueko haurdunaldi&#8221; antzuak eragiten ditu. <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Sefer Yetzira, Sohar eta eskola lurianikoa lan nagusi dituen judu mistika.\">Kabala<\/span>ren esparruan: Shekhinaren aurkaria da, Samaelen emaztea, &#8220;beste aldearen&#8221; errege-erregina.<\/p><p><strong>Eragin-eremua<\/strong><\/p><p>Gaua, logela, erditze-garaia, basamortu urrunak. Zabalpen kabalistikoan: <em>Sitra Achra<\/em>ren esparru osoa, munduaren islapen ilun jainkotiarra.<\/p><p><strong>Jatorri mitologikoa<\/strong><\/p><p>Ben Siraren Alfabetoaren arabera, Adamen lehen emaztea, lur berdinetik sortua. Menpekotasuna ukatzen du, Jainkoaren izena esaten du eta ihes egiten du.<\/p><p>Hiru <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamdarretan, Jainkoaren mezulari zerutiarra.\" tabindex=\"0\">aingeru<\/span>, Sanoi, Sansanoi, Semangelof, bidaltzen dizkiote atzetik, baina egunero bere seme-alaben ehuna galtzea baino ez dute lortzen. Trukean, hiru aingeruen izenak dituen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Babes eta zorigaitza uxatzeko ahalmena egotzitako objektu eramangarria.\" tabindex=\"0\">amuletoa<\/span> daramaten haurrei ez ukitzeko konpromisoa hartzen du.<\/p><p><strong>Itxura eta sinbologia<\/strong><\/p><p>Lilith askotan oso ederra eta liluragarria da, ile beltz luzeekin. Batzuetan hegoak edo hegazti-gorputza du. Dotorezia darama. Zenbait tradiziok adarrekin erakusten dute. Arrosa beltza, hontza eta ilargia dira bere sinboloak. Indar sexuala dario.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44e71476 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"44e71476\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1fc3f0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c1fc3f0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fitxa: Lilith<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84f33b8e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"84f33b8e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-hqkdc67p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"hqkdc67p\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lilithen alderdi nagusiak begi-kolpe batean. Izenari, deskribapenari, defentsari eta paralelismoei buruzko xehetasunak hurrengo ataletan aurkituko dituzu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qh9oavvu iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"qh9oavvu\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-awzx8k2k elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"awzx8k2k\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lilithen jatorria<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x6rowhv0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x6rowhv0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Basamortua eta gaua jatorrizko bizileku gisa. Ben Siraren Alfabetoan: Adamen lehen emaztea, ihesi. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judu mistikaren joera, Sefer Jezira eta Sohar bezalako lan nagusiak dituena.\" tabindex=\"0\">Kabalan<\/span>: Samaelen emaztea, Sitra Achraren erregina.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e3o4kxs iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8e3o4kxs\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08rkdgov elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"08rkdgov\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Eragin-objektua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-uwjelx8s elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"uwjelx8s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erditzeko emakumeak eta jaioberriak, bereziki jaiotzaren ondorengo lehen zortzi egunetan. Konplikazioak dituzten haurdunak. Gizon lokartuak, judu tradizioan gaueko liluramenari dagokionez. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Antzinaroaren eta Erdi Aroaren arteko trantsizio-garaia, K. o. 3. eta 7. mendeen artean.\" tabindex=\"0\">Antzinaro Berantiarrean<\/span> basamortuko bidaiariak ere, hori Lilithren habitat gisa ulertzen zelako.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-jm2n74ec iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"jm2n74ec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8vufse4c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8vufse4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Itxura<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-mwb9u015 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"mwb9u015\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Hegodun emakumea ile luzearekin; zauri-eskutada aramaikoetan lotuta irudikatua, Erdi Aroko ikonografian kateekin.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37ss2yr6 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"37ss2yr6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3v0wp3wx elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3v0wp3wx\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Funtzioa<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-w3247g2m elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"w3247g2m\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Jaioberrien heriotza, erditze-garaiko konplikazioak, abortu eta jaiotza hilak, amesgaizto, loan bortxazko esperientzia sexualak, tradizio errabinico berantiarrean gizonezkoen semen-galera ere. Idazkera kabalistikoan gainera eragin espiritual negatiboa, ezpurutasuna, gizakia txinparta jainkotiarretik banantzea.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0qpjal9w iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"0qpjal9w\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ndoih0o elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ndoih0o\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babesa<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6684tyh9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6684tyh9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kimpetzettel <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Babes eta zorigaitza uxatzeko ahalmena egotzitako objektu eramangarria.\" tabindex=\"0\">amuletoa<\/span>, Sanoi, Sansanoi, Semangelof hiru aingeruen izenekin. Babes-formula erritualak <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judu mistikaren joera, Sefer Jezira eta Sohar bezalako lan nagusiak dituena.\" tabindex=\"0\">Kabalan<\/span> eta herri-magian. Zauri-eskutada aramaikoak atalasepean. Mezuza atearen jamban.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3lfi7x32 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3lfi7x32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0kg99ga1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0kg99ga1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lilithen paralelismoak<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-n0fum6kp elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"n0fum6kp\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Aurrekari zuzenak: <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilu-eta-lilitu\/\">Lil\u00fb eta Lil\u012btu<\/a> (akadiarra), <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lamashtu\/\">Lamashtu<\/a> (mesopotamiarra). Funtzionalki loturikoak: <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lamia\/\">Lamia<\/a> eta <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/\">Empusa<\/a> (Grezia), <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/striga\/\">Striga<\/a> eta <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lamiae\/\">Lamiae<\/a> (Erroma), <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/sukkubus\/\">Sukubo<\/a> (Erdi Aroko kristautasuna). Lehen emakumearen kontakizun modernoari dagokionez, tipologikoki lotua <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/hekate\/\">Hekaterekin<\/a>, gaueko indar gisa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7533bc7a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7533bc7a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2447d18d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2447d18d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Eguneroko defentsa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d5d0260c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d5d0260c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-341be2ac elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"341be2ac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div><p><strong>Uxatzeko erritualak<\/strong><\/p><p>Babes-praktika nagusia <em>Kimpetzettel<\/em> <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Babes eta zorigaitza uxatzeko ahalmena egotzitako objektu eramangarria.\" tabindex=\"0\">amuletoa<\/span> da, Sanoi, Sansanoi eta Semangelof hiru <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamdarretan, Jainkoaren mezulari zerutiarra.\" tabindex=\"0\">aingeru<\/span>en izenekin, Ben Siraren Alfabetoan (10. mendea) jasotakoa eta Aro Modernora arte judu-familia ekialde-europarretan ohikoa izan zena. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Babes eta zorigaitza uxatzeko ahalmena egotzitako objektu eramangarria.\" tabindex=\"0\">Amuletoa<\/span> erditzeko emakumearen eta jaioberriaren ohearen gainean zintzilikatzen da.<\/p><p>Babilonia sasandiarreko (K. o. 5.-8. mendeak) zauri-eskutada aramaikoak lehen forma arkeologikoki egiaztatua dira: lurrean jarritako buztinezko eskutada batean, Lilith zizelkatutako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ausikeratze magiko edo eklesiastikoa; indar bat formula bidez lotzea ere.\" tabindex=\"0\">debeku<\/span>-formula bidez lotzen da. Horrekin batera babes-otoitzak, ipurua egurraren keia eta erditze-eremuaren inguruko babes-zirkuluak erabiltzen ziren.<\/p><p><strong><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo izaki sakratu bati eskainitako gurtza-jardueren multzoa.\" tabindex=\"0\">Kultua<\/span> eta gurtza<\/strong><\/p><p>Lilith ez zen judaismo ortodoxoan gurtzen, baina zirkulu kabalistikoetan onartua izan zen. Satanismo modernoan zentrala da. Erritualek autonomia eta errebeldia azpimarratzen dituzte. Ezetz esaten duten emakumeen babeslea dela ulertzen da. Bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo indar bati eskatzeko edo hots egiteko jarduera.\" tabindex=\"0\">deiadarrak<\/span> erantzukizuna bere gain hartzea dakar.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a584676 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5a584676\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d0757bf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6d0757bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Paralelismoak eta harrera<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60563f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60563f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a93fdd6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a93fdd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Aurrekariak eta ahaideak<\/strong><\/p><p>Akkadiar Lil\u012btu eta bereziki ardat-lil\u00ee dira aurrekari linguistiko eta funtzional zuzenak; hebreerazko <em>laylah<\/em> (&#8220;gaua&#8221;) sekundarioki lotzen zaio izenari. Egiptoko Bes konplexuak eta Mesopotamiako Lamashtuk emandeek irudien profil funtzionala, erditzeko emakumeen zaindari eta mehatxu gisa. Grekoen Lamia ere parekagarria da.<\/p><p><strong>Harrera kristaua<\/strong><\/p><p>Erdi Aroko kristau <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten Jainkoari eta sinesmenari buruzko irakaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologian<\/span>, Lilith sukkubusaren gorpuzte bihurtzen da. Hieronimok Vulgatan <em>lamia<\/em> gisa itzultzen du; Eskolastikako demonologiak gaueko mehatxu sexual gisa ezagutzen du. Aro Modernoaren hastapeneko sorginkeria-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio baten Jainkoari eta sinesmenari buruzko irakaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologiak<\/span> sorginkeria eta Lilith-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Artean edo narrazioan errepikatzen den eduki-elementu bat.\" tabindex=\"0\">motiboa<\/span> lotzen ditu: sorgina Lilith itxurako erditze-mehatxu gisa sorgin-epaiketen errepertorio estandarrean dago.<\/p><p><strong>Tradizio kabalistikoa:<\/strong> <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Erdi Aroko judu mistikaren obra nagusia (Espainia, XIII. mendea); Toraren interpretazio kabalistikoa.\">Sohar<\/span>-en (XIII. mendea) eta Luriaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judu mistikaren korronte bat, Sefer Jezira eta Sohar bezalako obra nagusiekin.\" tabindex=\"0\">Kabala<\/span>n (XVI. mendea), Lilith demonioen erregina bihurtzen da, Samaelen emaztea, izpiritu gaizto guztien ama. Funtzio teologiko bihurtzen da: Shekinah femeninoaren erosketa gabearen gorpuzte eta jainkozko sorkuntza-planaren mehatxu.<\/p><p><strong>Harrera modernoa<\/strong><\/p><p>Feminismoaren bigarren olatuan, Lilith 1970eko hamarkadatik aurrera Evaren figura mendekoaren aurkako gisa berrinterpretatzen da. Lilith Magazine (1976), Judith Plaskowen <em>Standing Again at Sinai<\/em> (1990) eta Lilith Fair (1997) emakume mugimendu judu-amerikarraren ikono bihurtzen dute.<\/p><p>Pop- eta genero-literaturan (Neil Gaiman, World of Darkness, Buffy the Vampire Slayer) seduzitzaile, arriskutsu eta aldi berean ahaldundutako figura gisa agertzen da.<\/p><p><strong>Ondorengo bizitza eta harrera:<\/strong> Lilith espiritualitate feminista modernoan figura ikonikoa da. Kultura popularrean, literaturan eta musikan askatasunaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ideia edo esanahi bat ordezkatzen duen zeinu bat.\" tabindex=\"0\">sinbolo<\/span> gisa agertzen da. Judaikan berriz interpretatzen da. Fantasian gauaren eta boterearen jainkosa da. Bere anbibalentziak ahaltsua eta eztabaidagarria bihurtzen du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpaa1843b e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpaa1843b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp86c3337 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp86c3337\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lilith Ben Sira Alfabetoan: Adamen lehen emaztea<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpdbd06bf e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpdbd06bf\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpc5bfd32 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpc5bfd32\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lilith buruzko kontakizun ezagunena, zeinaren arabera Adamen lehen emaztea izan zen, ez dator Bibliatik, baizik eta Erdi Aroko iturri bakar batetik: <em>Ben Sira Alfabetoa<\/em>, egile ezezaguneko testu bat, ziurrenik VIII. eta X. mendeen artean sortua.<\/p><p>Testu hori izaera bereziko da, zati batean jakintsua, zati batean satirikoa, eta bere loturkortasun teologikoa jada eztabaidatua zen judu tradizioan.<\/p><p>Han kontatzen den istorioaren arabera, Jainkoak Adam eta Lilith batera sortu zituen lurretik. Eztabaida piztu zen, Lilithek Adamen menpe egon nahi ez zuenez. Berak argudiatu zuen biak lur berdinetik sortuak zirela eta, hortaz, berdinak zirela. Eztabaida konpondu ezin izan zenez, Lilithek Jainkoaren izen sekretua esan zuen eta ihes egin zuen.<\/p><p>Jainkoak hiru <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamikoetan Jainkoaren zeruko mandatari-izaki bat.\" tabindex=\"0\">aingeru<\/span> bidali zituen, testuak izenez aipatzen dituenak, itzularazteko. Itsasoan aurkitu zuten Lilith, baina hark itzultzeari uko egin zion. Zigor gisa, kontakizunaren arabera, egunero haren haur asko hilko ziren.<\/p><p>Lilithek, bere aldetik, jaioberrien haurrei kalte egiteko asmoa iragarri zuen, baina berme eman zuen ez ziola inolako kalterik egingo hiru <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamikoetan Jainkoaren zeruko mandatari-izaki bat.\" tabindex=\"0\">aingeruen<\/span> izenak zeramatzan <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gorputzean daraman objektu bat, babes edo zorigaitza uxatzeko ahalmena esleitzen zaiona.\" tabindex=\"0\">amulet<\/span> bat zeraman haurrari.<\/p><p>Kontakizun honek bi hari zaharrago lotzen ditu: alde batetik, jada <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Greziar eta erromatar kulturaren garaia, K.a. 800 inguru arte K.o. 600 arte.\" tabindex=\"0\">antzinako<\/span> Lilith haurrentzat arriskutsua den izaki femenino <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Izaki espiritual bat, ondorio kaltegarri edo bikoitza esleitzen zaiona.\" tabindex=\"0\">demonio<\/span> gisa duen ideia, eta bestetik, galdera exegetikoa: zergatik dirudi bibliako sorkuntza-istorioak, Genesis 1 eta Genesis 2n, gizonaren eta emakumearen sorkuntzaren bi bertsio ezberdin dituela.<\/p><p>Testuak arazo exegetiko hori konpontzen du emakumearen lehen sorkuntza porrot bat izan zela suposatuz. Garrantzitsua da kontakizun herrikoi hau Erdi Arokoa dela, eta ez dela Lilith ideiaren abiapuntua.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpc7f9117 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpc7f9117\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpe97df32 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpe97df32\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Aztarna zaharrenak: Mesopotamiatik Bibliara<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd0562a3 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpd0562a3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp84e194b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp84e194b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lilithen inguruko sinesmena Erdi Aroko judaismoa baino askoz zaharragoa da. Ikerketak Mesopotamiako erlijioaraino jarraitzen dio arrasto.<\/p><p>Han, izen hori bezala hitzez lotuta dauden dimonio-izen talde bat aurkitzen dugu, tartean <em>Lilitu<\/em> <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kalte edo eragin anbiguoa esleitzen zaion izpirituzko izakia.\" tabindex=\"0\">dimonio<\/span> emea, eta <em>Lilu<\/em> eta <em>Ardat lili<\/em> bezalako ahaideko irudiak. Izaki horiek gauarekin, ekaitzarekin, sexualitate bete gabearekin eta haurdunen eta haurren arriskuarekin lotu izan dira.<\/p><p>Hala ere, irudi horietatik judu Lilithera doan lerro zuzen eta hutsuneetarik gabea ez dago frogatuta, eta benetako ahaidetasunaz ikertzaileek eztabaidan jarraitzen dute.<\/p><p>Biblia hebrearrean Lilith izena behin bakarrik agertzen da, Isaiasen liburuko pasarte batean. Han, Edomen suntsipenaren deskribapenean, lurralde hutsean bizi diren izaki eta animalia bitxi batzuk zerrendatzen dira, eta horien artean agertzen da itzulpen askok Lilith bezala ematen duten hitz hebrearra.<\/p><p>Hemendik hasita ere interpretazioa zaila da: itzulpen batzuek gaueko dimonio baten izen berezi gisa ulertzen dute, beste batzuek gaueko animalia baten izendapen gisa. Pasarteak, dena den, erakusten du hitza hebreera bibliarrean existitzen zela eta hutsuneari eta gauari lotua zegoela.<\/p><p>Bibliako aipamen bakan hori baino garrantzitsuagoak dira <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Grekoen eta erromatarren kulturaren garaia, K.a. 800 inguru eta K.o. 600 artean.\" tabindex=\"0\">Antzinateko<\/span> testu bibliaz kanpoko lekukotasunak. Qumraneko testuetan, Lilith dimonioen aurkako babes-testu batean agertzen da.<\/p><p>Horrek erakusten du Lilith deitutako dimonio bat judu munduan ohikoa zela <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Grekoen eta erromatarren kulturaren garaia, K.a. 800 inguru eta K.o. 600 artean.\" tabindex=\"0\">Antzinatean<\/span>, Adamen lehen emaztearen Erdi Aroko kondaira sortu baino aspalditxo lehenago. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Grekoen eta erromatarren kulturaren garaia, K.a. 800 inguru eta K.o. 600 artean.\" tabindex=\"0\">Antzinateko<\/span> Lilith, batez ere eta lehenik, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kalte edo eragin anbiguoa esleitzen zaion izpirituzko izakia.\" tabindex=\"0\">dimonio<\/span> bat da, ez emakume primitiboaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoei, jatorriei eta munduaren ordenari buruzko kondaira transmititua.\" tabindex=\"0\">mitoa<\/span>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp98b3ae0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp98b3ae0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpbf4a2f9 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpbf4a2f9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lilith magia-azpil eta amuletuetan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpc233c6a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpc233c6a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp7789f8a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp7789f8a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Grekoen eta erromatarren kulturaren garaia, K.a. 800 inguru eta K.o. 600 artean.\" tabindex=\"0\">Antzinateko<\/span> eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Antzinatearen eta Erdi Aroaren arteko trantsizio-garaia, K.o. 3. eta 7. mendeen artean.\" tabindex=\"0\">Antzinate berantiarreko<\/span> Lilith-en irudiaren iturri-talde garrantzitsuenetako eta zehatzenetako bat Babiloniako magia-azpilak deiturikoak dira. Buztinezko azpilak dira, gehienbat gure aroko 5. eta 7. mendeen artekoak, gaur egungo Iraken aurkituak.<\/p><p>Barrualdean, forma espiral batean, testu magiko-liturgikoak idatzita daude, askotan aramaieraz, eta erdian, sarritan, lotutako edo katez estekatutako dimonio baten marrazkia agertzen da.<\/p><p>Lilith, testuetan askotan pluralean, Lilith-dimonio-emeen klase oso bat bezala, azpil horietan gehien aipatzen den izakietako bat da. Testuek Lilith etxe batetik, pertsona jakin batetik edo familia batetik urrun mantentzea dute helburu.<\/p><p>Testuek Lilith etxeetan sartzen den, gizonak eta emakumeak jazartzen dituen, ezkontzak nahasten dituen eta bereziki haurdunak, erditu berriak eta haurtxoak mehatxatzen dituen izaki gisa deskribatzen dute. Azpilak buruz behera jarrita lurpean edo etxeen izkinetan lurperatzen ziren, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kalte edo eragin anbiguoa esleitzen zaion izpirituzko izakia.\" tabindex=\"0\">dimonioa<\/span> bertan harrapatzeko moduan.<\/p><p>Horiei gehitzen zaizkie amuletuak, askotan metalezkoak, antzeko babes-testuekin. Objektu horiek erlijio-historiaren ikuspegitik oso baliotsuak dira, ez baitute <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio bateko jainkoari eta sinesmenari buruzko irakaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> jakintsua islatzen, baizik eta jendearen benetako beldurra eta babes-praktika. Erakusten dute Lilith <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Antzinatearen eta Erdi Aroaren arteko trantsizio-garaia, K.o. 3. eta 7. mendeen artean.\" tabindex=\"0\">Antzinate berantiarreko<\/span> jendearentzat etxearen eta bereziki haurren biziraupenaren mehatxu erreala zela.<\/p><p>Adamen lehen emaztearen kondaira literarioa geroago eraiki zen jada existitzen zen haurren arriskuko dimonio emearen irudi horren gainean. Kultura materialak, hortaz, ezagutzen ditugun testuak baino geruza zaharrago bat gordetzen du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp7edcbce e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp7edcbce\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpdc56f00 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpdc56f00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lilith Kabalan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp06cf69c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp06cf69c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpcc0a22c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpcc0a22c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lilithek forma berezi eta oso ondorio handikoa hartu zuen erdi aroko juduen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoarekiko esperientzia zuzenean oinarritutako korrontea erlijiosoa.\" tabindex=\"0\">mistikan<\/span>, hain zuzen ere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judu mistikaren korrontea, Sefer Jezira eta Sohar lan nagusiekin.\" tabindex=\"0\">Kabalan<\/span>. Testu kabalistikoetan, batez ere <em>Sohar<\/em> lanean, korronte honen XIII. mendean sortutako lan nagusian, Lilith garrantzi handiko izaki kosmiko bihurtzen da.<\/p><p>Ez da jadanik etxeko deabru soil bat, baizik eta <em>Sitra Achra<\/em> deitutako indarraren barruko botere bat, alegia, jainkozko santutasunaren mundua ren aurkako beste alderdi ilun horretakoa.<\/p><p>Sistema mistiko honetan, Lilith Samaelen, deabruzko izaki nagusi baten, laguntzaile bihurtzen da, eta horrenbestez, aldi berean, deabruzko aldearen erregina modukoa da. Schechina ren, hau da, jainkozko presentziaren, kontrako irudi negatiboa osatzen du; presentzia hori, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judu mistikaren korrontea, Sefer Jezira eta Sohar lan nagusiekin.\" tabindex=\"0\">Kabalan<\/span> maiz emakumezko gisa pentsatzen da.<\/p><p>Irakaskuntza kabalistikoak Lilithek nola jarduten duen, giza portaera txarretik nola lortzen duen boterea, eta erakusgarritasunaren eta erredentzioaren dramanean zer rol duen buruzko kontzeptu konplexuak garatu zituen.<\/p><p>Liliths kosmiko botere gisa duen goratze hau erlijio-historiaren aldetik nabarmena da. Herrikoi babes-etsai izatetik, jainkozko eta jainkoz aurkako indarren sistema zabal batean sartutako gestalt teologikoki hausnartutako bat bihurtu zen. Aldi berean, kontzeptu zaharrak bizirik iraun zuen: Lilith kabalistikoak ere haurren arriskuarekin, gaueko mehatxuarekin eta nahasitako sexualitatearekin lotuta jarraitzen du.<\/p><p>Tradizio mistikoak antzinako motiboak ez zituen ordezkatu, baizik eta esparru teologiko zabalago batean kokatu zituen. Ikerketak, esaterako Gershom Scholem-ek <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judu mistikaren korrontea, Sefer Jezira eta Sohar lan nagusiekin.\" tabindex=\"0\">Kabalari<\/span> buruzko oinarrizko lanetan, garapen hau sakonki deskribatu du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpcf12495 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpcf12495\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpa5cf523 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpa5cf523\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Liliths gaur egungo harrera<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp5191f5b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp5191f5b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd6dcb65 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpd6dcb65\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>XIX. mendean, eta bereziki XX. mendean, Lilithek berrinterpretazio bat jasan zuen, jatorrizko esanahitik, deabru gisa, urrun eramaten duena. Erromantizismoak eta XIX. mendeko literaturak Lilith emakume liluragarri eta arriskutsuaren figura gisa aurkitu zuten.<\/p><p>Goethek, adibidez, <em>Faust<\/em> lanaren eszena labur batean aipatzen du, Adamen lehen emazte gisa; eta Dante Gabriel Rossettik, poema eta margolan bat eskaini zizkion eta edertasun hotz eta liluragarriaren gorpuztea gisa aurkeztu zuen.<\/p><p>1970eko hamarkadatik aurrera, harrera erabat bestelako norabide bat hartu zuen esparru feministetan. Hain zuzen ere, Lilith erdi aroko kontakizunean deabru bihurtzen zuen puntua, hots, Adami men egiteari uko egitea, positiboki berrinterpretatu zen.<\/p><p>Lilith emakumezkoen autodeterminazioaren eta ordena patriarkalaren aurkako erresistentziaren sinbolo bihurtu zen. Irakurketa horretan, Lilith ez da arazoa, baizik eta bere aurka altxatzen den ordena.<\/p><p>Harrera moderno hau, ikerketaren ikuspegitik, kasu esanguratsua da. Erakusten du gestalt tradizional bat berrinterpretazio bidez ia aurkako esanahia hartu ahal izan duela. Garrantzitsua da mailak bereiztea.<\/p><p>Antzinako sorginkeria-eskudelen eta erdi aroko testuen Lilith historikoa <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kalte edo eragin anbiguoa egotzi zaion izaki espirituala.\" tabindex=\"0\">deabru<\/span> beldurgarri bat da, batez ere haurren bizitzaren etsai, eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judu mistikaren korrontea, Sefer Jezira eta Sohar lan nagusiekin.\" tabindex=\"0\">Kabalan<\/span> kontrako botere kosmiko bat.<\/p><p>Lilith moderno, emantzipazio-sinbolo gisa, sorkuntza berri eta emankorra da, antzinako testuetan oinarritzen dena baina galdera desberdinak egiten dizkiona. Biak izaki honen eragin-historiaren parte dira, baina ez dira nahastu behar.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36dd7469 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"36dd7469\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13760ab4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"13760ab4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lotura osagarriak<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28c87796 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"28c87796\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d6538df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d6538df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Gomendatutako barne-loturak:<\/p><ul><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/judaismoa\/\">Judaismoa<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/shedim\/\">Shedim<\/a> (judu kategoria)<\/li><li>Liliths buruzko xehetasuna hurrengoan<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilu-eta-lilitu\/\">Lil\u016b eta Lil\u012btu<\/a> (izen ahaidekoak)<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lamia\/\">Lamia<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/striga\/\">Striga<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/\">Empusa<\/a> (greko-erromatar ahaideak)<\/li><li>Aramear sorginkeria-eskudelak<\/li><li><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judu mistikaren korrontea, Sefer Jezira eta Sohar lan nagusiekin.\" tabindex=\"0\">Kabala<\/span> eta Sitra Achra<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-grl4kl40 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"grl4kl40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bzsbfrmh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bzsbfrmh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ikerketa-bibliografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c13224a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2c13224a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eymh9ub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0eymh9ub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Liliths buruzko lan garrantzitsu batzuk:<\/p><div data-nosnippet=\"true\"><ul><li><span data-nosnippet>Hutter, Manfred: \u201eLilith.&#8221; In: <em>Dictionary of Deities and Demons in the Bible<\/em>. 2. Aufl. Leiden 1999.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Naveh, Joseph \/ Shaked, Shaul: <em>Amulets and Magic Bowls<\/em>. Jerusalem 1985.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Scholem, Gershom: <em>Kabbalah<\/em>. Jerusalem 1974 (Eintr\u00e4ge Lilith, Samael, Sitra Achra).<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Patai, Raphael: <em>The Hebrew Goddess<\/em>. Detroit 1990 (3. Aufl.).<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Dan, Joseph: <em>The Ancient Jewish Mysticism<\/em>. Tel Aviv 1993.<\/span><\/li><\/ul><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qv849qv e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"qv849qv\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qv849qvh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"qv849qvh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babes-sinbolo erlazionatuak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qv849qvb e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"qv849qvb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qv849qvt elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"qv849qvt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-querverweis-grid\" style=\"display:grid;grid-template-columns:repeat(auto-fit,minmax(220px,1fr));gap:16px;margin:16px 0;\"><div class=\"iwg-querverweis-card\"><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/mezuzah\/\" class=\"iwg-querverweis-link\"><strong>Mezuzah<\/strong><br><span class=\"iwg-querverweis-teaser\">Ate-zurtoinean jartzen den judu paperoi-korrontea, Schma-Israel testuarekin<\/span><\/a><\/div><div class=\"iwg-querverweis-card\"><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/hamsa\/\" class=\"iwg-querverweis-link\"><strong>Hamsa<\/strong><br><span class=\"iwg-querverweis-teaser\">Fatimaren eskua, judu-arabiar babes-sinboloa bost hatz eta begi batekin<\/span><\/a><\/div><div class=\"iwg-querverweis-card\"><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/begizko-txarra\/\" class=\"iwg-querverweis-link\"><strong>Begi txarra<\/strong><br><span class=\"iwg-querverweis-teaser\">Munduko sinesmen kaltegarria, nazar boncu\u011fu, mati eta malocchio-k babesten dutena<\/span><\/a><\/div><\/div><style>.iwg-querverweis-card{padding:16px;border:1px solid var(--e-global-color-f443515,#e6c45a);border-radius:8px;background:rgba(0,0,0,0.22);}.iwg-querverweis-link{color:var(--e-global-color-accent,#e6c45a);text-decoration:none;}.iwg-querverweis-teaser{color:#e8e8e8;font-size:13px;line-height:1.4;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgca-lilith-sec e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgca-lilith-sec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-ca-lilith\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgca-lilith-te iwg-ca-textwrap elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgca-lilith-te\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p class=\"iwg-ca-bridge\">Hemen deskribatutako babes-praktika tradizio historikoen azterketa zientifikoa da. iWell Guard-ek gorputzean eramateko babes-objektuen lerro kultural-historiko horrekin lotzen da, eta horren gaur egungo forma bat da. <a href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&#038;utm_medium=text-link&#038;utm_campaign=schadwesen-tradition\">iWell Guard-i buruz gehiago \u2192<\/a><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-383a86d e-con-boxed e-flex e-con e-parent\" data-id=\"383a86d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7c63753 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7c63753\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<h2>Lilithi buruzko galdera ohikoak<\/h2>\n<div class=\"iwg-faq-q\"><h3>Nor da Lilith tradizio judutarrean?<\/h3><p>Lilith judu <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkoarekiko esperientzia zuzenean oinarritutako korronte erlijiosoa.\" tabindex=\"0\">mistikaren<\/span> deabru emea da, geroko tradizioan Adamen lehen emaztetzat hartua, Eva baino lehenagokoa. Adam utzi zuen, ez zitzaiolako menpean egon nahi, eta gaitz-izakien erregina bihurtu zen.<\/p><p>Lilith lehen aldiz mesopotamiarren babiloniar formula sorginduetan agertzen da (lil\u012btu izenaz); haren judu itxura Ben Siraren Alfabetoan (K.o. X. mendearen inguruan) eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Judu mistikaren korrontea, Sefer Jezira eta Sohar bezalako obra nagusiekin.\" tabindex=\"0\">Kabalaren<\/span> Sohar literaturan aurkitzen da.<\/p><\/div>\n<div class=\"iwg-faq-q\"><h3>Zein sinbolo eta babes-neurri dagozkio Lilithi?<\/h3><p>Lilithen kontrako babes-amuletu klasikoak erditutako emakumeentzako eta jaioberrientzako amuletuak dira, Senoy, Sansenoy eta Semangelof hiru <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio abrahamikoetan, Jainkoaren mezularitza-izaki zerutiarra.\" tabindex=\"0\">aingeruen<\/span> izenekin. Lilithen sinboloak dira hontza (irudikapen modernoetan), ilargi erdia, ile luze zabalak eta granada bat. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Erlijio bateko Jainkoari eta sinesmenari buruzko irakaskuntza zientifikoa.\" tabindex=\"0\">Teologia<\/span> feminista modernoan, Lilith figura emantzipatzailetzat berrirakurtzen da, menpean egoteari uko egiten diona.<\/p><\/div>\n<script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Wer ist Lilith in der j\u00fcdischen Tradition?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Lilith judu mistikaren deabru emea da, geroko tradizioan Adamen lehen emaztetzat hartua, Eva baino lehenagokoa. Adam utzi zuen, ez zitzaiolako menpean egon nahi, eta gaitz-izakien erregina bihurtu zen.Lilith lehen aldiz mesopotamiarren babiloniar formula sorginduetan agertzen da (lil\u012btu izenaz); haren judu itxura Ben Siraren Alfabetoan (K.o. X. mendearen inguruan) eta Kabalaren Sohar literaturan aurkitzen da.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Welche Symbole und Schutzma\u00dfnahmen geh\u00f6ren zu Lilith?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Lilithen kontrako babes-amuletu klasikoak erditutako emakumeentzako eta jaioberrientzako amuletuak dira, Senoy, Sansenoy eta Semangelof hiru aingeruen izenekin. Lilithen sinboloak dira hontza (irudikapen modernoetan), ilargi erdia, ile luze zabalak eta granada bat. Teologia feminista modernoan, Lilith figura emantzipatzailetzat berrirakurtzen da, menpean egoteari uko egiten diona.\"}}]}<\/script>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":1607,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Lilith","_yoast_wpseo_title":"Lilith - Basamortua, erdi-egunetako gela eta Kabbala artean dagoen gau-figura","_yoast_wpseo_metadesc":"Lilith judu demonologiaren figura eragingarrienetako bat da. Bere aztarna Isaias liburuan hasten da, basamortuko biztanle izengabe gisa (34,14)...","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"4","wesen_kultur":"judentum","wesen_klasse":"daemonen","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200312","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Lilith - Basamortua, erdi-egunetako gela eta Kabbala artean dagoen gau-figura<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Lilith judu demonologiaren figura eragingarrienetako bat da. Bere aztarna Isaias liburuan hasten da, basamortuko biztanle izengabe gisa (34,14)...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Lilith\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Lilith judu demonologiaren figura eragingarrienetako bat da. Bere aztarna Isaias liburuan hasten da, basamortuko biztanle izengabe gisa (34,14)...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_lilith.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/lilith\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/lilith\\\/\",\"name\":\"Lilith - Basamortua, erdi-egunetako gela eta Kabbala artean dagoen gau-figura\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/lilith\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/lilith\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/daemonen_judentum_lilith.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:08:52+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Lilith judu demonologiaren figura eragingarrienetako bat da. Bere aztarna Isaias liburuan hasten da, basamortuko biztanle izengabe gisa (34,14)...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/lilith\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/lilith\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/lilith\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/daemonen_judentum_lilith.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/daemonen_judentum_lilith.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Judaismo tradizioko deabruak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/lilith\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Lilith\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/lilith\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/lilith\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Lilith\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:08:52+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/lilith\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/lilith\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/daemonen_judentum_lilith.webp\",\"inLanguage\":\"eu\",\"description\":\"Lilith judu demonologiaren figura eragingarrienetako bat da. Bere aztarna Isaias liburuan hasten da, basamortuko biztanle izengabe gisa (34,14)...\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Lilith - Basamortua, erdi-egunetako gela eta Kabbala artean dagoen gau-figura","description":"Lilith judu demonologiaren figura eragingarrienetako bat da. Bere aztarna Isaias liburuan hasten da, basamortuko biztanle izengabe gisa (34,14)...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Lilith","og_description":"Lilith judu demonologiaren figura eragingarrienetako bat da. Bere aztarna Isaias liburuan hasten da, basamortuko biztanle izengabe gisa (34,14)...","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_lilith.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Lilith","datePublished":"2026-09-07T14:08:52+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_lilith.webp","inLanguage":"eu","description":"Lilith judu demonologiaren figura eragingarrienetako bat da. Bere aztarna Isaias liburuan hasten da, basamortuko biztanle izengabe gisa (34,14)..."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/","name":"Lilith - Basamortua, erdi-egunetako gela eta Kabbala artean dagoen gau-figura","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_lilith.webp","datePublished":"2026-09-07T14:08:52+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Lilith judu demonologiaren figura eragingarrienetako bat da. Bere aztarna Isaias liburuan hasten da, basamortuko biztanle izengabe gisa (34,14)...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_lilith.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_lilith.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Judaismo tradizioko deabruak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Lilith"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Lilith","datePublished":"2026-09-07T14:08:52+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilith\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_judentum_lilith.webp","inLanguage":"eu","description":"Lilith judu demonologiaren figura eragingarrienetako bat da. Bere aztarna Isaias liburuan hasten da, basamortuko biztanle izengabe gisa (34,14)..."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200312","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200312"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200312\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}