{"id":200303,"date":"2026-09-07T14:08:52","date_gmt":"2026-09-07T14:08:52","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=200303"},"modified":"2026-09-07T14:13:09","modified_gmt":"2026-09-07T14:13:09","slug":"empusa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/","title":{"rendered":"Empusa"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"200303\" class=\"elementor elementor-200303 elementor-840\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10fdade e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"10fdade\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herohlft0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"herohlft0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3ceb64 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3ceb64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96ae5e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"96ae5e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Empusa, greziar tradizioko deabrua<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e45238a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e45238a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Hekateren jarraigoko itxura aldakorreko gau-deabrua.<\/strong> Tradizio grekoak Empusa Hekateren jarraigoko deabru aldakor gisa deskribatzen du.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klsbdg01 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"klsbdg01\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klshtm01 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"klshtm01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"D\u00e4mon \/ D\u00e4monin: Naturaz gaindiko izaki bat, gehienetan kaltegarria edo ambibalentea. Jainkoen eta gizakien artean dago, gaixotasuna, tentazioa edo zoritxarra eragiten du, eta hitzarmenez, babes-objektuez eta erritualez uxatzen da.\">Dominoia<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/grezia\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Antzinako Grezia garaiko erlijio eta mitologia, aro mizenikotik antzinate berantiarrera arte.\">Grezia<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f74855 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f74855\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c30362 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1c30362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Orrialde honetan ez da izenbururik aurkitu.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tAurkibidea\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1c30362\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herorght0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"herorght0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-heroimg00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"heroimg00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_griechenland_empusa-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-202744\" alt=\"Empusa - Grezia tradizioko deabruak, historiko-ilustratiboa\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_griechenland_empusa-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_griechenland_empusa-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_griechenland_empusa-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_griechenland_empusa.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32917199 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"32917199\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e916cb e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"26e916cb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-253a40d4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"253a40d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1200c304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1200c304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Empusa<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-11758e7f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"11758e7f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Empusa greziar tradizioko gau-figura bereizgarrienetako bat da: itxura aldatzeko gai den izaki bat, bidaiariei agertzen zaiena, emakume ederraren itxura hartzen duena eta bere <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bati esker ona, eskaera edo gurtza adierazteko oparia.\" tabindex=\"0\">biktimak<\/span> liluratu, xurgatu eta hiltzen dituena. Hekateren jarraigokoa da, eta gauez bereziki bidegurutzeetan eta lekutan bakartuetan agertzen da.<\/p><p>Literatura klasikoan Aristofanesen lanetan agertzen da lehen aldiz, eta gero, modu nabarmenagoan, Filostratoren <em>Vita Apollonii<\/em> lanean, non emakume liluragarri gisa aurkezten den eta Apolonioren jakinduriaren bidez soilik agerian gelditzen den. Bere ezaugarri ezagunena hanka brontzezko bat da, bestea asto batena bezalakoa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159dcf9a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"159dcf9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48cee66f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48cee66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Laster begirada: Empusa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f50d82c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f50d82c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Mota:<\/strong> Itxura-aldaketako eta gau-deabrua<br>Jatorria: Hekateren jarraigoa<br>Testuak: Aristofanes, Filostrato, papiro magikoak, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Eguneroko bizitzan hedatutako sinesmen eta ohitura erlijiosoak.\" tabindex=\"0\">herri-sinesmen<\/span> bizantziarra<br>Aldia: Garai klasikotik <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Antzinatearen eta Erdi Aroaren arteko trantsizio-garaia, K. o. 3. eta 7. mendeen artean gutxi gorabehera.\" tabindex=\"0\">antzinate berantiarrera<\/span> eta garai bizantziarrera<br>Hedapena: Kultura grekolatindarra<br>Babes-modua: Iraina (Aristofanesen arabera uxatzen du), formulazioak, bidegurutzeetako opariak<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18613602 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"18613602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-262b8a9f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"262b8a9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kokapena<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46dcb7d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46dcb7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61d3ab3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"61d3ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117c166 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"117c166\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Testuen garaia<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73997a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73997a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lehen aipamenak Aristofanesengan (K. a. 5. mendea, <em>Igelak<\/em>). Kondaira osoa Filostratorenean (K. o. 2.\/3. mendea). Papiro magikoak gaueko formulazioen testuinguruan aipatzen dute. Herri-sinesmen bizantziarrean Erdi Arora arte iraun du.<\/p><p><strong>Kokapen mitologikoa<\/strong><\/p><p>Empusa greziar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura bateko jainko-kondairen multzoa.\" tabindex=\"0\">mitologian<\/span> izaki deabruzko bat da, Hekateren zerbitzaria, gauez bidaiariak liluratu eta irensten dituena. Formak aldatzeko gaitasuna du, eta askotan hanka anormalak ditu. Empusak Lamiekin ahaidetuta daude, baina odolarekin baino haragiarekin gehiago interesatuta daude. Gaueko arriskua irudikatzen dute.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d47b156 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d47b156\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff38c2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff38c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hedapen-eremua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e49fcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e49fcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Funtsezko eremua mundu greziarra da: lurraldea, uharteak, Asia Txikiko kostaldea. Empusaren aipamenak bereziki komedia atikoetan aurkitzen dira (Aristofanes, <em>Igelak<\/em>, 285, 293) eta antzinate berantiarreko Hekate-kultuei buruzko testuetan. Erromatar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Antzinatearen eta Erdi Aroaren arteko trantsizio-garaia, K. o. 3. eta 7. mendeen artean gutxi gorabehera.\" tabindex=\"0\">antzinate berantiarrean<\/span> Empusaren profila neurri batean Lamiaren eta Strix konplexuaren barruan urtu zen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db03c39 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db03c39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-229a87b e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"229a87b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f471fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1f471fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturri-egoera<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36b1201 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36b1201\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Aipamen literario bakanak, papiro magikoak, herri-literatura bizantziarra. Ez dago irudi-tradizio propiorik; deskribapena xehetasun literarioetan oinarritzen da, bereziki Filostratoren kondairan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ae0637c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3ae0637c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31d07739 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31d07739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Izena<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7642947 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7642947\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a086266 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a086266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Grezieraz:<\/strong> \u1f1c\u03bc\u03c0\u03bf\u03c5\u03c3\u03b1 (<em>Empousa<\/em>), etimologia ziurgabea. Litekeena da <em>en-pous<\/em> (&#8220;hanka bakarrekoa&#8221;) hitzetik eratortzea, bere ezaugarrizko asto-hanka bakarragatik. Beste ikertzaile batzuek aurregreziar oinarri bat ikusten dute. Plurala: Empusak, Empusai. Mormolikeiekin (izu-figurak), Lamiekin eta gaueko buruzagi den Hekaterekin ahaidetuta.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-709a44a8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"709a44a8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f585873 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f585873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ezaugarriak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70621c12 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"70621c12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4296eb49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4296eb49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Itxura<\/strong><\/p><p>Oinarrizko forma: emakume-itxura, askotan ederra eta liluragarria. Ezaugarri bereizgarria: hanka brontzezko bat, bestea asto batena bezalakoa. Emakume, txakur, behi eta beste animalia batzuetara aldatzen dela deskribatzen da.<\/p><p><strong>Jokabidea<\/strong><\/p><p>Empusa bidaiariei aurkezten zaie, bereziki bakarrik dabiltzanei, gauez bidegurutzeetan edo leku bakartuetan. Bidaide, maitale gisa agertzen da, gero animalia gisa agerian gelditzen da. Bere helburua biktima xurgatu eta hiltzea da.<\/p><p><strong>Eragin-eremua<\/strong><\/p><p>Gaua, bidegurutzeak, bide bakartuak, ezezagunekin egindako otorduak. Babes sozialik ez dagoen lekuetan jarduten du.<\/p><p><strong>Jatorri mitologikoa<\/strong><\/p><p>Hekateren jarraigoa, familia-historia propiorik gabe. Empusa ez da Lamia bezalako jainkosa ohi bat, hasieratik gaueko jainkotasun baten zerbitzari deabruzkoa da.<\/p><p><strong>Itxura eta sinbolismoa<\/strong><\/p><p>Empusa gorputz-goikoa gizatiarra duela eta hanka anormalak dituela irudikatzen da, oin bat brontzezkoa, bestea asto-apatxa. Batzuetan animalia-burua edo maskara darama. Sua distiratzen du bere inguruan. Anomalia eta arrisku sentsazioa dario. Hekateren sinbolismoarekin lotuta dago.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44e71476 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"44e71476\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1fc3f0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c1fc3f0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fitxa: Empusa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84f33b8e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"84f33b8e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-hqkdc67p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"hqkdc67p\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Empusaren alderdi garrantzitsuenak begirada batean. Izenari, deskribapenari, babes-moduei eta parekotasunei buruzko xehetasunak hurrengo ataletan aurkituko dituzu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qh9oavvu iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"qh9oavvu\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-awzx8k2k elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"awzx8k2k\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kultura-testuingurua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x6rowhv0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x6rowhv0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Hekateren jarraigoa. Jainko-genealogiarik gabea, jatorri-historia propiorik gabea, Empusa gau-izaki hutsa da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e3o4kxs iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8e3o4kxs\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08rkdgov elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"08rkdgov\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Erreferentzia<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-uwjelx8s elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"uwjelx8s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Bakarrik bidaiatzen dutenak, bereziki gizon gazteak. Kanpoan dabiltzan jendea, bidegurutzeetan, ezezagunekin gauez egindako otorduetan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-jm2n74ec iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"jm2n74ec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8vufse4c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8vufse4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Irudikapena<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-mwb9u015 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"mwb9u015\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Emakumea, askotan ederra; hanka bat brontzezkoa, bestea asto batena bezalakoa. Txakur, behi bihurtzen da, eta azkenean bere benetako itxura beldurgarrira.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37ss2yr6 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"37ss2yr6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3v0wp3wx elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3v0wp3wx\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Eragin-eremua<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-w3247g2m elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"w3247g2m\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lilura, xurgatzea, heriotza. Bere eragina astiro gertatzen da, ez bat-bateko erasoa, baizik eta engainuaren antzezpen bat.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0qpjal9w iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"0qpjal9w\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ndoih0o elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ndoih0o\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babesa<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6684tyh9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6684tyh9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Aristofanesen arabera: irainak uxatzen du. Filostratoren arabera: esandako egiaren aurrean atzera egiten du. Papiro magikoek Hekateren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo indar bati eskaera edo deika egitea.\" tabindex=\"0\">deiaren<\/span> bidezko babes-formulak aipatzen dituzte.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3lfi7x32 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3lfi7x32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0kg99ga1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0kg99ga1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Empusaren parekotasunak<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-n0fum6kp elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"n0fum6kp\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lil\u012btu, Lamia, Strix (erromatarra), Vrykolakas (bizantziarra), Inkubu\/Sukubu (erdi arokoa-kristaua), gaueko izua.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7533bc7a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7533bc7a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2447d18d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2447d18d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Babes-praktika<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d5d0260c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d5d0260c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-341be2ac elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"341be2ac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Babesteko erituak<\/strong><\/p><p>Bidegurutzeetan Hekateri <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bati eskerrak, eskeak edo gurtza adierazteko ematen zaion opari.\" tabindex=\"0\">opariak<\/span> eskaintzen zitzaizkion: opil-motak, arrautzak, animalia beltzak. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun bati eskerrak, eskeak edo gurtza adierazteko ematen zaion opari.\" tabindex=\"0\">Opari<\/span> horiek Hekateren zerbitzariak, Empusa barne, aldi berean baretu eta urrun mantendu behar zituzten.<\/p><p><strong>Deiadarrak eta esorzismoak<\/strong><\/p><p>Greziar papiro magikoek gaueko erasotzaileen aurkako formulak dituzte, Hekateri deitu eta bere zerbitzariak baztertzen dutenak. Egitura: nagusiaren <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo indar bati eskean edo esorzismo bidez egindako hitzaldia.\" tabindex=\"0\">deia<\/span>, mehatxatzailearen identifikazioa eta babesteko agindua.<\/p><p><strong>Anfilazioak eta babes-sinboloak<\/strong><\/p><p>Hekataiak, Hekateren estatuatxo txikiak etxeen sarreretan, Empusaren aurka ere babesten dute. Gorgoneion irudi apotropaiko gisa. Izen-anfilazioak <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Antzinaroaren eta Erdi Aroaren arteko trantsizio-garaia, K.o. III. eta VII. mendeen artean gutxi gorabehera.\" tabindex=\"0\">Antzinate Berantiarrean<\/span>.<\/p><p><strong><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Jainkotasun edo izaki sakratu bati eskainitako gurtza-jarduera guztiak.\" tabindex=\"0\">Kultu<\/span> eta gurtza<\/strong><\/p><p>Empusa ez da gurtzen, baina Hekateren zerbitzari gisa begirunez beldur zaio. Gaueko bidaiariek babes-anfilazioak eramaten zituzten. Hekate-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gauzen ohiko ibilbidean ekiten saiatzen diren ekintza edo formula bereziak.\" tabindex=\"0\">magiaren<\/span> bidez dei egin edo lotu daiteke. Misterio-tradizioetan Empusak Hekateren indarraren alderdi gisa ulertzen dira. Bere eremuetan zehar joatean lasaitasunari eutsi behar zaio.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a584676 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5a584676\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d0757bf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6d0757bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Empusa, paralelismoak beste kulturetan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60563f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60563f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a93fdd6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a93fdd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Mesopotamia:<\/strong> akkadiar ardat-lil\u00eek gaueko emakumezko demonio sexualaren profila partekatzen du eta aurrekari tipologiko bat osatzen du; kultura arteko harreman zuzenik ez dago frogatuta.<\/p><p><strong>Erroma<\/strong><\/p><p>Strix eta Strigak forma-aldaketa gaueko funtzioa hartzen dute; <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lamiae\/\">Lamiek<\/a> Lamia-Empusa multzoaren forma bilduagoa osatzen dute. Lukiano Samosatakoak <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Antzinaroaren eta Erdi Aroaren arteko trantsizio-garaia, K.o. III. eta VII. mendeen artean gutxi gorabehera.\" tabindex=\"0\">Antzinate Berantiarrean<\/span> bi terminoen berdintze herrikoia egiaztatzen du.<\/p><p><strong>Erdi Aroa eta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"K.o. XV. eta XVIII. mendeen artean gutxi gorabehera dagoen garaia.\" tabindex=\"0\">Aro Modernoaren hasiera<\/span>:<\/strong> Idazkeratza eskolastiko-teologikoan Empusa sukubo kontzeptuarekin nahasten da. Sorgin-jazarpenetan hanka bakarreko elementua (asto- edo aker-oina) deabru-ituneko markatzaile estandarra bihurtzen da.<\/p><p><strong>Gaur egungo harrera<\/strong><\/p><p>Charles Kingsleyk Empusa pertsonaia gisa erabiltzen du <em>Hypatia<\/em>n (1853). Fantasia eta mito-harrera modernoan (esaterako Rick Riordanen Percy Jackson sagan), Hekateren laguntzaile eta forma-aldaketa-tentagarri gisa agertzen da. Literatura psikoanalitikoan (Robert Graves) gaueko emakumetasun mehatxatzailearen arketipo gisa irakurtzen da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp6a5a612 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp6a5a612\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp00eb0b2 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp00eb0b2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Aristofanesen komedietako agerraldia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp097f7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp097f7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp98c1db7 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp98c1db7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Empusaren aztarna literario zabalenetariko lehena K.a. V. mendeko komedia atikoan aurkitzen da.<\/p><p>Aristofanesen <em>Igelak<\/em> antzezlanean (K.a. 405. urtean antzeztua), Dionisos jainkoak, azpimundura bidean, Empusa batekin egiten du topo, azkar itxuraz aldatzen dena: lehenik behi bat, gero mando bat, ondoren emakume eder bat, azkenik txakur bat.<\/p><p>Xantias esklaboak, gainera, brontzezko hanka bat eta asto-simaurrezko beste bat deskribatzen ditu. Eszena beldur-unetzat aurkezten da, aldi berean komikoki hausten dena, Dionisos izuz betetzen baita, Xantiasek irudia erdi ironikoki iruzkintzen duen bitartean.<\/p><p>Pasarte hau erlijio-ikerketaren ikuspegitik zenbait arrazoirengatik garrantzitsua da. Lehenik, atenastar publikoak Empusa jada beldurra sortzen zuen figura ezagun gisa ezagutu behar zuela erakusten du, bestela erreferentziak ez baitzukeen funtzionatuko.<\/p><p>Bigarrenik, Empusaren irudiaren muina baieztatzen du: forma-aldaketa azkarra eta tentazioa mehatxuarekin lotzea. Hirugarrenik, azpimunduaren sarreran kokatzeak Hekateren, bide-gurutzeen eta atalasen jainkosaren, esferarekin duen lotura adierazten du.<\/p><p>Aristofanesen pasarte honi buruzko eskolio batek, hau da, azalpen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Greziar eta erromatar kulturaren garaia, K.a. 800 inguru arte K.o. 600 arte gutxi gorabehera.\" tabindex=\"0\">antzinako<\/span> batek, gehitzen du Empusak leku bakartuetan bidaiariak beldurtzen zituela eta irainak esanez uxatu zitekeela, orduan garrasika ihes egingo zuela.<\/p><p>Xehetasun hau adierazgarria da: Empusa hemen ez da botere ahalguztidun gisa agertzen, beldurraren beharra duen izaki gisa baizik, eta iseka bidez indarra galtzen duena. Komediak, beraz, benetan zabaldutako herri-sinesmen bat baliatzen du, aldi berean barre-gaia bihurtuz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp3732fb6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp3732fb6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpe16d753 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpe16d753\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Empusa, Lamia eta Filostratoren narrazioa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpe5a86fe e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpe5a86fe\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp00e1d27 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp00e1d27\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Greziar eta erromatar kulturaren aroa, K.a. 800 inguru\u2013K.o. 600 inguru\" tabindex=\"0\">Antzinaroko<\/span> azken garaietan, Empusa, Lamia eta <em>mormolykeia<\/em> izeneko izu-irudien arteko mugak lausotu egiten dira. Zenbait egilek ahaide edo trukagarri diren izakitzat hartzen dituzte, guztiak Hekateren esparruari lotuak, eta batez ere gizon gazteentzat arriskutsuak.<\/p><p>Garapenik zabalena Filostratok eskaintzen du, K.o. 220 inguruan idatzitako <em>Vita des Apollonios von Tyana<\/em> lanean (4. liburua). Bertan, Menipos ikasle gaztea emakume eder eta aberats batez maitemintzen da, ezkondu nahi duelarik.<\/p><p>Tyanako Apolonio jainkozko gizonak agerpen hori ezagutu eta ezkontza-otordu batean <em>empousa<\/em> gisa salatzen du, testuan bertan <em>lamia<\/em> ere deitua.<\/p><p>Izakiak aitortzen du gaztea gizentzen ari zela, haren odol eta haragiaz elikatzeko asmoz, gorputz eder eta gazteez elikatzen baita. Apolonioren hitzen aurrean, dirdiratsuak ziruditen eraikinak eta zerbitzariak ezerezean desegiten dira.<\/p><p><span data-nosnippet>Pasarte hau, geroago, oso eragin handikoa izan da. John Keatsek 1820an lantu zuen <em>Lamia<\/em> poeman, eta bide horretatik itxura eder eta arriskutsuko liluratzailearen ideia erromantiko eta modernoa markatu zuen, batzuetan lehen banpiro-irudiaren aurrekaritzat irakurtzen dena.<\/span><\/p><p>Erlijio-zientziaren ikuspegitik nabarmentzekoa da Filostratok ez duela hemen sinesmen herrikoiaren lekukotasunik ematen, baizik eta literaturaren bidez landutako irakaspen-kontakizun bat: Apolonio jakintsuaren gaitasun antzemate gainesangarria erakusteko balio du. Testu horretan, Empusa bitartekoa da, ez helburua.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp9303adf e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp9303adf\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp4ea35c3 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp4ea35c3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Etimologia eta izenaren esanahiaren inguruko eztabaida<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp4b86d37 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp4b86d37\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp8c435d0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp8c435d0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Empousa<\/em> izenaren jatorria <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Greziar eta erromatar kulturaren aroa, K.a. 800 inguru\u2013K.o. 600 inguru\" tabindex=\"0\">Antzinarotik<\/span> eztabaidatua da eta gaur egun ere ez dago behin betiko argituta. Antzinako <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Greziar eta erromatar kulturaren aroa, K.a. 800 inguru\u2013K.o. 600 inguru\" tabindex=\"0\">antzinako<\/span> gramatikariek beren azalpenak eman zituzten, baina horiek hizkuntzaren egiazko historia baino hitzaren soinuari jarraitzen zioten gehiago.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Greziar eta erromatar kulturaren aroa, K.a. 800 inguru\u2013K.o. 600 inguru\" tabindex=\"0\">Antzinako<\/span> azalpen zabaldu batek izena oin batetik herrenka ibiltzearekin lotzen zuen, hau da, brontzezko edo animalia-hanka baten ezaugarri nabarmenarekin. Interpretazio hori ziurgabea da oraindik.<\/p><p>Hizkuntzalaritzaren proposamen modernoek, batzuetan, oina edo mugimendua adierazten duten hitzekin lotzen dute; beste batzuetan, barneratzea edo bortxazko sarrera adierazten duen eratorpen bat ikusten dute. Azalpen horietako bat ere ez da orokorrean onartu.<\/p><p>Are eta zailagoa da kontua, izena beharbada ez baita jatorriz grekoa, greziar aurreko edo arrotz substratu batetik etor baitaiteke, hainbat izu-irudi txikiren izenetan ust\u00e9 izaten den bezala.<\/p><p>Erro ziurgabearen aldean, argigarriagoa da hitzaren erabilera. <em>Empousa<\/em>, grekoz, izen berezi zein kategoria izen izan zitekeen; <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Greziar eta erromatar kulturaren aroa, K.a. 800 inguru\u2013K.o. 600 inguru\" tabindex=\"0\">antzinako<\/span> testuek Empusaz banakako irudi bailitzan hitz egiten dute, baina forma anitza ere ezagutzen dute.<\/p><p>Izaera bikoitz bera ageri da hitz ahaideetan, <em>lamia<\/em> eta <em>mormo<\/em> hitzetan. Hortik ondoriozta daiteke ez dela mugatutako izaki mitologiko bat, baizik eta izu-izakien kategoria bat, etxeko hezkuntzan eta herri-imajinarioan bizirik iraun zuena.<\/p><p>Ikerketak, beraz, Empusa <em>bogey-figures<\/em> izenekoen artean sailkatzen du, hau da, haurrak beldurtzeko eta bide bakartiak kezkagarri bihurtzeko erabiltzen ziren izu-irudien artean.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp6b0f885 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp6b0f885\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp7861cd5 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp7861cd5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Empusa haurren beldurgarri eta herri-sinesmen gisa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp4e7304b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp4e7304b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp9847e8f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp9847e8f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Greziako panteoiaren jainko handien ez bezala, Empusa ez zen tenplu, apaiz edo jairik zuen kultu antolatu baten helburu. Etxeko eta eguneroko sinesmenaren esferakoa zen, iturri literarioetako aipamen laburretan baino ez dena jaso.<\/p><p>Iturri-egoera horrek azaltzen du gure ezagutza zergatik dagoen hutsuneez betea: amek eta emazteen zainek Empusari buruz haurrei kontatzen zietena ez zen sistematikoki idatzita geratu.<\/p><p>Hala ere, sakabanatutako aipamenetatik irudi bat osatu daiteke. Empusa <em>mormolykeia<\/em> deitutako izaki-multzo bateko kide zen, eta horiekin haur txar edo urduriak beldurtzen ziren.<\/p><p>Hekateren jarraitzailetzat hartzen zen, eta gurutzeetan, atarietan eta leku bakarti-etan aktibo omen zen, hain zuzen ere, greziar irudimenean arriskutsu eta hilen esferarantz irekiak zeuden lekuetan. Bere agerpena eguerdiko orduan edo gauean gertatu ohi zen.<\/p><p>Aipagarria da izakiari egotzitako ahultasuna. Zenbait iturrik azpimarratzen du Empusak ihes egiten zuela irain edo iseka egiten bazitzaion.<\/p><p>Ustekizun horrek horrelako izakien funtzio garrantzitsu bat erakusten du: beldurra kudeagarri egiten zuten, aldi berean aurkakoa eskainiz. Haurra edo bidaiaria ez zegoen Empusaren aurrean babesgabe, jokabide jakin batekin haren indarra hauts zezakeen baizik.<\/p><p>Zientziaren ikuspegitik, Empusa greziar irudimen-munduaren izaki apalen artean sartzen da, ilunbeari, bakardadeari eta mehatxu sexualari zioten beldur lausoa forma ukigarri eta borrokagarri bihurtzeko beharrari erantzuten ziona. Antzeko funtzioak beste kulturetan <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lamia\/\">Lamia<\/a> bezalako izakiek betetzen zituzten.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36dd7469 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"36dd7469\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13760ab4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"13760ab4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lotura osagarriak<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28c87796 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"28c87796\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d6538df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d6538df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Barne-lotura gomendatuak:<\/p><ul><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/grezia\/\">Grezia<\/a> (kultura orokorreko orria)<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/hekate\/\">Hekate<\/a> (Empusaren jauna)<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lamia\/\">Lamia<\/a> (egiturazko ahaidea)<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lilu-eta-lilitu\/\">Lil\u00fb eta Lil\u012btu<\/a> (mesopotamiar paraleloa)<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/gaueko-izakiak-eta-lo-paralisia\/\">Gauaren izakiak<\/a> eta <a class=\"iwg-fachbegriff\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/lo-paralisia\/\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Hautemate-egoera, non kontzientzia esnatzen den baina gorputza REM atonia dela eta oraindik paralizatuta dagoen; sarritan hallucinazioekin lotua.\" style=\"color:inherit;text-decoration:none\">Lo-paralisia<\/a><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-grl4kl40 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"grl4kl40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bzsbfrmh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bzsbfrmh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Iturriak eta bibliografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c13224a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2c13224a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eymh9ub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0eymh9ub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer class=\"iwg-literatur\" data-nosnippet=\"true\"><p>Empusa eta greziar tradizioaren gaueko izakiei buruzko lan nagusien aukeraketa:<\/p><ul><li><span data-nosnippet>Graf, Fritz: <em>Magic in the Ancient World<\/em>. Cambridge, MA 1997.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Greenfield, Richard P. H.: <em>Traditions of Belief in Late Byzantine Demonology<\/em>. Amsterdam 1988.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Luck, Georg: <em>Arcana Mundi. Magic and the Occult in the Greek and Roman Worlds<\/em>. Baltimore 1985.<\/span><\/li><\/ul><\/footer>\n<p class=\"iwg-bib-more\"><span data-nosnippet>Beste erreferentzia-lan batzuk <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/literatura\/\">bibliografian<\/a>.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgca-empusa-sec e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgca-empusa-sec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-ca-empusa\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgca-empusa-te iwg-ca-textwrap elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgca-empusa-te\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p class=\"iwg-ca-bridge\">Hemen deskribatutako babes-praktika tradizio historikoen azterketa zientifikoa da. iWell Guard-ek gorputzean eramateko babes-objektuen lerro kultural-historiko horrekin lotzen da, eta horren gaur egungo forma bat da. <a href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&#038;utm_medium=text-link&#038;utm_campaign=schadwesen-tradition\">iWell Guard-i buruz gehiago \u2192<\/a><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-empusa e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw2-add-empusa\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-empusa-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw2-add-empusa-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Antzinako iturrietan, Empusa Hekateren <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Izaki espirituala, eragin kaltegarria edo anbibalentea egotzi izan zaiona.\" tabindex=\"0\">demonio<\/span><\/em> aldakor gisa agertzen da, bidaiari bakartiei eta bereziki gizon gazteei erasotzen diena, eta Aristofanesen komedietan zein Filostratoren lanetan itxurarik gabeko izaki ikaragarri gisa deskribatzen da.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":1662,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Empusa","_yoast_wpseo_title":"Empusa - Hekateren jarraigoko gau-deabrua","_yoast_wpseo_metadesc":"Empusa greziar tradizioko gau-figura bereizgarrienetako bat da: itxura aldatzeko gai den izaki bat, bidaiariei agertzen zaiena...","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"4","wesen_kultur":"griechenland","wesen_klasse":"daemonen","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-200303","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Empusa - Hekateren jarraigoko gau-deabrua<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Empusa greziar tradizioko gau-figura bereizgarrienetako bat da: itxura aldatzeko gai den izaki bat, bidaiariei agertzen zaiena...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Empusa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Empusa greziar tradizioko gau-figura bereizgarrienetako bat da: itxura aldatzeko gai den izaki bat, bidaiariei agertzen zaiena...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T14:13:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_griechenland_empusa.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/empusa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/empusa\\\/\",\"name\":\"Empusa - Hekateren jarraigoko gau-deabrua\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/empusa\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/empusa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/daemonen_griechenland_empusa.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:08:52+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"description\":\"Empusa greziar tradizioko gau-figura bereizgarrienetako bat da: itxura aldatzeko gai den izaki bat, bidaiariei agertzen zaiena...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/empusa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/empusa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/empusa\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/daemonen_griechenland_empusa.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/daemonen_griechenland_empusa.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Grezia-tradizioko deabruak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/empusa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?page_id=200284\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Empusa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/empusa\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/empusa\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Empusa\",\"datePublished\":\"2026-09-07T14:08:52+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T14:13:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/empusa\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/eu\\\/empusa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/daemonen_griechenland_empusa.webp\",\"inLanguage\":\"eu\",\"description\":\"Empusa greziar tradizioko gau-figura bereizgarrienetako bat da: itxura aldatzeko gai den izaki bat, bidaiariei agertzen zaiena...\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Empusa - Hekateren jarraigoko gau-deabrua","description":"Empusa greziar tradizioko gau-figura bereizgarrienetako bat da: itxura aldatzeko gai den izaki bat, bidaiariei agertzen zaiena...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Empusa","og_description":"Empusa greziar tradizioko gau-figura bereizgarrienetako bat da: itxura aldatzeko gai den izaki bat, bidaiariei agertzen zaiena...","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T14:13:09+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_griechenland_empusa.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Empusa","datePublished":"2026-09-07T14:08:52+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_griechenland_empusa.webp","inLanguage":"eu","description":"Empusa greziar tradizioko gau-figura bereizgarrienetako bat da: itxura aldatzeko gai den izaki bat, bidaiariei agertzen zaiena..."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/","name":"Empusa - Hekateren jarraigoko gau-deabrua","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_griechenland_empusa.webp","datePublished":"2026-09-07T14:08:52+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","description":"Empusa greziar tradizioko gau-figura bereizgarrienetako bat da: itxura aldatzeko gai den izaki bat, bidaiariei agertzen zaiena...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_griechenland_empusa.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_griechenland_empusa.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Grezia-tradizioko deabruak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?page_id=200284"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Empusa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Empusa","datePublished":"2026-09-07T14:08:52+00:00","dateModified":"2026-09-07T14:13:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/empusa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/daemonen_griechenland_empusa.webp","inLanguage":"eu","description":"Empusa greziar tradizioko gau-figura bereizgarrienetako bat da: itxura aldatzeko gai den izaki bat, bidaiariei agertzen zaiena..."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200303"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200303\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1662"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200303"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}