{"id":171872,"date":"2026-09-05T15:43:10","date_gmt":"2026-09-05T15:43:10","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=171872"},"modified":"2026-09-05T16:09:25","modified_gmt":"2026-09-05T16:09:25","slug":"horagalles","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/","title":{"rendered":"Horagalles"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"171872\" class=\"elementor elementor-171872 elementor-3064 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-51c86db e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"51c86db\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c9c7d09 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"c9c7d09\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-247d924 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"247d924\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-859b0ae elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"859b0ae\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Horagalles, d\u00e9u del tro dels sami<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0e5671d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0e5671d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Horagalles (tamb\u00e9 Hora Galles, Tiermes o Aijeke) \u00e9s el d\u00e9u del tro i de la tempesta en la creen\u00e7a dels sami, i es considera una de les divinitats m\u00e9s poderoses de la seva religi\u00f3 precristiana al nord d&#8217;Escandin\u00e0via, Finl\u00e0ndia i la pen\u00ednsula russa de Kola. La seva veneraci\u00f3 est\u00e0 documentada en fonts missioneres de l&#8217;edat moderna, el valor testimonial de les quals cal situar amb ull cr\u00edtic.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0020e40 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"0020e40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-95e240c elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"95e240c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"D\u00e9u \/ Deessa: Poder suprem personificat dins el pante\u00f3 d'una cultura, amb \u00e0mbits d'acci\u00f3 clars: forces naturals, dest\u00ed, guerra, fertilitat. Venerat mitjan\u00e7ant cultes, ofrenes i institucions de temple.\">D\u00e9u<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8f7853f e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"8f7853f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-16003f2 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"16003f2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;No s&#039;ha trobat cap encap\\u00e7alament en aquesta p\\u00e0gina.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\t\u00cdndex\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__16003f2\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__16003f2\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__16003f2\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b8542b5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b8542b5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fed4b00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"fed4b00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_horagalles-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-173444\" alt=\"Horagalles - d\u00e9us de la tradici\u00f3 sami, il\u00b7lustraci\u00f3 hist\u00f2rica\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_horagalles-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_horagalles-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_horagalles-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_horagalles.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a58c52c e-con-boxed e-flex e-con e-parent\" data-id=\"a58c52c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1e2596b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"1e2596b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9c754be elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"9c754be\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Situaci\u00f3 de les fonts i valoraci\u00f3 cr\u00edtica<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c01c74e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c01c74e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span data-nosnippet>Les fonts escrites m\u00e9s importants sobre la religi\u00f3 dels venerats del d\u00e9u del tro provenen dels segles XVII i XVIII. Olaus Magnus \u00e9s el primer a informar de manera extensa sobre les pr\u00e0ctiques religioses d&#8217;aquest poble en la seva \u00abHistoria de gentibus septentrionalibus\u00bb (1555), tot i que ho fa d&#8217;una manera etnogr\u00e0ficament molt distanciada.<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>La font central \u00e9s la \u00abLapponia\u00bb (1673) de Johannes Schefferus, on Horagalles apareix esmentat pel seu nom i amb la seva funci\u00f3 descrita. Al segle XVIII s&#8217;hi afegeixen observacions m\u00e9s detallades de Knud Leem, Lars Levi L\u00e6stadius i Johan Nordlander.<\/span><\/p>\n\n<p><span data-nosnippet>Cal ser prudent en la interpretaci\u00f3 d&#8217;aquestes fonts. H\u00e5kan Rydving ha demostrat en els seus estudis, sobretot a \u00abThe End of Drum-Time\u00bb (1993), que els registres missioners presentaven la religi\u00f3 sami a trav\u00e9s d&#8217;una lent cristiana i la deformaven sistem\u00e0ticament. Termes com \u00abd\u00e9u\u00bb, \u00ab<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Denominaci\u00f3 despectiva per a una imatge de veneraci\u00f3 considerada falsa.\" tabindex=\"0\">\u00eddol<\/span>\u00bb o \u00abdiable\u00bb s&#8217;aplicaven sense cap reflexi\u00f3 als conceptes sami.<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>Juha Pentik\u00e4inen ha assenyalat a \u00abSami Mythology\u00bb (1999) la dificultat metodol\u00f2gica que suposa el fet que la religi\u00f3 sami en la seva forma precristiana nom\u00e9s es pugui reconstruir avui de manera indirecta. Louise B\u00e4ckman i Anna-Leena Siikala han editat sistem\u00e0ticament els testimonis i els han comentat cr\u00edticament.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bc1f546 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"bc1f546\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ee392e3 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ee392e3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nom i etimologia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4c45135 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4c45135\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>El nom Horagalles s&#8217;explica com una adopci\u00f3 sami de l&#8217;antic n\u00f2rdic \u00ab\u00de\u00f3rr karl\u00bb (\u00abvell Thor\u00bb, \u00abhome Thor\u00bb), la qual cosa suposa una clara vinculaci\u00f3 amb el d\u00e9u del tro nord-germ\u00e0nic Thor.<\/p><p>Aquesta etimologia \u00e9s la hip\u00f2tesi est\u00e0ndard des del segle XIX i ha estat confirmada per ling\u00fcistes com Lars Levi L\u00e6stadius i, m\u00e9s tard, per Konrad Nielsen i Pekka Sammallahti. En alguns dialectes sami tamb\u00e9 es documenten les formes Hora-Galles o Hora-Gallis, i en sami septentrional Horag\u00e1lles.<\/p>\n\n<p>A m\u00e9s, la recerca fa servir altres noms que probablement es refereixen a la mateixa <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Un \u00e9sser venerat com a div\u00ed dins d'una religi\u00f3.\" tabindex=\"0\">divinitat<\/span>: Tiermes, Atjek, Aijeke o Pajan-Olmai. Aquesta diversitat de noms reflecteix, d&#8217;una banda, difer\u00e8ncies dialectals regionals i, de l&#8217;altra, el fet que la religi\u00f3 sami no tenia una forma unificada i dogm\u00e0ticament fixada, sin\u00f3 que variava molt localment.<\/p><p>H\u00e5kan Rydving ha assenyalat que els registres missioners sovint van dur a terme una homogene\u00eftzaci\u00f3 artificial que no corresponia a la diversitat religiosa real.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36a4086 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"36a4086\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2baf39b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2baf39b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Funci\u00f3 com a d\u00e9u del tro<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d3ec1aa elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d3ec1aa\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Horagalles \u00e9s, en primer lloc, un d\u00e9u del tro que controla el llamp i el tro i que, per tant, exerceix el poder sobre el clima. Es considera un protector dels humans contra els esperits malignes, especialment contra els Stallo (gegants) i altres \u00e9ssers hostils de la creen\u00e7a sami en els esperits.<\/p><p>El seu martell o la seva destral de guerra \u00e9s la seva arma principal, amb la qual expulsa els mals i lluita contra trols i gegants. Aquesta funci\u00f3 i aquest armament expliquen el clar parentiu tipol\u00f2gic amb el Thor nord-germ\u00e0nic.<\/p>\n\n<p>Anna-Leena Siikala ha demostrat en treballs comparatius sobre la <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"El conjunt de relats sobre d\u00e9us transmesos en una cultura.\" tabindex=\"0\">mitologia<\/span> fino-\u00fagrica i sami que la concepci\u00f3 del d\u00e9u del tro entre els sami va rebre influ\u00e8ncia dels contactes amb els ve\u00efns escandinaus, per\u00f2 es basava en conceptes propis m\u00e9s antics.<\/p><p>Tamb\u00e9 en la tradici\u00f3 finlandesa (Ukko) i en la tradici\u00f3 siberiana oriental (Num, entre els nenets) hi ha paral\u00b7lelismes que apunten a un ampli complex nord-eurasi\u00e0tic del d\u00e9u del tro.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4f79bb2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"4f79bb2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-be4684c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"be4684c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Simbolisme del tambor<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c8d7823 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c8d7823\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>La font m\u00e9s important per a la <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Disciplina que estudia els continguts de les imatges i el seu significat.\" tabindex=\"0\">iconografia<\/span> dels d\u00e9us sami s\u00f3n els tambors sami (\u00abgoavddis\u00bb o \u00abgievrie\u00bb), que van ser recol\u00b7lectats per missioners als segles XVII i XVIII i es conserven en museus.<\/p><p>En molts d&#8217;aquests tambors hi apareix representada una figura central, generalment armada amb martell o destral, identificada com Horagalles. De vegades la seva figura es col\u00b7loca directament sota el <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Un signe que representa una idea o significat.\" tabindex=\"0\">s\u00edmbol<\/span> solar (Beaivi), el qual subratlla la seva posici\u00f3 elevada dins el <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"El conjunt de d\u00e9us d'una religi\u00f3 o cultura.\" tabindex=\"0\">pante\u00f3<\/span> sami.<\/p>\n\n<p>El significat d&#8217;aquestes figures del tambor, per\u00f2, no \u00e9s inequ\u00edvoc en tots els casos, perqu\u00e8 els tambors eren utilitzats pels respectius \u00abnoaidi\u00bb (xamans sami) amb finalitats rituals i decorats amb s\u00edmbols personals.<\/p><p>Ernst Manker i Phebe Fjellstr\u00f6m han posat de manifest la diversitat de les representacions en els seus estudis sobre l&#8217;art del tambor sami. No existeix una <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Disciplina que estudia els continguts de les imatges i el seu significat.\" tabindex=\"0\">iconografia<\/span> estandarditzada per a Horagalles, per\u00f2 certs trets b\u00e0sics (martell, destral, figura antropomorfa amb l&#8217;arma al\u00e7ada) hi apareixen de manera reiterada.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-62583e8 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"62583e8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fa6e9c0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"fa6e9c0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Veneraci\u00f3 i rituals<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff303a9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ff303a9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Les fonts missioneres aporten poques dades detallades sobre la pr\u00e0ctica concreta de veneraci\u00f3. Horagalles rebia aparentment <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ofrena a una divinitat per expressar gratitud, s\u00faplica o veneraci\u00f3.\" tabindex=\"0\">ofrenes<\/span> en forma d&#8217;animals (sobretot rens), que es lliuraven en llocs de culte especials (\u00absieidi\u00bb).<\/p><p>Aquests llocs de culte solien ser formacions rocoses cridaneres, pedres grans o arbres especials, considerats seients dels d\u00e9us. Durant les tempestes de trons es feien <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ofrena a una divinitat per expressar gratitud, s\u00faplica o veneraci\u00f3.\" tabindex=\"0\">ofrenes<\/span> especials per aplacar Horagalles o demanar-li ajuda.<\/p>\n\n<p>La pr\u00e0ctica xam\u00e0nica ocupava un lloc central en la religi\u00f3 sami. El noaidi podia contactar amb els d\u00e9us, incl\u00f2s Horagalles, mitjan\u00e7ant el seu tambor i viatges de tr\u00e0ngol ritualitzats. Aquesta pr\u00e0ctica apareix sovint a les fonts missioneres com \u00abbruixeria diab\u00f2lica\u00bb i va ser perseguida sistem\u00e0ticament durant els segles XVII i XVIII.<\/p><p>H\u00e5kan Rydving ha documentat a \u00abThe End of Drum-Time\u00bb com els tambors samis van ser cremats o confiscats durant aquest per\u00edode, el que va provocar una p\u00e8rdua massiva de b\u00e9ns culturals religiosos.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7cf8ed3 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"7cf8ed3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1298de4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1298de4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Cristianitzaci\u00f3 i despla\u00e7ament<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3fbc340 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3fbc340\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>La cristianitzaci\u00f3 dels samis va comen\u00e7ar als segles XI i XII amb els primers intents de missi\u00f3, es va intensificar de manera considerable als segles XVI i XVII, i va acabar al segle XVIII i principis del XIX amb el despla\u00e7ament gaireb\u00e9 total de la religi\u00f3 precristiana de la vida p\u00fablica.<\/p><p>H\u00e5kan Rydving ha reconstru\u00eft detalladament les etapes d&#8217;aquest proc\u00e9s. Les autoritats estatals i eclesi\u00e0stiques suecas, noruegues, finlandeses i russes van imposar c\u00e0stigs, confiscacions de tambors i batejos for\u00e7ats per suprimir la creen\u00e7a tradicional.<\/p>\n\n<p>En aquesta fase de despla\u00e7ament, Horagalles va ser sovint identificat amb el diable cristi\u00e0 o amb \u00abSatan\u00bb. Aquesta identificaci\u00f3 formava part de l&#8217;estrat\u00e8gia missionera de presentar l&#8217;antiga religi\u00f3 com a demon\u00edaca.<\/p><p>Tamb\u00e9 estava molt estesa la identificaci\u00f3 d&#8217;Horagalles amb sant Olaf, el sant rei noruec, que, com Horagalles, era considerat un combatent de trols i gegants, i que per aix\u00f2 podia funcionar com a pont iconogr\u00e0fic entre l&#8217;antiga i la nova religi\u00f3.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dc98dbf e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"dc98dbf\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-00a74a1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"00a74a1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Estat de la investigaci\u00f3<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4374957 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4374957\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>L&#8217;estudi modern de la religi\u00f3 sami va comen\u00e7ar a la segona meitat del segle XIX i s&#8217;ha diversificat notablement als segles XX i XXI. Hi han contribu\u00eft de manera important H\u00e5kan Rydving, Juha Pentik\u00e4inen, Louise B\u00e4ckman, Anna-Leena Siikala, Ernst Manker i Phebe Fjellstr\u00f6m.<\/p><p>Junts han elaborat una visi\u00f3 diferenciada de la religi\u00f3 sami que t\u00e9 en compte la diversitat de tradicions regionals, les distorsions provocades per les fonts missioneres i les dificultats de la reconstrucci\u00f3.<\/p>\n\n<p>Una q\u00fcesti\u00f3 central de debat \u00e9s el grau d&#8217;influ\u00e8ncia de la religi\u00f3 escandinava. Mentre que estudis m\u00e9s antics consideraven Horagalles com un simple equivalent sami de Thor, treballs m\u00e9s recents subratllen la tradici\u00f3 sami pr\u00f2pia i veuen la influ\u00e8ncia escandinava com una capa superposada a una concepci\u00f3 sami m\u00e9s antiga d&#8217;un d\u00e9u del tro. Aquesta posici\u00f3 la defensa sobretot Anna-Leena Siikala, que assenyala paral\u00b7lelismes fino-ugris.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2eae97c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2eae97c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c6f1672 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"c6f1672\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fonts missioneres clau dels segles XVII i XVIII<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-df3246d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"df3246d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>L&#8217;etapa m\u00e9s important pel que fa a la cr\u00edtica de les fonts de la <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"La transmissi\u00f3 de coneixements i narracions al llarg de generacions.\" tabindex=\"0\">transmissi\u00f3<\/span> d&#8217;Horagalles se situa als segles XVII i XVIII, quan missioners i funcionaris suecs i dano-noruecs van elaborar per primera vegada registres sistem\u00e0tics de la religi\u00f3 sami.<\/p><p><span data-nosnippet>Johannes Schefferus va publicar el 1673 a Frankfurt la seva obra \u00abLapponia\u00bb, una descripci\u00f3 del pa\u00eds encarregada pel canceller reial suec Magnus Gabriel De la Gardie, que en un cap\u00edtol propi titulat \u00abDe Lapponum Diis\u00bb presenta el m\u00f3n dels d\u00e9us i situa Horagalles (amb la forma \u00abThoragalles\u00bb) com el m\u00e9s important dels d\u00e9us del tro anomenats \u00abStoorjunkare\u00bb.<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>Schefferus es va basar en informes de pastors suecs com Olaus Petri Niurenius, Samuel Rheen, Olaus Graan i Johannes Tornaeus, dels quals va citar directament alguns manuscrits. La \u00abLapponia\u00bb va ser tradu\u00efda r\u00e0pidament a diverses lleng\u00fces europees (angl\u00e8s el 1674, alemany el 1675, franc\u00e8s el 1678) i va determinar la percepci\u00f3 etnogr\u00e0fica de la religi\u00f3 sami a Europa durant tot un segle.<\/span><\/p>\n<p><span data-nosnippet>A l&#8217;\u00e0mbit noruec-dan\u00e8s es van produir paral\u00b7lelament els manuscrits del missioner Thomas von Westen (1682-1727), conegut com l&#8217;\u00abap\u00f2stol dels lapons\u00bb, que va dirigir una missi\u00f3 sistem\u00e0tica a les regions samis del nord de Noruega.<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>Els seus deixebles Isaac Olsen, Hans Skanke (autor de l&#8217;\u00abEpitomes Historiae Missionis Lapponicae Pars Prima\u00bb, acabat el 1728), Jens Kildal i Johan Randulf van reunir un ampli conjunt d&#8217;informes manuscrits, coneguts com el \u00abmanuscrit de N\u00e6r\u00f8y\u00bb (Randulf) i el \u00abmanuscrit de Kildal\u00bb.<\/span><\/p><p>Aquestes fonts no es van editar \u00edntegrament fins al segle XX, gr\u00e0cies a Reidar Th. Christiansen i Karl Bernhard Wiklund. Ofereixen les descripcions m\u00e9s detallades de la pr\u00e0ctica concreta d&#8217;ofrenes: a principis d&#8217;estiu es <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Lliurat a trav\u00e9s d'un acte religi\u00f3s al sagrat i, per tant, separat de l'\u00e0mbit quotidi\u00e0.\" tabindex=\"0\">consagraven<\/span> bous negres al d\u00e9u del tro, es penjaven branques d&#8217;escor\u00e7a de bedoll en forma de llamp als llocs sagrats, i les pedres \u00absieidi\u00bb rebien ofrenes de greix i sang.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3e674e9 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3e674e9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-15f8ed9 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"15f8ed9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">La pintura de tambors en la investigaci\u00f3 comparada<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-58eb664 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"58eb664\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span data-nosnippet>La font iconogr\u00e0fica central per a Horagalles s\u00f3n les representacions vinculades a ell en els tambors \u00abgoavddis\u00bb, els tambors xam\u00e0nics dels especialistes \u00abnoaidi\u00bb sami. Ernst Manker va documentar i catalogar iconogr\u00e0ficament una setantena de tambors conservats en els dos volums monumentals \u00abDie lappische Zaubertrommel. Eine ethnologische Monographie\u00bb (Estocolm 1938 i 1950).<\/span><\/p><p>En aproximadament un ter\u00e7 d&#8217;aquests tambors es reconeix una figura central amb dos martells (o martell i bast\u00f3), identificada amb Horagalles en les inscripcions de les fonts dels tambors i en els comentaris dels clergues que els van confiscar. Una representaci\u00f3 especialment densa es troba al \u00abtambor de Bindal\u00bb (Estocolm, Nordiska Museet) i al \u00abtambor de S\u00f8r-Fron\u00bb (Oslo, Norsk Folkemuseum).<\/p>\n<p><span data-nosnippet>H\u00e5kan Rydving va mostrar a \u00abThe End of Drum-Time. Religious Change Among the Lule Saami, 1670s to 1740s\u00bb (Uppsala 1995) que les pintures dels tambors no s&#8217;han de llegir com un <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"El conjunt de d\u00e9us d'una religi\u00f3 o cultura.\" tabindex=\"0\">pante\u00f3<\/span> est\u00e0tic, sin\u00f3 com a diagrames variables regionalment i marcats biogr\u00e0ficament de cada \u00abnoaidi\u00bb, l&#8217;univers visual dels quals es va transformar considerablement en les trobades de l&#8217;edat moderna amb el cristianisme.<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>Juha Pentik\u00e4inen (\u00abShamanism and Northern Ecology\u00bb, Berl\u00edn 1996) i Anna Westman (volum col\u00b7lectiu \u00abS\u00e1pmi.<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>Becoming a Nation\u00bb, Estocolm 2007) han refor\u00e7at aquesta tesi remetent-se a exemplars de tambors m\u00e9s recents i a informes contextuals d&#8217;Inari i Pite-Lappmark.<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>Konsta Kaikkonen ha assenyalat en els seus articles des de 2017 (especialment \u00abS\u00e1mi Religious Source Material\u00bb, 2020) les distorsions cr\u00edtiques de les fonts sorgides per la pr\u00e0ctica de confiscaci\u00f3 dels clergues: molts tambors van ser anotats amb finalitats de \u00abconfessi\u00f3\u00bb i aix\u00ed van ser compilats pels transcriptors en un <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"El conjunt de d\u00e9us d'una religi\u00f3 o cultura.\" tabindex=\"0\">pante\u00f3<\/span> teol\u00f2gicament ordenat.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f38d8f6 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"f38d8f6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5565be6 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5565be6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Recepci\u00f3 actual<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a53521d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a53521d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Als segles XX i XXI, la identitat sami, inclosos els seus elements religiosos, ha esdevingut objecte d&#8217;una \u00e0mplia revitalitzaci\u00f3 cultural. Es promouen les lleng\u00fces sami, es torna a practicar l&#8217;art tradicional del tambor, i els antics d\u00e9us es tornen a tractar, almenys com a patrimoni cultural.<\/p><p>No hi ha hagut cap revifament religi\u00f3s oficial del culte a Horagalles, per\u00f2 en l&#8217;art i la literatura sami contemporanis apareix com a <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Un signe que representa una idea o un significat.\" tabindex=\"0\">s\u00edmbol<\/span> d&#8217;autonomia cultural.<\/p>\n\n<p>En la cultura majorit\u00e0ria finlandesa, norueguesa i sueca, Horagalles \u00e9s menys conegut que Tor i Oden, per\u00f2 en les \u00faltimes d\u00e8cades guanya visibilitat gr\u00e0cies al creixent inter\u00e8s per la cultura sami.<\/p><p>Museus com el Siida a Inari, el Nordnorsk Vitenskapsmuseum a Troms\u00f8 i l&#8217;\u00c1jtte a Jokkmokk presenten la religi\u00f3 sami i els seus d\u00e9us a un p\u00fablic m\u00e9s ampli. Aquesta visibilitzaci\u00f3 cultural forma part d&#8217;una revisi\u00f3 postcolonial m\u00e9s \u00e0mplia de la repressi\u00f3 hist\u00f2rica de la tradici\u00f3 sami.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":3263,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Horagalles","_yoast_wpseo_title":"Horagalles \u2013 D\u00e9u del tro dels sami | iWell Guard","_yoast_wpseo_metadesc":"Horagalles (Hora Galles) \u00e9s el d\u00e9u del tro sami i protector de les zones de pasturatge dels rens. Emparentat amb Thor: martell, arc i tambor xam\u00e0nic.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"1","wesen_kultur":"sami","wesen_klasse":"goetter","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-171872","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Horagalles \u2013 D\u00e9u del tro dels sami | iWell Guard<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Horagalles (Hora Galles) \u00e9s el d\u00e9u del tro sami i protector de les zones de pasturatge dels rens. Emparentat amb Thor: martell, arc i tambor xam\u00e0nic.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ca_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Horagalles\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Horagalles (Hora Galles) \u00e9s el d\u00e9u del tro sami i protector de les zones de pasturatge dels rens. Emparentat amb Thor: martell, arc i tambor xam\u00e0nic.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-05T16:09:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_horagalles.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/horagalles\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/horagalles\\\/\",\"name\":\"Horagalles \u2013 D\u00e9u del tro dels sami | iWell Guard\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/horagalles\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/horagalles\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_sami_horagalles.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-05T15:43:10+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-05T16:09:25+00:00\",\"description\":\"Horagalles (Hora Galles) \u00e9s el d\u00e9u del tro sami i protector de les zones de pasturatge dels rens. Emparentat amb Thor: martell, arc i tambor xam\u00e0nic.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/horagalles\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ca\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/horagalles\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ca\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/horagalles\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_sami_horagalles.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_sami_horagalles.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"D\u00e9us de la tradici\u00f3 sami.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/horagalles\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/?page_id=171333\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Horagalles\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ca\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ca\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/horagalles\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/horagalles\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Horagalles\",\"datePublished\":\"2026-09-05T15:43:10+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-05T16:09:25+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/horagalles\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ca\\\/horagalles\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_sami_horagalles.webp\",\"inLanguage\":\"ca\",\"description\":\"Horagalles (Hora Galles) \u00e9s el d\u00e9u del tro sami i protector de les zones de pasturatge dels rens. Emparentat amb Thor: martell, arc i tambor xam\u00e0nic.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Horagalles \u2013 D\u00e9u del tro dels sami | iWell Guard","description":"Horagalles (Hora Galles) \u00e9s el d\u00e9u del tro sami i protector de les zones de pasturatge dels rens. Emparentat amb Thor: martell, arc i tambor xam\u00e0nic.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/","og_locale":"ca_ES","og_type":"article","og_title":"Horagalles","og_description":"Horagalles (Hora Galles) \u00e9s el d\u00e9u del tro sami i protector de les zones de pasturatge dels rens. Emparentat amb Thor: martell, arc i tambor xam\u00e0nic.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-05T16:09:25+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_horagalles.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Horagalles","datePublished":"2026-09-05T15:43:10+00:00","dateModified":"2026-09-05T16:09:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_horagalles.webp","inLanguage":"ca","description":"Horagalles (Hora Galles) \u00e9s el d\u00e9u del tro sami i protector de les zones de pasturatge dels rens. Emparentat amb Thor: martell, arc i tambor xam\u00e0nic."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/","name":"Horagalles \u2013 D\u00e9u del tro dels sami | iWell Guard","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_horagalles.webp","datePublished":"2026-09-05T15:43:10+00:00","dateModified":"2026-09-05T16:09:25+00:00","description":"Horagalles (Hora Galles) \u00e9s el d\u00e9u del tro sami i protector de les zones de pasturatge dels rens. Emparentat amb Thor: martell, arc i tambor xam\u00e0nic.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ca","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ca","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_horagalles.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_horagalles.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"D\u00e9us de la tradici\u00f3 sami."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/?page_id=171333"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Horagalles"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ca"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ca","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ca","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Horagalles","datePublished":"2026-09-05T15:43:10+00:00","dateModified":"2026-09-05T16:09:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/horagalles\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_sami_horagalles.webp","inLanguage":"ca","description":"Horagalles (Hora Galles) \u00e9s el d\u00e9u del tro sami i protector de les zones de pasturatge dels rens. Emparentat amb Thor: martell, arc i tambor xam\u00e0nic."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/171872","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=171872"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/171872\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3263"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=171872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=171872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}